A/ Đặt vấn đề:
Trong chương IV Đại Số lớp 7 Học Sinh đã được học về đa thức trong
đó có hai kỹ năng : Cộng và Trừ đa thức. Tiếp đến lớp 8 thì ngay trong
chương đầu tiên của chương trình Đại Số học sinh lại tiếp tục được học về đa
thức với hai kỹ năng còn lại đó là hai phép toán : Nhân Và Chia các đa thức
và để giúp Học Sinh thực hiện được tốt các phép toán trên đa thức và không
chỉ thế sang đến chương hai đó là chương “Phân thức đại số” thì kỹ năng rút
gọn, quy đồng, các phép toán về phân thức cũng vận dụng kỹ năng liên quan
đến phân tích đa thức thành nhân tử và kỹ năng này cũng rất quan trọng.
Phân tích đa thức thành nhân tử là một kỹ năng rất quan trọng, Nó phục vụ
cho Học Sinh Lớp 8 học tiếp các kiến thức sau này của chương I và của các
chương khác trong chương trình Đại Số thậm chí lên đến các lớp trên sau này.
Sau khi Học Sinh đã học xong các phương pháp phân tích một đa thức thành
nhân tử đó là :
• Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp đặt nhân tử
chung
• Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp dùng hằng
đẳng thức
• Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp nhóm nhiều
hạng tử.
• Phân tích đa thức thành nhân tử bằng cách phối hợp nhiều
phương pháp.
Thì một câu hỏi đặt ra cho học sinh là làm thế nào để kết hợp tốt các phương
pháp phân tích một đa thức thành nhân tử đã học và thứ tự thực hiện các
phương pháp phân tích một đa thức thành nhân tử đã học vào để phân tích
cho tốt một đa thức thành nhân tử ra sao? .
Để giúp học sinh vận dụng tốt các phương pháp phân tích một đa thức thành
nhân tử đã học vào để phân tích một đa thức thành nhân tử đạt kết quả cao
và để đạt được câu hỏi trên thì Giải Pháp Hữu Ích sau : “ Giúp học sinh
rèn luyện kỹ năng nhận dạng và phân tích đa thức thành nhân tử ” – Tiết 14
– Đại Số 8 ” sẽ giúp Giáo Viên và Học Sinh tiến hành đạt kết quả cao trong
1. Hệ thống kiến thức cỏ bản cần nhớ:
a. Các quy tắc: Đơn thức nhân đơn thức; đơn thức nhân đa thức; đa thức
nhân đa thức; đơn thức chia đơn thức; đa thức chia đơn thức, nhân chia
đa thức một biến đã sắp xếp …
b. Những hằng đẳng thức đáng nhớ. (7 hằng đẳng thức)
c. Các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử.
- Đặt nhân tử chung.
- Dùng hằng đẳng thức.
- Nhóm hạng tử.
Trang
2
- Tách một hạng tử thành nhiều hạng tử.
- Thêm và bớt cùng một hạng tử.
2. Một số dạng bài tập cần được quan tâm nhiều:
a.Phân tích đa thức thành nhân tử bằng nhiều phương pháp
III/ Giải pháp:
1. Ra câu hỏi cho học sinh tự ôn tập lý thuyết theo hệ thống lý thuyết cơ bản
- Câu hỏi dạng tự luận:
- Câu hỏi dạng trắc nghiệm gồm:
+ Câu hỏi phân loại.
+ Câu hỏi nhiều lựa chọn
+ Câu hỏi củng cố kiến thức
+ Câu hỏi khắc sâu kiến thức
2. Hướng dẫn cho học sinh trình tự suy nghó, đònh hướng phân tích đa thức
thành nhân tử.
- Tất cả các hạng tử của đa thức đã cho có nhân tử chung thì dùng
phương pháp đặt nhân tử chung.
- Đa thức có dạng vế tổng của hằng đẳng thức nào thì dùng phương
pháp hằng đẳng thức.
= (A – B)
2
A
2
– B
2
= (A + B)(A – b)
(A + B)3 = A3 + 3A
2
B + 3AB
2
+ B
3
(A – B)3 = A3 – 3A
2
B + 3AB
2
– B
3
A
3
+ B
3
= (A + B)(A
2
– AB + B
2
)
A
2
= ac sau đó nhóm và đặt nhân tử chung cho
từng nhóm hoặc có thể dùng cách khác.
- Đối với các đa thức từ bậc 3 trở lên thì tuỳ theo đặc điểm của các hệ
số mà có cách tách riêng cho phù hợp.
e. Đối với phương pháp thêm và bớt cùng một hạng tử cần chú ý:
- Thêm và bớt thích hợp, phương pháp này cần xác đònh thiếu bao
nhiêu thì mượn bấy nhiêu rồi trả đúng số mượn. Phương pháp này sau
khi thêm, bớt thường chia làm hai nhóm: Một nhóm dùng hằng đẳng
thức, nhóm kia có một hạng tử và thường dùng phương pháp hằng đẳng
thức cho bước tiếp theo.
f. Đối với bài phân tích đa thức thành nhân tử cần chú ý cho học sinh:
Việc phân tích triệt để các đa thức.
IV/ Một số bài toán minh hoạ:
Bài 1: Phân tích đa thức thành nhân tử.
9x ( x – y ) – 10( y – x )
2
Nhận xét:
- Đa thức có hai hạng tử
- Cả hai hạng tử có nhân tử chung vì (y –x)
2
= (x – y)
2
Giải:
9x(x –y) – 10(y – x)
2
= 9x(x –y) – 10(x – y)
2
= (x –y)
[ ]
2
– 27x + 27
= 3
3
– 3.3
2
.x
+ 3.3.x
2
– x
3
= ( 3 – x )
3
Bài 3: Phân tích đa thức thành nhân tử.
x
2
– 3x + xy – 3y.
Nhận xét:
- Đa thức có bốn hạng tử.
- Cả bốn hạng tử không có nhân tử chung.
- Đa thức không có dạng vế tổng của hằng đẳng thức.
- Nhóm như thế nào thì hợp lý.
Giải:
Cách 1: Không cần giao hoán
x
2
– 3x + xy – 3y
= ( x
2