MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử
loài người, nó gắn bó mật thiết với cuộc sống và đã trở thành một nhu cầu của
cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống của mỗi
con người. Đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai
điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc chính là những
dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn ấu thơ giúp cho các bé phát triển
toàn diện nhân cách. Trong chương trình giáo dục mầm non hoạt động giáo
dục âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật gần gũi với trẻ được trẻ yêu thích và
là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ được cái hay cái đẹp của nghệ
thuật.
Hoạt động âm nhạc khi được giáo viên mầm non sử dụng một cách có
mục đích, phù hợp và sáng tạo sẽ giúp trẻ tiếp thu tích cực, tạo cho các bé cảm
giác hưng phấn, vui tươi. Như vậy có thể nói rằng giáo dục âm nhạc đã trở
thành một hoạt động không thể thiếu được trong trường lớp Mầm non. Đối với
đặc điểm của lứa tuổi mầm non giáo dục âm nhạc không chỉ dừng lại ở việc
cô dạy trẻ hát và múa đơn giản mà phải tổ chức hát, múa dưới nhiều hình thức
và luôn đi cùng với đồ dùng, đồ chơi âm nhạc. Bên cạnh đó, giáo dục âm nhạc
luôn được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt ở trường của bé như giáo
dục âm nhạc được tích hợp trong chế độ sinh hoạt hàng ngày lúc trẻ ăn, trẻ
ngủ, trẻ vui chơi, trong các hoạt động có chủ đích như làm quen văn học, làm
quen chữ viết, hoạt động tạo hình, làm quen với toán ...
Vì tất cả những những lý do trên với mong muốn làm thế nào để giúp trẻ
tham gia có hiệu quả hoạt động âm nhạc, tôi đã suy nghĩ và cùng với đội ngũ
giáo viên tìm ra những cách thức giảng dạy, tạo ra môi trường học tập tốt nhất
cho trẻ. Qua kiểm tra dự giờ thăm lớp, qua quan sát các hoạt động của bé tại
trường tôi nhận thấy công tác tổ chức sưu tầm cải biên, sáng tác một số trò
chơi, lựa chọn nội dung, tổ chức hợp lý các hoạt động giáo dục âm nhạc khi
trẻ ở trường mầm non có tác dụng tích cực đối với công tác quản lí, chỉ đạo và
1

khi nghe thấy nhạc âm đã khẳng định rằng cho trẻ làm quen với âm nhạc từ
những tháng tuổi đầu tiên sẽ là phương tiện tích cực trong việc giáo dục trẻ em
ở nhiều mặt như thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể chất...
Âm nhạc được coi là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để đưa
vào ý thức của trẻ mối quan hệ thẩm mỹ với thế giới, với nghệ thuật một cách
sâu sắc dề dàng. Đó là sự hình thành mối quan hệ giữa trẻ với âm nhạc nhằm
phát triển ở trẻ khả năng lĩnh hội, cảm thụ, hiểu cái đẹp, phân biệt được cái
hay cái dở, biết hoạt động độc lập và sáng tạo khi tiếp xúc với các dạng hoạt
động âm nhạc khác nhau.
Trong khi tác động đến tình cảm, âm nhạc cũng đồng thời hình thành ở
trẻ những tình cảm đạo đức. Âm nhạc trong trường mầm non có ảnh hưởng tốt
đến văn hóa trong hành vi của trẻ. Trong khi cùng hát, cùng múa, cùng chơi
trò chơi âm nhạc với cùng những xúc cảm giữa trẻ cùng xuất hiện sự cảm
thông quan tâm đến nhau, trẻ biết kiềm chế biết điều khiển vận động để cùng
các bạn thể hiện bài hát, điệu múa. Âm nhạc giáo dục ở trẻ ý chí, tính tổ chức,
sự kiên trì. Niềm vui phấn khởi khi biểu diễn các bài hát điệu múa thú vị trước
các trò chơi, âm nhạc còn động viên những trẻ nhút nhát thiếu tự tin thêm
mạnh dạn hòa nhập với các bạn trong mọi hoạt động.
Cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển trí tuệ đòi hỏi trẻ phải
chú ý, quan sát và nhạy bén khi trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh tiến
hành theo các hướng khác nhau, làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm nhạc,
3


ghi nhớ đặc điểm tính chất tượng hình âm nhạc. Các dạng hoạt động âm nhạc
trong trường mầm non thông qua các bài tập ngày một khó dần, phức tạp hơn
đòi hỏi trẻ phải tích cực tư duy, phát triển trí tưởng tượng và sáng tạo. Luyện
tập thường xuyên để phân biệt các chi tiết âm nhạc là cơ sở ban đầu tạo cho
trẻ có khả năng tiếp cận với tác phẩm âm nhạc phân biệt được câu nhạc, đoạn
nhạc, thể loại âm nhạc của tác phẩm .... từ đó tai nghe âm nhạc của trẻ được

trẻ. Đặc biệt để nâng cao chất lượng, sự yêu thích âm nhạc đối với trẻ giáo
viên phải sưu tầm, cải biên trò chơi, làm đồ dùng dạy học phù hợp, tích hợp
giáo dục âm nhạc với các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày ở trường Mầm
non một cách lôgic, có hiệu quả.
Giáo dục Âm nhạc trong trường mầm non là hoạt động nghệ thuật có tác
dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, giúp trẻ có
khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá t nh cảm thụ và thể hiện âm
nhạc. Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và khả
năng phát triển cảm xúc. Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình
cảm của âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm.
Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của
đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng. Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành
khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi. Từng câu nhạc có giai điệu
liền bậc lên xuống liên tiếp theo ngữ điệu nói tự nhiên của trẻ sẽ như những
lời thủ thỉ nhắc nhở trẻ một hành vi lễ giáo phù hợp...... Những ấn tượng để lại
trong thời kỳ này sẽ theo trẻ suốt cuộc đời mà âm nhạc là một nghệ thuật lôi
cuốn mạnh mẽ nhất. Nhà sư phạm Xu-khôm-lin-ski đã tổng kết : “ Tuổi thơ
ấu không thể thiếu âm nhạc, cũng như không thể thiếu trò chơi và chuyện cổ
tích. Thiếu những cái đó, trẻ em chỉ còn là những bông hoa khô héo...”
2. Thực trạng của vấn đề
2.1. Thuận lợi
Trường Mầm non Hoa Hồng đóng trên địa bàn Thị trấn, thành lập năm
1991, được công nhận chuẩn Quốc gia năm 2006. Trường có nhiều điều kiện
thuận lợi về địa bàn dân cư, giao thông đi lại thuận tiện, có một điểm trường
tập trung được đặt ở trung tâm văn hóa - chính trị của huyện với đa số phụ
huynh học sinh là cán bộ công chức nhà nước và tiểu thủ công nên việc huy
động trẻ ra lớp luôn đảm bảo và vượt kế hoạch giao, bên cạnh đó nhà trường
5



Đạt
yêu cầu

Chưa
đạt yêu cầu

Nhà trẻ

4/26= 15 %

5/26= 20 %

10/26= 40 %

7/26= 25 %

Mẫu giáo 3-4 tuổi

5/30= 17 %

6/30= 20 %

13/30= 43 %

6/30= 20 %

Mẫu giáo 4-5 tuổi

12/70= 17 %


có trong tay đầy đủ các nội dung, hình thức lựa chọn cho phù hợp.
Để tổ chức tốt trò chơi, vận động sáng tạo theo nhạc cho trẻ đòi hỏi giáo
viên lập kế hoạch và tập duyệt nghiêm túc như sẽ biểu diễn thực sự trước khán
giả. Nếu trong lúc đang dẫn dắt trẻ múa mà giáo viên còn lo ngó vào sách, vở
bài soạn thì sẽ không thể giao tiếp trực tiếp phát hiện phản ứng của trẻ. Nếu
giáo viên thiếu tự tin khi nhớ thiếu lời bài hát thì sao giáo viên có thể để lôi
kéo trẻ tập trung được? Giảng dạy hiệu quả đòi hỏi cô giáo phải “làm bài tập
ở nhà”. Cô giáo cũng sẽ đạt được sự tự tin qua luyện tập như các trẻ nhỏ vậy
thôi. Bởi vậy mà lựa chọn nội dung xây dựng kế hoạch và chuẩn bị thực hiện
cho trẻ hoạt động âm nhạc là thật sự cần thiết mang tính quyết định cho sự
thành công của quá trình tổ chức hoạt động này dưới mọi hình thức.
Mục đích của hoạt động âm nhạc trong trường mầm non nhằm đưa âm
nhạc đến với trẻ thơ, đặt cơ sở ban đầu cho việc giáo dục văn hóa âm nhạc,
góp phần giáo dục cho trẻ phát triển toàn diện. Tuy nhiên, đối với trẻ trước
tuổi học hoạt động âm nhạc có mức độ nhất định về mục đích, nhiệm vụ và
7


yêu cầu phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ các độ tuổi. Căn cứ vào mức
độ phát triển của trẻ mầm non sự cảm thụ âm nhạc của trẻ cũng được phân
chia theo từng độ tuổi.
Cụ thể:
3.1.1. Trẻ lứa tuổi nhà trẻ :
* Trẻ 2 - 3 tuổi: Trẻ đã có những biểu hiện hưởng ứng âm nhạc bằng
thái độ cụ thể rõ ràng như tươi cười hoặc yên lặng, vui vẻ thích thú hoặc chăm
chú.... Trẻ có khả năng chú ý nghe hơn và đã có thể phân biệt độ cao thấp, to
nhỏ của âm thanh, cảm nhận một vài nét nhạc. Trẻ hát theo người lớn, nhắc lại
một vài âm cuối của câu hát, biết thể hiện cảm xúc âm nhạc bằng những vận
động đơn giản như vẫy tay, giậm chân, vỗ tay, nhún nhảy theo tiết tấu, chạy
vòng quanh theo tiếng nhạc. Ở độ tuổi này mỗi hoạt động âm nhạc (tiết học)

cứ vào tình hình của lớp, phân phối chương trình theo chủ đề được cụ thể như
sau :
* Trẻ 3 - 4 tuổi : Đây là giai đoạn quá độ chuyển từ nhà trẻ lên mẫu
giáo. Cơ thể trẻ đang phát triển, chức năng các cơ quan vận động phát triển và
dần ổn định, về ngôn ngữ trẻ đã nói được câu dài, liên tục hơn. Cảm xúc âm
nhạc của trẻ tăng dần, ở trẻ đã xuất hiện hứng thú với âm nhạc, cảm giác nghe
ở mọi trẻ không giống nhau mà bắt đầu có sự phân hóa rõ rệt, một số trẻ có
khả năng nhắc lại và chính xác những giai điệu đơn giản. Lúc này nhu cầu âm
nhạc đã xuất hiện trẻ tích cực hứng thú vận động theo nhạc biết thực hiện
những động tác đơn giản theo nhạc và thích hát. Do vậy, trẻ có thể tự hát được
một bài hát nhỏ đơn giản, có thể vận động, sử dụng nhạc cụ đồ chơi phù hợp.
Thậm chí đôi khi trẻ tự nghĩ ra một câu nào đó để hát theo một giai điệu mà
trẻ thích. Vì vậy ở độ tuổi này cô giáo cần dựa vào khả năng, mức độ cảm thụ
âm nhạc của trẻ để lựa chọn nội dung theo chủ đề, hình thức tổ chức sao cho
phù hợp.
Ví dụ : Tổ chức hoạt động âm nhạc ở chủ đề : Bản thân
Hoạt động : Vận động theo nhạc : “Xòe bàn tay, đếm ngón tay”
Nghe hát : “Năm ngón tay ngoan”
Trò chơi âm nhạc : “Chơi trên những ngón tay”
Mục đích là trẻ hát đúng và vận động nhịp nhàng theo bài hát, chú ý
nghe cô hát, nghe trọn vẹn tác phẩm. Cô giáo có thể tiến hành như sau :
9


- Tổ chức cho trẻ chơi “Chơi trên những ngón tay”.
Cô qui định : “Các con dùng ngón tay trỏ và ngón tay giữa, giả vờ đi
trên hai ngón tay. Cô hát một bài bất kỳ, khi nghe cô hát nhanh các con hãy đi
trên hai ngón tay thật nhanh, cô hát chậm các con đi chậm, cô không hát nữa
các con hãy dừng lại”. Thi đua xem bạn nào đi giỏi theo đúng hiệu lệnh của
cô.

Tiến hành tổ chức hoạt động như sau :
- Dạyhát : “Cháu yêu bà”
Cô và trẻ đọc bài thơ Đến thăm nhà bà -> Trò chuyện với trẻ về nội
dung bài thơ, tình cảm yêu thương của bà với các cháu và tình cảm của các
cháu đối với bà. Giới thiệu tên bài hát, tên tác giả và hát cho trẻ nghe bài hát
“Cháu yêu bà”
Dạy trẻ hát theo cô cả bài, chú ý những chỗ có luyến trong bài hát. Trong
quá trình dạy có thể cho trẻ vỗ tay theo tiết tấu chậm đệm theo bài hát.
- Nghe hát – nghe nhạc : “Cho con”
Giới thiệu tên tác giả, tên bài hát “Cho con” -> Giới thiệu nội dung bài
hát “Ngày mai, khi các con đã khôn lớn dù đi khắp mọi miền của đất nước,
các con luôn nhớ về quê hương nơi đó có ba mẹ là người chắp cánh cho các
con bay xa bay cao hơn nữa”. Sau đó hát cho trẻ nghe chọn vẹn tác phẩm với
tình cảm thiết tha, cho trẻ nghe qua băng cat-sét, cho trẻ nhún nhảy, đung đưa
theo nhịp bài hát.
* Trẻ 5 – 6 tuổi : Trẻ ở nhóm tuổi này có khả năng phân biệt một số
phương tiện biểu hiện âm nhạc, mối quan hệ giữa chúng và tính chất âm nhạc
của tác phẩm. Trẻ có thể phân biệt được độ cao thấp, to nhỏ, mạnh nhẹ của âm
thanh. Cảm giác tai nghe và kinh nghiệm nghe nhạc của trẻ cũng được tích lũy
dần lên, cảm thụ âm nhạc có định hướng, nhiều trẻ biết nhận xét đánh giá một
cách đơn giản về bài hát điệu múa theo ý kiến của riêng mình. Giọng của trẻ ở
độ tuổi này đã vang hơn, âm sắc ổn định hơn, tầm cữ giọng cũng được mở
rộng, sự phối hợp giữa nghe và hát đã tốt hơn, trẻ biết thể hiện vận động mềm
dẻo nhanh nhẹn, biết di chuyển đội hình, biết định hướng không gian. Những
bài hát điệu múa, trò chơi âm nhạc đã được trẻ tự thể hiện diễn cảm và đã có
yếu tố sáng tạo. Một số trẻ đã thể hiện rõ năng khiếu âm nhạc ở chính độ tuổi
này. Để tổ chức một hoạt động âm nhạc đạt hiệu quả cô giáo cần tạo một môi
11



cày thay con trâu
nghỉ

v

vv

v

nghỉ

Để khuyến khích trẻ tham gia vận động, cô có thể cho một tổ (nhóm) gõ
đệm theo tiết tấu phối hợp, tổ (nhóm) còn lại hát, kết hợp bước nhún theo nhịp
bài hát. Luân phiên giữa các tổ với các hình thức vận động khác nhau để trẻ
hào hứng tham gia.
- Nghe nhạc – nghe hát : “Hạnh phúc” (Dân ca Xá)
Giới thiệu tên bài hát, làn điệu dân ca, giới thiệu nội dung bài hát thể
hiện tình cảm tha thiết trữ tình ca ngợi cuộc sống ấm no, hạnh phúc, ca ngợi
đất nước thanh bình. Hát cho trẻ nghe, sau đó cho trẻ hát làm điệu bộ cùng cô
theo nhịp bài hát.
12


- Trò chơi âm nhạc : “Hãy lắng nghe”
Cô giới thiệu trò chơi và cách chơi : “Khi nào cô đánh đàn nhanh, các
con phải vỗ tay (hoặc dậm chân) nhanh, khi cô đánh đàn chậm các con phải
vỗ tay (hoặc dậm chân) chậm, cô đánh đàn vừa phải các con phải vỗ tay
(hoặc dậm chân) vừa phải, khi cô dừng đàn thì các con phải dừng vỗ tay
(hoặc dậm chân) ngay”. Lúc đầu cô cho một nhóm trẻ chơi, sau đó tăng dần
số lượng trẻ tham gia chơi, cho trẻ chơi xen kẽ tổ vỗ tay tổ dậm chân theo

trẻ thêm yêu trường lớp cô giáo và các bạn từ đó chăm ngoan tới lớp. Âm
nhạc có thể sử dụng phù hợp trong các sinh hoạt của trẻ ở trường như sau:
3.2.1 Âm nhạc trong giờ đón trẻ
Giờ đón trẻ buổi sáng là lúc mà nhà trường cần tạo không khí vui vẻ gây
cho các bé cảm giác hào hứng phấn khởi tự nguyện đến trường qua các bản
nhạc sinh động vui tươi. Biện pháp này rất bình thường đối với tất cả giáo
viên ở hầu hết các trường nhưng một số giáo viên chưa biết chọn những ca
khúc nào cho phù hợp và tôi đã suy nghĩ và lựa chọn một số bài hát rất lôi
cuốn trẻ mà lại phù hợp với chủ đề mà bé đang được học.
Ví dụ : Ở chủ đề “Trường mầm non của bé” có thể sử dụng ca khúc
“Em đi Mẫu giáo” sáng tác Dương Minh Viên, bài “Cháu đi Mẫu giáo” của
Phạm Thanh Hưng. Rồi một ngày mới lại bắt đầu sôi động với âm thanh và
màu sắc thiên nhiên qua bài “Vui đến trường” của Hồ Bắc được lựa chọn và
sử dụng mở cho trẻ nghe qua đầu đĩa. Ngoài tác dụng giúp trẻ làm quen, củng
cố các bài trong chương trình trẻ phải học hát còn có nhiều bài hát không cần
trẻ phải hát được cũng tạo không khí vui vẻ khi đến trường như “Đi học” của
Bùi Đình Thảo, “Bài ca đi học” của Phan Trần Bảng..... Và kết quả là trẻ vui
vẻ tới trường tới lớp, có những bé nhà ở gần trường khi nghe nhạc, bài hát nổi
lên là đã dục bố mẹ đưa đến trường.
3.2.2. Âm nhạc với giờ thể dục sáng và hoạt động trước giờ học
Trong giờ thể dục sáng có thể mở băng, đĩa cho trẻ nghe kết hợp với các
động tác thể dục qua một số bài hát hành khúc như: Cùng đi đều, Nào cùng
tập thể dục... hoặc những bài hát có nhịp độ, tiết tấu phù hợp với động tác thể
dục khởi động tay, chân, mình, cổ... Ngoài thể dục sáng trước giờ học còn tổ
chức các hoạt động tập thể trẻ được tham gia vào những màn múa hát tập thể,
những vũ điệu sôi động như điệu nhảy Alibaba, Erobic....hay cùng hát
14


những làn điệu dân ca như bài hát Inh lả ơi dân ca Thái, bài hát Ru em dân



Yêu cầu các bé nhận mặt chữ bằng nhiều biện pháp khác nhau thì song
song với việc nhận biết chữ cái, âm nhạc nghe trong giờ học cũng góp phần
giúp trẻ nhận biết thêm như ôn nhóm chữ cái o, ô,ơ ; a, ă, â qua bài hát “Sói
và gà cánh tiên” của Trần Ngọc. Mặc dù phần nội dung này không đi sâu vào
cấu trúc giờ dạy nhưng khi trẻ thuộc bài hát thì trẻ nhớ được chữ và phân biệt
được sự giống và khác nhau giữa các chữ cái đó.
* Với hoạt động: Khám phá khoa học
Để giúp trẻ hiểu đúng đắn về những đề tài của giờ hoạt động chung làm
quen khám phá khoa học thông qua việc trò chuyện, đàm thoại, quan sát, trò
chơi...thì việc kết hợp sử dụng âm nhạc trong giờ học góp phần tạo cho trẻ có
cảm xúc với các đối tượng.
Ví dụ : Với hoạt động cho trẻ “Làm quen một số loài hoa” yêu cầu là trẻ
phân biệt được một số loại hoa, so sánh, nhận xét sự giống và khác nhau...biết
thưởng thức vẻ đẹp, mùi thơm, yêu quí, bảo vệ...Sau đó ta cho trẻ hát bài
“Màu hoa” hoặc bài “Ra vườn hoa” của Văn Tấn. Khi dạy đề tài “Chú bộ
đội” cho trẻ hát bài “Gác trăng” nhằm giúp trẻ hiểu được trong đêm trung thu
các chú bộ đội phải đứng gác giữ cho Tổ quốc được thanh bình để các em
thiếu nhi được học hành được vui múa hát đón trăng.....
Như vậy kết hợp sử dụng âm nhạc trong việc tổ chức cho trẻ khám phá
khoa học góp phần giúp trẻ tạo thêm cảm xúc với các đối tượng.
* Với hoạt động: Tạo hình
Giáo dục âm nhạc trong giờ tạo hình là khi trẻ thực hành cô mở băng,
đánh đàn cho trẻ nghe bài hát, bản nhạc có nội dung tương đối phù hợp với đề
tài giúp trẻ có thêm hứng thú tạo ra sản phẩm đẹp. Âm nhạc có thể dùng vào
phần hướng dẫn, đàm thoại trước khi trẻ thực hành. Sau đó từ nội dung bài hát
giáo viên kết hợp đàm thoại về cách vẽ, màu sắc, đặc điểm của đối tượng.
Ví dụ : Khi cho trẻ vẽ các loại hoa cho trẻ cùng hát về bài “Màu hoa”
sau đó đưa ra hệ thống câu hỏi đàm thoại như :

Ví dụ : Khi tổ chức cho trẻ hoạt động góc ở chủ đề Phương tiện và luật lệ
giao thông (lớp mẫu giáo 5-6 tuổi) giáo viên đã khai thác để tổ chức cho trẻ
hoạt động âm nhạc tại góc như : Cho bé vỗ đệm theo tiết tấu chậm, sử dụng
một số đạo cụ như xắc xô, phách gõ đệm theo nhịp của bài hát (Em đi chơi
thuyền). Hoặc giáo viên có thể tổ chức cho trẻ ôn luyện bài hát (đèn xanh đèn
17


đỏ) qua việc tổ chức trò chơi tại góc nghệ thuật....
Như vậy việc cho trẻ vận động theo nhạc ở góc nghệ thuật trong giờ hoạt
động góc chủ yếu giúp trẻ biết hưởng ứng cảm xúc bằng chính những phản
ứng của cơ thể sao cho phù hợp với nhịp điệu âm nhạc, không nhất thiết yêu
cầu trẻ phải vận động giống như cô nhưng lại góp một phần rất lớn giúp cho
trẻ cảm thụ hoạt động âm nhạc một cách đầy đủ hơn. Ở hoạt động này trẻ
được ôn luyện, củng cố và vận dụng những kỹ năng âm nhạc thông qua trò
chơi, các hoạt động sáng tạo. Tùy theo tính chất của góc và chủ đề cô giáo có
thể gợi ý để các bé lựa chọn hoạt động âm nhạc, phối hợp với nhau như : Múa
hát theo từng nhóm nhỏ, hát đối đáp, chơi trò chơi âm nhạc, nghe nhạc, diễn
kịch.... Trong giờ hoạt động góc cũng có thể cho trẻ luyện tập một số tiết mục
minh họa cho giờ hoạt động có chủ đích. Giáo viên gợi ý để trẻ tự lựa chọn
tiết mục, trò chơi... động viên trẻ phối hợp với nhau để tổ chức hoạt động âm
nhạc có hiệu quả.
3.2.5. Âm nhạc trong các hoạt động khác
Ngoài những hoạt động kể trên những bài hát, bản nhạc vui tươi còn
được sử dụng hợp lý trong một số hoạt động trong ngày của bé như: Trước
giờ ăn cô và trẻ cùng hát bài “Mời bạn ăn” với tác dụng ôn luyện cho trẻ
thuộc cao độ trường độ của bài hát và tạo cho trẻ cảm giác ngon miệng. Hay
trong giờ ngủ cô giáo có thể mở băng hoặc trực tiếp hát cho trẻ nghe những
làn điệu dân ca, những bài hát ru nhẹ nhàng êm ái để đưa trẻ vào giấc ngủ sâu
hơn. Rồi trước giờ trả trẻ cô và trẻ cùng hát một số bài trong chủ đề để trẻ

cho trẻ cảm xúc về ngày lễ hội sau đó sẽ là chương trình văn nghệ. Trong
buổi diễn người dẫn chương trình đóng vai trò rất quan trọng. Mọi trạng thái
của trẻ trong buổi lễ hội sẽ tùy thuộc vào mức độ dẫn dắt chương trình từ cách
nói diễn cảm mà thong thả đến thái độ vui vẻ hài hước đến tác phong đẹp, lôi
cuốn hấp dẫn của người dẫn chương trình. Chương trình âm nhạc sẽ càng tăng
thêm chất lượng và hấp dẫn trẻ bởi phần đệm của âm nhạc, tuy nhiên phần âm
nhạc phụ họa, làm nền phải hay phù hợp với tính chất chung của nội dung
buổi lễ.
Thời gian tổ chức buổi hội lễ ở trường mầm non có thể từ 40 đến 60
phút, tránh tình trạng kéo dài gây cho trẻ mệt mỏi. Và như thế khi ngày hội lễ
qua đi nhưng ấn tượng về nó sẽ mãi còn trong ký ức mỗi trẻ.
19


3.3. Chỉ đạo giáo viên sưu tầm và tổ chức trò chơi âm nhạc có hiệu
quả cho hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm non
Trò chơi âm nhạc trong chương trình Giáo dục mầm non là dạng hoạt
động tương đối tổng hợp có sử dụng tất cả các hoạt động âm nhạc khác như ca
hát, vận động theo nhạc, nhảy múa, nghe nhạc.... dưới những hình thức hấp
dẫn vừa sức và được trẻ yêu thích. Tham gia trò chơi âm nhạc trẻ được động
viên, được tự do thể hiện bản thân, những cảm xúc suy nghĩ sáng tạo được trải
nghiệm. Các trò chơi có nội dung có luật giúp trẻ thể hiện một cách dễ dàng
các bài tập luyện kỹ năng hát múa, cảm thụ âm nhạc, ghi nhớ tác phẩm, nắm
những khái niệm âm nhạc đơn giản về các phương tiện diễn tả âm nhạc trong
hình thức hấp dẫn sinh động. Các trò chơi âm nhạc rất phong phú đa dạng,
phần nhiều trong tiết học âm nhạc ở giờ hoạt động có chủ đích, hoạt động góc
trò chơi âm nhạc được sử dụng rộng rãi là nội dung kết hợp để chuyển tải
những nội dung trọng tâm như tập hát, nghe nhạc, múa và vận động theo nhạc,
ôn luyện củng cố các kỹ năng đã học. Đối với trẻ mầm non được hoạt động
với âm nhạc thông qua các trò chơi là một biện pháp hữu hiệu nhất. Trò chơi

đội nào đoán sai phải hát một bài theo yêu cầu của đội đoán đúng. Nếu đoán
đúng sẽ được khám phá, trải nghiệm với nhạc cụ đó.
Trò chơi “Ô cửa thần kỳ”
- Mục đích : Trò chơi giúp trẻ được ôn luyện các bài hát, tạo cho trẻ
mạnh dạn lên biểu diễn và mong muốn được khám phá những bí mật thần kỳ
bên trong những ô cửa
- Chuẩn bị: Các loại đồ dùng, đồ chơi phù hợp theo từng chủ đề để ở
phía sau những ô cửa, thùng các-tông sơn màu để làm ô cửa và một số đồng
tiền vàng để tặng cho trẻ.
- Cách chơi : Chia trẻ làm 2 đội, 2 đội trưởng lên oẳn tù tì để tìm ra đội
nào chơi trước. Có từ 1-4 ô cửa được đánh dấu theo thứ tự từ 1 đến 4, đội nào
chơi trước sẽ chọn bất kỳ một ô cửa, nếu ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có
đồ dùng đồ chơi gì thì đội đó phải hát một bài nói về hình ảnh đó. Ví dụ: Mở ô
cửa số 4 có con mèo thì hát một bài hát nói về con mèo như: “Ai cũng yêu chú
mèo” hay “Thương con mèo”...Nếu mở ô cửa nào mà hát được bài hát có nội
dung đúng với hình ảnh trong ô cửa đó thì đội đó được tặng một đồng tiền
vàng. Tiếp tục đội kia chọn ô cửa. Nếu đội nào chọn ô cửa mà không hát được
21


bài hát có nội dung như hình ảnh trong ô cửa thì quyền hát thuộc về đội bạn.
Cứ như thế kết thúc buổi chơi đội nào ghi được nhiều đồng tiền vàng đội
thắng cuộc.
Trò chơi “Bé nhớ bước chân”
- Mục đích : Trò chơi phát triển tai nghe, trẻ phản ứng nhanh với các loại
tiết tấu khác nhau và ghi nhớ có chủ định cho trẻ.
- Chuẩn bị: Phấn màu, 5-6 vòng tròn, trống lắc.
- Cách chơi: Cô có từ 5-6 vòng tròn, số trẻ mỗi lần tham gia chơi tương
ứng với số vòng, cô dùng phấn màu vẽ hình bàn chân của trẻ vào đó và đánh
số theo thứ tự. Sau đó cho trẻ đi theo tiếng gõ nhịp nhàng xung quanh vòng

100% trẻ các độ tuổi thực sự thích thú khi tham gia hoạt động âm nhạc, tích
cực tham gia chơi, chơi thành thạo các các trò chơi âm nhạc ...tạo không khí
vui tươi, hào hứng khi tham gia hoạt động âm nhạc. Ngoài ra còn có tác
dụng dấy lên phong trào sưu tầm, sáng tác các trò chơi âm nhạc trong đội ngũ
giáo viên. Các bé vui vẻ đến trường, yêu quí cô giáo và các bạn hơn, tỷ lệ đi
học chuyên cần luôn giữ mức ổn định ở tất các các tháng. Và một điều đặc
biệt hơn là các cô giáo, các nhóm lớp đã nhận được sự ủng hộ rất nhiệt tình
của phụ huynh trong việc ủng hộ đồ đùng, sưu tầm các bản nhạc.... giúp cho
công tác chăm sóc giáo dục trẻ ngày một tốt hơn.
Kết quả ấy được thể hiện qua bảng khảo sát thời điểm tháng thứ 7 của
năm học như sau :
Mức độ cảm thụ âm nhạc của trẻ
Độ tuổi
Nhà trẻ

Tốt
8/26= 30 %

Khá
9/26=35 %

Đạt
yêu cầu

Chưa
đạt yêu cầu

9/26=35 %
0%


0%

14/70= 20 %

0%

19/130= 15 %

0%

Nhìn vào bảng kết quả khảo sát trên ta có thể thấy rằng sau khi áp dụng
23


hệ thống các giải pháp trên mức độ cảm thụ âm nhạc ở tất cả các độ tuổi đã có
sự thay đổi, chuyển biễn rõ rệt. Tỷ lệ cảm thụ âm nhạc ở mức độ tốt, khá tăng
từ 15 – 20 %, tỷ lệ cảm thụ âm nhạc ở mức độ đạt yêu cầu giảm 5- 10 % và
đáng mừng hơn nữa là mức độ chưa đạt yêu cầu ở đầu năm vẫn còn từ 1525% thì bây giờ không còn nữa.

24


KẾT LUẬN
1. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ
tại trường mầm non đã góp phần nâng cao chất lượng cho các bé trường mầm
non Hoa Hồng- Bảo Yên- Lao Cai, mức độ cảm thụ âm nhạc của các bé tăng
lên rõ rệt so với đầu năm học;
Hệ thống các giải pháp trên đã giúp cho các cô giáo rất nhiều trong việc
bồi dưỡng chuyên môn nhất là trong lĩnh vực phát triển thẩm mỹ;