Tuần 14 - Tiết 53 Ngày soạn:16 / 11 / 2008
Văn bản:
tiếng gà tra
(Xuân Quỳnh)
a. mục tiêu.
- Giúp HS cảm nhận đợc vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỉ niệm về tuổi thơ và
tình cảm bà cháu đợc thể hiện trong bài thơ. Thấy đợc nghệ thuật biểu hiện tình cảm, cảm xúc
của tác giả qua những chi tiết tự nhiên, bình dị.
- Giáo dục tình yêu đối với ông bà, tình yêu quê hơng đất nớc.
- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ thơ ca.
b. chuẩn bị.
- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu.
- HS: Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk
c. tiến trình dạy - học
- Tổ chức.
- Kiểm tra: ? Đọc thuộc lòng bài Cảnh khuya và Rằm tháng giêng?
? Qua 2 bài thơ em hiểu gì về con ngời HCM?
- Bài mới.
I. Giới thiệu chung
- HS đọc phần chú thích(*) SGK trang 150.
? Em hãy nêu những nét chính về tác giả
Xuân Quỳnh?
- GV giới thiệu hình ảnh Xuân Quỳnh trong
tạp chí Văn học và tuổi trẻ chụp cùng với
chồng là nhà viết kịch Lu Quang Vũ.
? Nêu xuất xứ của bài thơ?
1. Tác giả.
- Xuân Quỳnh (1942-1988), là nhà thơ nữ xuất
sắc trong nền thơ hiện đại Việt Nam.
- Thơ Xuân Quỳnh thờng viết về những tình
- Đề tài bình dị, gần gũi.
- Trên đờng hành quân, nghỉ bên xóm nhỏ, ng-
ời chiến sĩ nghe thấy tiếng gà nhảy ổ. Nhớ về
thời ấu thơ sống bên bà. Suy nghĩ về cuộc sống
hiện tại.
3. Bố cục ( 3 phần)? Bài thơ có thể chia làm mấy phần? Nêu
nội dung chính từng phần?
- 2 khổ đầu: Tiếng gà tra thức dậy tình cảm
làng quê
- 4 khổ tiếp: Tiếng gà tra khơi dậy những kỉ
niệm ấu thơ
- 2 khổ cuối: Những suy t gợi lên từ tiếng gà.
? Tiếng gà vọng vào tâm trí tác giả trong
thời điểm nào?
? Tại sao trong vô vàn âm thanh làng quê
tâm trí con ngời bị ám ảnh bởi tiếng gà tra?
? Với ngời chiến sĩ trên đờng ra mặt trận,
tiếng gà tra đã gợi ra những cảm giác nào?
? Biện pháp NT nào đợc sử dụng trong đoạn
thơ? Tác dụng?
? Tại sao âm thanh tiếng gà tra lại có thể
gợi những cảm giác đó của con ngời.
? Em hiểu ntn về tình cảm của tác giả với
làng quê?
? Những hình ảnh nào đợc gợi lên từ tiếng
gà tra trong khổ thơ 2?
? Em hình dung ntn về màu sắc trong khổ
gắn bó của con ngời với gia đình, làng quê.
d. Củng cố - Hớng dẫn:
? Bài thơ Tiếng gà tra đợc viết chủ yếu theo thể thơ gì ?
A. Lục bát B. Song thất lục bát
C. Bốn chữ D. Năm chữ
- Đọc kĩ lại bài thơ và học thuộc lòng bài thơ.
- Nắm chắc kiến thức đã học ở tiết 1.
- Chuẩn bị phần còn lại.Tuần 14 -Tiết 54 Ngày soạn: 16 / 11 / 2008
Văn bản:
tiếng gà tra
(Xuân Quỳnh)
a. mục tiêu.
- Giúp HS cảm nhận đợc vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỉ niệm về tuổi thơ và
tình cảm bà cháu đợc thể hiện trong bài thơ. Thấy đợc nghệ thuật biểu hiện tình cảm, cảm xúc
của tác giả qua những chi tiết tự nhiên, bình dị.
- Giáo dục tình yêu đối với ông bà, tình yêu quê hơng đất nớc.
- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ thơ ca.
b. chuẩn bị.
- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu.
- HS: Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk
c. tiến trình dạy - học
- Tổ chức.
- Kiểm tra: ? Hình ảnh tiếng gà tra thức dậy tình cảm làng quê ntn trong lòng tác giả?
- Bài mới.
- Đọc khổ thơ 3,4,5,6
4. Phân tích( tiếp)
chăm chút, lo lắng cho cháu.
- HS tự liên hệ.
- Khổ thơ 4
- Tay bà khum soi trứng.
- Dành - chắt chiu
(Dè xẻn, tiết kiệm)
- Lo đàn gà toi
- Mong đừng sơng muối
- Cháu đợc quần áo mới
=> Chi tiết chân thực, hình ảnh ngời bà chịu
thơng chịu khó, hết lòng chịu đựng hi sinh vì
con cháu.
( Vợt qua cuộc sống vất vả, nhiều lo toan thiếu
thốn để chắt chiu dành cho cháu những niềm
vui nho nhỏ)
- Ôi! - quần chéo go
- áo cách chúc bâu
- Niềm vui sớng hân hoan của cháu(vì có quần
áo mới, vì tình cảm của bà dành cho cháu. Đó ? Em cảm nhận đợc gì về tình bà cháu qua
khổ thơ này?
? Ngày tết, em có giống bạn nh trong bài
không.
? Qua những kỉ niệm thời thơ ấu, em thấy
hình ảnh ngời bà của nhà thơ là ngời ntn?
? Tình cảm của cháu với bà ra sao?
là tình gia đình, quê hơng cội nguồn)
gà, ổ trứng hồng tuổi thơ)
=> Điệp từ: khẳng định mục đích của cuộc
chiến đấu thật cao đẹp-> Tình yêu quê hơng
đất nớc.
- ổ trứng hồng - biểu tợng của hạnh phúc bình
dị
- Hình ảnh chi tiết chân thực, điệp ngữ
- Kỉ niệm tuổi thơ, tình cảm bà cháu, tình yêu
quê hơng đất nớc.
? Em hãy nêu nhận xét, cảm nghĩ của mình
về bài thơ?
? Hình ảnh nổi bật xuyên suốt bài thơ là gì?
(A)
? Tình cảm, cảm xúc nào đợc thể hiện trong
bài thơ? (D)
III. Tổng kết
- Ghi nhớ: SGK trang 151.
IV. Luyện tập.
a. A.Tiếng gà tra
B.Quả trứng hồng
C.Ngời bà
D.Ngời chiến sĩ
b. A. Hoài niệm tuổi thơ
B. Tình bà cháu
C. Tình quê hơng đất nớc
D. Cả 3 ý trên
d.Củng cố - Hớng dẫn:
? Em học tập đợc gì về việc sử dụng hình ảnh thơ và cảm xúc thơ Xuân Quỳnh?
- Học thuộc bài thơ.
- Nắm đợc giá trị nội dung, nghệ thuật.
điệp ngữ? Tác dụng?
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
1. Ví dụ
2.Nhận xét.
- Nghe: nhấn mạnh cảm giác xao động khi
nghe tiếng gà tra.
- Vì: nhấn mạnh mục đích, ý chí chiến đấu.
=> Cách lặp lại nh vậy gọi là điệp ngữ.
- Không ngủ đợc: nhấn mạnh sự thao thức của
mẹ trớc ngày khai trờng của con.
* Điệp ngữ không chỉ xuất hiện trong thơ ca
mà còn xuất hiện cả trong văn xuôi.
3.Ghi nhớ:
- Hs đọc ghi nhớ SGK trang 152
VD: - Lồng( Cảnh khuya): Cảnh thiên nhiên
hoà quyện, quấn quýt, chan hoà.
- Nhớ( Anh đi anh nhớ quê nhà): Tình
cảm với quê hơng.
- Đọc ví dụ sgk.
? So sánh điệp ngữ trong khổ thơ đầu của
bài Tiếng gà tra với điệp ngữ trong hai ví
dụ a, b.(chú ý sự xuất hiện của các điệp
ngữ).
? Có mấy dạng điệp ngữ? Đó là những dạng
nào?
? Tìm điệp ngữ và nêu tác dụng?
II. Các dạng điệp ngữ
1. Ví dụ
2. Nhận xét.
- Điệp ngữ cách quãng: Nghe - Tiếng gà tra