SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
ĐỀ TÀI: Làm

thế nào để nâng cao
chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 tuổi ?
1. PHẦN MỞ ĐẦU:
1.1. Lý do chọn đề tài:
Khi cất tiếng khóc chào đời thì âm nhạc đã đến với chúng ta. Đó là những
tiếng ầu ơ của bà, tiếng ru của mẹ, tiếng nựng nịu của ba và của ông gửi gắm tình
yêu của mình vào đứa con thơ ngây. Âm nhạc đi theo chúng ta suốt hành trình một
đời người và nó trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống của mình.
Âm nhạc trở thành một nhu cầu tất yếu của cuộc sống, một món ăn tinh thần
không thể thiếu với đời sống con người. Ta thử nghĩ xem nếu cuộc sống thiếu âm
nhạc và thiếu đi những tiếng động thì sẽ như thế nào nhỉ? Tôi tin chắc chắn rằng,
cuộc sống thiếu âm nhạc như thiếu ánh sáng mặt trời, thật buồn và lạnh lùng đến
khó tả. Đặc biệt với trẻ thơ, thì âm nhạc là một thế giới diệu kỳ đầy cảm xúc. Những
giai điệu lúc trầm lúc bổng, lúc mượt mà vui tươi, lúc da diết yêu thương... chính là
dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn của bé, nhờ đó mà các bé được lớn lên,
được phát triển toàn diện nhân cách và phẩm chất của mình.
Trong chương trình giáo dục Mầm non, Âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật
hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động mà trẻ yêu thích nhất, là nguồn cảm hứng mạnh
mẽ để trẻ cảm thụ được nghệ thuật, lĩnh hội những tri thức mà cô giáo muốn truyền
thụ. Âm nhạc cũng là một phương tiện hữu hiệu cho việc tổ chức các hoạt động giáo
dục như hoạt động giáo dục phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn
ngữ, phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội. Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng
giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 tuổi? Đó là điều làm Tôi băn khoăn suy nghĩ để tìm ra
những giải pháp, cách làm hay để nâng cao hiệu quả chất lượng gíao dục âm nhạc.
Đó cũng chính là lý do mà Tôi chọn đề tài “Làm thế nào để nâng cao chất lượng
giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 tuổi”.
1.2. Điểm mới của đề tài:
Qua từng năm cũng có rất nhiều giáo viên đã đưa ra nhiều giải pháp hình thức

giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận, cũng cố, rèn luyện các tố chất âm nhạc
bên trong trẻ. Giáo dục âm nhạc được thực hiện trong điều kiện có sự tiếp xúc trực
tiếp của giáo viên đối với trẻ, sự giúp đỡ của giáo viên trong quá trình học tập tích
cực và sự chủ động độc lập học tập của trẻ.
Hiện nay, chương trình giáo dục Mầm non ở nước ta thực hiện chương trình
giáo dục Mầm non mới. Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên có thể hướng dẫn, tổ
chức cho trẻ chơi ở mọi lúc mọi nơi và có thể tổ chức ở nhiều hình thức khác nhau
tuỳ vào điều kiện, mức độ nhận thức của trẻ. Đáng nói là chương trình giáo dục
Mầm non mới hiện nay được xây dựng theo nguyên tắc tiếp cận, tích hợp. Lấy hoạt
động vui chơi làm trung tâm. Qua đó, trẻ cùng cô học, cùng cô chơi, cùng cô tham
gia khám phá, giải quyết các vấn đề để đi đến những kết luận cụ thể.
Trong những năm qua, hoạt động giáo dục Âm nhạc đã được Bộ GD, Sở GD ĐT Quảng Bình, Phòng GD - ĐT Lệ Thủy triển khai rộng rãi về các trường học, đến
tận từng giáo viên với nhiều giải pháp tích cực và thực hiện có hiệu quả. Trong quá


trình thực hiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi được tăng
trưởng đáng kể, môi trường trong và ngoài lớp phong phú lôi cuốn trẻ học tập. Từ
đó, chất lượng giáo dục trên trẻ được tăng lên rõ rệt. Trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong
mọi hoạt động, trẻ biết tự lập, chủ động thực hiện các nhiệm vụ của mình, trẻ hứng
thú nhận thức và có nhu cầu nhận thức, có lòng ham muốn được khám phá thế giới
xung quanh. Các kỹ năng âm nhạc như kỹ năng nghe, kỹ năng hát, kỹ năng biễu
diễn... của nhiều trẻ được phát triển tốt hơn. Song để việc nâng cao chất lượng giáo
dục âm nhạc cho trẻ là một việc làm hết sức khó khăn. Vì vậy, trong quá trình thực
hiện, đòi hỏi bản thân tôi phải linh hoạt, sáng tạo có những đổi mới trong việc giáo
dục trẻ.
2. PHẦN NỘI DUNG
2.1. Thực trạng:
Năm học 2014- 2015, tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp mẫu
giáo 5- 6 tuổi, bản thân xác định rõ vai trò, trách nhiệm của mình. Để làm được điều
đó tôi mạnh dạn thực hiện đề tài:“ Làm thế nào để nâng cao chất lượng giáo dục âm

ra kết quả. Trẻ còn phụ thuộc nhiều vào cô giáo. Với những trẻ khá hơn một chút,
thì chưa thể hiện hết mình, chưa phát huy hết năng lực mình có. Đặc biệt, còn có
nhiều gia đình chưa biết cách giáo dục cho trẻ theo khoa học, chưa chú ý đến việc
lựa chọn nội dung, giai điệu bài hát. Cứ cho trẻ hát mà không để ý đến trẻ hát bài gì,
bài hát đó lời ca, nội dung như thế nào, có phù hợp hay không.
Qua khảo sát tình hình đầu năm để nắm bắt được mức độ, khả năng của
trẻ khi tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạc như sau:
* Tình hình hoàn cảnh của lớp:
- Sĩ số lớp có 33 cháu, nhưng có 28 cháu là con trong gia đình làm nông
nghiệp.
- Tỷ lệ trẻ có năng khiếu âm nhạc thấp. Trẻ có năng khiếu âm nhạc:10 trẻ.
- Đa số gia đình các cháu đều có tivi, có đài, một số gia đình có máy vi tính
* Trình độ nhận thức của trẻ:
- Tỷ lệ khá giỏi chiếm 50 - 60%, Tỷ lệ từ trung bình trở lên đạt 84%
- Tỷ lệ trẻ hát đúng giai điệu bài hát quen thuộc: 40%
- Trẻ biết thể hiện cảm xúc và vận động phù hợp (vỗ tay, lắc lư, nhún nhảy) với
nhịp điệu bài hát: 60%.
- Một khó khăn nữa là tuy cùng một độ tuổi nhưng có cháu sinh đầu năm có
cháu sinh cuối năm nên trình độ nhận thức của các cháu không đồng đều. Hoạt động
của nhiều trẻ còn rất chậm, nhiều trẻ còn nhút nhát, chưa tự tin. Chưa mạnh dạn giao
tiếp với bạn bè và cô giáo, sợ đông người.
Với tình hình thực tế của lớp Tôi phụ trách như vậy nên Tôi rất băn khoăn lo
lắng suy nghĩ, tìm tòi biện pháp “Làm thế nào để nâng cao chất lượng giáo dục âm
nhạc cho trẻ 5 tuổi”
2.2. Các giải pháp
a. Nắm vững khả năng nhận thức của trẻ và lựa chọn ca khúc phù hợp.
Để nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ, thì trước hết giáo viên phải
nắm đựơc đặc điểm tâm sinh lý và khả năng nhận thức của trẻ. Vào đầu năm học Tôi
đã tổ chức nhiều hoạt động âm nhạc để khảo sát kết quả trên trẻ bằng nhiều cách
như: Theo dõi quá trình hoạt động và khả năng tham gia hoạt động biễu diễn của trẻ,

nên giáo viên phải sử dụng hành động để giúp trẻ dẽ dàng cám thụ được nhịp bài
hát. Ví dụ: Ở bài hát "Màu hoa" (nhạc và lời của Hồng Đăng) có đoạn: "Màu hoa
tím, màu hoa đỏ, màu hoa vàng nhiều hoa xinh thế".Chữ "thế" trong khi ngân có 3
phách, cô đưa tay sang ngang. Trẻ vừa nghe cô hát vừa nhìn động tác tay đưa sang
ngang thì trẻ hiểu chữ "thế" phải hát dài chứ không ngắt.
Khi dạy trẻ cần dạy cho trẻ hát bằng âm thanh vang tự nhiên, để trẻ thoải mái,
tránh bị ức chế hay căng thẳng, như vậy trẻ sẽ hát hay hơn, khỏe khoắn hơn.
Khi đã dạy trẻ học thuộc, cần dạy trẻ thể hiện diễn cảm để trẻ có thể biểu diễn dễ


dàng, hấp dẫn. Việc luyện kỹ năng ca hát được tiến hành không chỉ trong hoạt động
25- 30 phút mà phải thường xuyên được củng cố ôn luyện mọi lúc mọi nơi.
c. Tạo môi trường âm nhạc trong đời sống hằng ngày của trẻ.
Âm nhạc là thế giới cảm xúc diệu kỳ trong tâm hồn trẻ. Âm nhạc và vận động
để sáng tạo ra âm nhạc khi được giáo viên sử dụng có mục đích sẽ hỗ trợ tích cực để
trẻ thu nhận kinh nghiệm và tạo cảm giác hưng phấn trong khi hoạt động. Ca hát và
nghe nhạc sẽ giúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi. Trẻ mẫu giáo thích nghe hát, hay
đung đưa người theo giai điệu bài hát. Ý thức rõ tầm quan trọng đó, nên bản thân
Tôi đã mạnh dạn xây dựng môi trường âm nhạc trong đời sống hằng ngày của trẻ.
+ Gìơ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ nhất để lôi cuốn trẻ đến trường vì
đa số các cháu chưa tự giác. Trẻ còn quyến luyến với những tình cảm âu yếm của bố
mẹ. Lúc này, âm nhạc góp phần tác động rất lớn đến tâm lý và suy nghĩ của trẻ. Trẻ
sẵn sàng, mạnh dạn bước vào lớp để được hòa vào những giai điệu rộn ràng, những
lời ca trong trẻo ấy. Biết rằng biện pháp này đã có rất nhiều giáo viên thực hiện,
nhưng để đạt được kết quả cao hơn, theo Tôi là khi thực hiện cần phải lựa chọn
những ca khúc hay, mang tính nghệ thuật, có nội dung phù hợp. Ví dụ: Tôi chọn ca
khúc "Em đi Mẫu giáo" Sáng tác của Dương Minh Viên. Lý do Tôi chọn bài hát này
vì bái hát có nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻ phù hợp với lứa tuổi của trẻ " Nắng
vừa lên em đi Mẫu giáo, chim chuyền cành hót chào chúng em... mừng vui đón em
vào trường..." Rồi những bài "Cháu đi Mẫu giáo" của Phạm Thanh Hưng, bài

mở, phát triển trí tưởng tượng của trẻ khi vẽ, nặn, cắt, dán... Ví dụ: Khi cho trẻ vẽ
"Mưa" Tôi cho trẻ nghe bài hát kết hợp "Anh giọt mưa ơi"...
e. Động viên khuyến khích trẻ, chú ý đến từng cá nhân trẻ.
Tôi nghĩ là giáo viên không nhất thiết phải có biệt tài trong việc múa hát mới
giáo dục âm nhạc thành công, mà cái cần thiết nhất, quan trọng nhất chính là đức
tính của cô giáo. Cô giáo phải có một thái độ tích cực, phải có sự công nhận và trân
trọng các biểu hiện của trẻ. Trẻ cần có một môi trường mang thông điệp "Ở đây con
rất thoải mái, con làm gì cũng được, các sáng tạo của con thật tuyệt vời vì con đã tự
mình nghĩ ra nó, con giống như một ca sĩ, nghệ sĩ vậy". Cô giáo phải biết động viên,
khen ngợi trẻ kịp thời. Phải tạo cho bầu không khí tin tưởng bằng những hành động
thiết thực. Khi trẻ nhận ra rằng cô giáo và các bạn đang hoan nghênh nó, thì nó sẽ tự
tin hơn. Khi có được sự tự tin thì trẻ sẽ thấy hài lòng và hãnh diện với suy nghĩ
"Mình đã làm được". Điều đó giúp trẻ say sưa, thích thú, sẽ tham gia tích cực và có
hiệu quả hơn trong mọi hoạt động.
Giáo viên phải chú ý đến đặc điểm của từng cá nhân trẻ để có biện pháp giúp
đỡ, đối xử cá biệt, linh hoạt, uốn nắn kịp thời. Với trẻ khá như cháu Minh Châu,
Tuyết Linh, Ngọc Hà, Thảo Trang thì cô giáo cho các nhiệm vụ phức tạp hơn. Với
những trẻ yếu như cháu Quang, Đạt, Phi, Dũng, Toản... thì cô có thể giúp đỡ, bồi
dưỡng thêm cho cháu vào các giờ sinh hoạt chiều hoặc mọi lúc mọi nơi. Với những
trẻ rụt rè nhút nhát như cháu Minh Phương, cháu Huyền Trang, Cẩm Lý thì cô cần
phải quan tâm nhiều hơn đến cháu, gọi cháu trả lời nhiều hơn trong các giờ hoạt
động. Tạo điều kiện cho cháu được biểu diễn âm nhạc, được thể hiện mình nhiều
hơn. Bằng nhiều cách như khen ngợi, động viên trẻ hoặc có thể cho trẻ lên biểu diễn
cùng bạn bè, cùng nhóm hoặc biểu điễn cùng cô giáo...
g. Gây hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động.


Trẻ ở lứa tuổi Mầm non học tập thông qua hoạt động vui chơi. Nhờ vui chơi
mà trẻ được tiếp thu những kiến thức kinh nghiệm. Giáo viên cần phải tạo hứng thú
cho trẻ nhận thức một cách linh hoạt sáng tạo mà không gò bó, khô khan, cứng

Việc tăng cường cho trẻ chơi với nhiều trò chơi âm nhạc với các hình thức chơi
khác nhau nhằm thực hiện một số mục tiêu giáo dục nhất định như: củng cố kiến
thức, phát triển tính độc lập và kỹ năng âm nhạc. Có kỹ năng chơi trẻ mới có thể tự


chơi, tự vận dụng những cái đã biết vào hoàn cảnh mới. Từ đó trẻ lĩnh hội được
những kiến giúp trẻ tích cực chủ động và có sáng kiến trong khi chơi.
h. Phối hợp với phụ huynh.
Để việc giáo dục âm nhạc đem lại hiệu quả, công tác phối hợp với phụ huynh
đóng một vai trò hết sức quan trọng. Qua những lúc đón trả trẻ, những buổi họp phụ
huynh Tôi trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng
giáo dục âm nhạc cho trẻ. Tôi mời phụ huynh tham gia những buổi sinh hoạt lớp và
cùng tổ chức hoạt động âm nhạc, các buổi lễ, tết cho trẻ. Từ đó, nâng cao nhận thức
của phụ huynh. Hiểu được ý nghĩa của hoạt động này phụ huynh sẽ tạo mọi điều
kiện tốt nhất như đóng góp nguyên vật liệu phục vụ cho việc làm đồ dùng đồ chơi,
tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ chơi và vui chơi cùng trẻ.
Trong bảng những điều cha mẹ cần biết, Tôi dành riêng một mảng để tuyên
truyền với phụ huynh về những nội dung, yêu cầu của giờ hoạt động nói chung và
hoạt động giáo dục âm nhạc nói riêng. Trao đổi với phụ huynh về những đặc điểm,
mức độ nhận thức, khả năng hứng thú của trẻ khi tham gia hoạt động. Huy động phụ
huynh mua thêm băng đĩa, sưu tầm các bài hát cho trẻ chơi và thường xuyên tổ chức
các trò chơi cho trẻ, chơi cùng với trẻ để giúp trể phát huy được tính tích cực nhận
thức của mình thông qua trò chơi âm nhạc.
2.3 Kết quả đạt được
Qua quá trình thực hiện và áp dụng các biện pháp trên, Tôi đã thu được những
kết quả đáng phấn khởi so với đầu năm học.
*Chất lượng giáo dục âm nhạc trên trẻ nâng lên rõ rệt:
- Tỷ lệ khá giỏi chiếm 80 - 85%. Tỷ lệ từ trung bình trở lên đạt 98,3 %
- Tỷ lệ trẻ hát đúng giai điệu bài hát trình: 100%.
- Trẻ biết thể hiện cảm xúc và vận động phù hợp (vỗ tay, lắc lư, nhún nhảy) với

- Thường xuyên phối hợp với phụ huynh để giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi.
Có làm được những điều trên thì việc giúp trẻ phát huy tính tích cực nhận thức
của mình mới đạt được hiệu quả cao.

3. PHẦN KẾT LUẬN:
3.1. Ý nghĩa, phạm vi áp dụng của đề tài:
a. Ý nghĩa:
Âm nhạc được coi là một trong những phương tiện tạo nên sự hình thành và
phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ. Âm nhạc góp phần làm phong phú thêm đời
sống tinh thần của con người. Trẻ nghe, hiểu âm nhạc, nắm được một số kỹ năng cơ
bản, thường xuyên ca hát, vận động theo nhạc không những phát triển tính tích cực,
sáng tạo mà có vai trò quan trọng trong việc phát triển năng khiếu. Tác động giáo
dục âm nhạc sẽ tạo điều kiện cho sự hình thành thị hiếu âm nhạc ở trẻ. Trẻ sẽ biết
lựa chọn đánh giá tác phẩm, biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản. Ở trường Mầm
non, bước đầu trẻ được tiếp cận với nền văn hóa loài người. Âm nhạc là phương tiện
sắc bén để bồi dưỡng tình cảm dân tộc, tình yêu quê hương đất nước, tình cảm gia
đình, bè bạn. Vì vậy, muốn thực hiện tốt giáo dục âm nhạc giáo viên phải có kiến
thức âm nhạc, biết biểu diễn. Vì hiệu quả giáo dục đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trẻ.
Để nâng cáo chất lượng giáo dục âm nhạc thì giáo viên phải biết được đặc điểm tâm
sinh lí lứa tuổi của trẻ trong mối quan hệ với âm nhạc, các đặc điểm của cơ quan
phát âm của trẻ để có phương pháp dạy thích hợp.


b. Phạm vi áp dụng:
"Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 tuổi" của
trường chúng Tôi được áp dụng cho tất cả trẻ trong toàn trường, từ lứa tuổi nhà trẻ
đến mẫu giáo nhưng đặc biệt là đối với trẻ 5-6 tuổi.
3.2. Kiến nghị, đề xuất:
Để trẻ đạt được kết quả như mong muốn tôi mạnh dạn đề xuất một số vấn đề
sau:


Từ những thực tế của giáo dục Mầm non Sơn Thủy và những thành quả mà
Tôi đạt được, những khó khăn mà bản thân Tôi gặp phải, Tôi đưa ra biện pháp tháo
gỡ những vướng mắc, khó khăn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc
cho trẻ 5 tuổi. Mong rằng những biện pháp này sẽ áp dụng có hiệu quả hơn khi được
các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp góp ý, bổ sung thêm và tích cực đổi mới
trong quá trình vận dụng để đưa nghành Mầm non phát triển ngang tầm với phong
trào giáo dục huyện nhà.

Xác nhận của HĐKH nhà trường.

Sơn Thủy, ngày tháng năm 2015.
Người viết

Trần Thị Lệ Thủy