A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Văn học là loại hình nghệ thuật là một kho tàng tri thức giữ vai trò lớn đối với con
người nói chung và đặc biệt là đối với trẻ mầm non nói riêng. Dẫn dắt trẻ vào thế giới
văn học là nhiệm vụ quan trọng của các cô giáo trong trường mầm non. Đó là sự mở
cửa, là con đường đầu tiên đưa trẻ bước vào thế giới ngôn ngữ, tri thức, giá trị tinh
thần phong phú chứa đựng trong tác phẩm văn học. Sự tiếp xúc thường xuyên của trẻ
mẫu giáo với tác phẩm văn học sẽ kích thích ở trẻ sự nhạy cảm thẩm mỹ, sự phát triển
trí tuệ hình thành tình cảm đạo đức phát huy tính tích cực cá nhân, tính độc lập sáng
tạo.
Văn học trong trường mầm non chính là ngôn ngữ nghệ thuật đầu tiên mở rộng
nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh, từng bước tích lũy kinh nghiệm sáng tạo và
phát triển trí tuệ thoả mãn nhu cầu tinh thần của trẻ gợi cho trẻ những xúc cảm tình
cảm đẹp góp phần giáo dục thẫm mỹ và là phương tiện quan trọng giúp trẻ khám phá
thế giới xung quanh mình trong môi trường đó.
* Về nhận thức: Nhờ có hoạt động làm quen tác phẩm văn học mà giúp trẻ khám phá
được thế giới xung quanh, từng bước tích luỹ kinh nghiệm sáng tạo và phát triễn trí tuệ
thoã mãn nhu cầu tinh thần của trẻ
* Về thẫm mỹ: Trẻ nhận biết được cái đẹp và khám phá cái đẹp của thế giới xung
quanh qua các tác phẩm văn học góp phần giáo dục thẩm mỹ, trẻ biết cái hay cái đẹp
và hướng tới cái đẹp.
* Về ngôn ngữ: Dạy trẻ làm quen với văn học là một trong những hoạt động quan
trọng, xác thực nhất giúp trẻ học ăn, học nói, đem đến cho trẻ những gì tốt đẹp nhất về
phẩm chất đạo đức, mở rộng từ, cung cấp từ mới phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Dạy trẻ
làm quen với văn học còn khuyến khích trẻ đưa ra những nhận xét đúng sai, những
phán quyết xác thực từ hiểu biết của mình qua đó giúp trẻ cách dùng từ nói đúng câu
rõ ràng mạch lạc, diễn đạt một cách biểu cảm làm giàu ngôn ngữ.
* Về tình cảm quan hệ xã hội: Giúp trẻ hình thành cảm xúc ban đầu trong tâm hồn trẻ
thơ, hiểu một cách sâu sắc về mối quan hệ xã hội. Từ đó có thái độ tình cảm, các hành
vi ứng xử đúng đắn
* Về đạo đức: Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học giúp hình thành ở trẻ có đức
tính tốt đẹp như yêu thích văn thơ, đặc biệt là có hành vi tốt với mọi người trong giao

phát triển ngôn ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy gọn biết sữ
dụng từ đúng lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen với những từ
ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng,
óc quan sát, khả năng tư duy. Thông qua nội dung các tác phẩm giáo dục trẻ biết yêu
quý, biết ơn và kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi và vai trò cụ thể của
văn học, cho nên hoạt động dạy trẻ làm quen với văn học không thể thiếu trong
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ. Vì vậy việc nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen
với tác phẩm văn học là vấn đề quan trọng trong giáo dục mầm non mới.
Cho trẻ 4 – 5 tuổi làm quen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu
của việc cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của cô
giáo. Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn để trẻ cảm nhận những giá trị nội dung,
nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú đối với
2


văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của tác phẩm và
thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học nghệ thuật như đọc
thơ, kể chuyện, chơi trò chơi đóng kịch, cao hơn là tiến tới sáng tạo ra những vần thơ,
câu chuyện theo tưởng tượng của mình, góp phần hình thành và phát triển toàn diện
nhân cách trẻ.
Trong mỗi tác phẩm văn học, thế giới mới của cuộc sống thực tại bao gồm thiên
nhiên, xã hội, con người được diễn tả, biểu đạt, truyền đạt trong những hình thức đa
dạng độc đáo. Văn học nói về thế giới loài vật, cỏ cây, hoa lá, mọi hiện tượng thiên
nhiên, vũ trụ mà trẻ nhìn thấy được, cũng nói về những gì gần gũi trong môi trường
sống của trẻ như làng quê, cánh đồng, dòng sông, phiên chợ, lớp học,…Qua tác phẩm
văn học, trẻ bắt đầu nhận ra trong xã hội những mối quan hệ, những tình cảm gia đình,
tình bạn, tình cô cháu,… Văn học có thể cần đề cập đến những lực lượng siêu nhiên
như thần linh, ông bụt, cô tiên, phù thủy, quỷ sứ và cả những phép màu còn tồn đọng
trong tâm thức dân tộc. Đây cũng là đối tượng miêu tả của văn học làm nên sự phong

tài liệu, dự giờ đồng nghiệp để rút ra kinh nghiệm cho bản thân tham gia đầy đủ lớp
tập huấn kiến thức về các chuyên đề.
* Đối với học sinh
- Các cháu đi học đều, ngoan, lễ phép
- Bên cạnh đó có hội phụ huynh luôn sát cánh cùng với nhà trường cho nên công tác
phối kết hợp giữa gia đình trẻ và cô giáo đã đạt hiệu quả cao.
2. Những khó khăn
* Về sơ sở vật chất:
- Mặc dù đồ dùng, đồ chơi tương đối đầy đủ nhưng chưa phong phú đa dạng về chủng
loại mầu sắc, hầu hết là đồ dùng, đồ chơi tự làm nên tính khoa học và thẫm mỹ chưa
cao.
* Đối với giáo viên
- Năm học 2011 – 2012 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 4 – 5 tuổi với
tổng số trẻ trong lớp là 32 trong đó có 11 cháu gái và 21 cháu trai, là một giáo viên
trực tiếp đứng lớp nên tôi nắm vững được khả năng tiếp thu của từng cháu.
Song nhìn chung mỗi cháu có mỗi đặc điểm mỗi cá tính khác nhau nhưng có một
điểm chung là dễ nhớ chóng quên. Vì thế để thực hiện đề tài này tôi đã gặp không ít
khó khăn.
- Trong phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan vẫn chưa khoa học đang còn hạn chế,
lung túng, chưa có sáng tạo trong việc chuyển thể từ truyện kể sang kịch bản sân khấu,
lời thoại còn dài dòng khó hiểu, chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt
động đóng kịch.
- Khả năng cảm nhận các tác phẩm văn thơ, truyện còn hạn chế giọng đọc và cách
phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, minh họa chưa bộc lộ cảm xúc hấp dẫn cuốn hút
trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp chưa linh hoạt.
* Đối với học sinh
- Sự phát triển khả năng văn học của mỗi trẻ tuy cùng một lứa tuổi nhưng lại ở mức độ
khác nhau
- Đa số trẻ trong lớp đều là con em gia đình có bố mẹ làm nông nghiệp, nhận thức và
hiểu biết của người dân còn rất hạn chế. Một số trẻ chưa được bố mẹ cho đi học lớp

trẻ
trẻ
trẻ
trẻ
Khả năng hứng thú nghe
1
32
4 12.5 6 18.8 10 31.2 12 37.5
các tác phẩm văn học
Khả năng trả lời câu hỏi
2
32
3
9.4
6 18.8 12 37.5 11 34.3
đàm thoại
Khả năng cảm thụ tác phẩm
3
32
3
9.4
4 12.5 11 34.4 14 43.7
văn học
Khả năng đọc kể diễn cảm
4
32
4 12.5 4 12.5 9 28.1 15 46.9
tác phẩm văn học
Từ kết quả trên đã thôi thúc tôi tìm ra giải pháp tối ưu nhất để tìm ra giải pháp đạt
hiệu quả nhất.

giáo luôn thích tìm tòi khám phá về thế giới xung quanh bằng đôi mắt ngạc nhiên,
thích thú qua các tác phẩm văn học để giúp trẻ đến cảm thụ các tác phẩm văn học đạt
hiệu quả và làm thoả mãn nhu cầu ham hiểu biết, thì người đọc kể tác phẩm cần phải
thể hiện giọng điệu một cách mượt mà, truyền cảm có khi du dương ướt át nhưng có
khi cao giọng chua cay phù hợp với tính cách từng nhân vật hoặc giọng điệu của từng
tác phẩm, Tùy cách sử dụng giọng đọc, lời kể kết hợp với cử chỉ, điệu bộ, nét mặt phù
hợp để truyền đạt nội dung, chủ đề của tác phẩm đến với trẻ để tạo ra những rung cảm,
xúc cảm, giúp trẻ làm quen với văn học giàu hình ảnh. Muốn nội dung của tác phẩm
đến với trẻ làm rung động lòng trẻ, gây hứng thú nghe hiểu cho trẻ thì cô giáo phải là
người tìm ra thủ thuật đọc kể diễn cảm. Trước tiên phải xác định loại tác phẩm văn
học thơ hay truyện từ đó tìm hiểu nội dung truyện thơ, luyện giọng điệu, biến giọng
điệu của mình thành giọng điệu của tác phẩm và kết hợp với cử chỉ, điệu bộ nét mặt.
Chính giọng điệu, cử chỉ, nét mặt đây là phương tiện hỗ trợ cho lời kể, giọng đọc
thêm sinh động, hấp dẫn. Phương pháp đọc kể diễn cảm cô cần tách biệt giữa đọc và
kể ở hoạt động có chủ định.
2.1. Đọc thơ cho trẻ cần phải chú ý đến kỹ thuật thể hiện cách ngắt giọng, ngắt
nhịp, đọc nhanh, đọc chậm hay còn gọi là ngữ điệu giọng và một số yếu tố biểu cảm
khác
Thông qua giọng đọc diễn cảm sẽ nâng cao năng lực cảm thụ thơ của trẻ, trẻ làm
quen với nhịp điệu và ngôn ngữ hình ảnh trong thơ biết liên kết với hình ảnh cuộc
sống đem đến cho trẻ nhiều cảm xúc những tình cảm cao đẹp.
“Hoa cà/ tim tím
Hoa mướp/ vàng vàng
Hoa lựu/ chói chang
Đỏ như/ đốm lửa…”
( Hoa kết trái)
Hay có thể là:
“Hoa đào/Trước ngõ
Cười vui/sáng hồng
6

truyện.
Để kể diễn cảm một câu truyện không nhất thiết phải thuộc từng chữ như trong
sách truyện hoặc thơ mà cần phải thể hiện như cuộc đối thoại giữa nhân vật này với
nhân vật khác, nhiều khi lại trở về là người dẫn truyện, nhưng luôn phải lấy cốt truyện,
nội dung truyện làm trọng tâm.
Để làm được việc đó tôi cần có phương pháp kể chuyện hấp dẫn và sáng tạo để lôi
cuốn trẻ, kết hợp với cử chỉ điệu bộ một cách phù hợp
Ví dụ: Kể chuyện “Dê con nhanh trí” Ngoài những lúc dùng hình ảnh (tranh truyện)
Tôi còn dùng tay của mình làm điệu bộ, ngoài ánh mắt, gương mặt giao
7


lưu với trẻ tôi dùng tay gõ xuống bàn khi dê mẹ gõ cửa gọi dê con…
Như vậy đọc kể diễn cảm có thể nói là hòa trộn giọng đọc, cử chỉ điệu bộ, nét mặt, ánh
mắt của mình với tác phẩm mà tôi sẽ truyền đạt đến trẻ.
3. Sử dụng đồ dùng trực quan sinh động
Như chúng ta đã biết đưa một tác phẩm trọn vẹn đi vào lòng trẻ thơ để giáo dục trẻ
còn rất nhiều yếu tố khác, mà sử dụng đồ dùng trực quan là yếu tố không thể thiếu
trong hoạt động cho trẻ làm quen với văn học, nó xuất phát từ đặc điểm nhận thức của
trẻ, từ tư duy trực quan cụ thể đến tư duy trừu tượng, từ cảm tính đến lý tính và khả
năng chú ý của trẻ thiếu bền vững dễ phân tán, chóng chán, mệt mỏi. Sử dụng đồ dùng
trực quan sẽ khắc sâu tác phẩm một cách dễ dàng. Đồ dùng trực quan phong phú có
thể là tranh ảnh, các con rối, mô hình minh họa và phù hợp mới gây hứng thú cho trẻ
và khơi dậy những rung cảm thẩm mỹ ở trẻ.
a. Ứng dụng công nghệ thông tin.
- Để hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dù là thơ hay truyện. Muốn đạt
kết quả cao thì việc đầu tiên tôi phải chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học, đồ dùng đẹp hấp
dẫn sẽ thu hút sự chú ý của trẻ. Trước đây tôi và các đồng nghiệp thường sử dụng
tranh minh hoạ làm đồ dùng chính trong hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn
học. Song với hình thức đổi mới hiện nay, thời đại ứng dụng công nghệ thông tin nên

động đóng kịch trẻ truyền đạt lại nội dung câu truyện, làm sống lại tâm trạng, hành
động ngôn ngữ hội thoại của các nhân vật trong truyện, đồng thời trẻ biết thể hiện tình
9


cảm và đánh giá các nhân vật trong truyện. Khi đóng kịch trẻ dễ dàng nắm được nội
dung, ý nghĩa của tác phẩm, nắm được tính liên tục của câu truyện, điều này góp phần
đẩy mạnh sự phát triển tư duy, cảm thụ tác phẩm một cách sâu sắc ở trẻ. Nhằm giúp
trẻ phân biệt được giọng điệu lời nói của các nhân vật. Qua đó trẻ khắc hoạ được tính
cách nhân vật. Để trẻ nhớ được ngôn ngữ, lời thoại của các nhân vật trong truyện để
đóng kịch thì trước hết cho trẻ nhắc lại lời thoại của nhân vật sau đó cho trẻ đóng vai
theo tổ hoặc nhóm.
Ví dụ trong truyện “Chú dê đen” cho tổ 1 làm dê trắng, tổ 2 làm dê đen, tổ 3 làm
chó sói để trẻ tự thể hiện hành động, điệu bộ của nhân vật cho quen và thành thạo. Sau
đó phân vai cho từng trẻ theo vai của các nhân vật trong truyện và cho trẻ nhắc lại lời
thoại của nhân vật trong truyện mà trẻ sẽ đóng. Lúc này tôi là người dẫn truyện và trẻ
tự diễn theo nội dung câu truyện. Khi trẻ diễn xong lên cho trẻ tự nhận xét về vai diễn
của mình, của bạn, từ đó trẻ xác định được thái độ của trẻ đối với nhân vật trong
truyện là yêu hay ghét.
Sử dụng đồ dùng trực quan vào lúc nào? Có thể sử dụng lúc giới thiệu bài, có khi
lại minh họa cho lời kể, khi trích dẫn làm rõ ý, có thể sử dụng 2 – 3 đồ dùng trực quan
cho một câu truyện. Với phương pháp đổi mới giáo dục không dừng lại ở tranh ảnh mà
còn nên sử dụng mô hình sân khấu, phim ảnh…
Muốn sử dụng đồ dùng trực quan để đưa tác phẩm đến với trẻ cũng cần phải chau
chuốt và điêu luyện tôi tìm hiểu cách sử dụng đồ dùng trực quan đó cho phù hợp. Nếu
dùng tranh minh họa thì khi đến nhân vật nào chỉ vào nhân vật đó, trẻ nhìn và biết
nhân vật đó đang làm gì có giống với tính cách mà tôi vừa kể không. Nếu dùng rối
minh họa thì lại hòa giọng điệu của mình vào nhân vật rối và làm cho rối sống động
hơn…Sử dụng đồ dùng trực quan nào cũng thế, luôn luôn phải theo trình tự của cốt
truyện, hình ảnh nào có trước, hình ảnh nào có sau, tôi luôn phải linh hoạt, sáng tạo

Đàm thọai cho trẻ hoạt động làm quen với văn học là một quá trình hỏi đáp, trao
đổi giữa cô và trẻ, trong đó cô giữ vai trò chủ đạo giúp trẻ hiểu sâu và nhớ lại tác phẩm
văn học. Việc đàm thoại kết hợp với giảng giải, gợi mở, giúp trẻ hiểu tác phẩm một
cách đầy đủ có hệ thống, nhờ vậy trẻ có thể dễ dàng nhớ tác phẩm phát huy tính tích
cực, rèn luyện óc tư duy tưởng tượng, khơi dậy những rung cảm, xúc cảm thẩm mỹ.
Đàm thoại là cơ hội tốt để trẻ sử dụng từ và diễn đạt một cách chính xác biểu cảm, từ
đó phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ. Để phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ qua
hoạt động làm quen với văn học thì không thể nào thiếu được hệ thống câu hỏi đàm
thoại. Câu hỏi đóng vai trò quan trọng trong trò chuyện, đàm thoại, sử dụng câu hỏi
với trẻ nhằm gây hứng thú và sự chú ý của trẻ đến sự vật hiện tượng, cần cho trẻ tìm
hiểu khám phá hơn gợi tính tò mò ở trẻ. Giúp trẻ tìm hiểu kỹ bản chất của sự vật hiện
tượng xung quanh. Phát triển ngôn ngữ, giúp trẻ nghe hiểu nghĩa của từng loại câu hỏi,
câu trả lời của người khác với câu hỏi trong đời thường, do đó tôi cần chuẩn bị các câu
hỏi trước trò chuyện, đàm thoại cùng với trẻ. Câu hỏi được chuẩn bị trước giúp tôi chủ
động hỏi trẻ, đưa ra những câu hỏi chính xác và dễ hiểu đối với trẻ. Trong quá trình trò
chuyện, đàm thoại, chúng ta nên sử dụng các dạng câu hỏi khác nhau.
4.1. Dạng câu hỏi nhận biết
Giúp trẻ tái tạo nội dung truyện, nhớ lại cách có hệ thống các sự việc diễn ra, loại
câu hỏi này dùng cho những trẻ yếu, trung bình trong lớp.
Ví dụ: Trong câu truyện Tích Chu tôi sử dụng các câu hỏi
+ Các con vừa nghe cô kể chuyên gì?
+ Trong câu truyện cô vừa kể có những ai?
+ Bà Tích Chu thương Tích Chu như thế nào?
+ Khi bà bị ốm Tích Chu đã làm gì?
Ngoài ra tôi còn dùng dạng câu hỏi / nhận biết / nâng cao để buộc trẻ phải suy nghĩ:
- Vì sao bà Tích Chu bị biến thành chim?
- Khi bà biến thành chim Tích Chu đã làm gì để bà trở lại thành người?
4.2. Dạng câu hỏi vận dụng kinh nghiệm.
Trẻ vận dụng khả năng hiểu biết của mình để trả lời nhằm giúp trẻ phát triển trí
tưởng tượng, sáng tạo. Loại câu hỏi này dùng cho những trẻ khá hơn trong lớp.

khi trẻ đóng kịch, trẻ sẽ tái tạo tính cách nhân vật một cách tự nhiên, chân thật hơn.
Ngoài ra trong hoạt động kể chuyện, tôi luôn tạo bầu không khí vui tươi giúp cho
trẻ có tâm trạng thoải mái, từ đó trẻ tích cực tham gia trả lời câu hỏi tôi đưa ra. Khi trẻ
trả lời câu hỏi, tôi không bao giờ áp đặt trẻ mà tôi để trẻ tự trả lời theo ý trẻ tự diễn đạt
bằng ngôn ngữ của mình, tạo cho trẻ tự tin, mạnh dạn khi diễn đạt. Sau đó tôi hướng
cho trẻ vào nội dung nhất định.
Do nhận thức các cháu trong lớp không đều, khi đưa ra hệ thống câu hỏi, tôi sẽ
đưa ra cả 3 dạng câu hỏi, từ câu hỏi nhận biết, đến câu hỏi vận dụng kinh nghiệm, rồi
đến câu hỏi giải thích và phỏng đoán suy luận. Làm sao cho tất cả trẻ trong lớp đều có
thể trả lời câu hỏi tùy theo khả năng trẻ.
Tuy nhiên nếu các cháu trong lớp đều khá, tôi sẽ chọn những câu hỏi khó có tính
chất suy luận và nâng cao, cần sử dụng các câu hỏi một cách linh hoạt tùy thuộc vào

13


khả năng nhận biết, để tất cả trẻ đều trả lời câu hỏi đúng nội dung và hiểu tác phẩm
văn học hơn.
5. Cho trẻ hoạt động nghệ thuật qua các tác phẩm văn học.
Hoạt động văn học nghệ thuật là tổ chức cho trẻ kể truyện, đọc thơ, đóng kịch. Tôi
đã sử dụng 3 phương pháp, biện pháp trên thì việc tổ chức hoạt động văn học nghệ
thuật sẽ đơn giản hơn.
* Tổ chức cho trẻ đọc thơ:
Yêu cầu trẻ phải thuộc thơ và đọc diễn cảm, cho cả lớp đọc cùng cô 2 – 3 lần, cho
tổ thi đua đọc diễn cảm đọc to, nhỏ, nối tiếp để rèn luyện cho trẻ đọc thuộc thơ, cho 1
– 2 nhóm trẻ lên đọc, cá nhân đọc.
- Trong khi trẻ đọc thơ tôi giúp trẻ đọc để trẻ có thể cảm thụ được âm điệu, vần điệu,
nhịp điệu của bài thơ
* Tổ chức cho trẻ kể lại truyện:
Có thể tập trung cho trẻ kể truyện bằng nhiều cách:

trình tiết sự việc xảy ra, có trẻ đi sâu vào một chi tiết. Muốn trẻ kể truyện theo ý thích
được tự nhiên, tôi cần biết hướng lái, biết khơi dậy ở trẻ những tình cảm chân thực, sự
quan sát kỹ lưỡng, trí tưởng tượng bay bổng và biết cách sử dụng từ phong phú thì câu
truyện sẽ rất hay.
Với hình thức kể truyện theo ý thích, cho thấy trẻ có sức tưởng tượng cùng vốn từ
phong phú, với kinh nghiệm mà có lẽ trẻ được nghe ở các câu truyện nào đó nên đã
nghĩ ra chuyện mang tính chất hư cấu, hãy tạo cho trẻ sự mạnh dạn tự tin trong giao
tiếp khi nói chuyện thì trẻ sẽ kể truyện mạch lạc hơn.
* Tổ chức cho trẻ đóng kịch.
Trò chơi đóng kịch là dạng hoạt động luôn được trẻ mẫu giáo ưa chuộng. Trò chơi
đóng kịch theo tác phẩm văn học là một hình thức đặc biệt giúp nhập vai thành nhân
vật của tác phẩm văn học. Khi chơi trò chơi đóng kịch, trẻ được đóng vai các nhân vật
trong tác phẩm, trẻ được trải nghiệm những xúc cảm, thấm thía hơn những gì xảy ra
với các nhân vật trong tác phẩm, trẻ dễ dàng nắm được sự phát triển và ức chế của các
sự kiện…
Tất cả những điều đó góp phần đẩy mạnh sự phát triển tư duy, cảm thụ câu truyện một
cách sâu sắc hơn, việc luyện tập của trẻ được tiến hành theo các trình tự:
- Phân vai cho trẻ theo các nhân vật trong tác phẩm, có thể phân cho nhiều trẻ cùng
đóng một vai.
- Giúp trẻ ghi nhớ ngôn ngữ nhân vật, tôi cho trẻ đồng thanh lời thoại của các nhân vật
truyện theo kịch bản. Sau đó cho từng trẻ nhắc lại lời thoại của các vai diễn đã được
phân theo tiến trình của kịch bản, rồi đổi vai thoại giữa các trẻ. Điều này giúp trẻ ghi
nhớ được ngôn ngữ truyện theo kịch bản và có thể đóng được các vai diễn khác nhau.
- Giúp trẻ biểu hiện nhân vật vai mình đóng bằng cách lần lượt cho từng nhóm trẻ tập
đóng kịch một câu truyện cụ thể phối hợp giữa lời nói và cử chỉ, điệu bộ của các vai
diễn. Trẻ được tự thể hiện các hành động, cử chỉ điệu bộ của các nhân vật trong truyện
theo trí tưởng tượng của mình thông qua sự phân tích, gợi ý của tôi. Tôi cần khơi dậy
trí tưởng tượng của trẻ, hướng sự suy nghĩ của trẻ và sự tìm kiếm những phương tiện
để thể hiện cảm xúc của các nhân vật trong tác phẩm. Bằng cách nhận xét và đặt câu
hỏi, tôi giúp trẻ xác định các hành động của mình sao cho thể hiện đúng nội tâm nhân


cho cuộc chơi thêm phần hấp dẫn và làm tăng cảm xúc chân thực của trẻ khi thể hiện
vai. Thành công của các cuộc chơi phụ thuộc một phần không nhỏ vào sân khấu, đạo
cụ và hóa trang, việc trang trí sân khấu trong trò chơi đóng kịch có một ý nghĩa quan
trọng góp phần tạo ra ấn tượng về một vở kịch thực sự.
6. Phối kết hợp với phụ huynh để tiến hành hoạt động có chủ định đạt hiệu quả
Đây là một giải pháp vô cùng quan trọng. Nó không chỉ đơn thuần lôi cuốn sự
quan tâm của các bậc phụ huynh để họ cùng tham gia thực hiện như mua sắm đầy đủ
100% đồ dùng học tập cho trẻ, đặc biệt là đồ dùng phục vụ cho hoạt động làm quen
với tác phẩm văn học, mà còn tạo cơ hội để các bậc phụ huynh hiểu được công tác
chăm sóc giáo dục trẻ vất vả như thế nào. Từ đó thực hiện tốt lượng thông tin hai
chiều để phối kết hợp chặt chẽ bằng nhiều hình thức như:
- Tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức và tầm quan trọng của trẻ
làm quen với tác phẩm văn học.
- Trò chuyện, trao đổi với các bậc phụ huynh, thông qua hoạt động đón trả trẻ hàng
ngày để họ nắm bắt được tình hình sức khoẻ và khả năng nhận thức của trẻ.
- Tăng cường công tác tuyên truyền để năng cao nhận thức về tầm quan trọng cho trẻ
làm quen với tác phẩm văn học tới các bậc phụ huynh.
- Bồi dưỡng cho trẻ kết hợp với các bậc phụ huynh thông qua các bài thơ, truyện tạo
điều kiện cho trẻ có khả năng phát triển nhận thức riêng của trẻ và những tình huống
kích thích trẻ để trẻ được mạnh dạn, tự tin, tích cực trong hoạt động.
- Trong chương trình học ở các chủ đề tôi in ấn các bài thơ, câu truyện treo ở góc trao
đổi phụ huynh và gửi về nhà cho phụ huynh nhờ phụ huynh về dạy trẻ
- Tổ chức họp phụ huynh theo định kỳ
Ví dụ: Đầu năm học tổ chức họp phụ huynh để vận động mua sắm đồ dùng học
tập, đồ dùng cá nhân cho trẻ đặc biệt là đồ dùng hoạt động làm quen với tác phẩm văn
học. (Tranh truyện, thơ...)
Kết quả: Tôi đã vận động 100% phụ huynh ủng hộ 2 bộ tranh thơ truyện, 32 cuốn
tranh thơ truyện ở góc sách của bé để cho trẻ làm quen ở tất cả các chủ đề. Tổng số
tiền phụ huynh ủng hộ là 500.000đ

Khả năng hứng thú nghe
các tác phẩm văn học
Khả năng trả lời câu hỏi
đàm thoại
Khả năng cảm thụ tác
phẩm văn học
Khả năng đọc kể diễn
cảm tác phẩm văn học

Kết quả khảo sát
Đạt
Trung
Khá
bình
Số
Số
%
%
trẻ
trẻ

Tốt
Số
trẻ

%

32

4


12.5

4

Chưa đạt
Số
trẻ

%

31.2

12

37.5

12

37.5

11

34.3

12.5

11

34.4

hỏi đàm thoại
Khả năng cảm thụ tác
phẩm văn học
Khả năng đọc kể diễn
cảm tác phẩm văn học

Tổng
số trẻ
khảo
sát

Tốt

Kết quả khảo sát
Đạt
Trung
Khá
bình
Số
Số
%
%
trẻ
trẻ

Số
trẻ

%


32

11

34.4

11

Chưa
đạt
Số
trẻ

%

28.1

0

0

9

28.1

1

3.1

34.3

- Để giúp trẻ đi vào tác phẩm và tạo sự hứng thú thì đồ dùng trực quan là không thể
thiếu. Cần tổ chức cho trẻ được thực hành, trải nghiệm qua các đồ dùng, đồ chơi mang
tính sáng tạo, luôn cải biên tạo ra sự mới lạ hấp dẫn, gây sự chú ý của trẻ sẽ giúp trẻ
ghi nhớ lâu hơn về tác phẩm.
- Cho trẻ được tự tay làm ra các sản phẩm để trẻ được tự kể chuyện, tự chơi với những
đồ chơi do mình làm ra.
- Thường xuyên trò chuyện với trẻ, khơi gợi trẻ đặt tên cho nội dùng vừa trò chuyện
hoặc tóm tắt ngắn gọn những điều vừa trò chuyện.
- Khuyến khích trẻ nói ra những ý nghĩ của trẻ qua nội dung truyện nhằm giúp trẻ
luyện cách trình bày, diễn đạt ý…
- Tạo môi trường hoạt động ngôn ngữ phong phú phù hợp với trẻ như: Xem sách,
truyện tranh, nghe đọc truyện, kể chuyện, chơi đóng kịch để trẻ nói chuyện trao đổi
với nhau.
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy
- Sử dụng tốt mô hình rối, rối dẹt, rối tay
- Cần có sự phối kết hợp để được hỗ trợ trong các mặt hoạt động. không gì làm phụ
huynh tin tưởng và vui khi tận mắt thấy con mình ngày càng khỏe mạnh, thông minh,
nhanh nhẹn. Do đó các phong trào, hội thi là dịp thể hiện được những gì được tiếp thu
và cũng là hình thức trải nghiệm độc đáo của trẻ thông qua những gì đã được cô dướng
dẫn. Đây là hình thức tuyên truyền sinh động nhất đối với phụ huynh, qua các phong
trào, các hội thi chúng ta sẽ thấy được sự tích cực và trách nhiệm của phụ huynh với
con mình, đối với lớp, với trường lớp con mình đang học. Từ đó chúng ta thuận lợi
trong việc vận động phụ huynh tham gia cùng nhà trường trong các hoạt động.
Giáo viên mầm non vừa là cô giáo, người mẹ người thầy thuốc, người nghệ sỹ rất
tài năng đồng thời là người đặt nền móng đầu tiên trong việc hình thành và phát triển
nhân cách trẻ. Mỗi giáo viên vừa mới ra trường hay đã có nhiều năm kinh nghiệm phải
thường xuyên trưởng thành, tự rèn luyện bản thân và hoàn thiện nghề nghệp bằng cách
luôn có ý trí cao, tinh thần trách nhiệm lớn và biết phối hợp với gia đình, nhà trường,
19