;Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng phát triển ngôn ngữ ”
1. PHẦN MỞ ĐẦU:
1.1. Lý do chọn đề tài:
Trẻ em không chỉ là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, mà còn là
tương lai của đất nước, xã hội. Hồ Chí Minh đã từng nói: “Non sông Việt Nam
có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có trở nên sánh vai với các
cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ ở phần lớn công học tập
của các cháu”...
Đúng như thế, non sông Việt Nam có được lớn mạnh hay không, xã hội
Việt Nam có trở nên phồn vinh được hay không, điều đó phụ thuộc phần lớn vào
sự nghiệp giáo dục của nước nhà. Trẻ em là người trực tiếp được giáo dục, là
chủ nhân tương lai của đất nước. Do đó, sự nghiệp giáo dục đã và đang được
Đảng và nhà nước ta quan tâm, coi trọng hàng đầu. Giáo dục Mầm non là khâu
đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nền tảng cho sự hình thành và phát
triển nhân cách con người. Hơn ai hết, bản thân Tôi là một giáo viên Mầm non,
Tôi hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của mình trong việc chăm sóc - giáo dục trẻ,
giúp trẻ phát triển hài hòa, cân đối về mọi mặt “đức - trí - thể - mỹ”.
Trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ, ngôn ngữ là công cụ để giao
tiếp, không có ngôn ngữ con người không thể giao tiếp được. Nhất là trẻ em,
nhưng sinh thể yếu ớt rất cần đến sự chăm sóc và bảo vệ của người lớn, của cô
giáo. Ngôn ngữ chính là một trong những phương tiện thúc đẩy trẻ em trở thành
một thành viên của xã hội loài người. Ngôn ngữ là công cụ hữu hiệu để trẻ có
thể bày tỏ những nguyện vọng của mình từ khi còn rất nhỏ để người lớn, cô giáo
có thể chăm sóc, điều khiển và giáo dục trẻ. Đây là một điều kiện quan trọng để
trẻ có thể tham gia vào mọi hoạt động và trong hoạt động hình thành nhân cách
trẻ. Vậy làm thế nào để giúp trẻ 24 - 36 tháng phát triển ngôn ngữ? Đó là điều
mà Tôi băn khoăn suy nghĩ, để tìm ra những giải pháp cách làm hay để giúp trẻ
24 - 36 tháng phát triển ngôn ngữ. Đó cũng chính là lý do mà Tôi chọn đề tài
“Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng phát triển ngôn ngữ”.
1.2. Điểm mới của đề tài:
Qua từng năm cũng có rất nhiều giáo viên đã đưa ra nhiều giải hình thức để

2. PHẦN NỘI DUNG:
2.1. Thực trạng:
Năm học 2014 - 2015, Tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp nhà
trẻ 24 - 36 tháng, bản thân Tôi xác định rõ vai trò, trách nhiệm của mình. Để làm
được điều đó Tôi mạnh dạn thực hiện đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36
tháng phát triển ngôn ngữ”. Trong quá trình thực hiện Tôi đã gặp những thuận
lợi và khó khăn sau:
a. Thuận lợi:
Bản thân Tôi được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu nhà
trường về bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm và được trang cấp
các trang thiết bị phục vụ cho việc dạy học cho trẻ.
Nội dung hoạt động giáo dục trẻ phát triển ngôn ngữ đã được nhiều phụ
huynh quan tâm, đặc biệt là một số phụ huynh đã nhận thức rõ tầm quan trọng
của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
2


Bản thân Tôi nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý và khả năng tiếp thu kiến thức
của trẻ độ tuổi này.
Bản thân Tôi luôn nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, ham tìm tòi, học hỏi. Với
vai trò là người mẹ hiền thứ hai của trẻ Tôi luôn có tấm lòng bao dung, độ
lượng, thường xuyên nghiên cứu các tài liệu, sáng tạo nhiều cái mới trong công
tác giảng dạy, có ý thức vươn lên, cố gắng rèn luyện bản thân, nhanh nhẹn, hoạt
bát trong mọi lĩnh vực, có năng lực và trình độ chuyên môn vững vàng, luôn có
ý thức cố gắng rèn luyện về chuẩn mực đạo đức, nhân cách, hành vi để làm
gương cho trẻ noi theo.
Điều may mắn nhất là Tôi được sống trong một tập thể chị em đoàn kết, yêu
thương, quan tâm giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống cũng như trong công việc,
cùng nhau học hỏi, trao đổi kinh nghiệm. Từ đó, Tôi học được những điều hay lẽ
phải, những kinh nghiệm quý báu.

gì? Hôm qua, được nghỉ học con ở nhà có vui không? Chủ nhật được nghỉ ba
đưa con đi chơi ở đâu? Con đang làm gì đó? ...
Ví dụ: Qua các giờ hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, Tôi
chú ý xem mức độ tiếp thu của từng trẻ, xem trẻ đã hiểu nội dung câu chuyện
hay chưa, trẻ đọc thuộc thơ chưa, với cách luyện như thế thì những trẻ nào đã
thuộc thơ, đã hiểu nội dung câu chuyện, trẻ nào chưa thuộc, chưa hiểu. Trẻ đọc
thơ, trả lời câu hỏi của cô như thế nào để từ đó Tôi nắm bắt được đặc điểm nhận
thức và mức độ phát triển ngôn ngữ của trẻ để xây dựng kế hoạch giáo dục phát
triển ngôn ngữ cho trẻ lớp Tôi.
Về lập kế hoạch phát triển: Được sự đồng ý của Ban giám hiệu, trên cơ sở
kế hoạch chuyên đề của nhà trường, Tôi đã xây dựng kế hoạch cho cả năm học.
Tôi phân công cụ thể nội dung, phần hành công việc cho giáo viên cùng lớp và
triển khai kế hoạch cụ thể trong từng chủ đề. Dựa vào những nội dung đã đề ra,
kết thúc chủ đề Tôi đánh giá lại những gì mình đạt được và chưa đạt được. Từ
đó, rút kinh nghiệm cho chủ đề sau. Kế hoạch Tôi xây dựng phải đi từ dễ đến
khó, từ đơn giản đến phức tạp.
b. Chuẩn bị đầy đủ, đẹp, sáng tạo các dụng cụ trực quan trong các giờ
hoạt động chung.
Lứa tuổi Mầm non là lứa tuổi tư duy trực quan hình tượng, trẻ thường bị
hấp dẫn bởi đồ chơi đẹp, hành động chơi, vẻ bề ngoài màu sắc, hình dạng, kích
thước, âm thanh của đồ chơi... đặc biệt là trẻ Nhà trẻ, khi cho trẻ làm quen vào
câu chuyện, bài thơ, hay mở rộng vốn từ cho trẻ thì ta sử dụng đồ dùng trực
quan sẽ tạo hứng thú cho trẻ dễ ghi nhớ, trẻ nắm bắt nội dung của vấn đề một
cách thoải mái, đem lại hiệu quả cao. Khi trẻ đã nhớ tên, nội dung câu chuyện,
nhớ tên bài thơ thì khả năng diễn đạt ngôn ngữ của trẻ sẽ tốt hơn....
Ví dụ: Khi dạy trẻ câu chuyện, bài thơ Tôi sử dụng vật thật có màu sắc đẹp,
an toàn để trẻ được sờ nắn, được xem và được nhìn ngay trước mặt. Như quan
sát quả cà chua, quả cam, cái bát, cài thìa... Trong khi xem xét, cô giáo kết hợp
chỉ vào vật hoặc từng chi tiết, đặc điểm của vật với từ được gọi, trẻ gọi tên, diễn
đạt các từ đó.

trẻ hiểu từ “đói bụng” là gì?
d. Tạo nhiều cơ hội cho trẻ giao tiếp.
Để tạo cơ hội cho trẻ giao tiếp, Tôi thường trò chuyện với trẻ, hỏi để trẻ
trả lời, tạo hình huống câu chuyện để trẻ nói chuyện.
Ví dụ: Tôi hỏi: Hôm nay, con ăn gì? Ai nấu cho con ăn? Để được bố mẹ
khen thì khi ăn cơm con phải làm gì?...
Ví dụ: Có lúc Tôi dùng tình huống như sau: Bạn Nam nói rằng sẽ không
chơi với bạn Gấu nữa vì bạn Gấu không có áo quần đẹp, con thấy bạn Nam nói
như vậy có đúng không? Con có chơi với bạn Gấu không? Con sẽ nói gì với bạn
Nam nào?...
Trong quá trình CS - GD trẻ, bản thân Tôi thường xuyên chú ý đến từng
cá nhân trẻ, tạo điều kiện cho trẻ mạnh dạn tự tin khi giao tiếp cũng như khi
tham gia hoạt động. Đa số trẻ rụt rè, chưa mạnh dạn tự tin trong khi giao tiếp
5


nên Tôi thường xuyên trò chuyện với trẻ một cách tình cảm, gần gũi, gọi trẻ lên
trả lời và luôn chú ý khen ngợi động viên trẻ để trẻ cảm thấy tự tin khi làm một
việc gì đó.
* Trò chuyện với trẻ mọi lúc mọi nơi.
Các hoạt động ngoài giờ học cũng góp phần rất lớn vào việc cho trẻ phát
triển ngôn ngữ. Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở đây nhằm thoả mãn nhu cầu
giải trí cho trẻ, bổ sung nhiều mặt về kiến thức của các tiết học trên lớp, giúp trẻ
hiểu sâu và nhớ lâu các từ được biết, biết cách phát âm đúng, không nói ngọng,
từ đó giúp trẻ trau dồi về ngôn ngữ của mình.
* Thông qua giờ đón - trả trẻ:
Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề: Cha mẹ bé làm nghề gì? Tôi trò chuyện với
trẻ về gia đình trẻ. Gia đình con có bao nhiêu người? Ba mẹ con làm nghề gì,
làm ở đâu, làm ra những sản phẩm gì?
Trong lúc trò chuyện cô đã cung cấp cho trẻ nhiều vốn từ giúp trẻ hiểu

+ Cây bàng có những bộ phận nào?
+ Thân cây như thế nào?
+ Lá có màu gì?
g. Chú ý giáo dục đến từng cá nhân trẻ.
Tôi luôn chú ý đến việc giáo dục từng cá nhân trẻ vì thực tế của lớp có trẻ
nhanh, trẻ chậm. Cùng một câu hỏi nhưng vẫn có nhưng trẻ trả lời rõ ràng nhưng
có những trẻ chưa trả lời được hoặc chưa biết cách diễn đạt. Bản thân Tôi chú ý
bồi dưỡng rèn luyện cho những trẻ yếu, phát huy cho trẻ giỏi.
Ví dụ: Với cháu Nam khả năng phát âm tốt, trôi chảy thì Tôi cố gắng
động viên trẻ nói đúng ngữ pháp và đọc thơ diễn cảm. Cháu Lan còn rụt rè thì
Tôi cố gắng động viên để trẻ tự tin khi trả lời, biết dùng từ, câu để trả lời.
Đặc biệt, trong quá trình tổ chức hoạt động, Tôi luôn chú ý rèn luyện cho
những trẻ cá biệt, dạy trẻ vào mọi lúc mọi nơi.
Ví dụ: Cháu Tiến ít nói trong giờ học cô động viên khích lệ trẻ để trẻ hứng
thú tham gia vào giờ học.
Khi đang học chuyện: “Ô tô con học bài” cô cho trẻ phát âm những từ
khó. Cháu Tường Vy phát âm chưa chuẩn từ “tuýt còi” mà trẻ đọc “ Chuýt coi”.
Cô đọc mẫu ròi rau đó cho trẻ phát âm theo 3 - 4 lần.
h. Phối hợp với phụ huynh.
Gia đình là nhịp cầu nối rất quan trọng đối với nhà trường, vai trò của phụ
huynh có tác động lớn trong việc nâng cao chất lượng cho trẻ phát triển ngôn
ngữ. Đây là nét đặc trưng của bậc học Mầm non. Gia đình, nhà trường đều là
môi trường giáo dục trẻ nên người và cần phải có sự giáo dục đồng bộ, kết hợp
chặt chẽ để thống nhất biện pháp giáo dục đạt kết quả cao.
Để việc giáo dục trẻ đem lại hiệu quả cao, trước hết Tôi nhanh chóng nắm
bắt tình hình, điều kiện, đặc điểm của lớp mình phụ trách rồi lên kế hoạch triển
khai họp phụ huynh, trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của việc cho trẻ
“Phát triển ngôn ngữ”. Báo cáo tình hình chất lượng của trẻ qua đợt khảo sát đầu
năm, thông báo chương trình kế hoạch, thời gian hoạt động của trẻ ở lớp, ở nhà
mua sắm đầy đủ các loại đồ dùng phục vụ bộ môn. Giáo dục mọi lúc, mọi nơi,

cho trẻ là rất cần thiết. Phụ huynh rất quan tâm phấn khởi, thường xuyên chăm
lo, trao đổi hỏi thăm tình hình học tập của con mình.
2.4 Bài học kinh nghiệm:
Qúa trình thực hiện bản thân Tôi rút ra những kinh nghiệm sau:
- Cần nắm vững đặc điểm tình hình nhận thức của trẻ, hoàn cảnh sống của
trẻ, đề ra kế hoạch giáo dục phát triển ngôn phù hợp với điều kiện, tình hình của
trẻ, của lớp.
- Cần chuẩn bị đầy đủ, đẹp, sáng tạo các dụng cụ trực quan trong các giờ
hoạt động chung để kích thích sự hứng thú tham gia hoạt động.
- Cô giáo cần chú ý sử dụng lời nói của mình đúng, nhẹ nhàng để làm mẫu
cho trẻ học theo.
- Giáo viên cần linh hoạt, gần gũi để tạo nhiều cơ hội cho trẻ giao tiếp.
8


- Giáo viên cần biết tổ chức lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục phát
triển ngôn ngữ vào trong các nội dung giáo dục khác.
- Qúa trình tổ chức hoạt động cần chú ý giáo dục đến từng cá nhân trẻ trong
tập thể.
- Giáo viên cần phối hợp với phụ huynh để tạo sự thống nhất trong quá
trình giáo dục trẻ.
3. PHẦN KẾT LUẬN:
3.1. Ý nghĩa, phạm vi áp dụng của đề tài:
Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một việc làm hết sức quan trọng. Vì
vậy, để trẻ phát triển tốt thì giáo viên cần tổ chức các hoạt động một cách khéo
léo để phát triển tư duy, trí tưởng tượng cũng như năng lực sử dụng ngôn ngữ
của trẻ. Thực tế từ lớp Tôi phụ trách, với những khó khăn mà bản thân Tôi gặp
phải, Tôi đưa ra biện pháp nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong công việc phát
triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng.
Ngôn ngữ được coi là một trong những phương tiện tạo nên sự hình

8. Phối hợp với phụ huynh để thống nhất các nội dung giáo dục phát triển
ngôn ngữ cho trẻ.
Trên đây là: “Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng phát triển ngôn ngữ”
mà Tôi đã rút ra được trong quá trình giảng dạy nhằm giúp trẻ phát triển về mọi
mặt: Đạo đức, nhân cách, phẩm chất, thẩm mỹ, trí tuệ và ngôn ngữ. Với một bài
viết nhỏ, vấn đề chỉ dừng lại ở một phạm vi hạn chế, chưa thể bao quát hết được
tất cả, đồng thời trong quá trình viết vẫn còn những thiếu sót, Tôi rất mong được
sự góp ý xây dựng của các đồng nghiệp, của Ban giám hiệu để việc nâng cao
chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ngày một tốt hơn, đáp ứng với nhu cầu giáo
dục trong giai đoạn hiện nay./.

10