BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
KẾ HOẠCH DẠY CHỦ ĐỀ TỰ CHỌN
MÔN: NGỮ VĂN - HỌC KÌ I
LỚP: 8
TÊN CHỦ
ĐỀ
TUẦN
TÊN BÀI DẠY
Số tiết
dạy
Cộng
VIẾT TẮT
VÀ MỘT SỐ
TỪ NGỮ
VIẾT TẮT
THÔNG
DỤNG
1
2
3
4
5
• Tiết 1,2: Hệ Thống Hoá Một Số Từ Ngữ Viết
Tắt Thông Dụng
• Tiết 3,4: Các Quy Tắc Viết Tắt Và Cách Nhận
Diện Từ Ngữ Viết Tắt
• Tiết 5,6: Tác Dụng, Hiệu Quả Của Viết Tắt
Trong Các Lónh Vực Giao Tiếp
• Tiết 7,8: Thực Hành Về Viết Tắt
• Tiết 9,10: Ôn tập – Kiểm Tra Chủ Đề 1
Miêu Tả, Biểu Cảm
Tiết 13,14: Ôn tập - Kiểm tra chủ đề 2
2
2
2
2
2
2
2
14
NHỮNG
ĐIỂM
GIỐNG VÀ
KHÁC
NHAU GIỮA
VĂN MIÊU
TẢ VÀ VĂN
THUYẾT
MINH
13
14
15
16
17
18
Tiết 1,2: Ôn Tập Văn Miêu Tả Và Văn Thuyết
Minh
Tiết 3,4: Luyện Tập
Tiết 5,6: Những Điểm Giống Và Khác Nhau
Giữa Văn Miêu Tả Và Văn Thuyết Minh.
• Tiết 9,10: Ôn tập – Kiểm Tra Chủ Đề 1
IV./ TÀI LIỆU BỔ TR:
- Chủ đề tự chọn Ngữ Văn 8 - Năm 2004
- Sách giáo khoa Ngữ Văn 8
- Bài tập trắc nghiệm Ngữ Văn 8
V./ NỘI DUNG:
***
Tiết 1,2:
HĐ1: Hệ Thống Hóa Một Số Từ Ngữ Viết
Tắt Thông Dụng
(?) Ta thường thấy những lónh vực nào có sử
dụng từ ngữ viết tắt thông dụng?
O Nhà trường, xã hội và văn bản hành chính.
(?) Trong nhà trường, em thường thấy những
từ ngữ nào được viết tắt ?
O GV cung cấp cho HS
I/. HỆ THỐNG HÓA MỘT SỐ TỪ NGỮ VIẾT
TẮT THÔNG DỤNG:
1) Trong nhà trường:
- SGK: sách giáo khoa
- THCS: trung học cơ sở
- GD ĐT: giáo dục – đào tạo
- PGD: phòng giáo dục
- SGD: sở giáo dục
- NXB: nhà xuất bản
- NBS: nhà biên soạn
2
HỆ THỐNG HÓA MỘT SỐ TỪ NGỮ
VIẾT TẮT THÔNG DỤNG
- TNXH: tệ nạn xã hội
- TH.S Lê Sơn: Thạc só Lê Sơn
- TS Hồ Bá: tiến só Hồ Bá
- NGƯT Phan Hồng Anh: nhà giáo ưu tú
- GS. Hà Văn Tâm: Giáo sư
- PGS.TS phó giáo sư tiến só
- GDMN: giáo dục mầm non
- ĐH: đại học
- CĐ: cao đẳng
- ĐHSP: đại học sư phạm
- GDMT: giáo dục môi trường
- CĐ – GD Việt Nam: công đoàn giáo dục
Việt Nam
- ĐT: điện thoại
- ĐC: đòa chỉ
- HTX: hợp tác xã
- KHKT: khoa học kỹ thuật
- GDTX: giáo dục thường xuyên
3) Trong văn bản hành chính:
3
BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
thường được viết như thế nào?
HĐ 2: Củng cố và luyện tập
@ GV gợi ý: Lưu ý trang bìa, trang cuối,
thông tin về nhà xuất bản, tác giả,…
BT 2: GV hướng dẫn HS lựa chọn từ ngữ phù
hợp nội dung văn bản.
- Cho một số HS trình bày miệng
* Gọi 2 HS khá lên bảng ghi đoạn văn của
mình
thật tốt kiến thức bộ môn và nhằm giúp cho tiết học
tự nhiên hơn, nhẹ nhàng hơn và đạt chất lượng hơn.
Muốn vậy, trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần
tham khảo, nghiên cứu áp dụng các phương pháp
sao cho hiệu quả."
@ Gợi ý trả lời:
- Giáo viên
- Học sinh
***
4
BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
Tuần 2
Tiết 3,4 :
HĐ 1: Các quy tắt viết tắt và cách nhận
diện từ ngữ viết tắt
(?) Khi viết tắt, ta lấy chữ cái nào để viết,
cách viết như thế nào?
(?) Cho ví dụ về từ ngữ viết tắt trong các lónh
vực mà em biết?
GV gọi HS lên bảng ghi ra các từ ngữ viết tắt
(?) Khi đọc văn bản có từ ngữ viết tắt, làm thế
nào để ta có thể hiểu ý nghóa của từ?
O Từ ngữ viết tắt phù hợp nội dung văn bản,
viết bằng chữ cái đầu,
(?) Cho ví dụ về từ ngữ viết tắt dùng trong nhà
trường?
I/. Các quy tắt viết tắt và cách nhận diện từ
ngữ viết tắt :
1) Các quy tắc viết tắt:
- Chữ viết tắt phải viết bằng chữ in, lấy chữ
chữ cái đầu
- Viết tắt dùng trong nội bộ cơ quan, đơn vò
5
CÁC QUY TẮC VIẾT TẮT VÀ CÁCH NHẬN
DIỆN CÁC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
HĐ 2: Củng cố và luyện tập
@ GV gợi ý cho HS: các thông báo ở đòa
phương (ấp, xã) đến gia đình HS, giấy báo
tiền điện, điện thoại,…
@ GV lưu ý HS :
- Đoạn văn có từ ngữ viết tắt phải
thông dụng, dễ hiểu
- Lưu ý cách viết tắt đối với văn bản
nghệ thuật (chú thích rõ ở từ đầu tiên)
- Nếu là văn bản hành chính thì chú
thích cuối đoạn văn
@ GV cho 3 HS lên bảng trình bày đoạn văn,
Gv nhận xét, RKN.
GV có thể gợi ý chia nhóm cho HS giải quyết
bài tập theo nhiều cách.
- Nhóm 1,2: tìm, liệt kê từ ngữ có thể
viết tắt: từ đầu ….."học sinh trung học"
- Nhóm 3,4: tìm, liệt kê từ ngữ có thể
viết tắt: phần còn lại
hành chính sự nghiệp nào đó đều có những
quy đònh nhất đònh về ý nghóa và cách viết.
Tùy vào môi trường làm việc mà có những
cách nhận diện riêng.
- Trong nhà trường, viết tắt dùng khi thông
viết tắt.
b) Phân loại các từ ngữ viết tắt trên theo
các nhóm đã học
• Các từ ngữ có thể viết tắt là những từ được
6
BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
gạch dưới.
***
Tuần 3
Tiết 5,6 :
HĐ 1: Tác dụng và hiệu quả sử dụng:
(?) Viết tắt có những tác dụng gì trong giao
tiếp?
(?) Cho ví dụ về từ ngữ viết tắt trong các lónh
vực mà em biết?
GV gọi HS lên bảng ghi ra các từ ngữ viết tắt
(?) Hiệu quả sử dụng từ ngữ viết tắt trong
giao tiếp?
I/. Tác dụng và hiệu quả sử dụng:
1) Tác dụng:
- Khi viết tắt, phải viết những từ thông dụng,
nhiều người biết hay thường dùng trong lónh
vực chuyên môn nào đó cho phép.
- Chữ viết tắt thường dùng nhiều trong văn
bản hành chính công vụ.
- Trong văn bản nghệ thuật, nếu sử dụng viết
tắt thì từ ngữ đó phải ghi rõ nghóa ở từ đầu
tiên được dùng để người đọc hiểu rõ, về sau
chỉ cần ghi từ viết tắt.
@ Ví dụ:
@ GV gợi ý cho HS: các thông báo ở đòa
phương: ấp, xã đến gia đình HS, giấy báo tiền
điện, điện thoại,…
@ GV lưu ý HS :
- kiểm tra chính tả, trình bày sạch đẹp.
- Tránh chép giống nhau.
Gọi 2 HS lên bảng chép lại đoạn văn, GV
sửa, nhận xét, rút kinh nghiệm cụ thể. Nhắc
nhỡ HS chép bài sửa vào tập.
@ Ví dụ: o GV, HS tham dự lễ trao học bỗng….
o PLL (Phiếu liên lạc)
o Hoạt động NGLL (Hoạt động Ngoài
giờ lên lớp)
o Điểm HVĐĐ (Điểm hành vi đạo đức)
II/. Bài Tập:
1) Bài tập 1: Hãy liệt kê các từ ngữ viết tắt nhà
trường dùng khi thông báo, phổ biến những nội
quy, quy đònh, công việc trong tuần, kết quả
học tập mà em từng được đọc.
2) Bài tập 2: Tìm các ví dụ về sử dụng viết tắt
thường gặp ngoài xã hội
3) Bài tập 3: Chọn một văn bản nghệ thuật ở
Sgk đã học, viết lại một đoạn trong văn bản có
từ ngữ lặp lại nhiều lần có thể thay thế bằng từ
ngữ viết tắt.
- Đoạn văn có từ ngữ viết tắt phải thông dụng, dễ
hiểu
- Lưu ý cách viết tắt đối với văn bản nghệ thuật
(chú thích rõ ở từ đầu tiên)
@ Về nhà:
ý nghóa
- trong thời gian 2 phút, nhóm sẽ ghi sao cho
đủ và đúng 5 từ viết tắt, nhóm nào nhanh
nhất sẽ hưởng điểm ưu tiên 10 điểm, nhóm
thứ 2: 9đ, nhóm còn lại 8đ.
- GV và tập thể làm giám khảo.
BT 4: GV cho HS thực hiện trò chơi theo cách
thức như sau:
- GV chuẩn bò 3 lá thăm, mỗi lá ghi 5 từ viết
tắt có đơn giản và phức tạp.
- Yêu cầu HS chọn bạn cùng tham gia, 1 bạn
gợi ý, 1 bạn trả lời.
I./ CHUẨN BỊ:
- Sưu tầm một số đoạn văn, văn bản hành
chính, trong nhà trường: thông báo, phổ biến
những nội quy, quy đònh, công việc trong
tuần, kết quả học tập, sổ liên lạc, sổ hoat
động ngoài giờ lên lớp,….
- Tìm các loại sách báo có từ ngữ viết tắt
II./ THỰC HÀNH:
1) Tìm từ ngữ viết tắt
Tìm trong sách, báo những từ ngữ viết tắt và
giải thích ý nghóa.
VD: PGS. Lê Văn Khoa
Văn phòng UBND
UB MTTQ,…
2) Viết đoạn văn có dùng từ ngữ viết tắt
3) Thi đua hỏi đáp nhanh
- Nhóm 1: trong nhà trường
- Nhóm 2: trong xã hội
@ Đáp án:
+ Chữ viết tắt phải viết bằng chữ in, lấy chữ cái
đầu của từ viết tắt để viết.
+ Khi viết tắt, phải viết những từ thông dụng,
nhiều người biết hay thường dùng trong lónh vực
chuyên môn nào đó cho phép
+ Chữ viết tắt thường dùng nhiều trong văn bản
hành chính công vụ.
+ Trong các tổ chức ở nhà trường, đòa phương, chữ
viết tắt phải được thống nhất và công bố cho tất cả
những người tham gia hiểu ý nghóa.
+ Trong văn bản nghệ thuật, nếu sử dụng viết tắt
thì từ ngữ đó phải ghi rõ nghóa ở từ đầu tiên được
dùng để người đọc hiểu rõ, về sau chỉ cần ghi từ
10
ÔN TẬP
KIỂM TRA CHỦ ĐỀ 1
BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
BT1: GV cho 3 HS lên bảng ghi ra từ viết
tắt, 3 HS khác lên ghi ra ý nghóa
BT 2: @ GV lưu ý HS :
- Kiểm tra chính tả, trình bày sạch đẹp.
- Tránh làm giống nhau.
Gọi 2 HS lên bảng chép lại đoạn văn, GV
sửa, nhận xét, rút kinh nghiệm cụ thể.
HĐ 2: Kiểm tra
GV ghi đề lên bảng
HS đọc kó đề và làm bài
Sau 15 phút, GV thu bài, kiểm tra lại sỉ số
20-11 năm nay, liên đội trường THCS Lê lợi tổ
chức nhiều phong trào thi đua: Hoa điểm 10, vở
sạch chữ đẹp, báo tường,… Trong ngày 20/11, Cô
TPT đã tổng kết các phong trào và khen ngợi các
lớp đã tham gia tích cực. BGH cũng có lời góp ý,
động viên các em HS có tinh thần thi đua học tập."
@ Ý nghóa:
- THCS: Trung Học Cơ Sở
- TPT: Tổng Phụ Trách
- BGH: Ban Giám Hiệu.
- HS: Học Sinh
3) Tìm trong văn bản nghệ thuật những trường hợp
viết tắt, nhận xét hiệu quả sử dụng viết tắt đó.
@ Gợi ý: Những từ ngữ lặp lại nhiều lần, dài hay
tên tác phẩm, tác giả, đòa danh, tên nhân vật,…
11
BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
- Thống kê đủ 10 từ trng xã hội (1đ)
- Thống kê đủ 10 từ trong văn bản hành
chính(1 đ)
Câu 2 ( 3đ)
- Phiên âm dòch đúng đủ 10 từ (3 đ).
Nếu sai một từ - 0,5 đ
Câu 3: Nêu đúng tác dụng hiệu quả(3 đ)
- Rút ngắn thời gian độ dài văn bản
- Tránh lặp đi lặp lại nhiều lần
- Nhằm nhấn mạnh cụm từ nào mà
người viết đề cập trong văn bản.
Viết tắt trong một số bài viết, báo chí về một
vấn đề nào đó để nhằm rút ngắn độ dài, tránh
3) 3. Thái độ:
- Giáo dục tính thận trọng khi viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả biểu cảm vào văn tự sự
kết hợp miêu tả biểu cảm.
- Thích đưa yếu tố miêu tả biểu cảm vào văn tự sự để bài văn sinh động hấp dẫn.
12
BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
II./ PHÂN LOẠI:
Tiết 1,2: Ôn Tập Khái Niệm Văn Tự Sự – Miêu Tả – Biểu Cảm
Tiết 3,4: Ôn Tập Cách Làm Bài Văn Tự Sự – Miêu Tả – Biểu Cảm
Tiết 5,6: Củng Cố Kiến Thức, Kó Năng Kết Hợp 3 Yếu Tố: Tự Sự, Miêu Tả Và Biểu Cảm
Tiết 7,8: Bài Tập Thực Hành.
Tiết 9,10: Xây Dựng Đoạn Văn Tự Sự Kết Hợp Miêu Tả, Biểu Cảm
Tiết 11,12: Xây Dựng Bài Văn Tự Sự Kết Hợp Miêu Tả, Biểu Cảm
Tiết 13,14: Ôn tập - Kiểm tra chủ đề 2
III./ TÀI LIỆU BỔ TR:
- Chủ đề tự chọn Ngữ Văn 8 - Năm 2004
- Sách giáo khoa Ngữ Văn 8 – tập 1
- Bài tập trắc nghiệm Ngữ Văn 8
IV./ NỘI DUNG:
Tiết 1,2:
HĐ 1: Khái niệm, tác dụng văn tự sự –
miêu tả – biểu cảm
(?) Văn tự sự là thể văn như thế nào?
O Tự sự là cách kể chuyện, kể việc về con
người (nhân vật).
(?) Kể ra những văn bản thuộc phương thức tự
sự mà em được học?
O Tấm Cám, Cây tre trăm đốt
Cuộc chia tay của những con búp bê,…
(?) Tự sự giúp người đọc, người nghe hiểu
khêu gợi lòng đồng cảm với người đọc
(?) Những văn bản "Tấm Cám, Cây tre trăm
đốt, Cuộc chia tay của những con búp bê",…
có phương thức biểu cảm không?
O Có
(?) Chỉ ra 1 một đoạn văn có yếu tố biểu
cảm?
O GV gợi ý: yếu tố biểu cảm: bộc lộ tình
cảm, cảm xúc của nhân vật: Tấm khóc, mừng
rỡ,…
(?) Văn biểu cảm có cách biểu hiện như thế
nào?
(?) Tự sự sử dụng khi nào, ở môi trường nào?
HĐ 2: Luyện tập
BT 1: GV cho học sinh đọc đoạn văn tự sự có
miêu tả biểu cảm: (SGK7 trang 160 )
Giáo viên nêu các yêu cầu cho học sinh:
a) Đoạn văn trên thuộc phương thức diễn
đạt gì ?
b) Chỉ ra các yếu tố miêu tả trong đoạn
văn?
c) Xác đònh các yếu tố biểu cảm được
dùng trong đoạn?
chê.
- Trong cuộc sống trong giao tiếp
cũng như trong văn chương truyền
miệng, văn chương viết đều rất
cần đến tự sự
2) Thế nào là văn biểu cảm?
a.) Khái niệm:
1) Bài tập 1:
"Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước là thức
14
BÀI SOẠN DẠY TỰ CHỌN NGỮ VĂN 8 – HKI Trường THCS Đức Tín
BT 2: GV chia 4 nhóm thảo luận, mỗi nhóm 1
đoạn, riêng nhóm khá tìm đoạn d.)
GV sửa, nhận xét, rút kinh nghiệm cho
mỗi nhóm
dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh,
mang trong hương vò tất cả của cái mộc mạc giản
dò và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam. Ai
đã nghó đầu tiên dùng cốm để làm quà "sêu tết".
Không còn gì hợp hơn với sự vương vít của tơ hồng,
thức quà trong sạch, trung thành như các việc lễ
nghi."
a) Phương thức diễn đạt: tự sự
b) Các yếu tố miêu tả trong đoạn văn: mang
trong hương vò tất cả của cái mộc mạc giản dò
và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam
c) Các yếu tố biểu cảm được dùng trong đoạn:
đồng lúa bát ngát, . Ai đã nghó đầu tiên dùng
cốm để làm quà "sêu tết", sự vương vít của tơ
hồng
2) Bài tập 2 :
Tìm trong sách giáo khoa Ngữ văn 8
a.) Một đoạn văn tự sự.
b.) Một đoạn văn miêu tả
c.) Một đoạn văn biểu cảm
d.) Một đoạn văn tự sự có xen lẫn yếu tố
miêu tả
(?) Vậy lập ý là em làm gì?
(?) Dàn ý bài văn tự sự gồm mấy phần? Ý mỗi
phần?
(?) Em dự đònh mở bài như thế nào? Kể chuyện
ra sao? Kết thúc như thế nào?
- GV ghi đề bài tập, HS thảo luận nhóm.
- Đại diện nhóm lên phát biểu, GV nhận
xét, rút kinh nghiệm.
HĐ 2 : Cách làm bài văn biểu cảm:
GV cho HS nhận xét các đề
- Cảm nghó về dòng sông quê hương.
- Cảm nghó về đêm trung thu.
- Cảm nghó về nụ cười của mẹ
- Vui buồn tuổi thơ
- Loài cây em yêu
@ GV hướng dẫn học sinh cách làm bài văn
cụ thể cho đề bài: "Cảm nghó về nụ cười của
- Kể việc
- Kể người
- Tường thuật
2) Cách làm bài văn tự sự:
@ Đề: Kể một câu chuyện em thích bằng lời văn
của em.
a./ Tìm hiểu đề:
Yêu cầu: Kể một câu chuyện em thích (kể bằng
lời văn của mình)
b./ Tìm ý:
- Chọn truyện nào?
- Thích nv, sự việc nào?
- Chọn chủ đề gì?