1. PhÇn Më §Çu
Tính tích cực chủ động sáng tạo của con người là một di sản vô giá của
nhân loại. Nó có từ ngàn xưa, từ khi con người tìm ra lửa nấu chín thức ăn, sáng
tạo ra những công cụ thô sơ để săn bắt và hái quả phục vụ cho cho đời sống trong
những buổi đầu bình minh của lịch sử. Qua các thời đại tính tích cực chủ động của
con người luôn luôn được phát huy nhằm phục vụ lợi ích con người và là động lực
thúc đẩy sự tiến hóa và sự phát triển của xã hội. Vì tích cực, chủ động, sáng tạo là
phương tiện, là con đường duy nhất để con người có khả năng xâm nhập tìm hiểu
khám phá.
Ngày nay, trong giai ®o¹n c¸ch m¹ng mới xây dựng chủ nghĩa xã hội
và bão vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thì tích cực chủ động sáng tạo được
Đảng và nhà nước ta coi trọng và đề cao hơn bao giờ hết.
Mục tiêu của ngành Giáo dục - Đào tạo phải giáo dục ra một thế hệ trẻ phát
triển toàn diện về mọi mặt, là những người có đạo đức tốt, có sức khỏe, có kiến
thức khoa học kỹ thuật, có năng lực, có nhiệt huyết và lòng hăng hái; biết yêu
quý, tôn trọng và cảm thụ cái đẹp và tích cực chủ động, sáng tạo trong mọi lĩnh
vực của cuộc sống và công tác. Muốn đào tạo được một thế hệ trẻ như vậy thì giáo
dục Mầm non đóng vai trò là một mắt xích quan trọng, là viên gạch đầu tiên đặt
nền móng vững chắc cho cả hệ thống giáo dục.
Để chuẩn bị cho trẻ ngày hôm nay trở thành những chủ nhân trong tương lai
của đất nước có phẩm chất đạo đức, biết cảm nhận, phân biệt được cái hay, cái
xấu, cái đẹp... thì ngay từ bây giờ, giáo dục Mầm non phải giúp trẻ hứng thú với
việc học và phát triển khả năng suy nghĩ trở thành người năng động, sáng tạo và
hiểu biết về thế giới xung quanh.
1.1. Lí do chọn đề tài.
Tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ không phải là thuộc tính sẵn có, mà
nó là "sản phẩm" của một quá trình giáo dục và nuôi dưỡng trong một môi trường
đặc biệt, đó là môi trường Giáo dục Mầm non. Do vậy vị trí của người giáo viên
mầm non trong việc phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ đóng một
vai trò đặc biệt quan trọng và có ảnh hưởng rất lớn. Giáo viên là người "trung
gian" tổ chức môi trường lồng ghép các hoạt động phù hợp với trình độ phát triển

trong cỏc hot ng, giỏo viờn cn nhn ra nhng du hiu v tớnh tớch cc ch
ng sỏng to mi chỏu, nhm tỡm ra nhng phng phỏp ging dy ỳng n
v thit k nhng ni dung v hỡnh thc hot ng phự hp vi kh nng nhn
thc ca tr.
Trong quỏ trỡnh thc hin tụi cú c nhng thun li v gp phi mt s
khú khn sau :
2.1.1. Thun li:
- c s quan tõm ch o ca Phũng Giỏo dc v o to huyn
- c s quan tõm, dỡu dt v ch o sỏt sao, tn tỡnh ca Ban giỏm hiu
nh trng; s on kt, nht trớ gia Ban giỏm hiu v giỏo viờn v gia i ng
giỏo viờn vi nhau. Thng xuyờn t chc cỏc bui tp hun, bi dng chuyờn
mụn nghip v cho giỏo viờn.
- Năm học 2014- 2015 tôi đợc BGH phân công phụ trách lớp
mẫu giáo ln gồm 19 cháu, cơ sở vật chất ca trng phc v cho
vic dy v hc tp tng i đầy đủ.
- Lp hc tụi đợc bố trí cỏc gúc chi, chi cho trẻ hoạt động
c sp xp gn gng, hi hũa, tr d ly v d ct, thng xuyờn c v
sinh, thay i v trang trớ to mụi trng phự hp theo ni dung v yờu cu ca
tng ch .
- Đa số phụ huynh nhiệt tình, quan tâm về việc học của
con em mình.

3


- Bn thõn qua cụng tỏc nhiu nm ó nm vng kin thc chuyờn mụn
v chm súc giỏo dc tr, tụi luụn luụn hc hi kinh nghim ng nghip, tỡm tũi
v nghiờn cu sỏch bỏo, tp chớ...lm chi v dng c dy hc s lng v
cht lng, m bo v mt thm m, an ton cho tr giỳp cho vic dy v hc.
2.1.2. Khú khn:

SL

19

16

%

Cha t
SL
%

Lnh vc phỏt trin - Bit nghe theo nhc hoc
tỡnh th cht

hiu lnh vn ng nhp
nhng.
- Bit thc hin cỏc vn

ng c bn.
Lnh vc phỏt trin - Bit phỏt õm 29 ch cỏi,
4

84,2

15,8

%

%

16

- Bit suy lun, phỏn oỏn
Lnh vc phỏt trin

v th nghim.
Bit hỏt, vn ng biu

thm m

din cỏc bi hỏt ỳng theo

19

15

84.2
%

79%

3

4

15,8
%

21%


2.2.1: To mụi trng tt nht cho tr.
5


- Tạo ra một thế giới thật đa dạng phong phú đầy màu sắc mang tính nghệ
thuật về thiên nhiên, xã hội và con người xung quanh trẻ nhằm gây hứng thú, kích
thích lôi cuốn trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động như: Làm thật nhiều đồ
dùng, đồ chơi khác nhau cả hình dáng, lẫn màu sắc; mua, sưu tầm nhiều sách báo,
chuyện tranh đặc biệt là truyện tranh và truyện cổ tích, cắt dán hình ảnh những
truyện tranh sáng tạo theo chủ đề...
- Bên cạnh tạo thế giới vật chất thì tạo môi trường không khí vui vẻ, thoải
mái, đầy tình thương yêulẫn nhau giữa cô và cháu đã ảnh hưởng trực tiếp đến tâm
tư nguyện vọng của trẻ. Cô giáo luôn luôn dành tình yêu thật sự của mình để cảm
hóa, thuyết phục và khích lệ trẻ.
2.2.2: Áp dụng tốt phương pháp dạy học tích cực trong quá trình hoạt
động của trẻ.
Học tích cực trong giáo dục Mầm non được hiểu là một hoạt động với các đồ
vật, đồ chơi cùng mối liên hệ với thực tế của con người trong môi trường xung
quanh để hình thành nên những hiểu biết của bản thân. Để áp dụng phương pháp
này người giáo viên mầm non cần phải:
- Biết khai thác khả năng hoạt động của trẻ, tạo mọi cơ hội để trẻ phát triển
khả năng khám phá tìm tòi, trải nghiệm những đối tượng nhận thức.
- Tôn trọng đồng cảm với nhu cầu của trẻ, tạo cơ hội cho trẻ thích ứng hòa
nhập với cuộc sống xung quanh.
- Kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú lôi cuốn trẻ vào các
hoạt động, tạo tình huống có vấn đề cho trẻ hoạt động đặc biệt là hoạt động nhận
thức.
- Khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động trải nghiệm, tự hoàn
thiện, tôn trọng sự suy nghĩ sáng tạo của trẻ, chống gò ép, áp đặt làm trẻ thụ động.
- Phối hợp hợp lý các phương pháp khi tổ chức các hoạt động của trẻ.

Ví dụ : Cho trẻ về nhà quan sát tìm hiểu những động vật nuôi trong nhà để trẻ
phân biệt những đặc điểm giống nhau và khác nhau giữa các con vật.
Ví dụ: Cho trẻ tìm hiểu xem muốn xây được nhà thì trước tiên ta phải làm gì
và làm như thế nào để hoàn thành ngôi nhà.
2.2.4: Tạo ra các tình huống có vấn đề, kích thích trẻ suy nghĩ và tìm kiếm
phương thức giải quyết.
- Tập trung sự quan tâm, chú ý, hứng thú của trẻ và đặt ra các vấn đề mà trẻ
chưa giải quyết được bằng cách lần lượt đưa ra một số câu hỏi cho trẻ liên hệ kinh
nghiệm bản thân, trao đổi, thể hiện, sau đó nêu vấn đề về những điều mà tất cả
đều muốn biết để gây tò mò, kích thích nhu cầu muốn tìm hiểu ở trẻ.
7


Ví dụ: Khi tìm hiểu về các loại “côn trùng”nên xoay quanh các câu hỏi như:
Loại “côn trùng” nào các con biết? Côn trùng nào có ích? Vì sao con biết? Côn
trùng nào có hại? đối với các côn có hại thì các con phải làm gì?...
- Thông thường các tình huống có vấn đề đều do giáo viên đưa ra như phức
tạp hóa nội dung hoạt động, nâng cao dần mức độ khái quát hóa tri thức, tận dụng
các tình huống xảy ra xung quanh trẻ hoặc những tình huống xuất phát từ bản thân
trẻ... và kích thích trẻ tự trả lời, tự giải đáp những thắc mắc đó.
Ví dụ: Có thể nói “thỏ là động vật nuôi trong gia đình: một trẻ khác nói lại
"thỏ là động vật sống trong rừng”. Từ đây có thể nêu vấn đề: “Tại sao lại nói thỏ
là động vật nuôi hay thỏ là động vật sống trong rừng”.
- Giáo viên động viên trẻ suy nghĩ, cùng tham gia xây dựng, bàn phương án
tự tìm lấy câu trả lời hoặc cách giải quyết vấn đề. Khi trẻ đặt câu hỏi, giáo viên
nên đưa thêm các câu hỏi dạng: “Vậy con nghĩ như thế nào? Chúng ta cùng nghĩ
xem cần phải làm gì? ” nhằm thu hút trẻ trò chuyện để cùng nhau tìm kiếm câu trả
lời.
2.2.5: Tổ chức hoạt động khám phá, trải nghiệm để trẻ tự giải quyết vấn đề.
- Gây hứng thú, kích thích sự tò mò, hồi hộp, chờ đợi của trẻ đối với hoạt

toàn, đồ chơi phù hợp với từng loại hoạt động của trẻ và gợi ý cho trẻ chơi.
- Thiết lập không khí tự do, thoải mái không gò bó ép buộc trong quá trình
chơi, phát huy tính chủ động, độc lập của trẻ, luôn đảm bảo vai trò chủ đạo của trẻ
trong khi chơi.
- Tăng cường sử dụng yếu tố thi đua giữa các tổ, các nhóm, các cá nhân.
2.2.7: Đa dạng hóa hoạt động của trẻ.
- Trí tưởng tượng và óc sáng tạo của trẻ được nảy nở và phát triển trong qua
trình hoạt động, sự hoạt động của trẻ càng đa dạng phong phú bao nhiêu thì trí
tưởng tượng và óc sáng tạo của trẻ càng dồi dào, phong phú bấy nhiêu.
Ví dụ: Để tạo sự chú ý kích thích hứng thú của trẻ ta có thể tổ chức cho trẻ
trao đổi kinh nghiệm kết hợp việc cho trẻ được thể hiện kinh nghiệm bằng tranh
vẽ, động tác, kích thích tính tò mò và cung cấp kiến thức ta thường xuyên tổ chức
cho trẻ tham gia hoạt động như quan sát, làm các thí nghiệm, đọc truyện, giải câu
đố...
- Tổ chức các hoạt động thích hợp các nội dung theo chủ đề, đảm bảo tác
động lên nhiều mặt phát triển của trẻ. Khai thác mối liên hệ giữa nội dung hoạt
động của các lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên kết hợp phải nhẹ nhàng, linh hoạt,
hợp lý đảm bảo trọng tâm của giờ hoạt động.
9


Ví dụ: Sau khi trẻ tìm hiểu về hình dạng trong giờ toán có thể cho trẻ sử dụng
các hình khác nhau để chắp ghép hoặc xếp thành hình ngôi nhà, các con vật... như
vậy trò chơi này vừa vận dụng kiến thức toán học vừa vận dụng vốn hiểu biết về
môi trường xung quanh.
2.2.8: Bố trí thời gian và không khí thích hợp để tổ chức các hoạt động
cho trẻ khám phá sáng tạo.
- Thời gian và không gian là hai yếu tố có ảnh hưởng nhất định trong việc
phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ, trong những khoảng thời gian và
không gian khác nhau thì sở thích, sự đam mê hứng thú hoạt động của trẻ cũng

100% trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động.

11


Kt qu c ỏnh giỏ sau khi thc hin ti:
Lĩnh vực

S ỏnh giỏ cỏc mt hot

phát triển
ng
Lnh vc
- Bit nghe theo nhc hoc
phỏt trin

Số

t

tr t.gia

SL

19

19

19


Bit th hin tớnh cỏch nhõn

Lnh vc

vt trong truyn khi th vai.
- Bit cỏch giói quyt khỏc

phỏt trin

nhau cho cựng mt s vic

nhn thc

hay cựng mt vn
- Bit so sỏnh v rỳt ra s
giúng nhau gia cỏc s vt

%

100
%

100
%

100
%

Cha t
SL

cỏc bi hỏt ỳng theo nhc,

thm m
Lnh vc

gõy c cm xỳc
- Trẻ biết yêu quý trờng,

phỏt trin

lp, yêu quý mi ngi

tỡnh cm xó
hi

100

xung quanh
- Có ý thức bảo vệ trờng Xanh - Sạch - ẹp.
- Biết cách ăn mặc,
ứng xử phù hợp, thích
tham gia các hoạt
động tại trờng, lớp...

12

100
%



ra tình huống có vấn đề và đề cao tính độc lập, tự chủ, sáng tạo của trẻ. Luôn
khuyến khích trẻ tìm cách giải quyết vấn đề.
13


- Kp thi ng viờn khớch l tr vi nhng thnh tớch ó t c nhm gõy
hng thỳ v bi dng lũng t tin, tớch cc tham gia vo cỏc hot ng ca tr
Tớnh xuyờn sut ca i mi phng phỏp giỏo dc theo hng tớch cc v
phỏt huy c tớnh tớch cc ch ng sỏng ta ca tr, chuyn t hot ng th
ng sang vic t chc hng dn tr hot ng ch ng, c lp, t giỏc phỏt
trin nng lc ca mi cỏ nhõn. Cụ giỏo l ngi t chc, hng dn cỏc hot
ng, ng thi khuyn khớch, ng viờn tr cú th tham gia khi cn thit to ra
quỏ trỡnh hot ng tớch cc ca tr.
Mun lm tt vai trũ ca mỡnh cụ giỏo phi nm bt nhng biu hin tớnh
tớch cc, ch ng, sỏng to ca tr, mt khỏc phi bit ỏp dng ng b, khoa hc
v hp lý cỏc giải phỏp sỏng to ó nờu trờn. ú l iu kin cn thit phỏt huy
tớnh tớch cc ch ng sỏng to ca tr.
3.2. Nhng ý kin, xut:
3.2.1. i vi ngnh, nh trng:
- Thng xuyờn m cỏc bui bi dng thờm v chuyờn mụn nghip v cho
giỏo viờn.
- Tng cng t chc cỏc gi dy mu qua cỏc bui thao ging, sinh hot
chuyờn mụn liờn trng v chng trỡnh mm non mi.
- ng h vic u t c s vt cht, dựng, chi v s lng v cht
lng.
3.2.2. Vi lónh o cp trờn:
- Cn quan tõm hn na v bc hc mm non ỏp ng nhu cu c s vt
cht.
Trờn õy l nhng mt s ý kin bn thõn "Phỏt huy tớnh tớch cc ch
ng sỏng ta ca tr 5- 6 tui trng mm non" nhm nõng cao hiu qu