Đám tang lão Gô-ri-ô
( Trích Lão Gô-ri-ô )
Ban-dắc
A. Mục tiêu bài học:
Giúp HS:
- Nắm được những thao tác nghệ thuật cụ thể mà Ban-dắc sử dụng trong bài văn này để khắc họa
một đám tang.
- Cảm nhận dụng ý nghệ thuật sâu xa của nhà văn muốn phê phán thói đời đen bạc qua các nhân
vật trong một xã hội coi đồng tiền cao hơn tình nghĩa.
B. Phương pháp và hình thức tiến hành tổ chức dạy học:
- GV chỉ tập trung vào một đoạn trích ngắn trong tiểu thuyết Lão Gô-ri-ô của Ban-dắc.
- Phần lớn thời gian phải dành cho bài Đám tang lão Gô-ri-ô. GV chỉ nên chọn vài chi tiết coi như
để dẫn vào bài.
C. Tiến trình tổ chức dạy học:
* Tổ chức kiểm tra bài cũ:
- Anh ( chị ) hãy nêu mục đích và yêu cầu tóm tắt văn bản nghị luận ?
- Anh ( chị ) hãy trình bày phương pháp tóm tắt văn bản nghị luận ?
* Tiến trình bài mới:
Dựa vào tiểu dẫn SGK,
anh ( chị ) hãy giới
thiệu những nét chính
về cuộc đời nhà văn
Ban-dắc ?
Nhân vật trung tâm của
tiểu thuyết là gì ? Anh
( chị ) hãy nêu chủ đề
và tóm tắt ngắn gọn
tiểu thuyết Lão Gô-ri-
ô ?
Đoạn trích thuộc phần
I. Tiểu dẫn:

Đoạn trích có thể chia
làm mấy phần ? Anh
( chị ) hãy nêu nội
dung chính của từng
phần ?
Bi kịch của lão Gô-ri-ô
được thể hiện như thế
nào qua lời của Cri-xtô-
phơ với Ra-xti-nhắc ?
Cảnh đám tang lão
Gô-ri-ô được nhà văn
khắc họa như thế nào (
những chi tiết cụ thể
liên quan đến việc
b. Chủ đề đoạn trích:
Đoạn trích đã miêu tả và phê phán con người và xã hội tư sản Pháp
nửa đầu thế kỉ XX mà tiêu điểm là đồng tiền và danh vọng giả dối đã tha
hóa con người như một sức mạnh ma quái và khủng khiếp.
II. Bố cục văn bản:
Đoạn trích có thể chia làm 4 phần:
- Đoạn 1 ( từ đầu  từng làm điều gì nên tội ): từ quán trọ bà Vô-ke đến
nhà thờ Thánh-Ê-chiên-đuy-Mông.
- Đoạn 2 ( tiếp theo  đã năm giờ rưỡi rồi ): cuộc hành lễ ở nhà thờ.
- Đoạn 3 ( tiếp theo  Cri-xtô-phơ bèn bỏ đi ): từ nhà thờ Thánh-Ê-
chiên-đuy-Mông đến nghĩa trang Cha-La-se-dơ và việc chôn cất.
- Đoạn 4 ( còn lại ): tâm trạng và ý nghĩ của Ra-xti-nhắc khi còn lại một
mình sau khi chôn cất xong.
III. Đọc hiểu văn bản:
1. Bi kịch của lão Gô-ri-ô:
Trong đoạn trích, trực tiếp và rõ nhất là lời của Cri-xtô-phơ với Ra-xti-

Quãng thời gian từ khi xuất phát ở nhà trọ của bà Vô-ke đến lúc hành
chọn lựa khung cảnh,
thời gian, ánh sáng,
màu sắc ; cái vắng vẻ
của đám tang và số
người ít ỏi cứ rút dần ;
nghi lễ tiến hành hết
sức sơ sài dường như
cảm nhận được cả ở
những dòng văn ngắn
ngủi ) ?
lễ ở nhà thờ tuy nhà văn không nói rõ nhưng ta vẫn cảm nhận được qua
chi tiết nhà thờ không cách xa phố Mới-Nữ-thánh-Giơ-nơ-vi-e mấy tí,
song phải chờ hai vị linh mục, chú bé hát lễ và người bõ nhà thờ. Chắc
cũng chỉ kéo dài khoảng vài chục phút như quãng thời gian từ khi hạ
huyệt đến lúc Ra-xti-nhắc rời nghĩa trang Cha-La-se-dơ.
+ Về không gian, những địa điểm chính xác được nhắc đến trong đoạn
văn càng góp phần tô đậm thêm ấn tượng như thật, nhất là đối với
những người dân đã từng sống ở Pa-ri.
Tuy chỉ là hư cấu nghệ thuật, nhưng quán trọ của bà Vô-ke
có địa chỉ, nó được đặt vào phố Mới-Nữ-thánh-Giơ-nơ-vi-e-vơ
ở ngoại ô Pa-ri vào thập niên thứ hai của thế kỉ XIX. Ngày nay
thuộc vùng ngoại ô ấy thuộc nội thành, ở quận 5 có một phố
mang tên gần giống như thế: phố Nữ-thánh- Giơ-nơ-vi-e-vơ.
Nhà thờ Thánh-Ê-chiên-đuy-Mông là ngôi nhà thờ có thật xây
dựng từ thế kỉ thứ XIII ở quảng trường Păng-tê-ông, nghĩa là
rất gần với phố nơi nhà văn chọn làm địa điểm cho quán trọ.
Nhà thờ này là nơi đặt thánh tích nữ thánh Giơ-nơ-vi-e-vơ, vị
nữ thánh bảo trợ kinh thành Pa-ri. Nghĩa trang Cha-La-se-dơ
cũng là một nghĩa trang có thật, ở xa hơn về phía Đông Bắc,

chi phối qua: vị linh
mục, hai gã đào huyệt
Cri-xtô-phơ, bọn giai
nhân và hai cô con gái.
nhiêu.
- Vị linh mục nói với Ra-xti-nhắc: Không có người đưa đám. Chẳng có
ai thân thích đi đưa ma mà chỉ đúng một đám người dưng đếm được trên
đầu ngón tay, trong đó có Cri-xtô-phơ và Ra-xti-nhắc. Đi theo chiếc xe
chở người xấu số từ quán trọ đến nhà thờ Thánh-Ê-chiên-đuy-Mông chỉ
có bốn người nữa là hai vị linh mục, chú bé hát lễ và người bõ nhà thờ.
Khi xe chuyển bánh đến nghĩa trang, có thêm hai gia nhân trên chiếc xe
ngựa không có người ngồi của bá tước Đơ Re-xtô và của nam tước Đơ
Nuy-xin-ghen, nhưng lại bớt đi người bõ nhà thờ và một vị linh mục.
Tới nơi, có thêm hai gã đào huyệt, nhưng hai gia nhân chắc là quay về
ngay theo với xe tang chứ chẳng đợi chôn cất xong ( tuy không thấy
người kể chuyện nhắc đến ).
 Nhà văn đã khéo léo bố trí để số người đã ít ỏi kia cứ vơi dần đi: mới
đầu là bọn gia nhân của hai cô con gái cùng với vị linh mục và chú bé
hát lễ sau khi đọc xong bài kinh ngắn ngủi, rồi đến lượt hai gã đào huyệt
lúc vùi xong nấm mộ, cuối cùng Cri-xtô-phơ cũng bỏ đi nốt, để lại một
mình Ra-xti-nhắc, chàng sinh viên cũng không đứng ở bên mộ mà nhà
văn để chàng đi về phía đầu nghĩa địa.
3. Tình người của những nhân vật bị đồng tiền chi phối:
- Lão Gô-ri-ô là nạn nhân đau khổ nhất của thói đời đen bạc, các nhân
vật ( trừ lão Gô-ri-ô ) thì ít nhiều đều bị biến chất đi trong xã hội đồng
tiền: các vị nhà đạo tiến hành nghi lễ xứng đáng với giá tiền bảy mươi
quan, Cri-xtô-phơ gắn việc làm của mình với mấy món tiền đãi công
kha khá, bài kinh ngắn ngủi cầu cho lão ở nghĩa trang do chàng sinh
viên trả tiền, hai gã đào huyệt mới hất được vài xẻng đất thì đã đòi tiền
đãi công khiến Ra-xti-nhắc móc túi không còn đồng nào nên đành vay

hình ảnh rất đạt mà nhà văn đã đưa vào đám tang. Nó vừa là sự có mặt,
vừa là sự vắng mặt của hai vợ chồng Đơ Re-xtô và Đơ Nuy-xin-ghen,
nhưng chủ yếu là hai bà vợ. Vắng mặt thật và có mặt giả.
 Điều này làm gợi nhớ cho những ai quên là lão Gô-ri-ô có hai cô con
gái. Nó tăng thêm tính chất bi đát cho số phận và đám tang của người
cha bất hạnh. Nếu không có hai chiếc xe ấy, chắc linh hồn người xấu số
nằm trong chiếc quan tài kia đỡ đau buồn hơn nếu linh hồn tồn tại. Và
những người chứng kiến đám tang cũng đỡ đau buồn hơn.
4. Nhân vật Ra-xti-nhắc:
- Ra-xti-nhắc là một thanh niên nghèo ở nông thôn, quyết chí lên Pa-ri
lập nghiệp, đang định học Luật.
- Thái độ, tình cảm và hành động của Ra-xti-nhắc trong những ngày
sống ở quán trọ bà Vô-ke, cạnh phòng lão Gô-ri-ô, nhất là trong đám
tang lão Gô-ri-ô chứng tỏ rằng anh vẫn là chàng trai tốt bụng, giàu tình
cảm, biết thương người. Bàn tay nắm chặt tay Cri-xtô-phơ trong phút hạ
huyệt và những giọt nước mắt của Ra-xti-nhắc là chân thành xúc động
trong trắng và thiêng liêng. Anh ta cũng nghèo nhưng đã tự nguyện
đứng ra lo liệu đám tang người quá cố bằng những đồng tiền cuối cùng
của mình.
- Chúng ta xúc động trước tấm lòng của Ra-xti-nhắc với lão Gô-ri-ô và
cái nghẹn ngào của chàng xiết chặt bàn tay Cri-xtô-phơ mà không nói
nên lời, về giọt nước mắt của chàng như được thăng hoa qua lời bình
của người kể chuyện: giọt nước mắt trào ra vì những mối xúc động
thiêng liêng của một trái tim trong trắng, cái thứ nước mắt rơi xuống
mặt đất rồi từ đó lại vút lên đến tận trời cao.
Nhưng đấy lại là giọt nước mắt cuối cùng của người trai trẻ. Nhà văn
muốn xây dựng Ra-xti-nhắc thành một nhân vật cũng bị biến chất đi
trong xã hội tôn thờ tiền tài và danh vọng. Giọt nước mắt đánh dấu bước
ngoặt quá trình phát triển tính cách chàng, trở thành cái mốc phân chia
hai giai đoạn của đời chàng. Những điều chứng kiến đau lòng về thói