CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:………………………..
1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn Mỹ
thuật đạt hiệu quả ở trường tiểu học.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Bồi dưỡng môn Mỹ thuật.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1 Tình trạng giải pháp đã biết
Nghệ thuật hội họa đóng một vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội.
Cùng với các môn học khác môn Mỹ thuật cũng góp phần không nhỏ vào việc giáo
dục và hình thành nhân cách cho học sinh. Chính vì vậy, trong những năm gần đây,
các ban ngành, các cấp đặc biệt là ngành giáo dục tổ chức rất nhiều hội thi vẽ tranh
dành cho học sinh năng khiếu và các em yêu thích hội họa có cơ hội vui chơi, thỏa
sức đam mê và sáng tạo nhằm để nâng cao hiểu biết về nhiều mặt như: đạo đức, trí
tuệ thẩm mỹ...Vì vậy mục tiêu của môn Mỹ thuật ở tiểu học là giúp học sinh phát
triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và kỹ năng cơ bản để hình
thành nhân cách con người, hiểu được cuộc sống và luôn biết vươn lên cái hoàn
thiện: Chân- thiện- mỹ.
Là giáo viên dạy Mỹ thuật, tôi nhận thấy những học sinh học tốt không hoàn
toàn là những em có năng khiếu môn Mỹ thuật. Ở cấp tiểu học không đòi hỏi ở
người học những khả năng bẩm sinh mà đòi hỏi ở khả năng tiếp thu kiến thức,
niềm đam mê, tính tích cực và chịu khó. Vì vậy, để đạt được những yêu cầu trên,
giáo viên cần phải hình thành và phát huy những khả năng cần thiết cho học sinh
khi học những giờ của môn Mỹ thuật.
Ưu điểm của giải pháp cũ
Đối với giải pháp cũ, phần lớn học sinh phát huy được tính tích cực, sáng tạo
và khả năng vốn có của học sinh năng khiếu.

1

chính là điều mà tôi luôn tìm tòi, trăn trở.
2


b) Các bước thực hiện giải pháp
Trước hiện trạng đó, để bồi dưỡng cho học sinh đạt hiệu quả cao trong các hội
thi tôi đã nghiên cứu và vận dụng những giải pháp sau vào công tác bồi dưỡng học
sinh năng khiếu.
- Phân loại học sinh theo khả năng vẽ
Sau khi nhận lớp. Qua tìm hiểu, điều tra để nắm chắc đối tượng học sinh và
lựa chọn, đặc biệt là về kĩ năng vẽ và phân loại học sinh theo ba đối tượng:
+ Đối tượng 1: Học sinh vẽ tốt;
+ Đối tượng 2: Học sinh cảm nhận được cái đẹp và yêu thích hội họa;
+ Đối tượng 3: Học sinh vẽ còn hạn chế nhưng ham thích vẽ.
Dựa vào đối tượng học sinh mà có cách sắp xếp nội dung, hình thức bồi
dưỡng sao cho hợp lý.
- Chuẩn bị trước khi bồi dưỡng
Để quá trình học ở lớp được đảm bảo thì quá trình bồi dưỡng cần được tổ
chức ở những buổi không có giờ học chính khóa. Vì vậy, giáo viên cần liên hệ,
hoặc gặp gỡ trực tiếp gia đình trao đổi về việc học của các em. Từ đó gia đình sẽ
nhắc nhở và hỗ trợ các em trong quá trình bồi dưỡng. Có như vậy, thì việc bồi
dưỡng các em sẽ đảm bảo được thời gian và đạt hiệu quả tốt hơn.
- Bồi dưỡng cho học sinh kỹ năng quan sát
Bồi dưỡng kỹ năng quan sát nhằm giúp các em biết cách chủ động quan sát,
nhìn ngắm đồ vật, sự việc, hiện tượng thiên nhiên, con người xung quanh. Quan sát
từ tổng thể đến chi tiết, so sánh, đối chiếu, phân tích tổng hợp khái quát để nắm bắt
được đặc điểm, nội dung, hình thức, đồ vật, sự việc, hiện tượng, thiên nhiên v.v...
góp phần hình thành thị hiếu thẫm mỹ và thói quen quan sát nhận ra vẽ đẹp của
mọi vật xung quanh, thích sáng tạo và trân trọng cái đẹp.
Ví dụ: Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát con gà thì cần đưa ra câu hỏi gợi

các nét đơn giản vào mảng (2), (3) là cây xanh bên đường, (4), (6) là 2 xe ô tô lưu
thông trên đường, (5) là vỉa hè, (7) là nhà cửa và cây xanh.

Hình 2
- Bồi dưỡng cho học sinh kỹ năng chỉnh hình
Sau khi hình vẽ đã được xác định và vẽ phát những hình ảnh ấy bằng nét đơn
giản vào vị trí bố cục đã sắp xếp, học sinh biết cách so sánh, đối chiếu, chỉnh sửa
lại hình cho cân đối về tỷ lệ và đặc điểm cơ bản của hình tượng, nhân vật như ở
hình 3.

Hình 3

5


- Bồi dưỡng cho học sinh kỹ năng xác định đậm nhạt
Sau khi hình vẽ được chỉnh sửa hoàn chỉnh, cần xác định các mảng đậm,
mảng nhạt trên toàn bộ sự vật, sự việc, hiện tượng trong tranh, thể hiện được trọng
tâm của bố cục. Mảng đậm nhất và sáng nhất thường tập trung ở mảng chính để
thu hút mắt người xem. Các mảng đậm nhạt ở mảng phụ thường nhẹ hơn để tạo
không gian xa gần. Các mảng đậm nhạt cần được sắp xếp xen kẽ liên hoàn để tạo
sự cân bằng thuận mắt như hình 4, không nên dồn vào một góc làm lệch bố cục.

Hình 4
- Bồi dưỡng cho học sinh kỹ năng vẽ màu
Thông thường các màu tươi đẹp thường đặt ở mảng chính. Các màu đậm, màu
nhạt, màu nóng, màu lạnh, cần được chuyển hoá nhịp nhàng tạo sự cân bằng cho
bố cục. Để nhấn mạnh trọng tâm có thể dùng thêm nét để nhấn vào các hình tượng
ở mảng chính như ở hình 5.


nâng cao như thế này các em rất hào hứng, thích thú và thấy yêu thích môn Mỹ
thuật nhiều hơn.
- Bồi dưỡng cho học sinh kỹ năng tự học, tự sưu tầm tài liệu
Bồi dưỡng kỹ năng tự học, tự sưu tầm tài liệu là tạo điều kiện cho các em tự
tìm kiến thức, tri thức một cách chủ động sáng tạo không phụ thuộc, bị động tiếp
thu kiến thức một chiều từ phía thầy cô. Giáo viên bồi dưỡng kỹ năng này bằng
cách yêu cầu các em sưu tầm tư liệu, tranh ảnh, đọc sách báo có liên quan đến nội
dung bài học trên các kênh thông tin, báo chí, intenet, giáo viên có thể đưa ra yêu
cầu cụ thể bằng một hệ thống câu hỏi, phiếu bài tập.
VD : Giáo viên có thể phát phiếu bài tập cho học sinh, có gợi ý những nội
dung cần tìm hiểu như: Tên bức tranh cần tìm hiểu là gì?, tác giả của bức tranh là
ai?, bố cục tranh được sắp xếp như thế nào?, hình ảnh chính trong tranh là gì?, màu
sắc trên tranh được vẽ như thế nào?, theo em nội dung bức tranh muốn nói lên điều
gì?, hãy nêu cảm nhận của em về nội dung bức tranh?.... Yêu cầu học sinh về nhà
tự tìm hiểu tranh, ảnh nghệ thuật qua sách báo, intenet…và điền thông tin vào
phiếu bài tập. Giáo viên thường xuyên kiểm tra phiếu bài tập của học sinh để kịp
thời góp ý và chia sẽ cho các em để các em nắm vững hơn về kiến thức mỹ thuật.
Để hình thành và phát triển các kỹ năng trên, trong các bài dạy mỹ thuật
giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung của bài học để xác định mục tiêu cụ thể .
Trong bài dạy hình thành kỹ năng nào? Mức độ đến đâu? và phối hợp nhuần
nhuyễn nhịp nhàng đồng bộ các phương pháp. Thảo luận nhóm, trực quan, luyện
tập, đàm thoại gợi mở trong bài…
Thảo luận nhóm rất tối ưu. Các em sẽ học tập lẫn nhau trong lúc thảo luận.
Trong các tiết dạy Mỹ thuật phương pháp trực quan là phương pháp thường xuyên,
là nghệ thuật thị giác giúp các em cảm cái đẹp bằng mắt. Để cho các em nhanh
chóng nắm bắt được bài và dễ hiểu hơn, giáo viên cần cố gắng sưu tầm nhiều tranh
8


ảnh, bài vẽ của học sinh khoá trước, bài vẽ đạt giải các kỳ thi, có cả bài tốt và chưa



đó giáo viên hỏi: Vì sao em thích? Và yêu cầu tác giả của bức tranh ấy giới thiệu
về tình cảm khi vẽ tranh của mình cho cả lớp nghe.
Vì vậy, với mỗi bài dạy, mỗi học sinh giỏi chúng ta cần tìm ra phương pháp
bồi dưỡng phù hợp. Tạo cho các em không khí thoải mái, không bị gò ép, làm phấn
chấn tinh thần học tập, say mê sáng tạo, lý thú với môn vẽ.
3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp
Qua thực tế áp dụng tôi thấy các giải pháp nêu trên có thể áp dụng cho tất cả
các trường trong huyện. Trong việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu, nếu các trường
chịu nghiên cứu và thực hiện thì chắc chắn có hiệu quả cao.
3.4. Hiệu quả của việc áp dụng các giải pháp
Trong năm học suốt 4 năm học từ năm: 2011 – 2012, 2012 – 2013, 2013
-2014, 2014 - 2015 bằng những biện pháp trên, nhờ kiên trì thực hiện mà chất
lượng bồi dưỡng của học sinh đã có nhiều chuyển biến rõ rệt, chất lượng học sinh
tham gia các hội thi vẽ tranh do ngành phát động đạt nhiều kết quả tích cực như
sau :
Cụm

Cấp huyện

Cấp tỉnh

(Hội thi an toàn giao

( Vẽ tranh VSMT, vẽ
tranh ATGT, vẽ tranh hè)

Số hội


gia

gia

3

7

1

( 2C, 5KK)
1

2011 - 2012

3
2012 - 2013

1

1

(1A)
1

2013 - 2014
2014 -2015

3
( 1B,



Bên cạnh đó trong năm 2015 – 2016 trường có tham gia một số hội thi do
ngành phát động như : Vẽ tranh ATGT: vòng cụm đạt giải A, cấp huyện đạt giải C,
ngoài ra các em tham gia rất đông hội thi vẽ tranh toàn quốc chủ đề chiếc ô tô mơ
ước do ngành phát động, trong đó có 16 sản phẩm hợp lệ dự thi.
Như vậy với một thời gian ngắn nhưng tôi nhận thấy biện pháp mà tôi đưa ra
đã thu được kết quả thật khả quan. Thiết nghĩ nếu giáo viên áp dụng các biện pháp
này một cách thường xuyên thì chắc chắn chất lượng của các em sẽ được nâng lên;
Với kết quả trên, tôi hết sức vui mừng. Bởi vì, những giải pháp mà tôi áp
dụng đã bước đầu mang lại hiệu quả. Đó cũng là nguồn động viên quý báu để tôi
tiếp tục cố gắng. Tôi sẽ chia sẻ những giải pháp này với các đồng nghiệp cùng
chuyên môn để giúp các em học sinh đạt được những thành tích tốt nhất.

11