"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Họ và tên

: Nguyễn Thị Loan

Ngày tháng năm sinh

: 16/05/1980

Năm vào ngành

: 2009

Chức vụ,Đơn vị công tác

: Giáo viên

Trường mầm non Phương Trung II
Thanh Oai – Hà Nội
Trình độ chuyên môn

: Đại học

Hệ đào tạo

: Từ xa


Lý do chọn đề tài
Mục đích, đối tượng nghiên cứu và khảo sát thực tế
Số liệu điều tra
Phạm vi và kế hoạch thực hiện đề tài
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Cơ sở lý luận
Thực trạng vấn đề
Các kinh nghiệm
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
Kết luận
Bài học kinh nghiệm
Đề xuất, khuyến nghị
Tài liệu tham khảo

2/25

TRANG
4
4
5
5
6
6
6
7
8
21
21
22
22

làm và không nên làm, giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách sử lý các tình huống
trong cuộc sống, khơi gợi khả năng tự phục vụ, tính tư duy sáng tạo của trẻ.
"Phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ” chính là một sự chuẩn bị quan
trọng nhất, là một nền tảng giúp hình thành nên cách sống tích cực của trẻ. Với
những nội dung gần gũi với trẻ như: Giữ vệ sinh cá nhân và bảo vệ thân thể; nhận
biết được những điều an toàn hay nguy hiểm với bản thân; ứng phó với những tình
huống bất ngờ; ứng xử văn minh, lịch sự… Nhưng thực tế chương trình giáo dục
mầm non chưa có những hoạt động giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội riêng biệt
cho trẻ mà chỉ lồng ghép giáo dục tích hợp qua các hoạt động trong ngày, song đa
số giáo viên chưa biết cách tận dụng các cơ hội trong ngày dể lồng ghép giáo dục
tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ, chưa biết chọn nội dung giáo dục phù hợp với
độ tuổi của trẻ, bên cạnh đó trong xã hội hiện nay các gia đình thường chú trọng
đến việc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến việc phát triển tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ, luôn bao bọc, nuông chiều, làm hộ trẻ khiến trẻ ỷ lại, nhút nhát,
thiếu tự tin không có khả năng chờ đến lượt, không biết chú ý lắng nghe và làm
việc theo nhóm, các kỹ năng trong cuộc sống rất hạn chế.
Tình trạng trẻ em vô tư, thờ ơ, lạnh cảm, chưa có cách xử lý phù hợp với
những tình huống diễn ra hằng ngày như: thưa, gởi, cảm ơn, xin lỗi, thăm hỏi, giúp
đỡ,…hay những hành vi gây hại với môi trường: vứt rác bùa bãi, hái hoa, bẻ cành,
không thích chăm sóc cây cối, con vật xung quanh…
Là giáo viên mầm non nhiêu năm liền phụ trách lớp mẫu giáo bé, nhận thức
được tầm quan trọng của việc giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội đối với sự phát
triển toàn diện của trẻ, tôi đã luôn trăn trở suy nghĩ sẽ lồng ghép các nội dung giáo
dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ trong các hoạt động như thế nào để đạt hiệu
quả cao nhất, vì vậy tôi đã nghiên cứu và chọn đề tài:
"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và
kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi" để ngiên cứu và thực hiện.
2. Mục đích, đối tượng nghiên cứu và khảo sát thực tế:
4/25


có kỹ năng xã hội cần thiết theo độ tuổi.
3. Số liệu điều tra:
Năm học 2015 – 2016 tôi được phân công phụ trách lớp 3 tuổi C4 - Trường
mầm non Phương Trung II.
Lớp có 35 trẻ: 16 nam, 19 nữ trong số đó có nhiều trẻ chưa qua lớp nhà trẻ.
* Số liệu khảo sát đầu năm học 2015 – 2016:
5/25


"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"

Nhóm kỹ năng xã hội cốt lõi Trẻ nhanh nhẹn, tự tin
STT
Số trẻ

Trẻ nhút nhát, chưa
tự tin

Tỷ lệ%

Số trẻ

Tỷ lệ%

01

+ Kĩ năng ứng xử phù hợp
với những người gần gũi9/35
xung quanh


04

+ Kỹ năng giao tiếp lịch sự,
8/35
lễ phép

23%

27/35

77%

05

+ Kỹ năng tự phục vụ

9/35

26%

26/35

74%

06

+ Kĩ năng kiểm soát cảm xúc 6/35

17%

quanh... Tiến sĩ Nguyễn Thu Cúc, chuyên gia tư vấn của ABS Training cho biết:
“Kỹ năng sống không phải là những gì quá cao siêu, phức tạp mà giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ em bao gồm những nội dung hết sức đơn giản, gần gũi với trẻ, là
những kiến thức tối thiểu giúp các em tự lập". Do đó cần giáo dục kỹ năng cốt lõi
cho trẻ như: Sự tự tin, kỹ năng hợp tác, kỹ năng giáo tiếp, Kỹ năng tự phục vụ, kỹ
năng sử lý tình huống…nhắm phát triển toàn diện cho trẻ. Theo Ths. Lương Thị
Bình - trung tâm nghiên cứu GDMN - Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
Nhóm kỹ năng xã hội trong chương trình giáo dục mầm non gồm các kỹ năng
sau:
+ Kỹ năng ứng sử phù hợp với những người gần gũi xung quanh.
+ Kỹ năng hợp tác.
+ Kỹ năng tuân thủ các quy tắc xã hội
+ Kỹ năng giao tiếp lịch sự lễ phép
+ Kỹ năng tự phục vụ.
+ Kỹ năng kiểm soát cảm xúc.
+ Kỹ năng nhận thức về bản thân.
2. Thực trạng của vấn đề:
Khi tìm hiểu thực trạng của trường, giáo viên và gia đình đã giáo dục
tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ, tôi nhận thấy yếu điểm xuất phát từ các bậc
cha mẹ thiếu kinh nghiệm trong việc chăm sóc con cái, ít gần gũi với con cái hoặc
nuông chiều trẻ quá mức gây tác động đến tinh cảm và kỹ năng của trẻ. Một số phụ
huynh chưa hiểu tầm quan trọng của việc giáo dục các con nên thường khoán trắng
cho giáo viên. Mặt khác nhà trường tập trung chỉ đạo việc dạy trẻ theo chương trình
giáo dục mầm non mới nên việc chỉ đạo về nội dung cũng như các hình thức và
phương pháp để giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ còn chung chung. Đa
số giáo viên còn mơ hồ trong việc giáo dục kĩ năng xã hội cho trẻ, chủ yếu dạy trẻ
theo chương trình với các chủ đề trong năm, việc lồng ghép giáo dục tình cảm và kĩ
năng xã hội cho trẻ giáo viên còn lúng túng hoặc nội dung giáo dục chưa cụ thể.
Các kĩ năng xã hội của trẻ còn hạn chế qua việc ứng sử giao tiếp, chưa biết cách
cảm thông chia sẻ hợp tác với các bạn với người lớn hoặc kĩ năng tự phục vụ hay tự

Thông qua giờ đón và trả trẻ : tôi trò chuyện với trẻ, cho trẻ xem tranh ảnh các tình
huồng giáo dục kỹ năng xã hội, qua đó tạo cho trẻ một số tình huống giáo dục và
khắc sâu tình cảm và các kĩ năng xã hội cho trẻ.
Ví dụ: Khi cho trẻ quan sát tranh "một cậu bé đá bóng trong nhà làm vỡ lọ hoa":
Tôi hỏi trẻ: Đó là hành động đúng hay sai? với tình huống trên theo con nên làm gì
để nhận lỗi? Tôi tham khảo và lắng nghe ý kiến của trẻ sau đó đưa ra ý kiến của
mình để thảo luận cùng trẻ: con có thể xin lỗi mẹ, hứa với mẹ từ nay không đá

bóng ở trong nhà nữa.
Ví dụ: cho trẻ quan sát tranh bé được ngươì khác giúp đỡ, tôi trò chuyện với trẻ:
- Con đã được ai giúp đỡ bao giờ chưa? con đã giúp đỡ ai chưa? khi giúp đỡ ai làm
một việc gì đó con có thấy vui không? nếu được người khác giúp đỡ con sẽ làm gì?
Qua đó tôi giáo dục trẻ biết nói lời cám ơn khi được người khác giúp đỡ và nhắc
nhở trẻ hãy đoàn kết giúp đỡ nhau.

9/25


"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"
Ví dụ: Để rèn thói quen ăn uống vệ sinh cho trẻ, tôi cho trẻ quan sát một số bức
tranh có những hành động chưa đúng và trò chuyện với trẻ về hành động mà trẻ
thấy trong bức tranh, qua đó giáo dục trẻ biết rửa tay trước khi ăn và không ăn
những thức ăn đã rơi xuống đất.

Kinh nghiệm 2: Lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ trong
giờ hoạt động học
Phát triển tình cảm cho trẻ qua hoạt động khám phá:
Ví dụ: qua hoạt động phám phá theo chủ đề "Bản thân" tôi giáo dục trẻ ý thức về
bản thân như cho trẻ tự giới thiệu về mình với các bạn: Tên, tuổi, giới tình, những

thế nào? Tôi đã cho trẻ suy nghĩ và mời trẻ đưa ra cách giải quyết, tôi lắng nghe ý
kiến của trẻ, gợi mở cho trẻ bằng các câu hỏi : Theo con làm như vậy có được
không? Tại sao? Sau đó, cô giúp trẻ rút ra phương án tối ưu nhất: Khi bị lạc mẹ, bé
hãy bình tĩnh, không khóc và chạy lung tung mà hãy đứng yên tại chỗ bị lạc chờ vì
bố, mẹ sẽ quay lại chỗ đó để tìm bé, nếu muốn nhờ người lớn gần đó giúp đỡ bé
phải tìm công an hoặc những người mặc đồng phục (bảo vệ, nhân viên.)ở gần chỗ
đó để nhờ giúp đỡ để tìm bố mẹ. Tuyệt đối không đi theo người lạ dù người đó có
hứa sẽ đưa về với bố mẹ vì có thể đó sẽ là kẻ xấu lợi dụng cơ hội đó bắt cóc hoặc
làm hại bé...
Rèn sự mạnh dạn, tự tin và tình yêu gia đình, bạn bè, yêu quê hương đất
nước cho trẻ qua hoạt động âm nhạc hoặc các hoạt động khác diễn ra trong hoạt
động học cũng vậy, tôi luôn chọn nội dung phù hợp với trẻ lớp mình, kết hợp với
phương pháp dùng lời, phương pháp trực quan, trẻ được nghe, được xem hình ảnh
cùng với sự giảng giải của cô, trẻ sẽ thấm nhuần ý nghĩa của cuộc sống xung
quanh, từ đó trẻ tích luỹ cho mình những bài học kinh nghiệm. Hàng ngày tôi ghi
chép từng chi tiết về sự tiến bộ của trẻ, các mối quan hệ với cô, với bạn, ghi chép
những kỹ năng trẻ đạt được trong mỗi ngày, lưu trữ dữ liệu, sản phẩm để đánh giá
trẻ, đồng thời có cơ sở để thay đổi, bổ sung các biện pháp giáo dục từng trẻ và giúp
trẻ hình thành các kỹ năng xã hội.

11/25


"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"
Kinh nghiệm 3: lồng ghép giáo dục tình cảm và kĩ năng xã hội cho trẻ trong
giờ hoạt động ngoài trời.
Hoat động ngoài trời là cũng là một hoạt động mà tôi có thể lồng ghép tích
hợp nhiều kỹ năng xã hội cần thiết.
Ví dụ: “nhìn ngắm hoa đẹp” trẻ thể hiện cảm xúc vui vẻ, thoải mái, từ đó trẻ yêu

Ví dụ: Trong chủ đề “nghề nghiệp” ở góc phân vai có trò chơi “bác sĩ”, bác sĩ khám
bệnh cho bệnh nhân với thái độ vui vẻ, niềm nở, y tá cấp phát thuốc và dặn bệnh
nhân uống thuốc đúng giờ và ngồi chờ khám theo lượt, Tôi thường nhập vai chơi
với trẻ và hướng cho cô y tá dẫn người già và trẻ nhỏ được ưu tiên đi khám trước.
Có thể nói trẻ đóng vai bác sĩ đã có kinh
nghiệm sống rất tốt và trẻ đã áp dụng
ngay trong quá trình chơi, kỹ năng giao
tiếp và ứng xử văn minh được thể hiện.

13/25


"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"

Hình ảnh trẻ chơi hoạt động góc
Ví dụ: Ở chủ đề “Giao thông” khi chơi “ Mẹ chở con đi học bằng xe máy”, yêu cầu
trẻ phải đội mũ bảo hiểm, qua đó tôi dạy trẻ cách đội, cách gài dây, thao tác lặp đi
lặp lại 2- 3 lần, từ đó hình thành kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
Hoặc với trò chơi “Đi ô tô” tôi cũng chú ý xem cách thể hiện của trẻ để có những
gợi mở kịp thời như : Các bác đã thắt dây an toàn chưa, đừng thò đầu, thò tay ra
ngoài khi xe đang chạy nhé.
Với nhóm “ Nấu ăn” , tôi cũng lưu ý đến những thao tác mà trẻ thể hiện vai
của mình :
Ví dụ : Bắc nồi lên bêp ga đặt đã đúng giữa bếp chưa? nếu không sẽ dễ đổ và xảy
ra tai nạn, nấu xong phải nhớ tắt bếp, bắc nồi phải dùng cái lót tay để không bị
bỏng.
Trong thời gian gần đây, cháy nổ là hiểm hoạ luôn rình rập với tất cả mọi nhà.
Chính vì vậy, với trẻ mẫu giáo bé tuy trẻ còn nhỏ tuổi song tôi nghĩ rằng cũng cần
dạy cho trẻ một số kỹ năng ứng biến nếu chẳng may có điều đó xảy ra . Tôi đã đưa

hội đối với trẻ.
Một đứa trẻ nếu thiếu kỹ năng tự phục vụ sẽ dẫn đến lười biếng, thụ động và khó
khăn khi tham gia vào các hoạt động tập thể. Thực hiện kế hoach chỉ đạo chuyên
môn của Phòng giáo dục và kế hoạch chuyên môn của nhà trường đã xác định mục
tiêu và xây dựng kế hoạch về giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ trong năm học,
tôi luôn bám sát và rèn cho trẻ các kỹ năng tự phục vụ theo tuần.

15/25


"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"

Bé đang học kỹ năng tự phục vụ
Kinh nghệm 5: Lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ trong giờ
ăn ngủ, vệ sinh.
Trong giờ ăn, ngủ, vệ sinh, kỹ năng tự phục vụ được rèn luyện, được giáo dục
thường xuyên nhất.

16/25


"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"
Bé tự vệ sinh cá nhân
Ngay từ đầu năm học tôi đã dạy trẻ biết sả nước giữ gìn quần áo chân tay sạch sẽ,
trước khi ăn là phải rửa tay, lau mặt. Dạy trẻ có những hành vi văn hóa trong ăn
uống, qua đó dạy trẻ kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như: Biết tự rữa
tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng,
vật dụng trong ăn uống, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây

hoạt động trong ngày, dần dần thói quen tốt nảy sinh trở thành một nhu cầu, một kỹ
năng sống tốt của trẻ.
Kinh nghệm 7: Trao đổi, hướng dẫn phụ huynh nội dung và cách giáo dục tình
cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ:
Cha mẹ là tấm gương đầu tiên cho trẻ học tập những thói quen tốt. Việc phối
hợp với phụ huynh trong giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ là vô cùng
cần thiết. Trong các buổi đón trẻ tôi thường trao đổi những nội dung ngắn gọn, dễ
hiểu, dễ thực hiện và mang tính thuyết phục, tôi thường xuyên trao đổi những kỹ
năng tự phục vụ trong tuần cho cha mẹ trẻ biết để cùng phổi hợp rèn trẻ đạt hiệu
quả cao nhất, tôi luôn khuyến khích phụ huynh tạo điều kiện để trẻ tự phục vụ bản
thân: rửa mặt, đánh răng, thay quần áo, tự chọn quần áo, đồ dùng cá nhân chuẩn bị
đi học,…nhắc nhở phụ huynh cần dạy trẻ những kỹ năng như: ghi nhớ số điện thoại
của bố, mẹ, địa chỉ gia đình để trẻ có thể tự bảo vệ bản thân khi gặp nguy hiểm.

Trò chuyện với phụ huynh trong giờ đón trả trẻ
18/25


"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"
Phụ huynh hãy cho trẻ được chơi, bày đồ chơi, không cấm đoán trẻ, lúc này
cần thiết nhất là dạy trẻ phải tự cất đồ chơi hoặc ba mẹ cùng cất với trẻ, tuyệt đối
không nên làm thay cho trẻ. Hãy cho trẻ cùng tham gia công việc trong gia đình,
nêu lên hiểu biết và suy nghĩ của mình, từ đó sẽ có hướng điều chỉnh kỹ năng xã
hội phù hợp với trẻ 3 tuổi.
Tôi tuyên truyền phụ huynh cần phối hợp với giáo viên một cách chặt chẽ và
hợp lý bằng việc tham gia tình nguyện vào quá trình giáo dục trong nhà trừơng.
Cha mẹ nên tham gia vào các buổi trao đổi với giáo viên, tham gia các buổi họp
của nhà trường và dự một số giờ học, dự các hoạt động ngoại khoá, chỉ bằng cách
đó thôi cha mẹ đã giúp trẻ hiểu rằng học là phải học cả đời.


28/35

80%

02 + Kĩ năng hợp tác
03

20/25

28/35

29/35
28/35

80/%

83%
80%

7/35

6/35
7/35

20%

17%
20%


26/35

74%

30/35

86%

5/35

14%

06

+ Kĩ năng kiểm6/35
soát cảm xúc

17%

29/35

83%

27/35

77%

8/35

23%

"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"
khích trẻ khi tham gia vào trò chơi, cần biết cải tiến, sáng tạo các cách chơi và cố
gắng đạt mục đích, đây chính là những kỹ năng cơ bản để sống và làm việc sau
này.
2. Bài học kinh nghiệm:
+ Thông qua việc nghiên cứu đề tài cho thấy để giáo dục tình cảm và kỹ năng xã
hội cho trẻ mẫu giáo bé, giáo viên phải xác định được được mục đích, ý nghĩa và
tầm quan trọng của việc hình thành tình cảm và các kỹ năng xã hội cho trẻ trong
mọi hoạt động.
+ Bên cạnh những lời nói khích lệ nêu gương, khuyến khích những hành vi, lời nói
tốt của trẻ. Các bậc làm cha mẹ, cô giáo, những người lớn cần nhẹ nhàng, khéo léo
khi giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ, không nên hạ thấp khả năng của
trẻ, không dọa nạt hay bắt trẻ phải làm những việc quá sức của trẻ
+ Ngoài lòng yêu nghề mến trẻ, người giáo viên phải có năng lực sư phạm, trình
độ chuyên môn, biết vận dụng những lý luận vào thực tế và có lòng kiên trì, kiên
nhẫn trong công việc, có sự quan tâm đến đặc điểm của từng cá nhân trẻ.
+ Giáo viên cần phải là người có kỹ năng xã hội tốt và luôn là tấm gương sáng cho
trẻ noi theo.
+ Tích cực trau dồi học hỏi, tự bồi dưỡng kiến thức qua sách bào, các phương tiện
thông tin đại chúng, internet, qua bạn bè, đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyên
môn, làm phong phú vốn sống và vốn hiểu biết của mình về nhiều lĩnh vực.
Đó là những bài học kinh nghiệm mà tôi đã rút ra trong quá trình quan sát và
dạy trẻ.
3. Đề xuất, khuyến nghị:
Các cấp lãnh đạo tạo điều kiện tổ chức các lớp tập huấn giáo dục tình cảm
và kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non, bổ sung các tài liệu giáo trình giảng dạy về
việc phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non đến giáo viên
- Các cấp lãnh đạo tạo điều kiện tổ chức các lớp tập huấn hướng dẫn lồng ghép nội
dung giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội vào những hoạt động hàng ngày của trẻ.

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Hà nội, ngày.......tháng......năm2016
Chủ tịch hội đồng
(ký tên, đóng dấu)

Ý KIẾN NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP CỞ.
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Hà nội, ngày.......tháng......năm2016
Chủ tịch hội đồng
(ký tên, đóng dấu)

24/25


"Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi"

Tài liệu tham khảo