A. MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

- Như chúng ta đã biết, trẻ mầm non hoạt động chủ đạo của trẻ chính là
hoạt động vui chơi. Trẻ mầm non không chỉ cần được sự chăm sóc sức khoẻ,
được học tập, mà quan trọng nhất trẻ cần phải được thoả mãn nhu cầu vui chơi.
Xuất phát từ vai trò quan trọng của hoạt động vui chơi đối với trẻ mầm non.
Đặc biệt đối với trẻ mầm non, vui chơi đã mang lại cho thế giới trẻ thơ
nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền
được chia sẻ niềm vui của trẻ với bạn bè và cộng đồng. Nó làm cho thế giới
xung quanh của các em đẹp hơn và rộng mở; Tuổi thơ của các em sẽ trở thành
những kỉ niệm quý báu theo suốt cuộc đời. Làm giàu nguồn tình cảm và trí tuệ
cho các em. Không đơn thuần trò chơi của trẻ còn chứa đựng cả nền văn hoá dân
tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc. Chắp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát
triển tư duy, sáng tạo, mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình,
quê hương, đất nước. Ngày nay, các em ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen với
máy móc và không có khoảng thời gian vui chơi cũng là một thiệt thòi. Thiệt
thòi hơn khi các em không được chơi vui chơi của trẻ đang ngày càng bị mai
một và quên lãng, không chỉ có ở các thành phố mà còn ở cả các vùng quê.
Thông qua hoạt động vui chơi, trẻ phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm quan
hệ xã hội, qua đó nhằm phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ. Chính vì vậy.
Năm học 2008 - 2009, Bộ giáo dục và đào tạo phát động phong trào: “Xây dựng
trường học thân thiện - Học sinh tích cực”. Trong đó có nội dung đưa các bài
đồng giao vào trường học. Nhưng làm thế nào để tổ chức được đồng giao thực
sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ là một bài toán khó với các giáo
viên, đặc biệt là các giáo viên mầm non. (Vì khả năng chú ý có chủ định của trẻ
mầm non còn hạn chế. Trẻ dễ dàng tham gia vào trò chơi nhưng cũng nhanh
chán, nhanh bỏ cuộc). Chính vì lẽ đó tôi tìm tòi nghiên cứu đề tài: “Một số kinh
nghiệm Khi tổ chức đồng giao cho trẻ 4 – 5 tuổi theo chủ đề”
2. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu để nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân để. “Một số kinh

ngữ của trẻ được phát triển qua quá trình giao tiếp của trẻ với những người xung
quanh, với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội. Phát triển ngôn ngữ cho
trẻ là phát triển ở trẻ cả 4 kỹ năng: Nghe, nói, đọc, viết. Ở trường mầm non, đặc
biệt đối với trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi, việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc là vô cùng
quan trọng. Vậy bằng cách nào để có thể phát triển ngôn ngữ cho trẻ, một số
người cho rằng lời nói phải thật ngắn gọn trong khi giao tiếp với trẻ thì mới phù

2


hợp với khả năng trẻ, hoặc phải chú ý sửa cho câu nói của trẻ thật chuẩn thì mới
giúp trẻ khắc phục và phát triển tốt ngôn ngữ. Nhưng với tôi khi cho trẻ đọc
những bài, đồng giao sẽ giúp trẻ học phát âm một cách tự nhiên, ngôn ngữ của
trẻ sẽ phát triển nhanh chóng.
Vì thế, tôi mạnh dạn đưa ra. “Một số kinh nghiệm Khi tổ chức đồng giao
cho trẻ 4 – 5 tuổi theo chủ đề”. Nhằm giúp cho giáo viên có thêm phương pháp
trong việc phát triển toàn diện cho trẻ. Mang ý nghĩa to lớn trong việc: Rèn
luyện thể lực, sự khéo léo, nhịp nhàng, rèn luyện trí tuệ, sự nhanh trí, óc phán
đoán, gợi xúc cảm thẩm mỹ, khả năng hoạt động nhóm, tập thể, sự gắn kết của
tình bạn. Và đặc biệt nó góp phần xây dựng nhân cách mang đậm văn hóa
dân tộc Việt Nam cho trẻ ngay từ khi trẻ còn nhỏ.
2. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
Trường mầm non Thị Trấn Nga Sơn được đặt tại trung tâm Thị Trấn
trường đạt chuẩn quốc gia, trường có bề đầy thành tích, vinh dự năm 2007
trường được nhận Huân chương lao động hạng III, được Thủ Tướng Chính Phủ,
UBND Tỉnh Thanh Hóa tặng Bằng khen và nhiều phần thưởng khác.
- Bản thân tôi là một giáo viên trẻ năng động nhiệt tình có niền đam mê
với công việc chăm sóc giáo dục trẻ, điều đặc biệt bản thân tôi có nhiều kinh
nghiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ 4 - 5 tuổi, rõ nét nhất vẫn là tổ chức các
trò chơi đồng giao cho trẻ. Bản tôi luôn được sự quan tâm chỉ đạo và hướng dẫn


Số trẻ hứng thú tham gia
chơi

Số trẻ chưa hứng thú
tham gia chơi

Số trẻ

%

Số trẻ

%

24

61,5

15

38,4

Từ những thực trạng trên đây, tôi đã đề ra một số giải pháp cụ thể như sau:
3. CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1: Lựa chọn các trò chơi có các bài đồng giao phù hợp với lứa tuổi của
trẻ.
Kho tàng các trò chơi có các bài đồng giao Việt Nam vô cùng phong phú
và đa dạng nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế, bản
thân tôi đã có sự cân nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách

5


Hình 2: Các cháu chơi trò chơi ô ăn quan
2: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ
tham gia vào các trò chơi có các bài đồng giao.
2.1: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi có các bài đồng giao:
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi có các bài đồng giao cũng vô cùng đa dạng và
phong phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi
của từng trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi
tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được.
Ví dụ như trò: “Chơi chuyền” Đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ vật
có dạng khối cầu như quả bóng, quả bưởi non. Trò chơi “Ném còn” Không thể
diễn ra nếu thiếu quả còn - Đồ chơi truyền thống của trò chơi đó. Hay đơn giản
như trò chơi. “Bịt mắt bắt dê”. Cũng không thể được tổ chức nếu không có dải
vải hoặc dải khăn bịt mắt.
Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi có các bài đồng
giao nào đó, giáo viên cần tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như
việc có hay không có đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể
chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết cho trò chơi.
2.2: Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (Đối với những trò chơi có lời đồng giao):
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi có các bài đồng giao đó là khi chơi trẻ
6


không bao giờ chỉ hùng hục thực hiện các vận động của mình mà chúng thường
vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng giao nào đó. Các bài đồng giao đó khiến cho
không khí chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn. Mặc dù không phải bài đồng giao nào
cũng có ý nghĩa, song bài nào cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ. Ví dụ
như: Chơi “Chi chi chành chành”, trẻ hát “Chi chi chành chành - Cái đanh thổi


9


và kỹ năng chơi theo nhóm. Chính vì vậy, tôi chú ý lựa chọn và tổ chức các trò
chơi có các bài đồng giao cho phù hợp với tính chất của từng hoạt động.
+Với hoạt động ngoài trời: Tận dụng không gian rộng và thoáng, giáo viên
nên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thể
lực cho trẻ như: “Rồng rắn lên mây”, “Bịt mắt bắt dê”, “Nhảy dây”, “Nhảy lò cò”.
“Thả đỉa ba ba”
+ Với hoạt động góc: Nên tổ chức cho trẻ các trò chơi có thể chơi theo
nhóm nhỏ trong một không gian hẹp như: “Ô ăn quan”, “Chơi chuyền”, “Rải
ranh”, “Chuyền thẻ”, “Kéo cưa lửa xẻ”
+Với hoạt động có chủ định và hoạt động chiều (Chủ yếu tôi cho trẻ chơi
trong phòng học): Nên tổ chức cho trẻ các trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận
thức cho trẻ như: “Ô ăn quan”, “Tập tầm vông”, “Rải ranh”, “Chơi chuyền”,
“Chơi cờ”, “Vấn đáp”, “Đếm sao”,” Đọc câu”. Đặc biệt khi tích hợp trò chơi
dân gian trong hoạt động chung, tôi đã lựa chọn trò chơi phù hợp với đặc điểm
của từng hoạt động.
Ví dụ:
- Với hoạt động giáo dục thể chất: Tôi đã lựa chọn các trò chơi vận động
nhằm rèn luyện thân thể khoẻ mạnh, hoạt bát và năng động. Nhiều trò chơi đòi
hỏi trẻ phải mạnh mẽ, nhanh chân, nhanh mắt, nhanh miệng. Trẻ phải có sức
khỏe mới có thể vui chơi và ngược lại vui chơi giúp cho trẻ thêm khỏe mạnh và
năng động.
Chẳng hạn:
+ Với trò chơi “Rồng rắn lên mây”, khi trẻ hát xong câu cối: “Xin khúc
đuôi - Tha hồ thầy đuổi”, lập tức trẻ làm “Đuôi” (Đứng sau cùng) phải chạy thật
nhanh, nếu không sẽ bị “Thầy” tóm lấy, sau đó có thể bị thay người khác hoặc
lại phải làm “Thầy” để đi đuổi những trẻ khác.


“Non cao đầy nước
Đáy biển đầy mây
Dưới đất lắm mây
Trên trời lắm cỏ
Người thì có mỏ
Chim thì có mồm”
+ “Chuyền thẻ” Là một trò chơi dân gian dạy trẻ làm toán cộng hay trừ. Đó
là bài tập đếm từ 1 đến 10 của trẻ. Trẻ nhóm các nhóm theo trật tự cao dần lên
và cộng lại trong phạm vi 10: Bắt đầu từ bàn một “Cái mốt, cái mai, cái trai, cái
hến” Sau đó là nhóm đôi và các nhóm cao hơn “Đôi tôi, đôi chị”, “Ba lá đa, ba
lá đề”, “Tám quả trám, hai lên chin”. Bài tập đó có thể giúp trẻ đếm thành thạo
trong phạm vi 10.
- Với lĩnh vực phát triển thẩm mỹ ở hoạt động âm nhạc, nên chọn các trò chơi
có giai điệu và lời hát như các trò chơi: “Tập tầm vông”, “Hát chuyền sỏi”, “Đồng
dao chăn trâu xứ Quảng”.
Ngoài ra khi lựa chọn các trò chơi có các bài đồng giao trong hoạt động
chung, một điều cần đặc biệt lưu ý đó là: Phải lựa chọ trò chơi phù hợp với đề
tài và chủ đề, chẳng hạn như:
- Chủ đề “Thế giới động vật” có thể tổ chức các trò chơi: “Đồng giao hỏi
tuổi xứ Quảng”, “Đồng dao chăn trâu xứ Quảng”, “Bịt mắt bắt dê”, “Phụ đồng
ếch”, “Thi tìm những con vật có từ láy”.

Hình 8: Các cháu chơi bịt mắt bắt dê
12


- Chủ đề “Thế giới thực vật” có thể cho trẻ chơi các trò chơi: “Trồng nụ
trồng hoa”, “Mít mật mít gai”, “Làm nón mão bằng lá”
- Chủ đề “Tết và mùa xuân” là thời điểm thích hợp để giới thiệu cho trẻ các

nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và hoạt động chơi các trò
chơi dân gian có các bài đồng giao nói riêng, tôi luôn trao đổi với phụ huynh về
nội dung, chương trình học của trẻ qua góc tuyên truyền với phụ huynh.
VD: Khi dạy trẻ đến chủ đề: “Nước và hiện tượng tự nhiên” Tôi treo kế
hoạch hoạt động của chủ đề, đánh máy in các bài thơ, bài đồng dao.Và găm vào
góc tuyên truyền với phụ huynh để giúp phụ huynh biết được bé đang học ở chủ
đề nào và yêu cầu phụ huynh hướng dẫn cho trẻ đọc thuộc bài đồng giao ở trong
tuần. Chằng hạn in bài đồng giao:
14


Ông giẳng ông giăng
Ông giẳng ông giăng
Xuống chơi với tôi
Có nồi cơm nếp
Có nệp bánh chưng
Có bầu có bạn
Có ván cơm xôi
Có lưng xôi vò
Ông giẳng ông giăng
Làm như vậy phụ huynh rất thích và phụ huynh có thể nắm bắt được xem
con mình đến lớp khả năng nhận biết được các bài đồng giao đó đến đâu? Tôi
thường xuyên tổ chức gặp gỡ phụ huynh để trao đổi với phụ huynh về cách phát
âm các bài đồng giao,
4. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI HOẠT
ĐỘNG GIÁO DỤC
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức cho trẻ
trong lớp làm quen với các trò chơi các bài đồng giao, tôi đã thu được nhiều kết
quả tốt: Kết quả ban đầu:
Tổng số


Số trẻ chưa hứng thú
tham gia chơi

Số trẻ

%

Số trẻ

%

35

89,7

4

10,2

C- KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
15


Qua việc nghiên cứu đề tài trên, tôi đã rút ra được kết luận như sau:
- Trò chơi các bài đồng giao có tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển
của trẻ nhỏ. Trò chơi bài đồng giaovừa giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, vừa
góp phần nâng cao nhận thức, phát triển các giác quan, tăng cường thể lực cho
trẻ, giúp trẻ trở thành những người lao động tài giỏi trong tương lai.
- Những trẻ chơi một cách hăng hái, hoạt động nổi bật trong khi chơi thường

gia Hà Nội 1997
2. Tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm non. Nguyễn Thị Ánh Tuyết – NXB
giáo dục 1994
3.Thiết kế các hoạt động học, các hoạt động góc, hoạt động ngoài trời trong
trường mầm non (trẻ 3-4 tuổi, 4-5 tuổi, 5-6 tuổi) NXB Giáo Dục Việt Nam
2010.
4. Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2015 - 2016
5. Tuyển chọn trò chơi bài hát thơ ca - Truyện kể , câu đố dành cho trẻ: 4 5 tuổi, 4 - 5 tuổi, 5 - 6 tuổi. Nhà xuất bản việt nam.
6. Tạp chí giáo dục mầm non năm học 2015 - 2016
Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non để nắm bắt được
nội dung về intenent.
7. Tài liệu tham khảo nghành giáo dục mầm non, giáo dục mầm non tâm lí
học, tạp chí giáo dục, tạp chí giáo dục lý luận.
Các công văn hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học mới

17


MỤC LỤC
Tên đề tài
1. MỞ ĐẦU

Trang
1

Lý do chọn đề tài.

1

Mục đích nghiên cứu


3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

19

Kết luận

19

Tài liệu tham khảo

19

18