SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT THÔNG QUA
PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI
TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA HƯNG

Người thực hiện: Phạm Thị Hiền
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường MN Nga Hưng
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HOÁ, NĂM 2017
1


MỤC LỤC
CÁC ĐỀ MỤC

TRANG

1. MỞ ĐẦU

1

1.1. Lí do chọn đề tài


Giải pháp 1. Xây dựng lập kế hoạch chương trình giáo dục phát
triển thể chất cho trẻ.

4

Giải pháp 2. Làm các dụng cụ, đồ dùng phục vụ giáo dục phát
triển thể chất.

5

Giải pháp 3. Giáo dục phát triển thể chất thông qua thể dục sáng.

7

Giải pháp 4. Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ thông qua hoạt
động ngoài trời.

9

Giải pháp 5. Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ thông qua
hoạt động học thể dục vận động trong ngày.

16

Giải pháp 6. Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ thông qua tổ
chức trò chơi vận động trong các hoạt động khác.

17

Giải pháp 7. Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ thông qua các

tức là cả nước yếu ớt; mỗi người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe…”;
“…luyện tập bồi dưỡng sức khỏe đó là bổn phận của mỗi người dân yêu nước.
Sức khỏe không chỉ là tài sản cá nhân mà còn là tài sản chung. Tạo nguồn sức
khỏe, không chỉ là trách nhiệm của cá nhân mà còn là trách nhiệm của cả cộng
đồng”. [1]
Và đặc biệt hơn là sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ cho trẻ Mầm
non. Vì trẻ em không chỉ là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là chủ
nhân tương lai của đất nước, trẻ em là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ Quốc. Do vậy, việc bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ không chỉ
là trách nhiệm của mỗi gia đình, của mọi người mà còn là của toàn xã hội.
Để trẻ có một tương lai tươi sáng ngay từ tuổi ấu thơ trẻ phải có một cơ thể
khỏe mạnh, khi trẻ khỏe mạnh trẻ sẽ có khả năng vận động tốt, vận động giúp
trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt. Giáo dục phát triển thể chất là bảo vệ và tăng
cường sức khỏe cho trẻ, giúp trẻ tích cực và tự giác trong các hoạt động, trẻ vận
động giúp cơ thể trẻ phát triển hài hòa, cân đối. Chính vì vậy, việc tạo cơ hội cho
trẻ tham gia vào các hoạt động giáo dục phát triển thể chất là rất quan trọng giúp
hệ thần kinh và các giác quan của trẻ nhanh nhạy hơn, giúp phát triển các nhóm
cơ, có các kỹ năng kỹ xảo, rèn luyện các kĩ năng vận động, phát triển các tố chất
cần thiết cho trẻ và có tác dụng tốt để nâng cao năng lực nhận thức của trẻ giúp
trẻ phát triển toàn diện.
Nhưng trên thực tế giáo dục phát triển thể chất cho trẻ chưa thực sự được
chú trọng đến, đang còn xem nhẹ việc nâng cao thể lực để mang lại một sức khỏe
tốt cho trẻ, các bậc phụ huynh chưa nhận ra tầm quan trọng của việc giáo dục phát
triển thể chất cho trẻ. Còn khi tổ chức giáo dục phát triển thể chất với hoạt động
thể dục vận động tôi thường thấy khô khan, cứng nhắc, trẻ dễ chán, khó thu hút
trẻ tham gia, đặc biệt là trẻ 3 - 4 tuổi chưa có kĩ năng vận động, trẻ thiếu tự tin, rụt
rè khi tham gia hoạt động…nên kết quả đạt được trên trẻ chưa cao.
Trước tình trạng trên, tôi luôn băn khoăn trăn trở để tìm ra nhiều biện pháp
sáng tạo trong việc giúp trẻ nâng cao ý thức tập luyện để cơ thể trẻ khỏe mạnh,
phát triển hài hòa, cân đối, trẻ tự tin, tích cực, hào hứng khi tham gia các bài tập,

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thực hành, trải nghiệm
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Đúng như câu ngạn ngữ Nga nổi tiếng mà nhiều người đã biết: “Người có
sức khỏe có 100 ước muốn, Người không có sức khỏe chỉ có một ước muốn duy
nhất đó là: Sức khỏe”.[1]
Thật vậy, sức khỏe là tài sản vốn quý nhất của con người, có sức khỏe là
có tất cả. Chính vì vậy, mang lại một cơ thể khỏe cho trẻ là một phần của vấn đề
giáo dục Mầm non nói chung, giáo dục phát triển thể chất nói riêng và là vấn đề
luôn được xã hội quan tâm.
Theo một nghiên cứu của Đại học Illinois (Mỹ), trẻ thường xuyên hoạt
động thể chất sẽ có lớp “chất trắng” dày và đặc hơn - đây là chất có khả năng kết
nối các vùng khác nhau của chất xám trong não - giúp trẻ tăng khả năng tập
trung, nhận thức và hiệu quả học tập. Một nghiên cứu khác của trường Đại học
King (London, Anh) cũng chỉ ra rằng, tập thể dục thường xuyên từ lúc còn bé có
thể giảm nguy cơ mắc bệnh suy giảm trí nhớ. Muốn giúp trẻ phát triển toàn diện
phải quan tâm đến vấn đề hoạt động thể chất.[1]
Mặt khác: Căn cứ vào thông tư số 17/2009/TT - BGDĐT ngày 25 tháng 07
năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo về chương trình giáo dục Mầm
non. Mục tiêu của giáo dục Mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí
tuệ…khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn trong cơ thể của trẻ. [2]
Chính vì thế, để trẻ phát triển toàn diện và tạo cơ hội cho trẻ phát triển thì
giáo dục phát triển thể chất cho trẻ là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của
giáo dục Mầm non nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển trí tuệ, cường
tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức.
2

cho trẻ là một trong những nhiệm vụ quan trọng của cha mẹ trẻ, đặc biệt là của cô
giáo, của trường Mầm non để giúp trẻ phát triển một cách tốt nhất.
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1. Thuận lợi:
Các cấp lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, phòng Giáo dục cũng luôn quan
tâm đến việc phát triển thể chất cho trẻ, mở lớp tập huấn, các chuyên đề phát
triển vận động, các hội thi nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ,
thực hiện các mục tiêu của nghành.
Bản thân luôn nắm bắt kịp thời các chương trình đổi mới, thường xuyên
được tiếp cận và bồi dưỡng học hỏi kinh nghiệm nâng cao trình độ chuyên môn.
Được sự động viên giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của Ban giám hiệu và của các
giáo viên trong trường tôi luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Bản thân
tôi đã có 7 năm kinh nghiệm dạy lớp Mẫu giáo. Trình độ đại học, luôn yêu
nghề, mến trẻ.
Lớp học đầy đủ tiện nghi phục vụ tốt cho mọi hoạt động của cô và trẻ. Có
phòng học rộng rãi, thoáng mát, sân trường sạch đẹp, an toàn.
Trẻ được học và phân lớp theo đúng độ tuổi, 100% trẻ đều ăn bán trú. Đa
.

3


số các cháu ngoan ngoãn, lễ phép, biết vâng lời cô giáo và cha mẹ
2.2.2. Khó khăn:
Hoạt động thể dục tổ chức thường khô khan, cứng nhắc. Mặt khác trong
quá trình tổ chức hoạt động khó thu hút trẻ nên hiệu quả hoạt động chưa cao.
90% phụ huynh học sinh làm nghề nông, thu nhập thấp không có điều kiện
quan tâm sát sao đến con, đang còn xem nhẹ các hoạt động giáo dục đặc biệt là
việc phát triển thể chất cho con mình.
Trong lớp có rất nhiều trẻ bị suy dinh dưỡng, thấp còi, nên gây rất nhiều

gia hoạt động
2 Trẻ thực hiện được các động tác
31
6
8
7
10
phát triển các nhóm cơ và hô hấp
3

Tỷ lệ

31
Trẻ thể hiện kỹ năng vận động cơ
bản và các tố chất trong vận động
Tỷ lệ

19%

26%

23%

32%

7

9

6

mọi mặt thì trẻ phải có thể lực tốt. Muốn vậy trước tiên tôi phải xây dựng và lên kế
hoạch chính xác, phù hợp với nhận thức và khả năng của trẻ và sau đó đề ra mục
tiêu, kiến thức, kĩ năng phù hợp để mang lại kết quả cao trên trẻ.
4


Căn cứ vào tình hình thực tế tại nhóm lớp, nhận thức đặc điểm lứa tuổi và
khả năng vận động của trẻ. Đặc biệt bám vào thông tư số 17/2009/TT – BGDĐT
ngày 25 tháng 07 năm 2009 của Bộ trưởng bộ Giáo dục và đào tạo về chương
trình giáo dục Mầm non. Dựa vào đó tôi đã xây dựng kế hoạch giáo dục như
sau: Trước tiên xây dựng các đề tài vận động dựa trên nguyên tắc từ dễ đến khó,
phù hợp với từng chủ đề và độ tuổi, tôi xác định độ khó của từng bài tập và sắp
xếp theo trình tự để đưa vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp, nhằm củng cố và phát
triển những vận động đã biết, đồng thời chuẩn bị cho những vận động cao hơn.
Sau đó đưa ra các mục tiêu cần đạt phù hợp với trẻ. Bài tập vận động theo mức
độ tăng dần từ dễ đến khó, đầu năm tôi cho trẻ thực hiện những vận động nhẹ
nhàng dễ thực hiện, cuối năm tôi tăng dần độ khó, vận động tinh xảo, khéo léo
để phù hợp với từng chủ đề, phù hợp với từng đề tài vận động.
Ví dụ: Kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ.
ở một số chủ đề như:
TT Chủ đề Đề tài vận động
Mục tiêu cần đạt
- Trẻ biết trườn sát người xuống đất,
- Trườn về
trườn về phía trước, tay nọ chân kia, mắt
phía trước
Trường
nhìn thẳng
1
Đi

Giải pháp 2. Làm các dụng cụ, đồ dùng phục vụ giáo dục
phát triển thể chất.
Để nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thể chất, tổ chức hoạt động phát
triển vận động đạt kết quả tốt ngoài hình thức tổ chức linh hoạt ra thì đồ dùng,
dụng cụ dạy học không thể thiếu và phải đáp ứng được các yêu cầu về mặt giáo
dục, đảm bảo vệ sinh, an toàn và thẩm mĩ. Vì vậy, vào đầu năm học tôi đã kiểm
tra đồ dùng dụng cụ dạy học xem những đồ dùng đó đã đủ và phù hợp với chủ
đề, với đề tài, và hình thức dạy chưa. Từ đó, tôi có kế hoạch tham mưu với ban
giám hiệu bổ sung những đồ dùng, dụng cụ còn thiếu và tôi lên kế hoạch sắp xếp
thời gian để làm thêm đồ dùng mới và trang trí tạo sự khác lạ, đẹp mắt và gây
chú ý ở trẻ, tạo sự thích thú cho trẻ mỗi khi tham gia thực hiện các vận động.
5


Căn cứ vào kết quả thống kê các đồ dùng được nhà trường trang bị, tôi đã
chủ động làm thêm đồ dùng cho từng chủ đề, từng đề tài. Có thể nói, từ những
nguyên vật liệu sẵn có và tôi sưu tầm, tôi đã trang trí thêm cho đẹp mắt gây sự
chú ý, thích thú ở trẻ và các đồ dùng đó tuân thủ theo nguyên tắc: bền chắc,
không sắc nhọn, không có nguy cơ gây tai nạn cho trẻ mà phải đảm bảo an toàn
và có tính thẩm mỹ cao. Tôi đã mua thêm và sưu tầm các nguyện vật liệu như:
bìa lịch cũ, xốp, các loại dây óng ánh,…Bên cạnh đó, tôi còn huy động phụ
huynh ủng hộ nguyên vật liệu, phế liệu như: vải vụn, các lon chai, ống sữa….để
tạo ra đồ dùng dụng cụ thể dục cho trẻ tập, tôi đã làm và bổ sung những đồ dùng
còn thiếu cho đủ để phù hợp với đề tài, phù hợp với chủ đề mà trẻ học.
Ví dụ: Với đề tài: “Ném xa bằng một tay”, “Ném trúng đích” tôi đã làm
đích đứng có gắn hình ảnh các con vật ngộ ngĩnh, may các túi cát vừa với tay
cầm của trẻ với màu sắc đẹp mắt như xanh - đỏ để cho hai đội thi nhau tập, qua
đó giáo dục trẻ nhận biết màu sắc xanh - đỏ. Với việc sử dụng bao cát cho trẻ tập
sẽ phát triển tố chất khéo léo và khả năng kết hợp giữa mắt và các ngón tay,
cánh tay, dùng lực của cánh tay để ném bao cát ra xa. Từ đó, giúp trẻ có được

khoái cho cả ngày, cơ thể của trẻ nâng cao hoạt động của các cơ quan của cơ thể,
thúc đẩy sự phát triển những kỹ năng vận động cần thiết, củng cố các nhóm cơ,
hình thành tư thế đúng đắn. Chính vì thế, mà tôi thường cho trẻ tập thể dục sáng
hàng ngày, thời gian tôi cho trẻ tập khoảng 10 phút sau giờ đón trẻ. Cũng như
các buổi tập khác, tôi thường cho trẻ mặc trang phục thích hợp phù hợp với
thời tiết, các mùa trong năm để trẻ dễ vận động, thoải mái chạy nhảy.
Trong giờ thể dục sáng tôi thường chuẩn bị các dụng cụ như vòng, gậy, nơ,
bông, cờ,…cho trẻ tập kết hợp. Nhưng không nhất thiết lúc nào tôi cũng cho trẻ
tập với các dụng cụ trên, mà tôi kết hợp sử dụng các dụng cụ thể dục trên nếu có
thể kết hợp được với các động tác phù hợp. Bài tập thể dục nào, động tác nào có
thể tập với tay không thì tôi cho trẻ tập tay không, tập tay không như vậy trẻ sẽ
có cảm giác đúng về động tác. Do đó, tôi phải linh hoạt hơn khi lựa chọn dụng
cụ thể dục hoặc tập tay không nhưng vẫn mang lại sự hứng thú cho trẻ và mang
lại lượng vận động đúng.
Trong quá trình trẻ tập luyện thể dục sáng để đạt được kết quả cao trên trẻ,
tôi thường xuyên quan sát cách đứng của trẻ, tư thế đầu, vai, mông và đặc biệt là
cột sống của trẻ. Tôi luôn nhắc nhở và điều chỉnh để trẻ cần đứng thẳng, không
cúi đầu, vai thả đều, tay cử động thoải mái,....Giữ cho trẻ có tư thế đúng ngay cả
khi nghỉ, khi đi bộ, chạy và làm các cử động khác.
Tôi tổ chức cho trẻ tập luyện số lần tập, lặp lại mỗi bài tập phụ thuộc vào
tính chất mỗi động tác, cũng như trình độ thể lực của trẻ. Trước hết tôi chọn các
động tác phải phù hợp và hấp dẫn đối với trẻ, tiếp đó bài tập phải có các động
tác hoàn thiện các kỹ năng đi, chạy, nhảy…để hình thành tư thế đúng cho trẻ,
giúp cho các cơ quan hô hấp, tuần hoàn và các nhóm cơ hoạt động tích cực. Bài
tập thể dục sáng tôi cho trẻ tập không thể thiếu các động tác hô hấp, củng cố cơ
vai – tay; bụng – lườn; chân; bật nhảy nên trẻ rất hào hứng tham gia hoạt động
thể dục, các động tác tập chính xác.
Hàng ngày tôi thường tổ chức cho trẻ tập thể dục theo nhịp nhạc kết với các
bài hát có giai điệu phù hợp với các động tác. Tôi tổ chức cho trẻ tập luyện, tập
theo cô các động tác thể dục. Các động tác của tôi luôn chú ý tập chậm theo

“Cháu thương chú bộ đội”.
Động tác tay - vai: Theo nhịp câu hát lần 1: “Cháu thương chú bộ
đội…..vang trời xanh quê ta”. Tập 4 lần x 4 nhịp.

Động tác chân: Theo nhịp câu hát lần 2: “Cháu thương chú bộ đội….vang
trời xanh quê ta”. Tập 4 lần x 4 nhịp.

Động tác bụng – lườn: Theo nhịp câu hát lần 3: “Cháu thương chú bộ
đội…..vang trời xanh quê ta”. Tập 4 lần x 4 nhịp.

Động tác bật: Theo nhịp câu hát lần 4: “Cháu thương chú bộ đội…..vang
trời xanh quê ta”. Tập 6 lần x 4 nhịp.

Bằng hình thức tổ chức thể dục sáng như thế, tôi đã tạo được cho trẻ lớp tôi
những thói quen vận động ngay từ đầu năm học. Với những động tác đơn giản
8


trẻ được tập theo tiếng nhạc, kết hợp các dụng cụ thể dục đẹp mắt đã góp phần
rèn luyện và phát triển cảm giác nhịp điệu, tai nghe nhạc, khả năng cảm nhận cái
đẹp, giúp cơ thể của trẻ nâng cao sức khoẻ, phát triển các cơ bắp, nâng cao hoạt
động của các cơ quan trong cơ thể, phát triển kỹ năng vận động cần thiết, củng
cố các nhóm cơ, trẻ biết phối hợp tay - mắt để thực hiện tốt các vận động, hình
thành tư thế đúng tạo trạng thái sảng khoái, vui tươi cho trẻ. Tạo cho trẻ sự hứng
thú khi bước vào một ngày mới sau khi tham gia hoạt động tập thể dục sáng.
Bên cạnh đó, còn rèn luyện tính trung thực, tinh thần tập thể, tính tổ chức kỷ
luật, lòng dũng cảm, tự tin và khả năng tự quản tự lập cho trẻ.
Để trẻ có sự phát triển hài hòa, cân đối sau giờ thể dục sáng tôi tổ chức cho
trẻ chơi nhẹ nhàng với các trò chơi dân gian, trò chơi vận động, những bài hát
đơn giản, đồng dao quen thuộc không làm xáo trộn đội hình. Với cách tổ chức


Tôi đã lồng ghép âm nhạc vào phần khởi động, cho trẻ khởi động và thực
hiện bài tập phát triển chung trên nền nhạc phù hợp với chủ đề học, nó giúp cho trẻ
thích thú, cảm hứng theo giai điệu của bài hát, qua đó rèn luyện tai nghe nhạc cho
trẻ. Và quá trình trẻ thực hiện vận động cơ bản tôi cũng mở nhạc không lời nhỏ đủ
nghe, cho trẻ thực hiện bài tập trên nền nhạc không lời. Với mỗi chủ đề tôi lựa
chọn các bài hát, nền nhạc phù hợp để đưa vào bài dạy, tôi thường chọn các bài hát
có tính chất vui nhộn, có giai điệu phù hợp gây hứng thú cho trẻ, lôi cuốn trẻ.
Ngoài lồng ghép hoạt động âm nhạc vào trong hoạt động thể dục. Tôi còn
lồng ghép thơ ca, chuyện kể, đồng dao, hội thi…vào gây hứng thú giờ hoạt
động thể dục và mang lại một giờ hoạt động thể dục nhẹ nhàng mà không cứng
nhắc, khô khan. Như: kể một đoạn chuyện sáng tạo, đọc một bài đồng dao, hoặc
chơi một trò chơi, hay giới thiệu hình thức hội thi…lôi cuốn trẻ vào hoạt động
một cách thoải mái.
* Phần khởi động: Để trẻ tập trung chú ý, tôi đã sử dụng các tín hiệu khác
nhau như: dùng xắc xô, các tín hiệu âm thanh - âm nhạc…đó là tín hiệu dễ thu
hút sự chú ý của trẻ. Tuy vậy trong hoạt động thể dục tôi cũng chỉ sử dụng một
loại dụng cụ, tín hiệu nhất định để khỏi ảnh hưởng đến sự chú ý của trẻ. Bên
cạnh những tín hiệu trên, tôi còn sử dụng khẩu lệnh, mệnh lệnh, tôi thấy trong
hoạt động thể dục việc sử dụng khẩu lệnh và mệnh lệnh cũng hết sức quan trọng,
cho nên khẩu lệnh và mệnh lệnh của tôi phải rõ ràng, dứt khoát để trẻ thực hiện.
Mục đích của khẩu lệnh, mệnh lệnh là giúp trẻ phản ứng kịp thời khi bắt đầu và
kết thúc hoạt động, tốc độ và hướng chuyển động.
Cũng tùy thuộc vào từng đề tài vận động mà tôi tổ chức khởi động với cách
thức khởi động khác nhau như: đi hoặc chạy (thay đổi các kiểu đi/ chạy hoặc kết
hợp vận động nhẹ nhàng).
Ví dụ: Chủ đề: “Bản thân”. Với đề tài: “Đi trong đường hẹp có mang
vật trên tay”. Tôi đã tiến hành phần khởi động trên nền nhạc bài: “Mời lên tàu
lửa” như sau: Tôi cho trẻ đi bộ thành vòng tròn khép kín, tôi đi vào phía trong
vòng tròn, ngược chiều với trẻ để theo dõi và điều khiển trẻ tập. Cho trẻ đi

theo cô chính xác các động tác. Đặc biệt trong quá trình trẻ tập tôi luôn chú ý
nhắc nhở trẻ tư thế đứng, cách thực hiện các động tác tay vai, bụng lườn, chân,
bật nhảy phải đúng, chuẩn động tác, tôi thường sửa sai các động tác cho trẻ tạo tư
thế đúng cũng như mang lại lượng vận động đúng cho trẻ, nhằm phát triển các
nhóm cơ giúp trẻ phát triển các tố chất khác và hỗ trợ vận động cơ bản. Nếu như
động tác nào hỗ trợ cho vận động cơ bản thì tôi cho trẻ tập thêm 2 - 3 lần để củng
cố thêm cho trẻ khi bước sang vận động cơ bản.
Ví dụ: Bài tập vận động cơ bản là “Bật xa 20 - 25cm”, nhiệm vụ chính là
tập cho trẻ biết nhún chân, nên bài tập phát triển chung tôi cho trẻ tập động tác
bật tiến về phía trước với số lần nhiều hơn.
Hoặc bài tập vận động cơ bản là “Ném xa bằng 1 tay”, “ Ném trúng
đích”… thì khi chọn động tác tôi chú ý chọn động tác tay đưa từ dưới lên cao và
khi tập tôi cho trẻ tập động tác này số lần nhiều hơn các động tác còn lại.
Trong quá trình thực hiện bài tập, trước hết tôi xây dựng kế hoạch bài tập
có nên sử dụng dụng cụ thể dục để tập không hay là tập tay không. Sao cho phù
hợp với các động tác để trẻ có cảm giác thoải mái, hăng say, các bài tập, không
gây mệt mỏi, không làm ảnh hưởng vướng víu đến các động tác tập của trẻ.
Khi tập tôi cho trẻ kết hợp cầm các dụng cụ như gậy, cờ, vòng…thể dục,
nhưng các dụng cụ đó phải phù hợp với từng vận động. Các dụng cụ khi tôi cho trẻ
sử dụng đó phải tạo cho trẻ lượng vận động chính xác. Các bài tập phát triển có tập
với các dụng cụ thể dục, các dụng cụ thể dục đó phải đẹp và phù hợp vời bài tập,
đủ số lượng cho cô và trẻ, dễ lấy và dễ cất. Khi cho trẻ đi lấy các dụng cụ đó tôi
phải lựa chọn các biện pháp sao cho không mất thời gian, khi trẻ lấy không lộn xộn
và phải được tiến hành nhanh gọn. Vì thế, tôi sẽ sắp xếp các dụng cụ thể dục đó ở
nơi dễ lấy, phù hợp để làm sao thuận tiện cho trẻ đi lấy, không xô đẩy chen lấn
nhau, hướng dẫn trẻ đi lấy lần lượt, và cất đồ dùng một cách nhanh gọn nhất.
Với cách thực hiện như vậy, trẻ lớp tôi thực hiện bài tập phát triển chung
trẻ rất thích thú, hào hứng tập, trẻ tập theo cô một cách chính xác, tự tin, thoải
mái không áp đặt hay gò bó trẻ tập, giúp trẻ phát triển các nhóm cơ.
Đối với vận động cơ bản: Vận động cơ bản có đề tài là 1 vận động mới

hơn: là tôi bắt đầu chú trọng vào tổ chức hình thức thi đua: thi đua cá nhân và thi
đua đồng đội. Nhằm hoàn thiện kĩ năng, kĩ xảo vận động ở mức độ cao và rèn
luyện phẩm chất đạo đức như lòng tự trọng, tinh thần đồng đội cho trẻ. Thi đua
làm tăng hứng thú, tăng khả năng vận động, biểu hiện các tố chất vận động, kích
thích, lôi cuốn trẻ vào việc tập luyện.
Đặc biệt hơn, tôi đã lồng ghép tổ chức hoạt động dưới hình thức hội thi, với
hình thức này đã lôi cuốn được sự hào hứng tham gia của trẻ. Bởi tâm lí của trẻ
là thích tham gia hội thi, trẻ muốn thể hiện mình để dành phần thưởng và trẻ hòa
mình vào trong không khí hội thi với lời dẫn dắt hấp dẫn, lôi cuốn, thu hút của
cô và kết quả đạt được trên trẻ rất cao.
Ví dụ: Chủ đề: “Bản thân”. Đề tài: “Đi trong đường hẹp có mang vật
trên tay”, trò chơi vận động: “Trời mưa”. Tôi tổ chức dưới hình thức hội thi:
“Bé khỏe - Bé ngoan” để thu hút sự tham gia nhiệt tình và hào hứng ở trẻ. Tôi
giới thiệu tên hội thi, giới thiệu các phần của hội thi.
*Khởi động: Mời các thí sinh lên tàu để đến tham dự hội thi. Khởi động
theo nhạc bài: “Mời lên tàu lửa”.
*Trọng động: Tôi giới thiệu các phần thi cho trẻ nắm được nội dung.
Phần thi 1: “Bé khỏe”. Cho trẻ tập bài tập phát triển chung trên nền nhạc
“Bé khỏe - bé ngoan”. Qua đây tạo cho trẻ sự hứng thú thi đua nhau tập các
động tác trong bài tập phát triển chung đều và đẹp.

12


Phần thi 2: “Bé khéo léo”. Trẻ thực hiện vận động cơ bản: “Đi theo đường
hẹp”. Ở phần thi này sau khi cho trẻ thực hiện xong vận động cơ bản, tôi còn
cho 2 đội thực hiện dưới hình thức thi đua cá nhân thực hiện xem bạn nào giỏi
hơn thể hiện vận động nhanh hơn và khéo léo hơn chính xác vận động hơn thì
đó sẽ dành một phần quà hấp dẫn từ ban tổ chức. Bằng hình thức này trẻ sẽ tích
cực tham gia hơn, hào hứng hơn để đạt được phần thưởng.

13


chơi, trẻ vận động tích cực hơn, tự nhiên, thoải mái, có tác dụng củng cố và rèn
luyện kĩ năng, kĩ xảo vận động, phát triển tố chất vận động khi thực hiện các vận
động, thao tác trong trò chơi.
Vì thế, tôi chọn các trò chơi phù hợp với từng đề tài để củng cố rèn luyện và
hỗ trợ cho bài tập vận động cơ bản. Trước khi chơi trò chơi vận động tôi nêu luật
chơi, chơi như thế nào sau đó mới nêu cách chơi. Tôi giải thích rõ ràng cho trẻ hiểu
luật, chơi cách chơi, khi trẻ hiểu luật chơi, cách chơi tôi cho trẻ gọi tên trò chơi và
cho trẻ chơi. Đối với những trò chơi trẻ đã chơi thành thạo rồi tôi chỉ cần giải thích
sơ lược và nhắc lại những điều cơ bản của trò chơi, có thể đưa thêm một số yêu cầu
cao hơn trước. Ngoài ra tôi còn lựa chọn các trò chơi vận động có bài thơ, bài ca,
bài đồng dao, bài hát có nội dung ngắn gọn dễ thuộc và phù hợp với từng chủ đề.
Các bài thơ, bài ca, bài đồng dao vui nhộn có tác dụng gây hứng thú cho trẻ, khi
tham gia vào trò chơi trẻ vận động tích cực hơn, tự nhiên và thoải mái.
Ví dụ: Chủ đề: “Thế giới động vật”. Trò chơi vận động: “Mèo đuổi chuột”
Luật chơi: Chuột chạy, mèo đuổi bắt. Chuột chui vào lỗ nào mèo phải chạy chui
vào lỗ đó. Nếu chuột chạy được hai vòng mà mèo chưa bắt được là mèo thua cuộc.
Cách chơi: Tôi chọn một bạn làm mèo và một bạn làm chuột đứng vào
giữa vòng tròn, quay lưng vào nhau, các bạn còn lại đứng thành vòng tròn, nắm
tay nhau, giơ cao lên qua đầu. Khi trò chơi bắt đầu tất cả các bạn hát:
Mèo đuổi chuột
Mời bạn ra đây
Chạy đâu cho thoát
Tay nắm chặt tay
Thế là chú chuột
Đứng thành vòng rộng Lại đóng vai mèo
Chuột luồn lỗ hổng
Co cẳng chạy theo,

Giải pháp 5. Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ thông qua hoạt động
ngoài trời.
Hoạt động ngoài trời là một hoạt động không thể thiếu trong chế độ sinh
hoạt hàng ngày của trẻ. Bởi thông qua đó, trẻ được tiếp xúc, gần gũi với thiên
nhiên, hít thở bầu không khí trong lành, đồng thời được khám phá, thoả mãn trí
tò mò của trẻ. Bên cạnh đó, các hoạt động này giúp trẻ phát triển về mặt thể
chất, vận động, giúp bé tiêu hao năng lượng, do đó sẽ ăn ngủ ngon hơn. Việc
chạy nhảy, vui đùa, hít thở không khí trong lành sẽ giúp cho đầu óc thoải mái,
sảng khoái hơn, trẻ sẽ tiếp thu các bài học trong lớp một cách dễ dàng hơn.
Đối với trẻ 3 - 4 tuổi khả năng vận động còn chậm chạp, sự chú ý có chủ
định và nhận thức của trẻ còn non nớt. Vì vậy, trẻ chưa chơi được các trò chơi
dài hơn và khó hơn. Bởi thế, khi lựa chọn các trò chơi tôi lựa chọn những trò
chơi phù hợp với độ tuổi, không quá đơn giản nhưng không quá phức tạp. Đồ
dùng, đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm, thu hút sự hứng thú của trẻ.
Hàng ngày cho trẻ tham gia hoạt động chơi ngoài trời tôi thường cho chơi
các trò chơi dân gian, trò chơi vận động. Trẻ rất thích tham gia chơi, hào hứng
phấn khởi, thể hiện sự thoải mái khi tham gia. Rèn kỹ năng vận động cho trẻ.
Trước khi tiến hành tổ chức trò chơi dân gian, tôi thường cho trẻ làm quen với
lời đồng dao của các trò chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: đón - trả
trẻ, hoạt động chiều, hoạt động ngoài trời…để cho trẻ thuộc lời. Khi trẻ đã thuộc
lời đồng dao tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó. Vì
thế, trẻ chơi rất hứng thú và tích cực tham gia vào trò chơi. Các bài đồng dao đó
khiến cho không khí chơi của trẻ vui vẻ hơn, nhộn nhịp hơn và tôi nhận thấy bài
nào cũng phù hợp với sự hồn nhiên của trẻ, lôi cuốn một cách tự nhiên vào trò chơi,
trẻ rất hứng thú một cách chủ động, không bị gò bó hay ép buộc trẻ.
Chính vì vậy, để trò chơi diễn ra được tốt tôi luôn nắm vững cách chơi, luật
chơi, đặc điểm của từng trò chơi để phân sử cho phù hợp với luật chơi, cách chơi
đảm bảo sự công bằng cho trẻ trong khi chơi. Bên cạnh đó, khi tổ chức chơi trò
chơi, tôi chọn địa điểm chơi phù hợp, sân rộng rãi, bằng phẳng, mát mẻ để trẻ
chơi được đảm bảo an toàn và thoải mái trong khi chơi.

phạm luật và phải ra ngoài một lượt chơi. Còn những bạn chưa mạnh dạn cô động
viên khích lệ để trẻ chơi tốt. Qua đó tạo cho trẻ ý thức chơi, vun đắp thêm tinh thần
đoàn kết, biết chơi với bạn. Ngoài ra trong giờ chơi tự do của trẻ tôi luyện tập thêm
cho những trẻ phát triển chậm, không tiếp thu được trong giờ tập luyện, nhằm giúp
trẻ theo kịp các bạn trong lớp, theo kịp chương trình, phù hợp với độ tuổi.
Mặt khác, tôi đã tổ chức cho trẻ đi dạo chơi, đi tham quan cũng mang lại cho
trẻ bầu không khí trong lành, ánh sáng làm thỏa mãn về nhu cầu vận động của trẻ.
Hoạt động ngoài trời trẻ được chơi, vận động với các đồ chơi có sẵn trong trường:
Thông qua hoạt động leo trèo trên các thiết bị dụng cụ vận động ngoài trời: cầu trượt,
các leo qua các bậc tam cấp, gốc cây, nhảy lò cò,…chạy nhảy tự do, thoải mái dưới
sự bao quát của tôi, từ đó rèn cho trẻ sự khéo léo, nhanh nhẹn của đôi bàn tay, bàn

16


chân giúp trẻ phát triển các nhóm cơ và rèn các kĩ năng chạy, nhảy, leo trèo cho trẻ.

Hình ảnh: Trẻ 3 tuổi Trường MN Nga Hưng dạo chơi vườn thiên nhiên
và chơi tự do ngoài trời

Với cách tổ chức hoạt động ngoài trời như vậy, trẻ lớp tôi rất thích tham
gia hoạt động ngoài trời, các tố chất nhanh nhạy, hoạt bát, phát triển mạnh. Bởi
vì hoạt động ngoài trời làm thỏa mãn về nhu cầu vận động của trẻ, hứng thú với
môi trường tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộc sống.
Giải pháp 6. Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ thông qua các hoạt
động khác.
Trẻ Mầm non với phương châm: “Học mà chơi, chơi mà học” lứa tuổi này
vui chơi là hoạt động chủ đạo, nên trong quá trình tổ chức các hoạt động tôi
thường lồng ghép phát triển vận động vào các hoạt động khác để nhằm mục đích
ôn luyện, củng cố kiến thức cho trẻ qua đó củng cố các kĩ năng vận động cho trẻ.


Hình ảnh: Giờ hoạt động tạo hình đề tài: Vẽ của trẻ 3-4 tuổi
trường Mầm non Nga Hưng

Ngoài ra trong các hoạt động khác như: Hoạt động chiều tôi thường tổ
chức cho trẻ chơi tự do theo nhóm, ngồi chơi lại các trò chơi dân gian trong lúc
chờ bố mẹ đến đón về nhà như: chơi “Nu na nu nống”, lộn cầu vồng… trò
chơi: “Với các ngón tay”…. Nhằm củng cố lại các kĩ năng vận động cho trẻ.

Hình ảnh: Trẻ chơi vận động chiều trong lớp của trẻ 3-4 tuổi
trường MN Nga Hưng

Hoặc cho trẻ vào các góc chơi nhằm phát triển sự linh hoạt của bàn tay,
ngón tay, phối hợp tay - mắt.. Như trẻ: chơi xâu hạt vòng, chơi lắp ghép, vẽ, nặn,
xé dán, …trong góc tạo hình. Vận động: hát, múa trong góc âm nhạc….

Hình ảnh: Trẻ 3-4 tuổi trường MN Nga Hưng chơi ở các góc
trong lớp

Giải pháp 7. Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ thông qua tổ chức các hội
thi cấp trường.
18


Tiếp tục thực hiện chuyên đề phát triển vận động của phòng Giáo dục và đào
tạo. Ba năm học gần đây trường Mầm non Nga Hưng thường xuyên tổ chức các hội
thi liên quan đến hoạt động phát triển vận động cho trẻ. Tháng 3/2017 vừa qua
trường tôi đã tổ chức thành công hội thi: “Hội khỏe - Bé Mầm Non” với sự tham
gia của trẻ ở tất cả các độ tuổi Mẫu giáo và và đặc biệt hơn năm nay có sự tham gia
của cả trẻ 24 - 36 tháng tuổi. Hội thi đạt được kết quả rất cao và lớp tôi cũng đã đạt

Mầm non” cấp trường

19


Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thể chất tôi luôn
tìm cách tổ chức hoạt động phát triển vận động cho trẻ trong các hội thi và trong
các ngày hội ngày lễ và dưới các hình thức tổ chức hội thi cũng như mọi lúc mọi
nơi để mang lại sự hứng thú tích cực tham gia hoạt động ở trẻ, giúp trẻ phát triển
các tố chất, rèn các kĩ năng vận động, củng cố các nhóm cơ, trẻ mạnh dạn, tự tin
…giúp trẻ phát triển toàn diện.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
* Đối với Giáo dục:
Qua một năm áp dụng những biện pháp trên, cùng với sự chỉ đạo của Ban giám
hiệu nhà trường, sự góp ý của các bạn đồng nghiệp trong trường qua các buổi thao
giảng dự giờ. Lớp học của tôi đã thu hoạch được những kết quả như sau:
100% trẻ khỏe mạnh, trẻ suy dinh dưỡng không còn, trẻ sạch sẽ, mạnh
dạn, có ý thức học tập tốt, có thể lực tốt. Những trẻ nhút nhát mạnh dạn
hơn, không e dè sợ sệt nữa, những trẻ lười vận động đến bây giờ đã
chăm chỉ luyện tập. Trẻ hứng thú, mạnh dạn, hăng hái tham gia trong tất
cả các hoạt động. Bố mẹ an tâm, tin tưởng khi thấy các con khỏe mạnh cơ
thể cân đối, hài hòa, được đảm bảo an toàn.
Trẻ được củng cố, rèn luyện các kỹ năng vận động, phát triển vận động cơ
bản và các nhóm cơ….Trẻ được củng cố và phát triển các tố chất thể lực: nhanh,
mạnh, bền, và khéo léo.
Trẻ có khả năng phản ứng nhanh, đúng theo tín hiệu. Qua việc cho trẻ tiếp
xúc, tri giác với đồ dùng đẹp có màu sắc tươi sáng đã hình thành ở trẻ những bài
học đầu tiên về tình cảm thẩm mĩ, biết cảm nhận cái đẹp.
* Bảng kết quả khảo sát cuối năm của trẻ:
Đạt yêu cầu


31
Trẻ thể hiện kỹ năng vận động cơ
bản và các tố chất trong vận động. Tỷ lệ

39%

42%

19%

0

12

11

7

1

39%

35%

23%

3%

31

rộng trong nhà trường. Được đồng nghiệp đánh giá cao với các biện pháp đưa
ra trong sáng kiến.
* Đối với nhà trường:
Nhà trường liên tục được Phòng giáo dục đánh giá cao về công tác chăm
sóc giáo dục trẻ trong nhà trường.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
3.1. Kết luận.
Để trẻ có một thể lực khỏe mạnh, giúp phát triển toàn diện về mọi mặt thì
bản thân tôi đã rút bài học kinh nghiệm sau:
- Trước tiên bản thân phải nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý, năng lực và khả năng
phát triển của nhóm trẻ mình phụ trách để tìm ra biện pháp phát triển vận động phù
hợp nhất. Sau đó bản thân cần nắm vững khái niệm, mục đích, nội dung và phương
pháp phát triển vận động cho trẻ từ đó cung cấp kiến thức, kĩ năng phù hợp cho trẻ,
sau đó phải tự học và biết xây dựng kế hoạch phát triển vận động cho trẻ.
- Bản thân phải linh hoạt, sáng tạo hơn trong quá trình tổ chức các hoạt động,
phát hiện tốt, nhanh các tình huống và biết cách xử lý linh hoạt để phát triển vận
động cho trẻ. Luôn tự giác trong công việc, tâm huyết với việc phát triển thể chất
vận động cho trẻ.
- Khi tổ chức các hoạt động, bản thân cần tôn trọng nhu cầu, sở thích, hứng
thú của trẻ. Tuyệt đối không được áp đặt suy nghĩ chủ quan của mình với trẻ
trong quá trình phát triển vận động cho trẻ, tránh sự gò bó, nặng nè cho trẻ. Bản
thân tuyệt đối không được thẳng thắn phê bình khi trẻ chưa làm được điều mình
mong muốn mà phải nhắc nhở, dạy bảo trẻ nhẹ nhàng, phải luôn động viên,
khuyến khích, khen ngợi trẻ.
- Bản thân sẽ không ngừng học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, biết phối
kết hợp với phụ huynh để cùng chăm sóc giáo dục trẻ, kiên trì phát huy mặt tốt,
khắc phục tồn tại.
Chính vì vậy ngay từ bây giờ mỗi gia đình, mỗi nhà trường, mỗi người giáo
viên và xã hội chúng ta hãy quan tâm nhiều hơn, tích cực hơn, phải có những
phương pháp giáo dục phù hợp, biện pháp tích cực tốt hơn nữa trong quá trình

Mai Thị Thu Trang
Phạm Thị Hiền
TÀI LIỆU KHAM KHẢO
1. Các nguồn tài liệu từ mạng internet:
- Sức khỏe - Tài sản quý giá của con người | giaoduc.edu.vn

http://www.giaoduc.edu.vn/suc-khoe-tai-san-quy-gia-cua-con-nguoi.htm
- Sức khỏe là vốn quý - Tintuc360.site
https://tintuc360.site/tu-khoa/suc-khoe-la-von-quy-21992.html
- Tại sao giáo dục thể chất lại quan trọng với trẻ mầm non? - TTC Edu

ttcedu.vn/vi/ban-tin.../tai-sao-giao-duc-the-chat-lai-quan-trong-voi-tremam-non
- Thể dục buổi sáng và sức khỏe trẻ mầm non
http://suckhoedoisong.vn/the-duc-buoi-sang-va-suc-khoe-tre-mam-nonn3585.html
- Tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ Mầm non. Phòng Giáo dục Lương
Tài - Trường Mầm Non Tân lãng (Tác giả: Nguyễn Thị Tuyết)
22


mntanlang.bacninh.edu.vn/.../to-chuc-hoat-dong-ngoai-troi-cho-tre-c172838519.asp...11 thg 4, 2017
2. Chương trình Giáo dục Mầm Non (Theo thông tư số 17/2009/TT BGDĐT ngày 25 tháng 07 năm 2009 của Bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo về
chương trình giáo dục mầm non)
3. Phương pháp giáo dục phát triển thể chất cho trẻ mầm non. Đặng Hồng
Phương - Nhà xuất bản Đại Học Sư Phạm 2011.
4. Tuyển tập 100 trò chơi Mẫu Giáo - NXB Trẻ.
5. Tuyển tập 100 trò chơi dân gian việt nam.
6. Tuyển chọn Trò Chơi, Bài Hát, Thơ Ca, Truyện, Câu Đố”, Lê Thu Hương
(Chủ biên), NXBGD
7. Hướng dẫn tổ chức thực hiện trình giáo dục mầm non mẫu giáo bé 3-4
tuổi. (NXB Giáo dục Việt Nam - 2008)