I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất đầy nắng gió. Tuổi thơ của tôi gắn liền với
những trò chơi dân gian, cùng bạn bè ngày ngày vui đùa trên những đồi cát
trắng, nhất là những buổi chiều nắng xế với các trò chơi như thả diều hay đuổi
bắt…Cũng bởi thế mà tôi yêu thích nghề dạy trẻ để mãi được sống và nhớ về
tuổi thơ êm đềm ấy. Sau khi tốt nghiệp ra trường, tôi không ở lại thành thị như
các bạn lựa chọn, mà ước muốn của tôi là được trở về quê hương để được tự tay
mình chăm sóc những đứa trẻ nghèo, truyền dạy cho trẻ những trò chơi lý thú và
bổ ích. Bởi tôi biết rằng, những trò chơi ấy để lại những ấn tượng vô cùng mạnh
mẽ và sâu sắc trong lòng trẻ thơ. Hơn ai hết qua 3 năm đào tạo trên giảng đường
tôi nhận thức được rằng: “Chơi là cuộc sống của trẻ, tổ chức trò chơi chính là
tổ chức cuộc sống cho trẻ”. Trò chơi là một hoạt động không thể thiếu trong
cuộc sống hằng ngày của trẻ. Đặc biệt là ở trường mầm non cũng như trong bất
kì hoạt động nào cũng đều có các trò chơi nhằm mục đích ôn luyện và củng cố
kiến thức cho trẻ. Điều đó chứng tỏ rằng trò chơi đóng một vai trò vô cùng quan
trọng và không thể thiếu trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non.
Đối với Giáo dục mầm non, ngoài sự cần thiết có một môi trường Xanh sạch - đẹp còn phải xây dựng bầu không khí vui tươi thân thiện cho trẻ thông
qua các trò chơi, đặc biệt là trò chơi dân gian. Qua các trò chơi dân gian trẻ như
được lớn lên về thể lực, trí tuệ, tình cảm đạo đức và thẩm mĩ. Mặt khác trò chơi
dân gian với những chức năng đặc biệt đóng một vai trò và vị thế quan trọng
trong đời sống trẻ thơ, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, nó làm cho
thế giới xung quanh trẻ đẹp hơn và rộng mở hơn. Chính vì vậy trò chơi dân gian
rất cần thiết được lựa chọn, tổ chức cho trẻ chơi trong nhà trường tuỳ theo lứa
tuổi của trẻ.
Bản thân tôi qua nhiều năm sinh sống và học tập ở thành phố Đồng Hới,
được chứng kiến sự lớn lên của đứa em họ hằng ngày, tôi thấy thật tội nghiệp
cho các em, do tốc độ của quá trình đô thị hoá, các em ở một xã hội công nghiệp
thì những trò chơi dân gian đối với các em là một cái gì đó xa vời, nhường chỗ
cho những trò chơi hiện đại, trò chơi điện tử… chỉ thui thủi chơi một mình,
không được trải nghiệm cùng bạn bè đồng trang lứa để chơi những trò chơi lý

để tổ chức tốt các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả nhất. Từ những thực tế
của lớp mình phụ trách, tôi đã nghiên cứu và quyết định chọn đề tài: “Làm thế
nào để tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi”.
Đây là một đề tài khó nhưng với tình yêu nghề, tình yêu trẻ và với tâm
nguyện sẽ góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào việc thực hiện phong
trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của bộ GD & ĐT
cũng như việc góp phần giữ gìn và bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam
nên tôi cố gắng tìm tòi nghiên cứu để thực hiện đề tài này đạt hiệu quả hơn.
2. Phạm vi ứng dụng:
Trò chơi dân gian là một loại hình văn hoá rất đặc trưng của dân tộc Việt
Nam. Không chỉ ở bậc học mầm non mà ở mọi bậc học nào hay những lễ hội
truyền thống của dân tộc, đâu đâu cũng có bóng dáng của trò chơi dân gian. Bất


cứ ở lứa tuổi nào cũng có thể tham gia vào các trò chơi dân gian. Nó như là một
sợi dây vô hình kết nối tình đoàn kết dân tộc vô cùng mạnh mẽ, không chỉ kết
nối tình bạn đồng trang lứa mà nó còn là sợi dây gắn bó tình cảm giữa miền
ngược với miền xuôi, giữa vùng biển với đất liền và xa hơn nữa là tình cảm giữa
những con người không cùng chung ngôn ngữ. Chính vì vậy có thể nói phạm vi
ứng dụng của trò chơi dân gian rất rộng rãi.
Ở trường mầm non: Hoạt động chủ đạo của các cháu là hoạt động vui chơi,
trẻ học mà chơi – chơi mà học. Trong tất cả các hoạt động của trẻ ở trường đều
có thể lồng ghép, tích hợp các trò chơi dân gian vào, từ hoạt động chung, hoạt
động ngoài trời, hoạt động góc, hoạt động chiều, hoạt động mọi lúc mọi nơi hay
các ngày hội ngày lễ. Tuy nhiên, tuỳ vào từng tính chất, nội dung cụ thể của
từng hoạt động mà giáo viên lựa chọn các trò chơi để đưa vào cho hợp lí.
Ở địa phương: Hằng năm vào các ngày lễ như: Quốc khánh 2/9, tết cổ truyền
của dân tộc… có thể tổ chức các hội thi để giao lưu giữa các thôn dưới hình thức
tổ chức các trò chơi dân gian. Đặc biệt là các trò chơi: Kéo co, đánh cù, đánh
quay… Đây là những trò chơi có sức hút rất mạnh mẽ, ở đó các nam thanh, nữ

yên tâm gắn bó với nghề nghiệp.
100% trẻ đã được học qua lớp mẫu giáo nhỡ nên đã được tham gia một số
trò chơi và thuộc lời đồng dao của một số trò chơi dân gian. Các cháu năng
động, khoẻ mạnh, thích tìm tòi khám phá những điều mới lạ xung quanh.
Được phụ huynh quan tâm hỗ trợ các nguyên vật liệu dễ kiếm ở địa phương
để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các trò chơi. Đồ chơi đơn giản, dễ kiếm,
đảm bảo an toàn cho trẻ và đảm bảo khoa học.
1.2. Khó khăn :
Các cháu lớp tôi chủ yếu là con của những gia đình nông dân thuần tuý nên
khó có điều kiện chăm sóc cho các cháu đầy đủ dẫn đến sự tiếp thu của các cháu
không đồng đều, có những cháu sinh đầu năm, có những cháu sinh cuối năm, có
những cháu phát âm chưa rõ ràng còn nói lắp, nói ngọng, có những cháu còn
chậm, nhút nhát chưa tự tin, mạnh dạn chưa hứng thú trong giờ học, giờ chơi.
Thời gian tổ chức cho trẻ chơi rất hẹp, vì đa số trò chơi dân gian chỉ tổ chức
lồng ghép với các hoạt động khác.
Quan điểm của một số phụ huynh chỉ chú trọng đến việc học chưa chú ý tạo
điều kiện để cho trẻ được hoạt động vui chơi. Dẫn đến việc trẻ tham gia các trò
chơi dân gian ở lớp cũng như ở gia đình đạt kết quả chưa cao.
Bản thân giáo viên chưa nắm bắt hết các trò chơi dân gian dành cho lứa tuổi
của lớp mình, chưa thực sự lôi cuốn trẻ tham gia trò chơi. Việc lồng ghép tích
hợp trò chơi dân gian vào các hoạt động học tập của trẻ chưa được logic nên khi
tổ chức các hoạt động có trò chơi dân gian chưa mang lại hiệu quả cao.
Khả năng chú ý có chủ định của một số trẻ còn hạn chế. Trẻ dễ dàng nhập


cuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu nó không còn
hứng thú.
1.3. Điều tra thực tiển :
Ngay từ những ngày đầu nhận lớp, tôi đã tiến hành khảo sát lớp, với tổng số
29 cháu nhưng có đến 16 cháu sinh từ tháng 7 đến tháng 12 năm 2007 nên nhìn

hiểu biết của trẻ để tạo sự hứng thú cho trẻ khi tham gia vào các trò chơi dân
gian.
Từ những đặc điểm và tình hình thực tế của bản thân và của lớp mình, tôi đã
suy nghĩ và tìm ra phương pháp thích hợp, để từng bước dẫn dắt trẻ tích cực
tham gia vào các trò chơi dân gian. Để làm được điều đó tôi đã sử dụng một số
biện pháp sau:
2. Biện pháp :
2.1. Lập kế hoạch :
Như chúng ta đã biết vui chơi là hoạt động đặc trưng của trẻ ở trường mầm
non. Chơi chính là cuộc sống của trẻ. Đặc biệt là ở lứa tuổi mẫu giáo, chơi là
hoạt động chủ đạo của trẻ. Điều này được thể hiện rất rõ trong cuộc sống hằng
ngày của trẻ ở trường mầm non. Qua trò chơi trẻ được bộc lộ hết mình một cách


tích cực và chủ động, những màu sắc xúc cảm chân thực của trẻ được thể hiện.
Hoạt động vui chơi đã tạo ra sự biến đổi về chất trong tâm lí của trẻ. Tất cả các
trò chơi trong lứa tuổi này trẻ đều thích, nhưng hấp dẫn hơn cả vẫn là trò chơi
dân gian. Vì trò chơi dân gian không đòi hỏi phức tạp mà nó đơn giản dễ chơi,
trẻ tự tin hoà mình vào trò chơi một cách vô tư, thoải mái , số lượng tham gia
không hạn chế. Đặc biệt hơn trò chơi dân gian thường gắn với các bài đồng dao
(có vần, có điệu). Khi tham gia trò chơi trẻ được ca hát, nhảy múa, đối
đáp…Qua đó vốn từ của trẻ được phong phú, ngôn ngữ mạch lạc. Qua trò chơi
dân gian các trẻ nhút nhát, tự kỷ được hoà đồng hơn với các bạn trong nhóm lớp.
Để tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo, đầu tiên tôi lập kế hoạch
hoạt động rõ ràng để tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian sao cho phù hợp
với từng chủ đề của lớp mình phụ trách.
Trước hết để lập được kế hoạch tôi luôn bám sát chương trình mục tiêu chăm
sóc giáo dục trẻ, với những nội dung công việc rõ ràng cụ thể :
TT


Thế giới thực vật

Trồng nụ trồng hoa, ném còn.

6

Thế giới động vật

Mèo đuổi chuột, bịt mắt bắt dê.

7

Phương tiện giao thông Thả đĩa ba ba, cướp cờ.

8

Nước và một số HTTN Ném vòng cổ chai, chong chóng.

9

QH- ĐN- Bác Hồ

Ghi
chú

Chồng đống chồng đe, kéo co.

Khi đã lập được kế hoạch tôi thường xuyên bám sát kế hoạch để cho trẻ làm
quen và rèn luyện cho trẻ. Đặc biệt đối với những trẻ nhút nhát, trầm cảm, tôi
luôn tìm cách để lôi cuốn trẻ tham gia vào trò chơi. Bản thân luôn tự rèn luyện

Phật ngồi phật khóc
Con cóc nhảy ra


Con gà tú hụ
Nhà mụ thổi xôi
Nhà tôi nấu chè
Tay xoè chân thụt.
Đây là bài đồng dao trong trò chơi thuộc chủ đề bản thân, tôi đọc thuộc với
nhịp thơ 2/2, nhịp độ chậm, chú ý chữ khó đọc, khó hiểu, tôi giải thích cho trẻ
đọc nhiều lần . Khi đọc diễn cảm tôi kết hợp thể hiện điệu bộ nét mặt phù hợp
với nội dung bài đồng dao, đặc biệt tôi lựa chọn nhiều hình thức tổ chức khác
nhau để thu hút sự chú ý của trẻ và khi đứng trước trẻ tôi luôn tự tin vào cách tổ
chức của mình.
Với trẻ trong độ tuổi mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) khả năng chú ý có chủ định và
nhận thức của trẻ cao hơn so với các trẻ ở lứa tuổi trước. Vì thế khi tổ chức các
trò chơi dân gian cho trẻ, tôi đã lựa chọn những trò chơi dài hơn, khó hơn. Khi
lựa chọn những trò chơi dân gian cho trẻ lớp mình, tôi chọn trò chơi không quá
dễ cũng không quá khó đối với trẻ. Đặc biệt chú ý đến việc lồng ghép ôn bài củ
và làm quen các kiến thức mới, thông qua đó giúp trẻ củng cố tư duy, phát triển
ngôn ngữ, vận động. Chuẩn bị tốt đồ dùng đồ chơi để lôi cuốn thu hút trẻ tham
gia càng đông càng tốt, từ đó tôi cũng đã lựa chọn được những trò chơi phù hợp
với lớp tôi như : Mèo đuổi chuột, bịt mắt bắt dê, rồng rắn lên mây, cướp cờ,
ném vòng cổ chai…
2.3. Chuẩn bị địa điểm, đồ dùng đồ chơi, lời đồng dao trước khi tổ chức
trò chơi dân gian cho trẻ :
Chuẩn bị địa điểm :
Trò chơi dân gian gắn bó chặt chẽ với thiên nhiên Việt Nam. Trong trò chơi
dân gian, con người và thiên nhiên hoà quyện với nhau, thiên nhiên được nhân
cách hoá trở nên có hồn. Có những trò chơi dân gian mang tính tập thể cao

hào hứng, hứng thú chơi.
Điều đó chứng tỏ rằng đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dân gian rất
quan trọng. Vì thế trước khi tổ chức cho trẻ chơi 1 trò chơi dân gian nào đó, giáo
viên cần tìm hiểu kĩ về cách chơi, luật chơi, xác định những đồ dùng đồ chơi
phù hợp với trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết cho trò
chơi để trò chơi được tổ chức tốt hơn, hiệu quả hơn.
Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (với những trò chơi có lời đồng dao)
Hầu hết trò chơi dân gian trẻ em Việt nam đều gắn liền với những bài đồng
dao. Đó là những câu vè ngắn gọn, có nhịp điệu, âm thanh dễ thuộc, dễ nhớ
được sử dụng trong khi chơi, nhưng thiếu nó thì trò chơi khó có thể tiến hành
được. Và khi chơi trẻ không đơn thuần thực hiện các vận động của mình mà
chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó.


Ví dụ : Chơi « Kéo cưa lừa xẻ » thì trẻ hát hoặc đọc :
Kéo cưa lừa xẻ
Ông thợ nào khoẻ
thì ăn cơm vua
Ông thợ nào thua
Về bú tý mẹ.
Hay khi chơi « lộn cầu vồng » thì trẻ hát hoặc đọc :
Lộn cầu vồng
Nước sông nước chảy
Có cô mười bảy
Có chị mười ba
Ra lộn cầu vồng …
Những câu hát tuy chưa có mạch ý rõ ràng nhưng nếu thiếu nó thì trò chơi
không thực hiện được.
Thật vậy, qua thực tế tôi thấy : các bài đồng dao gắn với trò chơi khiến cho
không khí chơi vui vẻ nhộn nhịp hơn. Khi tham gia chơi trẻ được ca hát nhảy

bài tập thể dục, luyện cơ tay (ở cổ tay, cánh tay, khuỷu tay) cho trẻ em. Những
động tác như : « Nâng lấy một, chộp lấy đôi, sang tay que ra tay chống… » giúp
trẻ trở nên nhanh nhẹn, khéo léo đồng thời ngôn ngữ của trẻ cũng trở nên uyển
chuyển qua các vần điệu dân gian.
+ Với lĩnh vực thẩm mĩ (môn giáo dục âm nhạc) tôi lựa chọn những trò chơi
có gắn với lời ca, có vần, có điệu như các trò chơi : Tập tầm vông, hát chuyền
sỏi…Khi chơi «Tập tầm vong » hai trẻ ngồi đối mặt nhau, vừa hát vừa theo nhịp
đập lòng bàn tay vào nhau : hoặc đập thẳng, hoặc đập chéo, hoặc một cao một
hạ thấp, hoặc kết hợp nhiều cách khác nhau. Qua đó giúp trẻ củng cố và phát
triển kĩ năng hát, vận động, sự phối hợp nhịp nhàng của từng đôi chơi.
+ Với lĩnh vực phát triển thể chất tôi lựa chọn những trò chơi vận động để
trẻ được vận động chân tay, chạy nhảy, lộn vòng… gây không khí vui nhộn và
sinh động như : Nhảy lò cò, kéo co, cướp cờ, mèo đuổi chuột …Qua đó giúp trẻ
rèn luyện thân thể khoẻ mạnh, hoạt bát.
Ví dụ :: với trò chơi « cướp cờ » đòi hỏi các cháu cần có một sức khoẻ tốt,
sự dẻo dai, sức nhanh, mạnh của đôi bàn chân để có thể chơi tốt, và khi đã cướp
được cờ thì phải chạy thật nhanh mang cờ về phe mình sao cho bạn đối phương
không bắt kịp thì sẽ ghi được điểm và thắng phe đối phương.
Khi tổ chức trò chơi dân gian trong hoạt động chung, tôi cũng lưu ý một điều
đó là : phải lựa chọn trò chơi phù hợp với chủ đề và đề tài bài dạy. Chẳng hạn
với chủ đề nghề nghiệp cho trẻ chơi trò chơi : Dệt vải, kéo cưa lừa xẻ. Với chủ
đề thế giới động vật cho trẻ chơi : Mèo đuổi chuột, bịt mắt bắt dê, bắt vịt con ….


Đối với hoạt động ngoài trời : Có thể nói rằng, ở hoạt động này trẻ được hít
thở khí trời, được tiếp xúc với thiên nhiên, với cảnh vật xung quanh, thả mình
vào những trò chơi vui nhộn cùng bạn bè. Tôi đã tận dụng khoảng không gian
thoáng mát của sân trường để tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ, với hoạt
động này giáo viên nên lựa chọn những trò chơi vận động nhằm tăng cường sức
khoẻ và rèn luyện các yếu tố thể lực cho trẻ như : Mèo đuổi chuột, cướp cờ, kéo

những trò chơi dân gian để tổ chức cho trẻ chơi dưới hình thức tổ chức các hội


thi như : Hội thi « bé với ca dao - dân ca », hội thi « bé với ca dao – đồng dao hò khoan Lệ Thuỷ » nhân các ngày 20/11, 8/3…
Ngoài ra bản thân tôi thường xuyên nghiên cứu tài liệu, tìm đọc sách báo để
sưu tầm các trò chơi dân gian. Không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ, thao giảng dự giờ, đúc rút kinh nghiệm cho bản thân. Luôn tiếp
thu lắng nghe ý kiến góp ý chân thành của bạn bè đồng nghiệp, cũng như hội
đồng chuyên môn. Từ đó rút ra kinh nghiệm cho bản thân tổ chức tốt các trò
chơi dân gian cho trẻ. Vì đặc điểm của trò chơi dân gian là không quy định số
lượng người chơi nhất định nên mỗi khi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân
gian, tôi luôn động viên khuyến khích các cháu cùng chơi. Làm cho trò chơi
mang tính tập thể cao, lôi cuốn nhiều trẻ chơi.
Ví dụ : Với trò chơi « mèo đuổi chuột » thì thêm người vào chơi vòng chơi
sẽ rộng ra chứ trò chơi không thay đổi gì nên mỗi khi chơi trò chơi này tôi luôn
động viên tất cả các cháu trong lớp cùng tham gia chơi, hình thành ở các cháu ý
thức, tinh thần tập thể cao. Phối hợp cùng nhau để chơi được trò chơi.
2.5. Phối hợp với phụ huynh :
Tôi thiết nghĩ với bất kì một hoạt động nào của trẻ ở trường mầm non thì
việc phối kết hợp giữa phụ huynh và cô giáo là không thể thiếu được. Tôi
thường tận dụng khoảng thời gian đón trẻ và trả trẻ để trao đổi với phụ huynh về
ý nghĩa của các trò chơi dân gian và sự cần thiết cho trẻ tham gia vào trò chơi
dân gian đó. Gợi ý cho phụ huynh một số trò chơi dân gian để phụ huynh về nhà
tập cho trẻ. Mặt khác qua các cuộc họp phụ huynh. Tôi thường xây dựng kế
hoạch vận động phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương phù hợp
với trò chơi dân gian.
3. Kết quả :
Sau một thời gian vận dụng và thực hiện các biện pháp trên để tổ chức trò
chơi dân gian cho trẻ. Tuy thời gian đầu còn gặp nhiều bỡ ngỡ khó khăn nhưng
bản thân tôi đã nổ lực phấn đấu làm việc hết mình nên lớp tôi đã đạt được một

28/29

100%
100%
93,1%
96,6%


Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian

12/29

41,4%

27/29

93,1%

Từ kết quả trên ta thấy sự hứng thú của trẻ tăng lên rõ rệt: Từ đầu năm chỉ
đạt 48% , thì hiện nay số trẻ hứng thú tham gia vào trò chơi đã tăng lên rõ rệt.
100% số trẻ trong lớp tôi đều hứng thú tham gia vào các trò chơi dân gian. Với
lòng yêu nghề , mong muốn được góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào
việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, bản thân tôi không ngừng nổ lực phấn đấu
và hiện nay các cháu lớp tôi đề rất thích tham gia vào các trò chơi.
Phần lớn trẻ trong lớp tôi đã biết tự mình tổ chức trò chơi cùng bạn. Đa số
trẻ đều được mở rộng vốn hiểu biết của mình về các trò chơi dân gian.
Kết quả cụ thể qua hội thi cấp trường « Bé với trò chơi dân gian - hò khoan
Lệ Thuỷ » lớp tôi đã đạt giải nhất trong hội thi, và cháu Nguyễn Văn Khiêm đạt
giải diễn viên xuất sắc.
Đối với giáo viên : Qua thời gian thực hiện đề tài tuy thời gian không dài

văn hoá dân tộc cho trẻ.
Việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian trong các trường học nói
chung và trường mầm non nói riêng là rất cần thiết và quan trọng. góp phần vào
việc bảo tồn những giá trị văn hoá sinh hoạt tốt đẹp của cha ông ta để lại. Đồng
thời góp phần thực hiện tốt cuộc vận động “ Xây dựng trường học thân thiện –
học sinh tích cực” của bộ GD & ĐT.
Qua một thời gian thực hiện, với những biện pháp và kết quả đã đạt được
bản thân tôi đã đúc rút một số kinh nghiệm sau :
Trước hết giáo viên phải có lòng say mê với nghề nghiệp, luôn yêu nghề,
mếm trẻ. Nhận thức được tầm quan trọng của trò chơi dân gian đối với trẻ mầm
non. Nắm chắc các phương pháp và hình thức tổ chức.
Khi hướng dẫn trò chơi dân gian cho trẻ cần xác định rõ thể loại của trò chơi,
mục đích yêu cầu cần đạt khi tổ chức trò chơi đó. Chuẩn bị chu đáo đồ dùng, đồ
chơi phù hợp với trò chơi. Thường xuyên gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều hình
thức khác nhau, tránh sự nhàm chán cho trẻ.
Đối với trẻ nhỏ (tuổi nhà trẻ và mẫu giáo bé) cô nên tham gia cùng chơi với
trẻ (cầm cái, vừa thực hiện hành động chơi, thao tác chơi vừa hát để trẻ bắt
chước, vừa hát vừa thực hiện vận động). Đối với trẻ mẫu giáo nhỡ và mẫu giáo
lớn cô nên tạo điều kiện để trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian (lúc đó cô có thể giữ
vai trò là trọng tài cổ vũ và động viên trẻ chơi).
Động viên khuyến khích nhiều trẻ tham gia chơi để tăng thêm tình đoàn kết
bạn bè.
Sưu tầm làm thêm các loại đồ dùng và nhiều sách báo, tranh ảnh phản ánh
nội dung trò chơi, tạo môi trường đẹp mắt, hấp dẫn đối với trẻ, tìm tòi nhiều trò
chơi hấp dẫn ngoài chương trình để tổ chức cho trẻ.


Làm tốt công tác phối hợp với các bậc phụ huynh, tổ chuyên môn, lãnh đạo
nhà trường tạo điều kiện xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và điều
kiện môi trường xung quanh, có khoảng không gian rộng rãi thoáng mát để tổ



I. PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, lứa tuổi mẫu giáo, tức là trẻ 3-4 tuổi đã có khả năng đi
từ suy nghĩ sang hành động, biến những hành động của mình thành hành động thực
tiễn, thực hiện những dự định của mình. Năng lực này của trẻ thể hiện trong các hình


thức hoạt động, trước hết là trong trò chơi ở hoạt động góc. Sự xuất hiện dự định gắn
liền với sự phát triển óc tưởng tượng sáng tạo của trẻ. Khi chơi, tư duy và óc tưởng
tượng của trẻ làm việc rất tích cực. Tính sáng tạo được khẳng định qua việc khi chơi
trẻ không “coppy” lại cuộc sống mà chỉ bắt chước những gì chúng nhìn thấy, tổng
hợp lại những biểu tượng của mình và thể hiện thái độ, suy nghĩ cũng như tình cảm
của mình đối với những gì chúng thể hiện trong trò chơi. G.L. Rosanh- nhà đạo diễn
phim nổi tiếng đã viết: “Tất cả các loại trò chơi của trẻ em đều là thế giới huyền ảo,
nhưng trong thế giới huyền ảo, đứa trẻ không bao giờ đánh mất “cái tôi” thực của
mình, trẻ giống như một nghệ sĩ. Như vậy trò chơi của trẻ có thể gọi là trò chơi nghệ
thuật còn sự huyền ảo của trò chơi trẻ em là sự huyền ảo của nghệ thuật”. Nhưng óc
sáng tạo không ngẫu nhiên xuất hiện mà có sự tác động có hệ thống của các nhà giáo
dục. Vì vậy ở trường mầm non, giáo viên giữ vai trò là điểm tựa, là người hướng
dẫn, tổ chức, tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ chơi một cách có hệ thống, đặc biệt là
các trò chơi ở hoạt động góc nhằm phát huy tối đa tính tích cực, sáng tạo của trẻ.
Chơi là một hoạt động tự lập của trẻ, chơi không nhằm tạo ra sản phẩm mà
chủ yếu nhằm thoả mãn nhu cầu chơi của trẻ, được bắt chước làm người lớn của trẻ.
Chơi của trẻ không phải thật mà là giả vờ nhưng cái giả vờ ấy của trẻ lại mang tính
chân thực. Động cơ chơi của trẻ không nằm trong kết quả chơi mà nằm trong các
hành động chơi của trẻ và chính các hành động chơi của trẻ lại kích thích chúng
chơi và duy trì hứng thú chơi.
Ví dụ : Ở góc xây dựng, trẻ giả vờ đóng vai chú công nhân, những việc làm

nhân cách và trí tuệ cho trẻ ở trường mầm non.
Là một giáo viên mầm non tôi nhận thấy cần phát huy tính sáng tạo cho trẻ.
Qua sự sáng tạo, trẻ bộc lộ được khả năng của mình và phát triển tư duy, nhận thức.
Vì vậy tôi đã tìm nhiều hình thức để giúp trẻ phát huy tính sáng tạo của mình, đặc
biệt là kích thích sự sáng tạo của trẻ thông qua hoạt động góc. Đó cũng là lí do để tôi
chọn đề tài “ Làm thế nào để phát huy tính sáng tạo của trẻ 3-4 tuổi khi chơi hoạt
động góc”.
Qua một thời gian tìm hiểu nh»m phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài của
mình, tôi cũng đã biÕt có nhiều người nghiên cứu về lĩnh vực hoạt động góc cho trẻ
mầm non nhưng hầu như những đề tài đó chỉ đưa ra được các biện pháp giúp trẻ


chơi tốt ở hoạt động góc hay việc tìm ra nguồn nguyên vật liệu, đồ dùng đồ chơi để
cho trẻ chơi ở hoạt động góc chứ chưa có đề tài nào nghiên cứu về khả năng phát
huy tính sáng tạo của trẻ khi chơi hoạt động góc. Vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài
này để nghiên cứu.
2. Phạm vi áp dụng đề tài:
Đề tài của tôi có cái mới là đi sâu vào việc phát huy tính sáng tạo của trẻ khi
chơi hoạt động góc. Việc phát huy tính sáng tạo của trẻ thì bất kì nơi đâu, bất kì lúc
nào và ở lĩnh vực nào chúng ta cũng có thể áp dụng được, nhưng bản thân tôi là một
giáo viên mầm non đang dạy lớp 3-4 tuổi trên địa bàn xã Hồng Thuỷ nên tôi muốn
tập trung khai thác thế mạnh của trẻ trong phạm vi trường mầm non. Điều cụ thể hơn
nữa là tôi hướng vào việc phát huy tính sáng tạo của trẻ khi chơi hoạt động góc.
Vì thế phạm vi đề tài của tôi áp dụng cho trẻ 3-4 tuổi khi chơi hoạt động góc ở
trường mầm non địa bàn xã Hồng Thuỷ.
II. PHẦN NỘI DUNG:
1. Thực trạng:
Trường Mầm non Hồng Thủy là một trường có bề dày về thành tích nhiều
năm. Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đa số trẻ, khoẻ, nhiệt tình, yêu nghề, yêu
trẻ, tích cực học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư

gia vào hoạt động.
1.3. Điều tra thực tiển:
Năm học 2012 – 2013 bản thân tôi được nhà trường phân c«ng giảng dạy lớp
3-4 tuổi. Tôi đã tiếp nhận lớp và nghiên cứu hồ sơ của trẻ, nắm bắt tình hình tâm
sinh lý từng trẻ để có kế hoạch giáo dục. Vào đầu năm học, tôi đã tổ chức cho trẻ
chơi hoạt động góc nhằm khảo sát tình hình của trẻ. Qua đó tôi nhận thấy một số
nhược điểm lớn là đa số trẻ chưa tự nguyện nhận vai chơi của mình mà chờ cô chỉ
định, trẻ chưa tự chọn góc chơi cho chính trẻ, đa số trẻ còn nhầm lẫn giữa góc chơi
này với góc chơi kh¸c, trẻ không hứng thú trong khi ch¬i, một số trẻ chưa biết sử
dụng đồ chơi đúng mục đích dẫn đến giờ hoạt động góc đạt tỷ lệ thấp so víi yªu cÇu.
Cụ thể, qua khảo sát tôi đã thống kê được c¸c th«ng sè sau:

Nội dung

Số lượng

Tỷ lệ


- Trẻ chơi hứng thú

20/39

51,4%

- Kỹ năng chơi thành thạo

12/39

30,7%

chưa có ý thức giữ gìn bảo vệ đồ chơi, chưa biết sắp xếp đồ chơi gọn gàng, ngăn
nắp.


Mặt khác, việc tuyên truyền với các bậc phụ huynh học sinh chưa sâu sát, chặt
chẽ dẫn đến tình trạng phụ huynh chưa quan tâm đồng đều đến con em mình. Một số
phụ huynh chưa hiểu hết ý nghĩa quan trọng của việc phát huy tính tích cực sáng tạo
của trẻ khi tham gia các hoạt động đặc biệt là hoạt động góc nên không ủng hộ cho
giáo viên trong việc mua sắm trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi và hỗ trợ nguyên vật
liệu sẵn có ở địa phương.
Từ tình hình thực tế mà tôi đã nêu trên bản thân tôi rất băn khoăn lo lắng, suy
nghĩ và mạnh dạn đưa ra một số giải pháp nhằm lôi cuốn trẻ tham gia hoạt động góc
để phát huy hết khả năng sáng tạo của trẻ.
2. Biện pháp:
2. 1. Bổ sung cơ sở vật chất:
Các nhà giáo dục đã khẳng định môi trường vật chất trong trường, lớp mẫu
giáo có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể lực, trí lực và tình cảm của trẻ thơ
và có ảnh hưởng đến hành vi của người lớn và trẻ em.
Lớp tôi phụ trách là độ tuổi mẫu giáo bé, các cháu vừa mới bước chân đến
trường mầm non nên còn nhiều bỡ ngỡ, những gì cháu được nhìn thấy ở trường đều
mới lạ và hấp dẫn trẻ nên tôi đã mạnh dạn tham mưu với ban giám hiệu nhà trường
bổ sung cơ sở vật chất cho lớp học.
Trang bị đầy đủ giá góc nhằm trưng bày các đồ dùng đồ chơi hấp dẫn, phù
hợp, vừa với tầm tay của trẻ giúp trẻ chủ động hơn trong khi chơi. Việc có đủ giá
góc thì giáo viên phải sưu tầm, tìm kiếm nguyên vật liệu để làm thêm đồ dùng đồ
chơi, tăng thêm số lượng và chủng loại cho trẻ chơi. Hơn nữa, không gian rộng rãi
giúp giáo viên có thể sắp xếp các đồ dùng đồ chơi theo chủ đề thuận tiện cho trẻ hoạt
động.
Máy vi tính và loa cũng được trang cấp nhằm phục vụ tối đa cho cô và trẻ
hoạt động ở lớp. Giáo viên có thể tận dụng và khai thác các nguồn tài liệu ở trên

Một yếu tố nữa cũng không kém phần hấp dẫn trẻ khi đến với các góc chơi là
việc đặt tên góc. Do đó tôi đã suy nghĩ là phải làm sao đặt tên góc cho phù hợp, dễ
hiểu đối với trẻ và thu hút sự tò mò của trẻ.
Ví dụ: Trước đây tôi thường đặt tên các góc như góc nghệ thuật, góc phân vai
nhưng lúc tôi giới thiệu và hướng cho trẻ vào góc chơi thì trẻ 3-4 tuổi rất phân vân


với những tên góc như vậy, trẻ chưa hiểu thế nào là nghệ thuật nên khi nghe cô giới
thiệu trẻ rất lúng túng để về góc chơi mình thích. Sau nhiều lần quan sát thái độ của
trẻ, tôi đã rất băn khoăn và cuối cùng cũng đã tìm ra được những cái tên thật ấn
tượng mà lại gần gũi với trẻ để đặt cho các góc như “bé vui làm hoạ sĩ”, “bé yêu ca
hát”, “bé thích làm người lớn”, “những công nhân tí hon”...
Ngoài việc sắp xếp các góc và đặt tên góc cho phù hợp thì việc chọn đồ dùng
học liệu đưa vào các góc chơi cũng hết sức quan trọng bởi các đồ dùng học liệu phải
gây được hứng thú cho trẻ, kích thích được sự sáng tạo của trẻ. Vì vậy tôi luôn đưa
ra tiêu chí khi chọn các đồ dùng là:
Đồ dùng phải phù hợp với mức độ phát triển của trẻ. Trẻ 3-4 tuổi nên phải
chọn những đồ dùng đồ chơi, phương tiện, tranh ảnh đều có kích thước vừa phải,
gần gũi, dễ hiểu với trẻ.
Đồ dùng phải gây hứng thú cho trẻ. Đây là tiêu chí quan trọng trong việc phát
huy tính sáng tạo khi chơi hoạt động góc bởi lẽ trẻ có hứng thú với các đồ dùng đồ
chơi thì trẻ mới thích chơi. Khi trẻ có hứng thú với các đồ dùng đồ chơi thì trẻ nảy
sinh những ý tưởng sáng tạo và thử nghiệm ý tưởng đó bằng những đồ dùng đồ chơi.
Ví dụ: Ở góc “Bé tập làm người lớn”, tôi tận dụng những phế liệu để làm ra
những cái ca, cái ấm, cái làn...với những màu sắc tươi sáng và hình dáng ngộ nghĩnh
nhưng gần gũi với trẻ. Khi trẻ đến góc đó chơi, những đồ dùng đó đập vào mắt trẻ
khiến trẻ thích thú. Lúc đầu trẻ chỉ biết giả vờ làm động tác lấy cái ấm rót nước vào
cái ca để uống. Sau nhiều lần chơi, trẻ biết cách sử dụng các đồ dùng đó rồi còn biết
cách phối hợp chúng với nhau trong khi chơi như trẻ đóng vai “bố” dùng cái ấm đưa
cho trẻ đóng vai “mẹ” bảo đun nước để pha trà mời khách, “mẹ” lấy cái ấm đặt lên