TH NG

M B O CH T L

NG GIÁO D C

I H C C A VI T NAM

TS Ph m Xuân Thanh
Phó C c tr ng
c Kh o thí và Ki m nh CLGD
Mob. 0913090960.
Email:
Tóm t t:
m b o ch t l ng giáo d c là nh ng v n
còn khá m i Vi t Nam. Trong
y n m qua, Vi t Nam ã có nhi u n l c
hình thành h th ng m b o ch t
ng giáo d c trong c n c. Trong xu th qu c t hóa và toàn c u hóa, ch
này
ang
c quan tâm và thúc y phát tri n. Sau 7 n m chính th c tri n khai th c hi n,
th ng m b o ch t l ng giáo d c nói chung và ki m nh ch t l ng giáo d c
nói riêng ã ph kh p các c p h c và
c tri n khai trong c n c.
n báo cáo này ch t p trung trình bày v
giáo d c i h c.
I. Vài nét v h th ng giáo d c

m b o và ki m


Xu th này ang t ng b c áp ng nhu c u h c t p c a xã h i m i l a tu i và
u
ki n khác nhau, nh ng c ng d n n các nguy c làm suy gi m các chu n m c giáo
c i h c trong n c.
1

S li u tra c u ngày 10/5/2009 t i trang Web c a B GD& T />S li u trên có bao g m c các tr ng i h c, cao ng thành viên c a
i h c Qu c gia Hà N i,
ih c
Qu c gia TP. HCM,
i h c Thái Nguyên,
i h c Hu và
i h c à N ng, nh ng không tính các tr ng
thu c kh i an ninh, qu c phòng.
3
Giáo d c i h c i chúng: Mass higher education
4
Full time in campus
2

125


Hi n t ng giáo d c i h c xuyên biên gi i ang có nhi u tác ng n các
tr ng i h c Vi t Nam. M t s tr ng i h c trong n c ã b t u có các h p
tác, liên k t ào t o v i n c ngoài. Các ho t ng này s giúp các tr ng i h c Vi t
Nam có nhi u c h i
trao i và chia s kinh nghi m v i các i tác n c ngoài,
qua ó t ng b c ph n u t
c các chu n m c khu v c và qu c t . Tuy nhiên,

Ki m nh ch t l ng giáo d c thu c B Giáo d c và ào t o, chuyên trách v các
n này.
c Kh o thí và Ki m nh ch t l ng giáo d c là n v giúp B tr ng th c
hi n ch c n ng qu n lý nhà n c chuyên ngành v công tác thi và ánh giá ch t l ng
giáo d c trong ph m vi c n c; th c hi n các d ch v công v kh o thí va ki m nh
ch t l ng giáo d c. C c có nhi m v ch trì giúp b tr ng ch
o vi c ánh giá
ch t l ng giáo d c ti u h c, trung h c, giáo d c th ng xuyên; ch trì
xu t các
ch tr ng và bi n pháp m b o ch t l ng giáo d c i h c và trung c p chuyên
nghi p,
xu t công nh n các c s giáo d c và ch ng trình t tiêu chu n ch t
ng giáo d c5. Th c hi n nhi m
c giao, C c ang ch
o xây d ng h th ng
m b o và ki m nh ch t l ng giáo d c trong c n c.
ng t nh nhi u n c khác, vi c xây d ng m t h th ng m b o và ki m
nh ch t l ng giáo d c i h c c p qu c gia có ý ngh a h t s c quan tr ng trong
vi c duy trì các chu n m c và không ng ng nâng cao ch t l ng giáo d c i h c Vi t
Nam.
i v i các tr ng i h c, m b o s t ch c ào t o có ch t l ng và hi u
qu t ng x ng v i các
u ki n hi n có c a nhà tr ng, m b o sinh viên t t
nghi p s áp ng yêu c u c a th tr ng lao ng.
i v i Nhà n c, tr c h t, h th ng này s giúp chúng ta hi u rõ h n th c
tr ng c a giáo d c i h c trong c n c; m b o quy n l i cho ng i h c; m b o
ng h th ng giáo d c i h c s cung c p
c m t l c l ng lao ng có n ng l c
n thi t
áp ng yêu c u c a th tr ng lao ng. H th ng m b o và ki m nh


ng giáo

Xu t phát t th c ti n là s nh n th c và quan tâm n m b o và ki m nh
ch t l ng giáo d c còn h n ch , vi c xây d ng h th ng v n b n quy ph m pháp lu t
là m t cách ti p c n t t nh t nh m nhanh chóng nh hình và kh ng nh v trí c a
công tác này, m b o có m t s phát tri n b n v ng trong h th ng giáo d c qu c
dân.
ng th i giúp các nhà giáo, nhà qu n lý và các i t ng có liên quan nhanh
chóng hi u m t cách th ng nh t các khái ni m, n i dung, quy trình, công c
mb o
và ki m nh ch t l ng giáo d c i h c, góp ph n nhanh chóng nâng cao nh n th c,
i quan tâm và t ng c ng n ng l c chuyên môn v
m b o và ki m nh ch t
ng giáo d c i h c.
Sau m y n m tri n khai th c hi n, ho t ng ki m nh ch t l ng giáo d c
c quy nh trong Lu t d c n m 2005 ( u 17 và 58), Ngh nh s 75/2006/N CP c a Chính ph quy nh chi ti t và h ng d n thi hành m t s
u c a Lu t Giáo
c (Ch ng VII,
u 38-40),
c quy nh trong các v n b n quan tr ng khác c a
Chính ph nh Chi n l c phát tri n giáo d c giai
n 2001-2010 và 2009-2020, các
n b n quy ho ch m ng l i các tr ng i h c, cao ng giai
n 2001-2010 và
2008-2020,
án i m i toàn di n và t ng th giáo d c i h c...
u 17 Lu t Giáo d c quy nh: “Ki m nh ch t l ng giáo d c là bi n pháp
ch y u nh m xác nh m c
th c hi n m c tiêu, ch ng trình, n i dung giáo


i

Vi t Nam c ng c n có mô hình m b o ch t l ng giáo d c i h c nói chung
và ki m nh ch t l ng giáo d c i h c nói riêng
m b o cho s phát tri n b n
ng, có tác ng tích c c trong vi c duy trì và không ng ng nâng cao các chu n m c
giáo d c i h c, h tr s trao i và h p tác giáo d c v i nhi u n c trên th gi i.
Qua m y n m hình thành và phát tri n, mô hình

m b o ch t l

ng giáo d c
127


i h c Vi t Nam
c xây d ng trên c s h c t p kinh nghi m và mô hình c a
nhi u n c có kinh nghi m tri n khai các ho t ng này trên th gi i. ó là mô hình
m b o ch t l ng c a Hoa K và các n c B c M ; mô hình m b o ch t l ng
a các n c Châu Âu là nh ng n c i tr c Vi t Nam trong khá nhi u n m
tri n
khai xây d ng mô hình m b o ch t l ng giáo d c; c bi t ch u nh h ng c a các
c trong khu v c Châu Á – Thái Bình D ng do có nhi u nét t ng ng trong v n
hóa nên d chia s , trao i kinh nghi m th c ti n. Nh ng nh h ng c a các n c
khác n mô hình m b o ch t l ng c a Vi t Nam ch y u thông qua s h p tác
song ph ng và s h tr c a các t ch c qu c t , c bi t là Ngân hàng th gi i,
ng l i ch t l ng châu Á – Thái Bình D ng (APQN), T ch c các B tr ng
giáo d c c a các n c ông Nam Á (SEAMEO) và c a m t s n c nh Hoa K ,
Australia, Hà Lan.

ch c ki m nh c l p).

ng (các t ch c ánh giá ngoài và các t

Mô hình này có ngu n g c t h th ng m b o ch t l ng châu Âu,
c
ng l i ch t l ng châu Á-Thái Bình D ng (APQN) phát tri n và khuy n khích
áp d ng cho các n c trong khu v c (xem s
trang bên).

128


A.
m b o ch t l
a nhà tr ng

ng

- H th ng m b o ch t
ng bên trong
c
hình thành, có các ch
tr ng và quy trình
tri n khai th c hi n;
- Th c hi n vi c phê
duy t, giám sát và nh
rà soát các ch ng
trình giáo d c;
- Xây d ng và tri n khai

u thu n quy n l i;
- Các ho t
ng ánh giá
ph i bao g m:
+ T
ánh giá c a nhà
tr ng
+ ánh giá ngoài b i m t
nhóm chuyên gia và các
chuy n kh o sát t i ch do
hai bên th ng nh t;
+ Công b báo cáo ánh
giá ngoài, k c các quy t
nh và ki n ngh c a c p có
th m quy n;
+ Có quy trình k ti p
ánh giá m c
nhà tr ng
th c hi n các ki n ngh c a
p có th m quy n;
- Có c ch ti p nh n và x
lý các khi u n i và t cáo.

C. Các t ch c m b o
ch t l ng
c l p, t ch và
không b nh h ng b i
bên th ba trong quá trình
ho t ng và ánh giá;
- Có s m ng, m c ích,

t
c công b
công khai.

129


i dung d

i ây

c trình bày theo 3 c u ph n trên.

2.2.1. Tri n khai xây d ng h th ng m b o ch t l ng bên trong các c s giáo d c
i h c; c i ti n ch t l ng và xây d ng v n hóa ch t l ng
th ng m b o ch t l ng bên trong c a nhà tr ng bao g m các ch tr ng
a nhà tr ng, k ho ch c i ti n ch t l ng giáo d c, m t n v chuyên trách v
m
o ch t l ng, các ho t ng và s ph i h p gi a các n v bên trong nhà tr ng.
Quy t

nh s 76/2007/Q -BGD T ngày 14/12/2007,

u 30. kho n 2 quy

nh:
2. Các tr ng l p k ho ch ph n u t tiêu chu n ch t l ng giáo d c
cho t ng giai
n. M i tr ng thành l p m t trung tâm (ho c b ph n)
m b o ch t l ng ph i h p v i các b ph n chuyên trách trong

c t ánh giá, trong ó 4 ch ng trình ã
c ánh
giá ngoài; D án Phát tri n giáo viên trung h c ph thông và trung c p chuyên nghi p
ã và ang t ng c ng n ng l c cho các tr ng i h c là các c s ào t o giáo viên
THPT và TCCN, 154 ch ng trình ào t o giáo viên THPT ang
c t ánh giá,
trong ó 25 ch ng trình s ph i hoàn thành báo cáo t ánh giá trong tháng 5-6/2009.
Các n l c xây d ng h th ng m b o ch t l ng bên trong các c s giáo d c
i h c u nh m t ng b c hình thành v n hóa ch t l ng bên trong các c s giáo
c i h c ó v i m c ích làm cho m i thành viên c a nhà tr ng u hi u, quan
tâm và mong mu n c i ti n ch t l ng giáo d c i h c.
2.2.2. Tri n khai các ho t

ng ánh giá ngoài

ánh giá ngoài là m t cách ph n ánh khách quan tình tr ng c a nhà tr ng t
các góc
bên ngoài nhà tr ng.
m b o tính khách quan và có th so sánh v i
các chu n m c qu c t , trong m y n m qua, 40 tr ng i h c ã
c ánh giá b i
các t ch c Giáo d c i h c chuyên ngành (HBO raad) Hà Lan, C quan kh o thí
130


(ETS) và Trung tâm m b o ch t l ng giáo d c i h c qu c t (CQAIE) Hoa K ,
có s tham gia c a các chuyên gia Vi t Nam. 20 tr ng i h c trong s ó ã
c
i ng qu c gia ki m nh ch t l ng giáo d c th m nh và
ngh B tr ng ký


ng giáo

i nh ng n c m i b t u tri n khai xây d ng h th ng m b o và ki m
nh ch t l ng giáo d c thì h p tác qu c t là m t v n
h t s c quan tr ng trong
vi c ào t o chuyên gia và trao i kinh nghi m th c ti n.
nh ng n m u tiên (2002), qua các h i th o, t p hu n, các chuyên gia qu c
ã giúp Vi t Nam nh h ng cho công tác m b o ch t l ng giáo d c,
xu t
mô hình các tiêu chu n ánh giá ch t l ng, cung c p thông tin và trao i kinh
nghi m.
Vi c Vi t Nam tham gia nhóm m b o
SEAMEO (n m 2002-2003) là m t c h i trao
SEAMEO
xây d ng khung chính sách m b
Nam Á, ng th i tri n khai th c hi n t i m i n

ch t l ng giáo d c i h c c a
i, h p tác v i các n c thành viên
o ch t l ng cho các n c ông
c.

Vi t Nam ph i h p v i c quan giáo d c i h c chuyên ngành (HBO raad) c a
Hà Lan tri n khai D án “Thành l p 5 trung tâm m b o ch t l ng cho 5 tr ng H
và t ng c ng n ng l c c p h th ng” trong giai
n 2005-2008. Các n v tham
gia D án là i h c Thái Nguyên, i h c Hu , i h c à N ng, Tr ng i h c
Vinh, Tr ng i h c C n Th , C c KT&K CL GD. ây là m t ho t ng h p tác
qu c t nh m giúp Vi t Nam xây d ng h th ng m b o ch t l ng bên trong các


nh h

ng phát tri n h th ng

m b o và K CLGD

ih c

Vi t Nam

tr ng B Giáo d c và ào t o Vi t Nam ã có Ch th 46 /2008/CT-BGD T
ngày 5/8/2008 yêu c u các c s giáo d c i h c ph i nh k
ng ký ki m nh ch t
ng giáo d c; ph n u n n m 2010 có ít nh t 80% s tr ng i h c, 50% s tr ng
cao ng
c ki m nh ch t l ng. K t h p gi a ki m nh c s giáo d c v i ki m nh
ch ng trình giáo d c. K t h p gi a ki m nh c s giáo d c v i ánh giá các c s giáo
c trên di n r ng
so sánh, i chi u nhi u góc
khác nhau. Tri n khai thu th p
thông tin ph n h i t ng i h c ã ra tr ng, t các nhà tuy n d ng có thêm thông tin v
ch t l ng d y và h c c a nhà tr ng, trên c s ó có các bi n pháp c i ti n và nâng cao
ch t l ng giáo d c.
Ph n u n h t n m 2012 hoàn thành vòng 1 ki m nh các tr ng
2016 hoàn thành vòng 2 và n m 2020 hoàn thành ki m nh vòng 3.
ng c

ng xây d ng h th ng



p tác qu c t trong m b o ch t l ng giáo d c i h c có ý ngh a quan tr ng
i v i nh ng n c m i tri n khai xây d ng h th ng m b o ch t l ng giáo d c
qu c gia. S h p tác có th th c hi n m c t v n, trao i kinh nghi m; ho c cao
n, có th
m c t p hu n, ào t o chuyên gia; cao h n n a có th tham gia ánh
giá ngoài; và m c cao nh t có th tham gia a ra các quy t nh công nh n các
s giáo d c t tiêu chu n ch t l ng nh m t
c s công nh n qu c t ./.
132


Tài li u tham kh o
1.
2.

Giáo d c và ào t o, 12/2008. Báo cáo s k t công tác ki m
các tr ng i h c, cao ng.
Giáo d c và ào t o, 1/2008. Báo cáo H i ngh ch t l

nh ch t l

ng giáo d c

ng

i h c.

3. Asia Pacific Quality Network, 2009. Proceeding “2009 Asia – Pacific Quality
Network Conference and Annual General Meeting: Quality Assurance in Higher