I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

TRUNG KIấN

HOàN THIệN PHáP LUậT Về BồI THƯờNG,
Hỗ TRợ TáI ĐịNH CƯ KHI NHà NƯớC THU HồI ĐấT

LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2016


I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

TRUNG KIấN

HOàN THIệN PHáP LUậT Về BồI THƯờNG,
Hỗ TRợ TáI ĐịNH CƯ KHI NHà NƯớC THU HồI ĐấT
Chuyờn ngnh: Lý lun v Lch s Nh nc v Phỏp lut
Mó s: 60 38 01 01

LUN VN THC S LUT HC

Cỏn b hng dn khoa hc: TS. PHM TH DUYấN THO

H NI - 2016


LỜI CAM ĐOAN

NƢỚC THU HỒI ĐẤT.............................. Error! Bookmark not defined.
Các khái niệm ............................................. Error! Bookmark not defined.

1.1.2.

Đặc điểm của công tác thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ
khi nhà nƣớc thu hồi đất............................. Error! Bookmark not defined.

1.1.3.

1.2.1.

Một số yếu tố ảnh hƣởng đến công tác thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ,
tái định cƣ ................................................... Error! Bookmark not defined.
LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ THU HỒI ĐẤT, BỒI THƢỜNG, HỖ
TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤTError! Bookmark not de
Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về quản lý đất đai và chính sách

1.2.2.
1.2.3.

bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đấtError! Bookmark not defin
Quan điểm khoa học về thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣError! Bookmark n
Khái niệm về pháp luật thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ

1.2.

1.2.4.
1.3.


VỀ THU HỒI ĐẤT, BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ,
KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM ............ Error! Bookmark not defined.

1.6.1.
1.6.2.

Hàn Quốc ................................................... Error! Bookmark not defined.
Trung Quốc ................................................ Error! Bookmark not defined.

1.6.3.
1.6.4.
1.6.5.
1.6.6.
1.6.7.

Ôxtrâylia ..................................................... Error! Bookmark not defined.
Đức ............................................................. Error! Bookmark not defined.
Canađa ........................................................ Error! Bookmark not defined.
Kinh nghiệm của các tổ chức quốc tế ........ Error! Bookmark not defined.
Khả năng áp dụng kinh nghiệm quốc tế để hoàn thiện pháp luật về

thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ của Việt NamError! Bookmark not define
Kết luận chƣơng 1 ..................................................... Error! Bookmark not defined.

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ BỒI THƯỜNG,
HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT Error! Bookmar
2.1.
KHÁI LƢỢC LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA PHÁP LUẬT BỒI
THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC
THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM............... Error! Bookmark not defined.

2.3.3.
Các quy định pháp luật Việt Nam về hỗ trợ và tái định cƣ khi nhà
nƣớc thu hồi đất.......................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.4.
Thực trạng quy định pháp luật về cơ chế đảm bảo thực hiện pháp luật
về thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ ở Việt NamError! Bookmark not de
2.4.
ĐÁNH GIÁ PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ THU HỒI ĐẤT, BỒI
THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ Error! Bookmark not defined.
2.4.1.
Về thu hồi đất ............................................. Error! Bookmark not defined.
2.4.2.
Về bồi thƣờng............................................. Error! Bookmark not defined.
2.4.3.
Về hỗ trợ..................................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.4.
Về tái định cƣ ............................................. Error! Bookmark not defined.
2.4.5.
Những hạn chế, yếu kém chung của pháp luật về thu hồi đất, bồi
thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đấtError! Bookmark not defined.
2.4.6.
Những bất cập, hạn chế, thiếu hụt của pháp luật hiện hành về giải
quyết tranh chấp hành chính trong lĩnh vực đất đaiError! Bookmark not defined.
2.4.7.
Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém Error! Bookmark not defined.
2.5.
THỰC TRẠNG ĐIỀU CHỈNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ THU HỒI
ĐẤT, BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ Ở VIỆT NAMError! Bookmark
2.6.
THỰC TRẠNG CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP HÀNH

3.4.
3.4.1.
3.4.2.

3.4.3.

Xác định phạm vi thu hồi đất và việc áp dụng cơ chế Nhà nƣớc thu
hồi đất ......................................................... Error! Bookmark not defined.
Cơ chế tạo quỹ đất sạch theo quy hoạch (thu hồi đất theo quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện)Error! Bookmark not defined.
CÁC YÊU CẦU HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THU HỒI ĐẤT,
BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢError! Bookmark not defined.
CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THU HỒI ĐẤT,
BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢError! Bookmark not defined.
Bổ sung quy định không đƣợc bồi thƣờng tài sản gắn liền với đất đối
với trƣờng hợp tự nguyện trả lại đất .......... Error! Bookmark not defined.
Bổ sung quy định giao cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất nông
nghiệp bị thu hồi xác nhận hộ gia đình, cá nhân có nguồn thu nhập ổn
định từ sản xuất nông nghiệp ..................... Error! Bookmark not defined.
Quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và
thành phần của Hội đồng bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ để địa
phƣơng tổ chức thực hiện hiệu quả trong thực tếError! Bookmark not defined.
Bổ sung quy định phê duyệt bổ sung dự toán kinh phí đối với số tiền
phạt chậm trả cho ngƣời có đất thu hồi vào phƣơng án bồi thƣờng, hỗ
trợ, tái định cƣ ............................................ Error! Bookmark not defined.
Bổ sung quy định trƣờng hợp còn đất ở, nhà ở trong địa bàn xã,
phƣờng, thị trấn nơi có đất thu hồi (không phải di chuyển chỗ ở) vẫn
đƣợc bố trí tái định cƣ (đối với địa phƣơng có điều kiện về quỹ đất ở)
để đảm bảo công bằng cho đối tƣợng bị thu hồi đất ởError! Bookmark not defined.
Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp

cho các định viên làm công tác dịch vụ tƣ vấn, xác định giá đấtError! Bookmark not
Kết luận Chƣơng 3 .................................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .............................................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................ 9


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT

Ký hiệu

Chú giải

1.

BTC:

Bộ Tài chính

2.

BTNMT:

Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng

3.

CCN:

Cụm công nghiệp


9.

HĐND:

Hội đồng nhân dân

10.

HSĐC:

Hồ sơ địa chính

11.

KCN:

Khu công nghiệp

12.

KT-XH:

Kinh tế xã hội

13.

KHSDĐ:

Kế hoạch sử dụng đất


19.

TĐC:

Tái định cƣ

20.

TL:

Tỉnh lộ

21.

TT:

Thông tƣ

22.

TTLT:

Thông tƣ liên tịch

23.

TƢ:

Trung ƣơng

- Nhà nƣớc chủ động thu hồi đất theo kế hoạch sử dụng đất hằng năm đã đƣợc xét
duyệt. Quy định rõ ràng và cụ thể hơn các trƣờng hợp Nhà nƣớc thực hiện việc thu hồi
đất để sử dụng vào các mục đích quốc phòng, an ninh, phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích
công cộng và các dự án phát triển kinh tế, xã hội. Đối với các dự án sản xuất, kinh doanh
phù hợp với quy hoạch sử dụng đất thì hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đƣợc chuyển
nhƣợng, cho thuê, góp vốn bằng quyền sử dụng đất với nhà đầu tƣ để thực hiện dự án.
- Việc bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất phải bảo đảm dân
chủ, công khai, khách quan, công bằng và đúng quy định của pháp luật. Ngƣời sử dụng
đất đƣợc bồi thƣờng theo mục đích đất đang sử dụng hợp pháp. Tổ chức


TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.

Bộ Tài chính và Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2008), Báo cáo kết quả tổng hợp về
tăng cường quản lý sử dụng đất của quy hoạch và dự án đầu tư trên phạm vi cả
nước, Hà Nội.

2.

Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2005), Đề án tìm hiểu thực trạng tìm hiểu đời sống
và việc làm của người dân khi Nhà nước thu hồi đất để xây dựng các khu công
nghiệp mới, Hà Nội.

3.

Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2007), Hội nghị kiểm điểm công các quản lý Nhà
nước về Tài nguyên và Môi trường ngày 27/02/2007, Hà Nội.


Chính phủ (2009), Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của
Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi
thường hỗ trợ và tái định cư, Hà Nội.

10. Chính phủ (2014), Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định về bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Hà Nội.
11. Hội đồng Chính phủ (1980), Quyết định số 201/CP ngày 01/7/1980 về việc thống
nhất quản lý ruộng đất và tăng cường công tác quản lý ruộng đất trong cả nước, Hà


Nội.
12. Hội Khoa học đất Việt Nam - Dự án ENABLE (2009), “Chính sách pháp luật đất
đai liên quan đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn”, Hội thảo, (ngày 05/5/2009).
13. Tôn Gia Huyên, Nguyễn Đình Bồng (2006), Quản lý đất đai và thị trường đất đai,
NXB Bản đồ, Trung tâm điều tra quy hoạch - Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng, Hà
Nội.
14. Nguyễn Đức Minh (2001), Quy hoạch đất đai và thị trường bất động sản, hội thảo
một số vấn đề hình thành và phát triển thị trường bất động sản Việt Nam, ngày 1516 tháng 11 năm 2001, Hà Nội.
15. Ngân hàng Phát triển Châu Á (1995), Cẩm nang về tái định cư (Hướng dẫn thực
hành).
16. Trƣơng Phan (1996), Quan hệ giữa quy hoạch đất đai và phát triển kinh tế (nội
dung thu hồi đất, chế độ bồi thường và tính công bằng), Cục Công nghiệp - Bộ
Kinh tế Đài Loan.
17. Lê Du Phong (2007), Thu nhập, đời sống, việc làm của người có đất bị thu hồi để
xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, các công
trình công cộng, phục vụ lợi ích quốc gia, NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
18. Quốc hội (1980), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội.
19. Quốc hội (1992), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội.
20. Quốc hội (1988), Luật Đất đai, Hà Nội.
21. Quốc hội (1993), Luật Đất đai, NXB Chính trị Quốc gia.