CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN
TỔ CHỨC TỐT TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ”

Quảng Bình, tháng 5 năm 2014


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN
TỔ CHỨC TỐT TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ”

Họ và tên: Phan Thị Thanh Huyền
Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Mầm non An Thủy

An Thủy, tháng 5 năm 2014


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN
TỔ CHỨC TỐT TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ”

1. Phần mở đầu:

Qua tìm hiểu, nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, bản thân tôi mạnh dạn
đưa đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tổ chức tốt trò chơi dân gian cho
trẻ”, đề tài nàyđược thực hiện tại trường tôi đang công tác.
2. Phần nội dung.
2.1. Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:
Năm học 2013-2014 là năm học tiếp tục đẩy mạnh các cuộc vận động gắn với
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Chú trọng triển
khai có chiều sâu phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”, tập trung vào các nội dung: đảm bảo môi trường sư phạm, xanh, sạch, đẹp, an toàn,
lành mạnh, giữ gìn mối quan hệ ứng xử thân thiện giữa các thành viên trong nhà trường;
tăng cường tu dưỡng rèn luyện đạo đức, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của
nhà giáo, đổi mới phương pháp giáo dục nhằm phát huy tính tích cực của trẻ, xây dựng
môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, hướng dẫn và rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ
Mầm non; Duy trì việc đưa các nội dung giáo dục văn hóa truyền thống địa phương phù
hợp với điều kiện của nhà trường như “Hò khoan lệ Thủy”, Bé với ca dao, dân ca địa
phương”, “Bé với các trò chơi dân gian”, “Lễ hội dân gian”, “Ngày hội ẩm thực”,
“Gia đình và sức khỏe trẻ thơ”...
Nhưng làm thế nào để chỉ đạo giáo viên biết sưu tầm, tìm kiếm và tổ chức được
các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ quả thực là
rất khó khăn đối với khả năng của từng giáo viên.
Là một phó hiệu trưởng phụ trách công tác chuyên môn tôi luôn suy nghĩ và
tìm ra các biện pháp để chỉ đạo giáo viên sưu tầm tìm kiếm cũng như việc tổ chức các
trò chơi dân gian một cách linh hoạt, sáng tạo và đạt hiệu quả cao nhất. Với tình hình
thực tế tại trường tôi đang công tác có những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:


Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Phòng giáo dục
đào tạo.
Các trò chơi dân gian đã đưa vào thực hiện lồng ghép trong những năm học

Trẻ mầm non khả năng ghi nhớ chưa ổn định nên việc tham gia chơi và bãi
cuộc chơi là thường diễn ra, do đó mà giáo viên phải biết sưu tầm, tìm kiếm nhiều trò
chơi khác nhau để lôi cuốn trẻ.
Nhiều trẻ có tính rụt rè, thiếu mạnh dạn, ngại tham gia giữa đám đông do đó mà
thường lảnh tránh không tham gia chơi.
Với sự quyết tâm của bản thân, tôi đã không ngừng tìm kiếm, học hỏi, sáng tạo
ra những phương pháp giúp giáo viên tổ chức tốt các trò chơi dân gian. Mong rằng
những việc làm của tôi sẽ mang lại kết quả nhất định cho trẻ. Bởi vì ngày nay, giới trẻ
đang dần bị ảnh hưởng những trò chơi điện tử. Lỗi không phải ở trẻ mà ở người lớn.
Chúng ta đã cho trẻ biết gì về di sản của dân tộc? đừng cho trẻ biết qua loa mà hãy để
trẻ cảm nhận và yêu thích các trò chơi dân gian một cách sâu săc hơn.
* Khảo sát thực trạng:
Vào đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát để nắm được khả năng, năng lực
của từng giáo viên như: khả năng sưu tầm, khả năng tổ chức cho trẻ chơi, số lượng tẻ
tham gia chơi...cụ thể kết quả như sau:
- Có 60 % giáo viên có năng lực tổ chức tốt các trò chơi dân gian.
- Có 65% giáo viên có khả năng sưu tầm, tìm kiếm được các trò chơi dân gian.
- Có 50% trẻ hứng thú tham gia khi được giáo viên tổ chức các trò chơi dân
gian.
- Địa điểm để tổ chức các trò chơi dân gian tại các điểm trường rất rộng thoáng,
có cây xanh, bóng mát.
- Những đồ dùng, đồ chơi để tổ chức các trò chơi rất dể kiếm, dể tìm.
* Từ kết quả khảo sát trên tôi rút ra nhiều nguyên nhân sau:
- Do cuộc sống quá hiện đại với máy móc nên trẻ ít có thời gian để chơi các trò
chơi mà chủ yếu sử dụng máy vi tính, máy điện thoại để chơi các trò chơi điện tử, hay
xem tivi....


- Do một số giáo viên còn ít quan tâm đến việc tìm kiếm, lồng ghép vào các
hoạt động để cho trẻ được chơi.

chơi như sôi nổi, điềm đạm hay trầm tĩnh. Mỗi trò lại có một quy luật riêng, mang
những sắc thái khác nhau khiến trẻ em chơi suốt ngày mà không thấy chán.
Ví dụ: Đối với trẻ 3-4 tuổi, khả năng ghi nhớ có chủ định của trẻ còn hạn chế,
nhận thức của trẻ còn đơn giản. Vì vậy mà nên cho trẻ chơi những trò chơi đơn giản
và dể hiểu như trò chơi: "Lộn cầu vong"; "Chi chi chần chần"; "Tầm tầm vông"; "Nu
na nu nống"; "dung dăng dung dẻ"....Hay đối với trẻ độ tuổi mẫu giáo lớn và nhỡ khả
năng ghi nhớ chủ định và khả năng nhận thức của trẻ có phần cao hơn, vì thế khi lựa
chọn tổ chức trò chơi nên chú ý tăng dần độ khó và phức tạp hơn. Khi lựa chọn xây
dựng trò chơi cần chú ý đến đồ dùng đồ chơi dể tìm dể kiếm và phù hợp địa phương.
Lựa chọn trò chơi cần chú ý để giúp trẻ cũng cố tư duy, phát triển ngôn ngữ, phát triển
thể chất và chú rèn kỹ năng sống và giáo dục đạo đức cho trẻ... Trò chơi có tập thể
nhóm trẻ tham gia và thu hút được đông đảo trẻ tham gia chú ý. Những trò chơi phù
hợp với trẻ độ tuổi mấu giáo lớn, nhỡ như trò chơi: "Rồng rắn lên mây" là trò chơi
gắn với đồng dao nhằm rèn luyện sự nhanh nhẹn, khéo léo, phát huy tinh thần đoàn
kết, tôn trọng kỷ luật và khả năng đối đáp, có liên quan đến nghi thức cầu mưa của cư
dân nông nghiệp: “Rồng rắn lên mây/ Có cây núc nắc/ Có nhà khiển binh/ Hỏi thăm
thầy thuốc có nhà hay không…”. Đồng dao được cấu trúc theo một lôgic riêng, đôi
khi không có nghĩa gì cả, nhưng bằng tư duy liên tưởng, trẻ em vẫn có thể nhập vào
câu hát để dẫn đến những kết cục bất ngờ: cái ngược đời, cái phi lý, lại có thể chấp
nhận vì đấy là bài hát của trẻ em. Hay trò chơi "Kéo co" cũng thể hiện tinh thần
thượng võ, rèn luyện thể lực và sự nhanh nhẹn, khéo léo và rất nhiều trò chơi khác
như"Ô ăn quan"; "Trồng nụ- trồng hoa"; "Trốn tìm"....Có thể lựa chọn trò chơi phù hợ
với sở thích của giới tính như: Các em gái rất thích thú với trò chơi chuyền hoặc nhảy
dây, trò chơi này rèn luyện sức bền, sự khéo léo nhanh nhẹn. Trong khi chơi chuyền,
các cô bé thường đọc các bài đồng dao để tạo thêm không khí vui tươi. Các em trai thì
thích thú với trò đánh căng, đánh đáo, bắn bi, chơi quay. Các trò chơi này tạo sự ganh
đua, giúp các em thể hiện bản tính của mình cũng như tạo mối liên kết giữa các thành


viên trong một đội chơi...hay trò chơi tập thể để khi có đông người, hoặc sinh hoạt tập

thắng liền ba keo là bên ấy được...
Giải pháp 4: Tổ chức cho trẻ xem các trò chơi dân gian qua băng đĩa.
Thời gian để tổ chức tất cả các trò chơi dân gian cho trẻ là không có vì thế tôi
chỉ đạo giáo viên cần phải biết tận dụng mọi thời điểm trong ngày để cho trẻ được
nghe, được xem các trò chơi dân gian ở khắp mọi miền của tổ quốc.
Ví dụ: Giờ đón và trả trẻ giáo viên mở trên mạng cho trẻ xem các trò chơi như:
"Ném còn"; "Chọi gà"; "Chọi trâu"; "Nhảy bao bố"; "Thi thổi cơm"; "Chơi chuyền"...
Ngoài ra còn hướng dẫn cho trẻ biết về nhà hỏi người thân kể về các trò chơi
dân gian, hay mở tivi xem...
Hiện tại nơi tôi đang công tác giáo viên rất có điều kiện để tổ chức cho trẻ xem
các trò chơi dân gian đang diễn ra trên mạng, trên ti vi, vì mỗi lớp học đều có tivi
màm hình phẳng được kết nối intonet.
Giải pháp 5: Tổ chức các trò chơi phù hợp với từng hoạt động.
Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định. Vì thế, hoạt
động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung được tổ chức
nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ được gần gũi
với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể chất; hay như ở
hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh nghiệm sống và kỹ năng chơi theo
nhóm. Chính vì vậy, cần hướng dẫn giáo viên biết chú ý lựa chọn và tổ chức các trò
chơi dân gian cho phù hợp với tính chất của từng hoạt động.
Ví dụ: Hoạt động chung và sinh hoạt chiều: nên tổ chức cho trẻ các trò chơi tĩnh
nhằm phát triển nhận thức cho trẻ như: “Ô ăn quan”, “Tập tầm vông”, “Chơi chuyền”,
“Chơi cờ"... Hay chỉ với hòn đất nặn đủ màu, các em có thể tạo thành các hình hoa,
quả hay con vật. Các trò chơi như "Mèo đuổi chuột", "Bịt mắt bắt dê", "Thả đỉa ba
ba", "Xỉa cá mè",...ít nhiều nói lên quan hệ sinh thái của các loài. "Trồng nụ, trồng
hoa" lại cho thấy phải phạt những ai chạm vào "nụ", "hoa", điều đó có ý nghĩa giáo
dục bảo vệ môi trường. Hoặc hoạt động ngoài trời: Tổ chức cho trẻ chơi Trò chơi
"Chong chóng", "chơi sáo diều" giúp các em thấy rằng, con người có thể lợi dụng sức



vui chơi thoải mái, lành mạnh sẽ giúp các em thêm hào hứng để học tập và sống hồn
nhiên hơn. Hơn nữa, việc vui chơi lành mạnh còn tạo ra nhiều đức tính tốt đẹp, hạn
chế những tật xấu, đồng thời rèn luyện thể chất và tâm hồn các em theo chiều hướng
tốt hơn.
Để văn hóa truyền thống thấm dần vào tâm hồn trẻ thơ, không có cách nào hay
hơn là áp dụng trò chơi dân gian vào trường học. Sự kết hợp giữa các trò chơi dân
gian, trò chơi có tính trí tuệ trong giải toán tuổi thơ, trò chơi có tính ứng xử trên cơ sở
xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực sẽ giúp các em được ôn luyện, trau
dồi thêm kiến thức về lịch sử dân tộc, văn hóa dân gian…
Đối với trẻ thơ, trò chơi dân gian là một trong những yếu tố hình thành nên bản
sắc văn hoá dân tộc, là nguồn sữa nuôi dưỡng thế giới tinh thần, là nhịp cầu nối tâm
thức các em với mọi bài học về cuộc sống xã hội bởi vì nó có sức hấp dẫn, lôi cuốn
mạnh mẽ nhất đối với các em. Tổ chức cho các em chơi các trò chơi dân gian là
phương tiện giúp các em phát triển tình cảm, đạo đức, tình đoàn kết, mở rộng nhận
thức, tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước, qua đó góp phần giáo dục các em
về truyền thống văn hoá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Qua được xem được chơi các trò chơi dân gian đã để lại dấu ấn tốt đẹp trong trí
nhớ của trẻ thơ, trẻ đã biết thể hiện lại những trò chơi mà trẻ đã được xem được chơi
thông qua các hoạt động, đặc biệt là hoạt động tạo hình đã được trẻ thể hiện lại qua
tham dự cuộc thi "Bé khéo tay" cấp tỉnh và trẻ đã đạt được giải nhất thể loại vẻ cấp
tỉnh năm học 2013 - 2014.
Qua quá trình thực hiện tôi đã rút ra được vấn đề cụ thể sau:
* Đối với giáo viên: Nhiều người cho rằng, trò chơi dân gian dễ tổ chức, dễ
chơi, không tốn kém lại mang nhiều ý nghĩa thiết thực. Nhưng không phải trường nào,
lớp nào cũng áp dụng nó một cách hiệu quả. Nếu người tổ chức không khéo dễ dẫn


đến tình trạng nhàm chán, không tạo được hứng thú cho trẻ. Kéo theo hệ quả, tổ chức
nhiều trò chơi mà các em không nhiệt tình tham gia, cổ vũ.
Để làm cho các em thực sự yêu thích các trò chơi dân gian, thiết nghĩ, mỗi lớp, mà