SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 24 – 36 THÁNG”
A . PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP:

“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ biết học hành là ngoan”
Trẻ em không chỉ là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là niềm
tương lai của đất nước, của xã hội. Giáo dục Mầm non là khâu đầu tiên trong hệ
thống giáo dục quốc dân, là nền tảng cho sự hình thành và phát triển nhân cách con
người. Lứa tuổi trẻ Mầm non là thời kỳ phát cảm ngôn ngữ. Đây là giai đoạn có nhiều
điều kiện thuận lợi nhất cho sự lĩnh hội ngôn ngữ nói và các kỹ năng đọc viết ban đầu
của trẻ. Ở giai đoạn này trẻ đạt được những thành tích vĩ đại mà ở các giai đoạn trước
hoặc sau không thể có được, trẻ học nghĩa và cấu trúc của từ, cách sử dụng từ ngữ để
chuyển tải suy nghĩ và cảm xúc của bản thân, hiểu mục đích và cách thức con người
sử dụng chữ viết.
Phát triển ngôn ngữ và giao tiếp có ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực phát triển
khác của trẻ. Ngôn ngữ là công cụ của tư duy vì thế ngôn ngữ có ý nghĩa quan trọng
đối với sự phát triển nhận thức, giải quyết vấn đề và chức năng tư duy ký hiệu tượng
trưng ở trẻ.
Đối với nhóm trẻ từ 1 đến 3 tuổi qua quan sát những giờ hoạt động học và giờ
hoạt động vui chơi, tôi thấy các cháu rất thích được giao tiếp, thích được trò chuyện
và thích được nói, nhưng vì ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế , các cháu còn sử dụng
ngôn ngữ thụ động nhiều, nên tôi thấy mình cần phải tìm nhiều biện pháp tác động để
kích thích ngôn ngữ của trẻ phát triển.
Việc phát triển vốn từ luyện phát âm và dạy trẻ nói đúng ngữ pháp… không
thể tách rời giữa các môn học cũng như các hoạt động của trẻ. Mỗi từ cung cấp cho
trẻ phải dựa trên một biểu tượng cụ thể, có nghĩa, gắn liền với âm thanh và tình huống

1


tin cần thiết. Đối với trẻ, ngôn ngữ là công cụ giúp trẻ hòa nhập vào thế giới xung
quanh, là cơ sở để hình thành và phát triển nhân cách. Với trẻ 24 - 36 tuổi, vốn từ của
trẻ chưa phong phú về số lượng cũng như từ loại. Tuy trÎ cßn nhá nh÷ng trÎ rÊt
hiÕu ®éng, thÝch t×m tßi, kh¸m ph¸ mäi thø xung quanh. TrÎ thêng
2


có nhiều thắc mắc trớc những đồ vật , hiện tợng mà trẻ nhìn thấy,
nghe thấy. Trẻ luôn đặt ra rất nhiều câu hỏi nh: Ai đấy? Cái gì?
Con gì? Tiếng gì? Màu gì? ......
Để giúp trẻ giải đáp đợc những thắc mắc hàng ngày, ngời lớn
cần trả lời những câu hỏi của trẻ rõ ràng , ngắn gọn đồng thời cần
cung cấp cho trẻ thêm những hiểu biết về thế giới xung quanh bằng
ngôn ngữ giao tiếp
. Chính vì vậy mà mỗi giáo viên chăm sóc giáo dục trẻ cần chú
trọng đến việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là nhiệm vụ quan trọng
hàng đầu. Bởi ngôn ngữ là phơng tiện để trẻ tiếp thu kiến thức
về thế giới xung quanh đợc dễ dàng và hiệu quả nhất.
Ngi giỏo viờn mm non cn phi giỳp tr bit th hin nhng suy ngh ca mỡnh,
giỳp tr tr li trn cõu, c bit tr bit s dng ngụn ng ca mỡnh ỏnh giỏ
nhõn vt, trũ chuyn, m thoi, bit din t nguyn vng s hiu bit ca mỡnh mt
cỏch mch lc. Tr bit tr li cõu hi m thoi ca cụ trn cõu ,khụng núi ngng,
núi lp.
1. Thun li:
c s quan tõm giỳp ca Ban giỏm hiu nh trng v chuyờn mụn xõy dng
phng phỏp i mi hỡnh thc t chc hot ng giỏo dc mm non, to mi iu kin
giỳp tụi thc hin tt chng trỡnh i mi.
Năm học 2014 - 2015 tôi đợc nhà trờng phân công dạy lớp mẫu
giáo ln 24- 36 thỏng tuổi theo chơng trình giáo dục Mầm non mới, lớp
học có đủ diện tích rộng, thoáng mát, cơ sở vật chất đầy đủ. Bên

ớt cú thi gian trũ chuyn vi tr v nghe tr núi. Do vy m vic phỏt trin vn t ca
tr cũn ớt. õy cng l mt trong nhng nguyờn nhõn ca vic chm phỏt trin ngụn
ng.
3. Thc trng:
Vo u thỏng 9 tụi tin hnh kho sỏt tr ỏnh giỏ s nhn thc v ngụn
ng ca tr mt cỏch chớnh xỏc cú phõn loi tt, khỏ, trung bỡnh, yu. T ú lm c s
xõy dng k hoch bi dng cho tr. Kt qu kho sỏt nh sau:
4


70% s tr phỏt õm ỳng, chớnh xỏc
60% s tr din t rừ rng, ngụn ng mch lc, tr li trn cõu.
40% s tr núi ngng, núi cht, núi lp
Vi kt qu trờn, bn thõn tụi luụn luụn suy ngh tỡm tũi nhng bin phỏp , gii
phỏp ti u nht nhm thc hin ti Mt s bin phỏt trin ngụn ng cho tr
24-36 thỏng t hiu qu cao nht.
II. GII PHP thực hiện:

Qua trình giảng dạy và tìm tòi suy nghĩ, bản thân tôi đã tìm
ra một số biện pháp sau để áp dụng vào: Mt s bin phỏt phỏt trin
ngụn ng cho tr 24-36 thỏng.
1.Lập kế hoạch phỏt trin ngụn ng, chun b bi ca giỏo viờn :
giỳp cho tr phỏt trin ngụn ng mch lc thỡ trc ht giỏo viờn phi nm
vng c im tõm, sinh lý v hon cnh ca tr. Vo u nm hc tụi ó t chc
nhiu cuc trũ chuyn vi tr, k cho tr nghe vi cõu chuyn ngn tng i d, sau
ú t ra cỏc cõu hi nh: Cụ va k cho cỏc con nghe cõu chuyn gỡ? Trong cõu
chuyn cú nhng ai? Hoc cho tr núi qua v gia ỡnh bộ. Trong quỏ trỡnh ú tụi
luụn chỳ ý quan sỏt m thoi vi tr v tin hnh kho sỏt kh nng cm th vn hc
cng nh kho sỏt c im ngụn ng mch lc ca tr, t ú ra phng hng
giỏo dc cho tng cỏ nhõn v cho c lp mt cỏch thớch hp.

trong ngày và hoạt động khác trong trường mầm non:
Trong thực tế việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng tuổi cho ta thấy
năng lực tiếp thu lời nói và ngôn ngữ của trẻ không thể tự trẻ mà phát triển được ,
mà phải trải qua một quá trình : học mà chơi - chơi mà học và ở mọi lúc mọi nơi .
Chính vì thế ở mọi lúc mọi nơi chúng ta cần cho trẻ làm quen với lĩnh vực phát triển
ngôn ngữ thông qua hoạt động đọc thơ , kể chuyện ,trò chuyện ,đàm thoại cùng trẻ
*Giờ đón trẻ :
Giờ đón trẻ là lúc cần trò chuyện gần gủi lôi cuốn trẻ đến trường, vì các cháu
chưa tự giác. Giai đoạn này trẻ tạm thời bứt ra những tình cảm âu yếm mà bố mẹ dành
cho để đến trường, lúc này rất quan trọng về phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

6


Cần phải trò chuyện hỏi han trẻ nhiệt tình âu yếm vỗ về trẻ đàm thoại với trẻ
bằng những câu hỏi đơn giản “ Ai đưa con đi học”? “Ai mua áo đẹp cho con”?....
* Giờ thể dục sáng:
Trước khi vào tập thể dục buổi sáng thì trẻ đọc bài thơ: “ Bạn mới” Hay đọc bài
đồng giao "
* Giờ hoạt động chung:
Trong các tiết học khác như âm nhạc , hay phát triển nhận thức, cũng lòng ghép
vào đó nhưng bài thơ phù hợp với chủ đề .
VD: PTNT đề tài “ Nhận biết con lợn ,con trâu” Cho trẻ đọc bài thơ “ Con
trâu” Như bộ môn âm nhạc đề tài dạy hát : “ Cả nhà thương nhau” Cho trẻ đọc bài
thơ “ Yêu mẹ”
+ Tạo hình:
Tô màu bông hoa , trẻ đọc bài thơ “Dán hoa tặng mẹ”.
Trong bài thơ các con vừa nghe, bé dán gì tặng mẹ ?
Câu hỏi đàm thoại đó giúp trẻ phát triển thêm ngôn ngữ có một số ý tưởng
trong quá trình vẽ để có sản phẩm sáng tạo.

với trẻ hàng ngày, chú ý quan tâm nội dung của các buổi trò chuyện đó. Khi thực hiện
kế hoạch tôi luôn bám sát chương trình dạy, nhằm theo giỏi rèn luyện những trẻ cá
biệt…. Phối hợp chính quyền, vận động phụ huynh để cùng thực hiện chương trình
này.
Ví dụ: Khi thực hiện chủ điểm “ Bé và các bạn”
• Tuần 1: Chủ đề con “Cơ thể bé ”
+ Thứ 2: Trò chuyện với trẻ về các bộ phận trên cơ thể trẻ.
Sinh hoạt chiều: Cho trẻ làm quen bài thơ “ Bạn mới”
+ Thứ 3: Hoạt động ngoài trời: Tôi cho trẻ tìm hiểu nội dung bài thơ
+ Thứ 4: Hoạt động chung : Dạy trẻ đọc thơ :“Bạn mới”.
Hoạt động góc: Cho trẻ chơi góc học tập đọc thơ : “Bạn mới”
Sinh hoạt chiều: Cho đọc thơ kết hợp tranh ,bồi dưỡng trẻ yếu đọc chưa
trọn câu

8


Gi ún tr tr: Tụi trũ chuyn vi tr v ni dung cõu chuyn, trũ
chuyn vi ph huynh trao i v tỡnh hỡnh hc tp ca cỏc chỏu
4.Trang trí lớp học, các góc chơi, làm đồ dùng đồ chơi theo
từng chủ đế nhánh phong phú ,bắt mắt ,hấp dẫn trẻ.
Tụi tn dng tt c nhng nguyờn vt liu cú th s dng lm chi: Sỏch bỏo,
lch c, lừi giy v sinh, ng lon, chai nha, xp, vi vn, cnh cõy khụ, qun ỏo c
nhm phỏt trin ngụn ng cho tr.
Da vo tng ch tụi lên k hoch lm dựng chi mt cỏch c th mi
ch u cú mt b dựng chi phc v cho quỏ trỡnh ging dy v vui chi
ca tr.
5 . Tỡm hiu c im tõm sinh lớ ca tr:
* c im phỏt õm:
Trẻ phát âm đợc các âm khác nhau, phát âm đợc các âm của

vn còn cha chớnh xỏc: Vớ d: M i! Con mun cỏi dộp kia! Ch yu tr vn s
dng cõu n m rng.
6. Đa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong bài dạy :
Trc tiờn ta phi lm rừ rng vic ng dng cụng ngh thụng tin vo trong bi
ging khụng n thun ch l giỏo ỏn in t c thit k bi chng trỡnh
PowerPoin m ú cũn bao gm nhiu cỏc phng tin cụng ngh thụng tin khỏc nh
tivi, u a, mng internetVỡ th vic la chn ti v phng tin ng dng
cụng ngh thụng tin trong ging dy cng vụ cựng phong phỳ a dng.
Ví dụ : Chủ đề C th bộ . Tôi chọn bài th : ụi mt . Trớc
khi vào dạy thì tôi a hỡnh nh bi th ụi mt vào đèn chiếu cho trẻ
quan sát v hỡnh nh bộ cú ụi mt rt p trờn màn hình , từ đó cô và trẻ
cùng trò chuyện về ni dung bi th ,m thoi trớch dn bi th nhằm giúp
trẻ hứng thú , khắc sâu kiến thức và nhớ mãi hỡnh nh của bài th đó .
Thông qua đó tôi giáo dục trẻ biết bóo v v sinh cỏ nhõn sch s .Tuy nhiờn
la chn ti ng dng c cụng ngh thụng tin vo trong bi ging cng phi theo
mt s nhng tiờu chớ nht nh trỏnh vic la chn ti khụng phù hp v hat
ng khụng mang li hiu qu
7. Kt hp vi ph huynh :
10


vic giỏo dc em li hiu qu, cụng tỏc phi hp vi ph huynh úng mt
vai trũ ht sc quan trng ú l :
Qua nhng lỳc ún, tr tr, nhng bui hp ph huynh, tụi luụn trao i vi ph
huynh v tm quan trng ca vic phỏt trin ngụn ng mch lc cho tr. Mi ph
huynh d nhng gi dy tr lm quen vn hc t ú nõng cao nhn thc ca ph
huynh. Hiu c ý ngha ca mụn hc, ph huynh s to mi iu kin tt nht nhm
bi dng thờm cho tr nh.
gúc tuyờn truyn Nhng iu cha m cn bit, tụi dnh riờng mt mng
tuyờn truyn vi ph huynh nhng ni dung ca gi hc. Trao i v c im ngụn

đưa ra những biện pháp có phương hướng giáo dục trẻ thích hợp hơn.
* Đối với phụ huynh: Từ những kết quả đạt được trên, bản thân tôi đã tạo được
lòng tin với phụ huynh, làm cho phụ huynh càng tin tưởng, yên tâm đưa con đến
trường. Qua đó bản thân cũng đã nâng cao nhận thức cho phụ huynh về việc phát triển
ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ là rất cần thiết. Phụ huynh rất quan tâm, phấn khởi, thường
xuyên chăm lo, trao đổi hỏi thăm học lực của con mình.
C. KẾT LUẬN.
I. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN,GIẢI PHÁP:

Ngôn ngữ đóng một vai trò rất quan trọng, sự chậm trễ về ngôn ngữ ảnh hưởng
lớn đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Cho nên việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ đúng
lúc và phù hợp với từng lứa tuổi là điều hết sức cần thiết. Phát triển ngôn ngữ mạch
lạc là cái đích cuối cùng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Đây là việc làm không phải dễ nhưng đầy lý thú. Vì vậy để trẻ đạt hiệu quả cao
thì giáo viên cần tổ chức hoạt động này một cách khéo léo, nhằm phát triển tư duy, trí
tưởng tượng cũng như năng lực sử dụng ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ. Dạy trẻ phát triển
ngôn ngữ cũng là dạy trẻ biết giao tiếp, cũng là dạy trẻ học làm người. Không chỉ về
ngôn từ, cấu trúc câu mà cả học về cái tâm, cái tình, cái hồn, hay nói cách khác là học
giá trị của người đó. Với trẻ thơ thì đây là sự khởi đầu nhưng lại có ý nghĩa đặc biệt
quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Vì vậy khi gần
trẻ người lớn phải có ý thức nói năng mẫu mực, không nói lắp, nói ngọng hay nhái
giọng, lời nói phải có văn hóa, lịch thiệp để làm gương cho trẻ noi theo.
Quan tâm đánh giá trẻ trong hoạt động đọc thơ , kể chuyện, trò chuyện cùng trẻ
để có biện pháp bồi dường phù hợp. Động viên khuyến khích trẻ sáng tạo phong cách
diển đạt khi thể hiện tác phẩm văn học.
12


Phát triển vốn từ cho trẻ ở trường mầm non và đặc biệt là ở lứa
tuổi nhà trẻ là vấn đề rất quan trọng và cần thiết. Mức độ phát triển


15