PHẦN I: MỞ ĐẦU
1.Mục đích của sáng kiến.

Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai!
Trẻ em không chỉ là niêm vui, niềm hạnh phúc của gia đình mà còn là tương
lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ là một sự nghiệp cách mạng vô
cùng quan trọng, là trách nhiệm vẻ vang của toàn Đảng, toàn dân ta, và toàn xã
hội bởi nó là tiền đề nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ
em sau này.
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Trong sự nghiệp giáo dục Mầm non, việc cho trẻ làm quen với môi trường xung
quanh có ý nghĩa rất quan trọng, nó cung cấp cho trẻ vốn tri thức đầu tiên về xã
hội, con người thiên nhiên và là nguồn gốc để hình thành ở trẻ tâm hồn và tình
cảm của con người. Nó dẫn dắt trẻ vào một cuộc sống, một cộng đồng, một nền
văn hoá cụ thể, một thế giới khác. Đặc biệt nó tạo điều kiện cho trẻ gần gũi với
môi trường xung quanh trẻ.
Hiện nay môi trường sống của chúng ta đang bị huỷ hoại nghiêm trọng, gây
nên sự mất cân bằng sinh thái, sự can thiệp các nguồn tài nguyên, ảnh hưởng đến
chất lượng cuộc sống. Mỗi năm trên thế giới có hơn 22 vạn người chết vì các loài
bệnh tật do nguồn nước bị ô nhiễm và môi trường mất vệ sinh gây ra thức của
con người. Một trong những nguyên nhân cơ bản hiểu biết về môi trường và giáo
dục bảo vệ môi trường trở thành một vấn đề cấp bách, có tính chiến lược toàn
cầu.
2. Tính mới của sáng kiến
Ngày nay, giáo dục bảo vệ môi trường đã trở thành nhiệm vụ quan trọng
trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và được quan tâm ngay từ bậc học
đầu tiên: Giáo dục Mầm non. Trên thực tế, trẻ em có khoẻ mạnh hay không là do
tác động của môi trường. Môi trường có tốt, có trong lành thì sức khoẻ của trẻ
mới được đảm bảo. Vì vậy, ngay từ khi còn nhỏ, trẻ phải có ý thức bảo vệ môi
1

giáo dục trẻ 4 - 5 tuổi bảo vệ môi trường trong trường mầm non”.
2


PHẦN II: NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở khoa học của sáng kiến
1. Cơ sở lý luận
Trong chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay. Môn Môi trường xung
quanh cho trẻ ở lứa tuổi Mẫu giáo nói chung và ở lớp Mẫu giáo 4 tuổi nói riêng
đóng một vai trò hết sức quan trọng. Nó cung cấp những hiểu biết ban đầu về môi
trường sống của con người, thế giới xung quanh.
Môi trường có vai trò hết sức quan trọng đối với con người. Môi trường là
nơi chứa đựng tài nguyên cần thiết cho đời sống sản xuất của con người. Là nơi
chứa đựng các phế thải do con người tác động.
Vì vậy việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm
non là rất cần thiết. Thông qua việc giáo dục bảo vệ môi trường là cung cấp cho
trẻ những hiểu biết ban đầu môi trường sống của bản thân nói riêng và của con
người nói chung.
2. Cơ sở thực tiễn
Trên cơ sở nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trong trường Mầm non. Là một giáo viên để có
những kiến thức sâu rộng ngành học mầm non, đặc biệt là về đề tài “Giáo dục
trẻ 4 - 5 tuổi bảo vệ môi trường trong trường mầm non” nhằm tìm ra những biện
pháp tốt nhất để truyền tải cho trẻ biết cách bảo vệ môi trường. Qua đó góp phần
nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm cho bản thân, từ đó góp phần tích cực vào
việc chăm sóc giáo dục trẻ.
Chính vì vậy yêu cầu người giáo viên mầm non cần đi sâu nghiên cứu tìm
tòi, hiểu về đề tài này để đi sâu nghiên cứu, phục vụ tốt nhất cho công tác chăm
sóc giáo dục trẻ đúng theo hướng giáo dục mầm non trong nước
Qua điều tra, khảo sát, hầu hết giáo viên mầm non đều cho rằng giáo dục bảo

Chương 3: Những giải pháp, biện pháp mang tính khả thi
Giải pháp 1: Xây dựng nếp sống lành mạnh cho trẻ
- Giáo dục trẻ có ý thức giữ vệ sinh chung như: không vứt rác bừa bãi, không
nhổ bậy, không bẻ cành, hái hoa, đi tiểu tiện đúng nơi quy định
- Tiết kiệm trong tiêu dùng: Tiết kiệm điện, nước, tích cực tham gia cùng cô
làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu từ thiên nhiên

4


- Giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường theo gương Bác Hồ như Bác đã
từng nói “ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”
Giải pháp 2: Thực hiện nội dung giáo dục bảo vệ môi trường đầy đủ
nghiêm túc.
- Tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động chăm sóc
giáo dục trẻ hàng ngày.
- Tận dụng các cơ hội để giáo dục trẻ bảo vệ môi trường.
- Giáo viên phải là tấm gương cho trẻ noi theo trong việc thực hành bảo vệ môi
trường
Giải pháp 3: Bồi dưỡng nâng cao nhận thức
- Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho tất cả các lứa
tuổi, trong các hoạt động hàng ngày và ở mọi thời điểm, thực hiện giáo dục bảo
vệ môi trường bằng phương pháp hiện đại, đặt trọng tâm ở trẻ và cách tiếp cận
học bằng việc làm cụ thể: Lúc nào cũng chú ý tạo ra thái độ đúng và tinh thần
trách nhiệm
5


cao đối với việc bảo vệ môi trường.
- Mỗi cá nhân phải nhận thức môi trường là vấn đề của mỗi người cho cuộc

(tiếng kêu, vận động)
* Hoạt động học tập
+ Qua các môn học:
- Tạo hình
Tổ chức cho trẻ vẽ, nặn, cắt dán các sản phẩm tạo hình ca hát và vận động
thể hiện các ấn tượng về môi trường.

- Văn học
Tổ chức cho trẻ đàm thoại, thảo luận, trao đổi, trò chuyện các kinh nghiệm
về môi trường như các nhu cầu sống của con người, cây cối, con vật, các nguyên
nhân gây ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe của con người, sự sống của động
vật và cây cối
Tổ chức cho trẻ kể chuyện, nghe cô kể chuyện, đọc thơ, hát các bài hát về
môi trường và bảo vệ môi trường.
- Âm nhạc

7


Dạy trẻ hát máu về những bài hát có nội dung về môi trường như: Em yêu
cây xanh
- Toán: Thông qua chủ điểm thế giới thực vật dạy trẻ xếp tương ứng 1:1 bằng
cách cho trẻ trồng các cây xanh do cô tự làm
- Môi trường xung quanh.
Cho trẻ nhận biết về thế giới môi trường xung quanh trẻ như: Quan sát cây
cối, sự biến đổi của khí hậu, các loài động thực vật quý hiếm sắp có nguy cơ bị
tuyệt chủng do ô nhiễm môi trường.
* Hoạt động lao động
- Tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động thực tiễn như vệ sinh, bảo vệ
môi trường học, chăm sóc cây, con vật trong góc thiên nhiên cũng như các hành

9


* Thí nghiệm và thực hiện nhỏ:
- Tổ chức cho trẻ làm các thí nghiệm, thực nghiệm đơn giản như thí nghiệm
về cây trồng cần nước và ánh sáng, thí nghiệm lọc nước và ô nhiễm nước bằng
rác, không khí bị ô nhiễm do bụi, khói
* Thông qua các chủ đề:
+ Bản thân
+ Trường mầm non
+ Gia đình
+ Nghề nghiệp
+ Tết và mùa xuân
+ Các hiện tượng tự nhiên
+ Thế giới động vật và thực vật
+ Phương tiện và luật giao thông
+ Quê hương - đất nước -Bác hồ
* Vào các thời điểm trong một ngày ở trường mầm non:
+ Đón trẻ - chơi tự chọn
+ Trò chuyện sáng
+ Dạo chơi
+ Vệ sinh
+ Hoạt động góc
+ Giờ ăn
+ Hoạt động chiều
+ Lao động, chăm sóc vườn rau
+ Nêu gương, trả trẻ.
Giải pháp 5: Tăng cường cơ sở vật chất:
* Để phục vụ cho việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường trong trường Mầm non
đạt được hiệu quả nhà trường cần đảm bảo đầy đủ các điều kiện sau:

* Trong nhóm, lớp cần phải đảm bảo các điều kiện sau:
- Có góc thiên nhiên để trẻ gieo trồng cây làm thử nghiệm và chăm sóc cây.
- Có đầy đủ các đồ dùng phục vụ cho việc chăm sóc trẻ (chậu, khăn mặt, giá
phơi khăn, ca, cốc, lược, bình đựng nước uống).
- Đồ đùng đồ chơi được làm từ nguyên vật liệu sẵn có của địa phương, được
sắp xếp gọn gàng, dễ lấy.
- Có thùng đựng rác, có các dụng cụ để trẻ tham gia các buổi lao động: Chơi,
bình tưới cây, khăn lau, xô, chậu…
- Có lịch vệ sinh phòng nhóm hàng ngày, hàng tuần.
Giải pháp 6: Kiểm tra, đánh giá:
- Thông qua các hình thức quan sát các hành động của trẻ hoạt động thực tiễn
(hoạt động lao động vừa sức với trẻ), xem tranh ảnh, băng hình có nội dung về
môi trường và các hành động của con người ảnh hưởng giữa giả định khác nhau,
có thể xảy ra trong thực tiễn hoặc tận dụng các tình huống thực đang xảy ra, yêu
cầu trẻ giải quyết… để kiểm tra, đánh giá hiệu quả công việc giáo dục trẻ bảo vệ
môi trường ở trường mầm non.
Giải pháp 7: Phê phán, rút kinh nghiệm:
- Giáo viên thường xuyên có những ghi chép, đánh giá việc lĩnh hội kiến
thức về bảo vệ môi trường của trẻ, qua đó thấy được những điều còn tồn tại,
những việc chưa làm được để đúc rút cho bản thân những bài học kinh nghiệm
qúy báu sao cho việc giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non đạt được
những hiệu qủa tốt nhất, thiết thực nhất.
Giải pháp 8: Biểu dương, tuyên truyền:
12


Giáo viên yêu cầu lợi dụng các tình huống có thật trong thực tế để tuyên
truyền, giáo dục trẻ như:
+ Giờ dạo chơi: Bạn A biết nhặt vỏ hộp sữa ở sân trường bỏ vào thùng rác.
+ Trong giờ tạo hình: Bạn biết nhặt giấy vụn rơi xuống lớp vứt vào thùng

- Quan sát
- Duy trì những điều kiện sống cần thiết cho các đối tượng phương pháp chủ
yếu để giáo dục thái độ nhân văn của trẻ đói với môi trường.
- Lao động của trẻ.
- Sử dụng những phương tiện hình ảnh để giáo dục hứng thú, tình yêu của trẻ
đối với môi trường.
- Thảo luận về các tình huống giả định và tình huống trong thực tế.
- Tấm gương của cô giáo.
Chương 4: Kiểm chứng các giải pháp đã triển khai của sáng kiến
* Lĩnh vực 1: Con người và môi trường
- Vệ sinh môi trường phòng, nhóm, lớp học, gia đình và làng xóm, lau chùi,
sắp xếp đồ dùng, đồ chơi gọn gàng ngăn nắp…
- Sống tiết kiệm: Giữ gìn đồ dùng, đồ chơi, tiết kiệm trong sinh hoạt.
- Quan tâm bảo vệ môi trường: Môi trường là nơi sinh sống của con người,
phân biệt môi trường tốt – xấu, các hành động bảo vệ môi trường.
* Lĩnh vực 2: Con người và thế giới động – thực vật
- Đặc điểm của cây, con, hoa, quả: có nhiều cây cối, con vật khác nhau,
chúng sống ở các môi trường khác nhau và ăn các loại thức ăn khác nhau.
- Sự thích nghi của các cây cối, con vật với môi trường sống: Cây cối, con
vật cung cấp cho con người thức ăn, thuốc chữa bệnh, quần áo để mặc, làm nhà,
làm trong sạch không khí, giảm chất độc hại.
- Chăm sóc bảo vệ cây cối, con vật: Tác hại chặt cây phá rừng, giết các con
thú quý hiếm, trẻ tham gia chăm sóc bảo vệ cây cối và các con vật.
* Lĩnh vực 3: Con người và các hiện tượng thiên nhiên
- Gió: Các loại gió khác nhau: ích lợi và tác hại của gió, biện pháp tránh gió
(đội mũ, bịt khăn, đóng cửa.)
14


- Nắng và mặt trời: Phân biệt mặt trời và mặt trăng: Khi nào xuất hiện mặt


Đầu năm học
2014-2015

Cuối năm học
2014-2015

- Hiểu biết của trẻ về môi trường
xanh - sạch - đẹp
- Ý thức giữ gìn và bảo vệ môi
trường trong trường mầm non
- Tiết kiệm các nguồn nguyên vật
liệu
- Giữ gìn đồ dùng, đồ chơi

75%

95%

80%

100%

70%

100%

85%

100%

2: Hiệu quả thiết thực của sáng kiến
+ Hiểu biết về bản chất các vấn đề của môi trường: Tính phức tạp, quan hệ
nhiều mặt, nhiều chiều, tính hữu hạn của tài nguyên thiên nhiên và khả năng chịu
tải của môi trường, quan hệ chặt chẽ giữa môi trường và phát triển, giữa môi
trường và địa phương, vùng, quốc gia với môi trường khu vực và toàn cầu.
+ Nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của các vấn đề môi trường như
một nguồn lực để sinh sống, lao động và phát triển với bản thân họ cũng như đối
với cộng đồng quốc gia của mình và quốc tế. Từ đó có thái độ, cách ứng xử đúng
đắn trước các vấn đề môi trường, xây dựng cho mình quan niệm đúng đắn về ý
thức trách nhiệm, về giá trị nhân cách để dần hình thành các kỹ năng thu thập số
liệu và phát triển sự đánh giá thẩm mỹ.
+ Có tri thức, kỹ năng, phương pháp hành động để nâng cao năng lực trong
việc lựa chọn phong cách sống hợp lý và khôn ngoan các nguồn tài nguyên thiên
nhiên để họ có thể tham gia có hiệu quả vào việc phòng ngừa và giải quyết các
vấn đề môi trường cụ thể nơi họ ở và làm việc.
+ Các giáo viên phải luôn tận dụng các cơ hội, phương pháp lồng ghép sao
cho phù hợp và gây hứng thú cho trẻ ngay từ đầu hoạt động.
+ Luôn trao đổi, học hỏi, đúc rút kinh nghiệm của đồng nghiệp cũng như của
những người đi trước. Không ngừng tự học hỏi, tự bồi dưỡng, tự rèn luyện mình
về trình độ chuyê môn.
+ Làm các đồ dùng đồ chơi, sưu tầm các tư liệu băng hình phù hợp với nội
dung giáo dục trẻ bảo vệ môi trường trong trường mầm non, nhất là việc ứng
dụng công nghệ thông tin trong việc giáo dục trẻ.
3.Kiến nghị
Qua quá trình nghiên cứu thực nghiệm tìm ra biện pháp giáo dục trẻ 4 - 5
tuổi bảo vệ môi trường trong trường mầm non đạt hiệu quả tốt nhất, tôi có một số
kiến nghị như sau:

17