1
LỜI CẢM ƠN
Với tất cả sự kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất, Tôi xin chân thành bày tỏ
lòng biết ơn của mình tới nhà giáo ưu tú GS.TS Vũ Thanh Te đã hướng dẫn tận
tình chu đáo, dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn, nghiên cứu và
giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.
Tôi cũng xin cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Thủy Lợi, các thầy
cô giáo trong Khoa Công Trình, Khoa Kinh Tế và Quản Lý đã chỉ bảo, dạy dỗ
trong suốt thời gian học tập tại trường.
Cuối cùng, Tôi xin chân thành cảm ơn những người thân trong gia
đình, bạn bè đồng nghiệp công ty tư vấn 11 đã giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi
trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Mặc dù luận văn đã hoàn thiện với tất cả sự cố gắng, nhiệt tình cũng như
năng lực của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy,
Tôi rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của quý thầy cô và đồng nghiệp,
đó chính là sự giúp đỡ quý báu mà tôi mong muốn nhất để cố gắng hoàn thiện
hơn trong quá trình nghiên cứu và công tác sau này.
Xin chân thành cảm ơn./.
Hà Nội, 01 tháng 11 năm 2015
Học viên

Nguyễn Danh Vũ


BẢN CAM KẾT
Đề tài luận văn cao học “Nghiên cứu kế hoạch tiến độ thi công xây dựng
công trình thủy lợi và ứng dụng tối ưu hóa tiến độ thi công công trình hồ chứa
Tả Trạch – Thừa Thiên Huế” của học viên đã được Nhà trường giao nghiên cứu
theo quyết định số 695/QĐ-ĐHTL ngày 07 tháng 05 năm 2015 của Hiệu
trưởng trường Đại học Thủy Lợi.
Trong thời gian học tập tại trường với sự giúp đỡ của các thầy cô giáo và

nói chung và tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng đang có nhiều bất cập, đặc biệt là tiến
độ thi công các công trình đa phần không đáp ứng được tiến độ đã đề ra.
Trong những năm gần đây, tiến độ thi công xây dựng công trình trở thành vấn
đề rất được quan tâm trong xây dựng nói chung cũng như xây dựng thủy lợi nói
riêng. Tiến độ thi công xây dựng công trình quyết định trực tiếp đến thời gian hoàn
thành công trình và đưa công trình vào khai thác, sử dụng. Việc đẩy nhanh tiến độ thi
công có thể giúp giảm thiểu giá thành của công trình, sớm đưa công trình vào khai
thác. Từ đó đem lại hiệu quả kinh tế cho chủ đầu tư xây dựng công trình nói riêng và
cho xã hội nói chung, trước tình hình đó câu hỏi được đặt ra là: Tiến độ thi công các
công trình có đúng theo tiến độ đề ra hay không? Các nguyên nhân dẫn đến các công
trình không hoàn thành đúng tiến độ đã đề ra?
Hiện nay có rất nhiều công trình xây dựng đang bị chậm tiến độ như các công
trình trong ngành Giao thông, Thủy lợi, Xây dựng và Hạ tầng kỹ thuật. Nguyên nhân
của việc chậm tiến độ đó một phần là do các yếu tố khách quan như thời tiết, khí
hậu… Nhưng, nguyên nhân chính có thể là do trình độ năng lực tổ chức thi công của
các nhà thầu còn hạn chế. Chính vì vậy mà các công trình không được bàn giao đưa
vào sử dụng đúng tiến độ. Điều đó làm tăng chi phí của dự án. Tuy nhiên bên cạnh
đó cũng có nhiều công trình xây dựng áp dụng tiến bộ khoa học, các biện pháp thi
công hiện đại cùng với việc đưa vào sử dụng các loại vật liệu có tính đa dạng và linh
hoạt trong lắp ráp cao đã rút ngắn được thời gian thi công và tiết kiệm được một
khoản chi phí rất lớn.


7

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, em chọn đề tài: “Nghiên cứu kế hoạch tiến
độ thi công xây dựng công trình thủy lợi và ứng dụng tối ưu hóa tiến độ thi công
công trình hồ chứa Tả Trạch – Thừa Thiên Huế” làm luận văn Thạc sỹ.

2. Mục đích của đề tài

được gắn trên trục thời gian xác định.
Công trường xây dựng được tiến hành bởi nhiều tổ chức xây lắp với sự tham
gia của nhà thầu, người thiết kế, doanh nghiệp cung ứng máy móc thiết bị và các loại
tài nguyên... Như vậy, xây dựng một công trình là một hệ điều khiển phức tạp, rộng
lớn. Vì trong hệ có rất nhiều thành phần và mối quan hệ giữa chúng rất phức tạp. Sự
phức tạp cả về số lượng các thành phần và trạng thái của nó là biến động và ngẫu
nhiên. Vì vậy trong quá trình xây dựng công trình không thể điều khiển chính xác
mà có tính xác suất. Để xây dựng một công trình phải có một mô hình khoa học điều
khiển các quá trình – tổ chức và chỉ đạo việc xây dựng. Mô hình đó chính là tiến độ
thi công.
Tầm quan trọng của tiến độ thi công các công trình xây dựng hiện nay
Thực tế hiện nay các công trình xây dựng thường xuyên bị chậm tiến độ. Có rất
nhiều nguyên nhân lý giải cho thực trạng đáng buồn này như: Vốn không đều, thiên
tai, lũ lụt… Nhưng việc không tiến hành lập tiến độ thi công hay lập một cách sơ sài
không chi tiết cũng là một nguyên nhân lớn.
Khi xây dựng công trình phải thực hiện rất nhiều các quá trình xây lắp liên
quan chặt chẽ với nhau trong một không gian và thời gian xác định với tài nguyên có
giới hạn. Như vậy mục đích của lập tiến độ thi công là thành lập một mô hình sản
xuất, trong đó sắp xếp các công việc sao cho bảo đảm xây dựng công trình trong thời
gian ngắn, giá thành hạ, chất lượng cao.


9

Mục đích này có thể cụ thể như sau:
-

Kết thúc và đưa các hạng mục công trình từng phần cũng như tổng thể vào
hoạt động đúng thời hạn định trước.


trình đơn vị được nhóm lại thể hiện bằng một công việc tổng hợp. Trong tổng tiến độ
phải chỉ ra được những thời điểm chủ chốt như giai đoạn xây dựng, ngày hoàn thành
của các hạng mục xây dựng, thời điểm cung cấp máy móc, thiết bị cho công trình và
ngày hoàn thành toàn bộ.
Tiến độ trong thiết kế tổ chức thi công xây dựng gọi tắt là tiến độ thi công
(TĐTC) do đơn vị nhận thầu (B) lập với sự tham gia của các nhà thầu phụ (B’).
Trong đó thể hiện các công việc chuẩn bị, xây dựng tạm, xây dựng chính và thời
gian đưa từng hạng mục công trình vào hoạt động. Tiến độ thi công có thể hiện bằng
đường ngang hay mạng. Tổng tiến độ lập dựa vào tiến độ các công trình đơn vị. Các


10

công trình đơn vị khi liên kết với nhau dựa trên sự kết hợp công nghệ và sử dụng tài
nguyên. Trong tiến độ đơn vị các công việc xây lắp được xác định chi tiết từng
chủng loại, khối lượng theo tính toán của thiết kế thi công. Thời hạn hoàn thành các
hạng mục công trình và toàn bộ công trường phải đúng với tiến độ tổ chức xây dựng.
Tiến độ dùng để chỉ đạo thi công xây dựng, để đánh giá sự sai lệch giữa thực tế
sản xuất và kế hoạch đã lập giúp người cán bộ chỉ huy công trường có những quyết
định để điều chỉnh thi công. Nếu sự sai lệch giữa sản xuất và kế hoạch (tiến độ) quá
lớn đến chừng mực nào đó phải lập lại tiến độ. Lập tiến độ mới dựa trên thực trạng
tại thời điểm đó sao cho giữ được mực tiêu ban đầu, nếu sai lệch càng ít càng tốt,
nhất là thời hạn xây dựng.
Các phương pháp lập tiến độ thi công xây dựng công trình
1.1.1.1

Tiến độ thi công theo sơ đồ ngang

a, Đặc điểm cấu tạo
Kế hoạch tiến độ theo sơ đồ ngang hay còn gọi là kế hoạch tiến độ Gantt.



12

Kế hoạch tiến độ Gannt diễn tả một phương pháp tổ chức sản xuất, một kế
hoạch xây dựng tương đối đơn giản, rõ ràng.
Nhược điểm:
Phương pháp này không thể hiện rõ và chặt chẽ mối quan hệ về công nghệ
và tổ chức giữa các công việc mà nó phải thể hiện. Sự phụ thuộc giữa các công
việc chỉ thực hiện một lần duy nhất trước khi thực hiện kế hoạch do đó các giải
pháp về công nghệ, tổ chức mất đi giá trị thực tiễn là vai trò điều hành khi kế
hoạch được thực hiện. Khó nghiên cứu sâu nhiều phương án, hạn chế về khả năng
dự kiến diễn biến của công việc, không áp dụng được các tính toán sơ đồ một
cách nhanh chóng khoa học.
Không chỉ ra được những công việc quan trọng quyết định sự hoàn thành
đúng thời gian của tiến độ đã đề ra.
Không cho phép bao quát được quá trình thi công những công trình phức
tạp.
Dễ bỏ sót công việc khi quy mô công trình lớn.
Khó dự đoán được sự ảnh hưởng của tiến độ thực hiện từng công việc
đến tiến độ chung.
Trong thời gian thi công nếu tiến độ có trục trặc thì khó tìm được
nguyên nhân và giải pháp khắc phục.
Phạm vi áp dụng:
Các nhược điểm của kế hoạch tiến độ Gantt làm giảm hiệu quả của quá trình
điều khiển khi sử dụng sơ đồ ngang, hay nói cách khác mô hình kế hoạch tiến
độ Gantt chỉ dử dụng hiệu quả đối với các công việc đơn giản, số lượng công tác
không nhiều, mối liên hệ qua lại giữa các công việc ít phức tạp.
1.1.1.2




14

1.1.1.3

Tiến độ thi công theo sơ đồ mạng lưới

Những năm gần đây nhiều phương pháp toán học và kỹ thuật tính toán xâm
nhập rất nhanh vào lĩnh vực tổ chức quản lý, đặc biệt dưới sự trợ giúp của máy
tính. Một trong những phương pháp có hiệu quả nhất là phương pháp sơ đồ mạng,
do hai nhà khoa học Ford và Fulkerson nghiên cứu ra dựa trên các cơ sở về toán
học như lý thuyết đồ thị, tập hợp, xác xuất…Phương pháp sơ đồ mạng lưới dùng
để lập kế hoạch và điều khiển tất cả các loại dự án, giải quyết bất kỳ một nhiệm
vụ phức tạp nào trong khoa học kỹ thuật, kinh tế, quân sự nói chung hay cụ thể
hơn là trong kế hoạch tiến độ thi công xây dựng công trình nói riêng.
Mô hình mạng lưới là một đồ thị có hướng biểu diễn trình tự thực hiện tất cả
các công việc, mối quan hệ và sự phụ thuộc giữa chúng, phản ánh được các quy
luật của công nghệ sản xuất và các giải pháp sử dụng để thực hiện chương trình
để đạt mực tiêu đề ra.
Sơ đồ mạng lưới là phương pháp lập kế hoạch và điều khiển các
chương trình mục tiêu để đạt hiệu quả cao nhất. Đây là một trong những
phương pháp quản lý hiện đại, được thực hiện theo các bước:
- Xác định mục tiêu
- Lập chương trình hành động
- Xác định các biện pháp đảm bảo việc thực hiện chương trình đề ra một
cách hiệu quả nhất.
Một dự án bao giờ cũng gồm nhiều công việc, người phụ trách có kinh
nghiệm có thể biết mỗi công việc đòi hỏi bao nhiêu thời gian, nhưng làm thế nào
sử dụng kinh nghiệm đó của mình để giải đáp những vấn đề như:

yêu cầu công nghệ sản xuất nhằm đảm bảo chất lượng kỹ thuật. Được thể hiện
bằng mũi tên nét liền hoặc xoắn.

- Công việc ảo: Không đòi hỏi chi phí về thời gian, tài nguyên, thực chất là
mối quan hệ logic giữa các công việc, sự bắt đầu của công việc này phụ thuộc
vào sự kết thúc của công việc kia và được thể hiện bằng mũi tên nét đứt.


16

Sự kiện: Phản ánh một trọng thái nhất định trong qua trình thực hiện các
công việc, không đòi hỏi hao phí về thời gian, tài nguyên. Sự kiện là mốc đánh dấu
sự bắt đầu hay kết thúc của một hay nhiều công việc. Được biểu thị bằng một
vòng tròn hay một hình tùy ý và được ký hiệu bằng một chữ số hay chữ cái.
-

Sự kiện đầu công việc: sự kiện mà từ đó mũi tên công việc “đi ra”.

- Sự kiện cuối công việc: sự kiện mà từ đó mũi tên công việc “đi vào”.
Mỗi công việc giới hạn bởi hai sự kiện đầu cuối.
- Sự kiện xuất phát: Sự kiện đầu tiên không có công việc đi vào, thường
ký hiệu bằng số 1.

- Sự kiện hoàn thành: Sự kiện cuối cùng không có công việc đi ra, đánh số
lớn nhất.
Đường: Đường là một chuỗi các công việc được sắp xếp sao cho sự kiện
cuối cùng của công việc trước là sự kiện đầu của công việc sau. Chiều dài của
đường tính theo thời gian, bằng tổng thời gian của tất cả các công việc nằm trên
đường đó. Đường dài nhất đi từ sự kiện xuất phát đến sự kiện hoàn thành gọi là
“đường găng”. Đó là thời gian cần thiết để hoàn thành dự án. Các công việc nằm

sử dụng.
Việc các công trình trọng điểm như đường cao tốc trên cao Hà Đông – Hà Nội,
thủy điện Hồi Xuân (Thanh Hóa), đường cao tốc Hải Phòng – Hà Nội, trạm bơm
Ngoại Độ II (Hà Nội), hệ thống thủy lợi Tân Mỹ (Ninh Thuận), hồ Nước Trong
(Quảng Ngãi), hồ Tả Trạch (Thừa Thiên Huế)… đang bị chậm tiến độ là một trong
những ví dụ điển hình. Dẫu cho đó là những công trình được ưu tiên, nguồn vốn
luôn được cung ứng kịp thời. Nhưng bên cạnh đó có những công trình vẫn hoàn
thiện tiến bộ một cách kịp thời như đường quản lý biên giới (Bộ quốc phòng), trạm


18

bơm Nhất Trai (Bắc Ninh), hồ Định Bình (Bình Định), hồ chứa nước Cửa Đạt
(Thanh Hóa)…
Xét về nguyên nhân của việc chậm chễ có thể là những lý do muôn thửa như:
Đền bù, giải phóng mặt bằng chậm chễ; Chậm chễ trong việc tiến hành các thủ tục
xây dựng cơ bản; khối lượng đồ án lớn, chất lượng kỹ thuật yêu cầu cao; Sự yếu
kém trong khâu quản lý tiến độ thi công…
Tiến độ thi công liên quan trực tiếp đến chi phí thi công xây dựng công trình.
Chính vì vậy, cần phải có một kế hoạch tiến độ thi công tối ưu để giảm thiểu tối đa
được chi phí thi công xây dựng công trình.
Giới thiệu phần mềm trong quản lý tiến độ thi công xây dựng công trình
Giới thiệu về Microsoft
Microsoft là một công ty phần mềm máy tính Mỹ. Đây là một công ty
đứng hàng đầu thế giới về lĩnh vực tin học, đặc biệt là phần mềm máy tính.
Bill Gates là ông chủ của công ty, là một trong mười nhà kinh doanh lỗi lạc trên thế
giới trong thập kỷ cuối cùng của thế kỷ XX.
Phát minh vĩ đại nhất của Bill Gates là đã xây dựng ra ngôn ngữ cơ sở có ưu thế
tối đa, để thay thế hệ ngôn ngữ đôi đã sử dụng trong các máy tính thế hệ đầu.
Nhờ những phát minh và sự nhạy cảm trong kinh doanh, Bill Gates đã nhanh

Mỗi công việc có thể chi tiết hóa với nhiều thông tin, như thời gian của
công việc, ngày bắt đầu và kết thúc công việc, các công việc găng… Điều này giúp
ta có thể thiết lập được các “ Phiếu giao việc” cho từng tổ, đội công nhân.
Có bức tranh tổng thể, biểu diễn toàn bộ bản tiến độ để có thể so sánh các
cách thể hiện tìm ra bản tiến độ hợp lý nhất;
Có thể thay đổi cách trình bày tiến độ cho cùng một dạng sơ đồ.
1.1.1.6

Giải quyết các vấn đề trong lập tiến độ và quá trình điều khiển tiến độ

Có thể điều chỉnh công việc để rút ngắn thời gian kế hoạch theo một thời
hạn định trước.
Nếu thay đổi các dữ liệu cho các công việc, lập tức có tiến độ mới, được
tính toán lại tương ứng, điều này rất phù hợp với điều khiển tiến độ trên công
trường.
Phân bố tài nguyên và cân đối tài nguyên cho từng công việc cũng như toàn
bộ dự án.
Vẽ được các dạng biểu đồ tài nguyên.
1.1.1.7

Quan sát và báo cáo

Có thể quan sát tiến độ với dạng lịch (Calendar) hoặc các dạng sơ đồ
Network Diagram hoặc Gantt Chart.
Có hệ thống sẵn sàng để báo cáo:


20

-

Với những lợi thế như trên, phần mềm Microsoft Project là một công cụ
mạnh để lập tiến độ và điều khiển tiến độ xây dựng.
Việc sử dụng Microsoft Project được trình bày theo các bước sau:
-

Trình tự cài đặt một dự án mới

-

Nhập công việc vào dự án

-

In và vẽ các tư liệu.
Việc lập một dự án bằng Microsoft Project là một quá trình linh hoạt,

không bị gò bó theo một trình tự các bước cứng nhắc. Có thể bắt dầu bằng cách
nhập các công việc cần thiết và có thể điều chỉnh lịch trình về sau. Tiếp theo là
nhập các thông tin cơ bản của dự án, rà soát việc tính toán và các dạng hiển thị,
xác định tài nguyên. Trên thực tế, có thể thực hiện tất cả các bước theo một trình
tự bất kỳ.


21

Nội dung Microsoft Project 2010
1.1.1.10 Cung cấp thông tin tóm lược về dự án.
Ta khởi động chương trình, sau đó bắt đầu một file mới bằng lệnh File New,
trên màn hình sẽ hiện thị hộp thoại Summary Info. Dùng hộp thoại này để ghi các
thông tin cơ bản về một dự án, gồm:

Chiều từ 1:00 PM đến 5:00 PM
Có thể thay đổi lịch làm việc, ngày làm việc, giờ làm việc tùy ý, theo quy định

của dự án, bằng cách tạo ra một lịch mới từ lịch đã có. Để thay đổi lịch làm việc
trong tuần của mỗi tháng hãy chọn Working để đánh dấu những ngày làm việc và
chọn Nonworking để đánh dấu những ngày nghỉ. Lịch cơ sở này có thể dùng cho tất
cả các loại tài nguyên hoặc có thể đặt cho mỗi loại tài nguyên một lịch khác nhau.
1.1.1.11 Nhập công việc vào dự án
Trong phần bên trái của Gantt Chart là bảng Gantt chứa: tên, thời gian mỗi
công việc, đồ thị Gantt bao gồm các đường thanh ngang biểu diễn chiều dài của các
công việc.
Trường đầu tiên sẽ được chọn và có thể bắt đầu ghi tên từng công việc vào dự
án; Microsoft Project 2010 sẽ sử dụng ngày hiện tại, để làm ngày bắt đầu cho dự án
và là ngày bắt đầu cho công việc đầu tiên của dự án.
Lịch cơ sở cho dự án là lịch chuẩn Standard Calendar.


22

Phân chia thời gian theo ràng buộc.
As soon as possible ( càng sớm càng tốt).
Nếu muốn, ta có thể hiệu chỉnh lại chúng sau khi nhập xong các công việc.
Nhập công việc từ View nhìn Task Sheet, bắt đầu Task Sheet đưa ra một bảng Entry
để nhập các công việc cơ sở trong nó. Bảng Entry bao gồm các trường sau:
Chỉ số thứ tự (ID), tên công việc (Task name), thời gian công việc (Duration),
Ngày bắt đầu(Start), ngày kết thúc (Finish), các công việc đứng trước
(Predecessors), tên tài nguyên sử dụng (Resource Names).
1.1.1.12 Nhập tài nguyên cho các công việc
Tài nguyên chính trong xây dựng là công nhân, thiết bị, máy móc, vật liệu…
được sử dụng để hoàn thành những công việc trong dự án.

Các bước thực hiện:
1. Trong trường tên: Ghi tên tài nguyên
2. Nếu muốn chỉ ra một nhóm tài nguyên, khai tên của nhóm tài nguyên trong
trường Group
3. Trong Max Unit khai số đơn vị tài nguyên có thể sử dụng được (mức tối đa
về tài nguyên)
4. Ghi thông tin vào những trường khác nếu cần.
Sau khi nhập các tài nguyên cho công việc, sẽ thiết lập mối quan hệ giữa các
công việc.
1.1.1.13 Mối quan hệ giữa các công việc
Khi nhập các công việc, Microsoft Project 2010 sẽ hiểu là tất cả các công việc
đều bắt đầu từ cùng một ngày và xuất hiện bên lề trái của Gantt Chart. Điều này
không sát với thực tế thi công, chính vì vậy ta phải thiết lập được mối quan hệ giữa
các công việc, để Microsoft Project 2010 tự động tính ngày bắt đầu của các công
việc, với giả thiết không có ngày nghỉ giữa các công việc đó. Có 4 loại quan hệ phụ
thuộc sau:
-

FS (Finish – to – Start) Ngày kết thúc công việc trước sẽ xác định ngày bắt
đầu của công việc sau.

-

FF (Finish – to – Finish) Ngày kết thúc công việc trước sẽ xác định ngày kết
thúc của công việc sau.

-

SF (Start – to Finish) Ngày bắt đầu công việc trước sẽ xác định ngày kết thúc
của công việc sau.


h

+ Ngày:

d

+ Tuần:

w

Thời gian hoàn thành dự án là thời gian kết thúc của công việc cuối cùng.
1.1.1.15 In và vẽ các tư liệu
Microsoft Project 2010 cho phép in và vẽ các tư liệu của dự án theo 2 cách:
- Có thể in ra các View là Giantt Chart, Network Diagram, Task Sheet, Resource
Sheet, Resource Graph và Resource Usage.
- Có thể in ra các mẫu báo cáo cơ bản gồm:
-

Báo cáo về các công việc chính

-

Báo cáo về các công việc và tài nguyên

-

Sử dụng bộ lọc, để gửi ra các thông tin của các công việc hay tài nguyên
riêng biệt