SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục trẻ 4 -5 tuổi theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm”.
1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài:
Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã nêu rõ nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục là: Đổi
mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực... Đây là một nhiệm vụ vô cùng
quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và giáo dục mầm non nói riêng.
Bởi vì: Giáo dục Mầm non là bậc học đầu tiên, là nền tảng, là cơ sở ban đầu để hình thành nhân cách con
người. Chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ở trường Mầm non có quyết định rất lớn đến chất lượng giáo dục ở bậc
học tiếp theo.
Chính vì thế, trong những năm qua nhằm phát huy tính tích cực của trẻ, tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm
nhiều hơn, thỏa mãn nhu cầu được vui chơi, học tập theo ý thích cá nhân góp phần hình thành nhân cách, kỹ năng
sống cho mỗi đứa trẻ, nuôi dưỡng, các trường mầm non đã đẩy mạnh việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ theo
quan điểm giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” phù hợp với điều kiện thực tế của trường, lớp và khả năng của trẻ.
Để làm được điều này, đòi hỏi nhiệm vụ của giáo viên mầm non là phải tạo cho trẻ có nhiều cơ hội để học,
để làm, để trải nghiệm và khám phá, trẻ chủ động tư duy, chủ động suy nghĩ tìm tòi, tự khám phá sáng tạo theo
khả năng nhận thức của mình. “Lấy trẻ làm trung tâm” là quan điểm thực hiện xuyên suốt, thống nhất trong mọi
hoạt động giáo dục trẻ trong trường mầm non nhằm đảm bảo việc thực hiện chương trình Giáo dục mầm non có
hiệu quả, có chất lượng và tất cả trẻ được hưởng lợi từ chương trình này.
Nhận thức sâu sắc được vấn đề này, bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ, tôi luôn
băn khoăn, trăn trở làm thế nào để làm tốt công tác nâng cao chất lượng giáo dục theo hướng giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm. Trên thực tiễn cho thấy trẻ lớp tôi phụ trách còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động
của lớp, chưa tự mình suy nghĩ tìm ra cách giải quyết, trẻ đang học theo lối thụ động, khả năng giao tiếp, kỹ năng
sống còn nhiều hạn chế...Với đặc điểm của lớp mình phụ trách tôi đã mạnh dạn lựa chọn và vận dụng nhiều
phương pháp vào thực tế đó là: “Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ 4 -5 tuổi theo
hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm“ làm đề tài nghiên cứu.
1.2. Điểm mới của đề tài:
Đây là đề tài mà bản thân tôi nghiên cứu lần đầu và có nhiều điểm mới đạt hiệu quả cao trong quá trình
chăm sóc giáo dục trẻ ở lớp tôi phụ trách. Qua một thời gian thực hiện trẻ ở lớp tôi, trường tôi đã thể hiện được
năng lực cá nhân, trẻ mạnh dạn, tự tin trong tất cả các hoạt động. Đặc biệt là đối với trẻ nhút nhát, trẻ có hiện

Tuy nhiên trong quá trình thực hiện bản thân tôi gặp những thuận lợi và khó khăn như sau:
2.1.1 Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao ban giám hiệu nhà trường, các đồng chí phụ trách công tác chuyên môn
đã góp ý, bồi dưỡng cho bản thân tôi có nhiều kinh nghiệm.
Nhà trường có bề dày thành tích, được nhà trường trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học, đồ
chơi, môi trường xanh, sạch, đẹp vì vậy đã tạo điều kiện thuận lợi trong việc dạy trẻ 4-5 tuổi tích cực tham gia vào
các hoạt động.
Bản thân tôi được tham gia tập huấn do Sở, Phòng tổ chức, cập nhật đầy đủ và kịp thời các thông tin về đổi
mới của cấp học mầm non, trong đó có giáo dục theo hướng “lấy trẻ làm trung tâm’.
Đa số phụ huynh rất quan tâm đến công tác chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. Đó cũng chính là những hạt
nhân tốt trong công tác phối hợp với nhà trường làm tốt công tác tuyên truyền thông qua các buổi họp phụ huynh.
2.1.2 Khó khăn:
Trường nằm ở vùng nông thôn, phần lớn trẻ là con em của các gia đình làm nghề nông, cuộc sống còn gặp
nhiều khó khăn, vất vả, lam lũ, việc chăm sóc, giáo dục trẻ chưa được coi trọng, nên không ít phụ huynh chưa
nhận thức được hết tầm quan trọng của độ tuổi mẫu giáo. Còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này, cho con nghỉ học
tuỳ tiện, đi muộn về sớm, chưa chịu khó hướng dẫn thêm cho con ở nhà.
Trẻ trong lớp tuy cùng một độ tuổi nhưng có cháu sinh đầu năm, có cháu sinh cuối năm nên trình độ nhận
thức của trẻ không đồng đều, có trẻ thì hoạt động nhanh nhẹn nhưng cũng có trẻ thì nhút nhát sợ sệt, chưa mạnh
dạn thực hiện các nhiệm vụ cô giáo, chưa tự thực hiện các công việc đơn giản.
Mặc dù, được sự quan tâm của phòng giáo dục, Ban giám hiệu nhà trường đã không ngừng tăng trưởng về
cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học ngày càng được tăng trưởng đáng kể. Tuy nhiên, so với nhu cầu thì vẫn chưa
đáp ứng đầy đủ nên bản thân Tôi rất khó khăn trong việc thực hiện chương trình giáo dục nói chung và một số
hoạt động truyền thụ kiến thức nói riêng.
* Điều tra thực tiễn:
Từ thực tế trên, là giáo viên chủ nhiệm lớp tôi băn khoăn suy nghĩ, làm thế nào để tìm ra giải pháp, những
cách làm hay để nâng cao chất lượng giáo dục trẻ 4-5 tuổi theo hướng lấy trẻ làm trung tâm qua đó kích thích, tạo
sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức, giúp trẻ tự tin hơn, phát triển vốn từ của trẻ một cách khoa học
đưa chất lượng giáo dục trẻ trong nhà trường đạt kết quả cao và tôi đã sử dụng một số biện pháp sau:
2.2 Biện pháp thực hiện
2.2.1: Xây dựng kế hoạch năm, tháng, tuần, ngày phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.

Mục tiêu giáo dục năm

Mục tiêu tháng

Mục tiêu giáo dục ngày

Phát triển nhận thức

Tháng 9 chủ đề “Trường Mầm
non”.

Hoạt động ngoài trời “Quan sát
trường Mầm non của bé”

Trẻ có khả năng quan sát, so
sánh, phân loại, phán đoán, chú
ý ghi nhớ có chủ định.

Quan sát, nhận xét, kể về một số
khu vực trong trường Mầm non
(phòng học, vườn hoa, cây xanh...)

- Kiến thức: Nhận ra tên trường, tên
các khu vực trong khuôn viên nhà
trường.
- Kỹ năng: Quan sát, nhận xét, giới
thiệu.
- Thái độ: Có ý thức bảo vệ môi
trường xanh, sạch, đẹp.


dẫn, gợi mở, hỗ trợ tạo mọi cơ hội cho trẻ hoạt động. Khuyến khích trẻ trao đổi, chia sẽ, trình bày ý kiến của
mình. Quan tâm đến trẻ, tìm hiểu nhu cầu của trẻ, khơi gợi tính ham hiểu biết, tìm tòi, khám phá qua những câu
hỏi mà trẻ thắc mắc. Tạo cơ hội cho trẻ tích cực chủ động tham gia các hoạt động. Đặc biệt trong quá trình thực
hiện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tôi luôn chú ý đến việc tạo tình huống và sử dụng các câu hỏi mở để kích
thích sự tò mò,tư duy của trẻ.
Ví dụ: Thay bằng lối kể, trình bày giáo viên cần đặt câu hỏi, tạo tình huống như: Con nghĩ như thế nào?
Làm sao con biết? Tại sao con lại nghĩ như vậy? Nếu… thì sao? Theo con thì điều gì/ cái gì sẽ xảy ra?
Khi tổ chức hoạt động học, bản thân tôi lựa chọn nội dung phù hợp với chủ đề, phù hợp với độ tuổi mà tôi
đang phụ trách.
Ví dụ: Đối với chủ đề Động vật sống trong gia đình tôi lựa chọn nội dung để tổ chức hoạt động làm quen
với môi trường xung quanh là: “Tìm hiểu về các con vật nuôi trong gia đình”.
Đồ dùng sinh động phù hợp với trẻ như: Hình ảnh slied động, có âm thanh, lô tô các con vật…
Lựa chọn câu hỏi: Đặt ít câu hỏi nhưng câu hỏi phải khiến trẻ suy nghĩ, không hỏi tràn lan. Tôn trọng câu
trả lời của trẻ, khuyến khích trẻ đặt câu hỏi.
Ví dụ:

Con nghĩ thế nào?
Làm sao con biết?
Tại sao con lại nghĩ như vậy?

Các góc phải được sắp xếp linh hoạt để có thể thay đổi, di dời khi cần thiết.
Ví dụ: Để có thể thay đổi sự tập trung của góc phân vai nội dung hoạt động thay đổi từ trò chơi đóng vai
sang trò chơi Bác sỹ khám bệnh.
Công tác chuẩn bị đồ dùng phải chu đáo, màu sắc đẹp, nội dung chơi phải hấp dẫn, cô là người động viện,
gợi mở cho trẻ, tạo những tình huống nảy sinh có vấn đề cho trẻ tự tìm ra cách giải quyết.
Ví dụ: Ở góc chơi Bé làm nội trợ, cô giáo có thể cùng chơi và trong vai một người khách khó tính đến ăn,
khách đòi hỏi món ăn ngoài dự tính của bà chủ quán. Như vậy giáo viên có thể quan sát xem thái độ, cách giải
quyết của các bé ở góc này như thế nào…
Đối với hoạt động vui chơi ngoài trời, giáo viên cần tạo nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu, giáo viên
cần trò chuyện và chia sẻ ý tưởng của trẻ kích thích trẻ tư duy, trẻ có thể chủ động tích cực vui chơi, tìm tòi khám

Sau khi trẻ được tìm hiểu về hình dạng trong giờ toán. Ta có thể cho trẻ sử dụng các hình khác nhau để
chắp ghép hoặc xếp thành hình ngôi nhà, các con vật…Như vậy, trò chơi này vừa vận dụng kiến thức toán học,
kiến thức MTXQ, vừa được chơi trò chơi sáng tạo.
Mặt khác, ta cũng biết mỗi trẻ là một cá thể riêng biệt nên tư duy và khả năng nhận biết của trẻ cũng khác
nhau. Chính vì vậy giáo viên là người trực tiếp truyền thụ kiến thức cho trẻ phải nắm bắt được khả năng của từng
trẻ. Trong quá trình giảng dạy tôi luôn chú ý đến từng cá nhân trẻ để có những hình thức và phương pháp phù hợp.
Đối với trẻ yếu: Bản thân tôi luôn quan tâm đến trẻ như trong giờ học gọi trẻ trả lời, động viên trẻ, khen trẻ
khi trẻ làm được. Với giải pháp này tôi đã thành công với cháu Ngô Thế Hải, Quang Huy, Minh Huy cháu rất rụt
rè, nhút nhát tôi luôn gần gũi và tạo sự thoải mái đối với trẻ. Khi trẻ trả lời và làm được những yêu cầu đưa ra tôi
kịp thời động viên trẻ, được khen ngợi trẻ rất hứng thú và thực hiện tốt mong muốn của cô.
Đối với trẻ giỏi: Tôi luôn đặt những câu hỏi, những tình huống khó hơn để trẻ phát huy tối đa tính tích cực
sáng tạo của bản thân. Khi trẻ thực hiện được bản thân tôi kịp thời khen trẻ như: trẻ Công Minh, Vân Anh, Khang,
Thùy Nhi, Thùy Dương.
Để nâng cao chất lượng giáo dục trẻ và đáp ứng mục tiêu giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”, trong quá trình
trẻ ở trường mầm non, giáo viên cần phát huy cao độ tính tự lập tự chủ động tham gia trong mọi hoạt động mặc
dầu qua hoạt động đó chưa đem lại kết quả cụ thể song ẩn trong đó là sự phát triển về tâm sinh lý của trẻ.
2.2.5 Làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh.
Thực hiện nghiêm túc theo sự chỉ đạo của nhà trường, đầu năm học tôi triển khai họp phụ huynh để bàn và
thống nhất với cha mẹ trẻ về nội dung và hình thức, biện pháp giáo dục trẻ trong từng giai đoạn và cả năm. Lập kế
hoạch phối hợp với phụ huynh cụ thể ngay từ đầu năm học.
Ví dụ: Vào đầu năm học, cô giáo thông báo với phụ huynh của lớp về nội quy như sau:

5


Động viên con đi học đều, đưa đón con đúng giờ quy định. Ghi rõ tên con vào các đồ dùng riêng, ba lô, dày
dép, mũ...quan tâm và dạy dỗ con những nề nếp, thói quen văn minh, lịch sự: Chào hỏi, biết cám ơn, xin lỗi, biết
vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường. Đóng góp các khoản kinh phí theo quy định.
Tổ chức hợp với cha mẹ của lớp theo định kỳ, Trong buổi họp giáo viên thông báo cụ thể về nội dung hoạt
động của lớp, trao đổi với cha mẹ về kinh nghiệm chăm sóc giáo dục trẻ, tuyên truyền kiến thức khoa học về nuôi

Nội dung

Kết quả
Số lượng

Tỷ lệ

1

Trẻ yêu thích đến trường Mầm non.

29/29

100 %

2

Trẻ hứng thú tham gia các hoạt động.

28/29

95,6 %

3

Trẻ thực hiện tốt các nhiệm vụ cô giao.

28/29

95,6 %

Trẻ có khả năng thể hiện mạnh dạn mong muốn, suy nghĩ
của mình.

27/29

93,1 %

* Đối với giáo viên:
Giáo viên linh hoạt, sáng tạo hơn trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ và có thể lồng ghép nhiều bài học
giáo dục, phù hợp trong các hoạt động.
Có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc lựa chọn đồ dùng đồ chơi và trang trí lớp học sinh động lôi cuốn,
kích thích trẻ tham gia vào các hoạt động.
Qua nhiều lần tổ chức các hoạt động theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tôi thấy bản thân mình gần
gũi với trẻ hơn tạo được lòng tin của phụ huynh.
* Đối với phụ huynh:
Phụ huynh rất phấn khởi và quan tâm hơn về việc học của trẻ. Đồng thời tự nguyện đóng góp nguyên liệu,
phế liệu để cô và cháu cùng chuẩn bị đồ dùng cho các hoạt động.
3. KẾT LUẬN:
3.1. Ý nghĩa của đề tài:
Người xưa có câu: "Có công mài sắt có ngày nên kim". Thật vậy, với sự miệt mài, phấn đấu không mệt mỏi
trong quá trình áp dụng nhiều giải pháp phù hợp tác động đến trẻ, tôi đã đưa đến cho trẻ một cách học nhẹ nhàng,
thoải mái. Trẻ đã mạnh dạn tự tin, tích cực hoạt động và phát huy tính sáng tạo của bản thân, phát triển mạnh về
tất cả mọi mặt. Trẻ đã có thái độ chú ý tập trung vào hoạt động, trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động một cách
hứng thú và say mê.
Xây dựng kế hoạch năm, tháng, tuần, ngày phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ . Luôn tìm cách làm
mới nội dung và đa dạng hóa hoạt động của trẻ, biết tạo ra tình huống có vấn đề và đề cao tính độc lập, tự chủ,
sáng tạo của trẻ. Luôn khuyến khích trẻ tìm cách giải quyết vấn đề. Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ,
đặc điểm tình hình của trường, lớp để lựa chọn phương pháp giáo dục sao cho phù hợp.
Xây dựng môi trường thân thiện, an toàn, lành mạnh. Tạo sự thích thú khi đến trường, tự tin, tham gia một
cách tích cực, sáng tạo trong các hoạt động.

XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD&ĐT LỆ THỦY

9