1
CHỈÅNG I
NHỈỴNG KIÃÚN THỈÏC CÅ BN VÃƯ KHÄNG KHÊ ÁØM

Âiãưu ha khäng khê l k thût tảo ra v duy trç âiãưu kiãûn vi khê háûu thêch håüp våïi con
ngỉåìi v cäng nghãû ca cạc quạ trçnh sn xút.
Âãø cọ thãø âi sáu nghiãn cỉïu k thût âiãưu ho khäng khê trỉåïc hãút chụng täi så lỉåüc cạc
tênh cháút nhiãût âäüng cå bn ca khäng khê áøm.

1.1 KHÄNG KHÊ ÁØM
Khäng khê xung quanh chụng ta l häùn håüp ca nhiãưu cháút khê, ch úu l N
2
v O
2
ngoi
ra cn mäüt lỉåüng nh cạc khê trå, CO
2
, håi nỉåïc . . .
-
Khäng khê khä
: Khäng khê khäng chỉïa håi nỉåïc gi l khäng khê khä.Trong cạc tênh
toạn thỉåìng khäng khê khä âỉåüc coi l khê l tỉåíng.
Thnh pháưn ca cạc cháút trong khäng khê khä âỉåüc phán theo t lãû sau :

Bng 1-1 : T lãû cạc cháút khê trong khäng khê khä
Thnh pháưn Theo khäúi lỉåüng (%) Theo thãø têch (%)
- Ni tå : N
2

- Äxi : O

1.2 CẠC THÄNG SÄÚ CA KHÄNG KHÊ ÁØM
1.2.1 Ạp sút.
p sút khäng khê thỉåìng âỉåüc gi l khê ạp. K hiãûu l B. Nọi chung giạ trë B thay âäøi
theo khäng gian v thåìi gian. Tuy nhiãn trong k thût âiãưu ha khäng khê giạ trë chãnh lãûch
khäng låïn cọ thãø b qua v ngỉåìi ta coi B khäng âäøi. Trong tênh toạn ngỉåìi ta láúy åí trảng
thại tiãu chøn B
o
= 760 mmHg .

2
ọử thở I-d cuớa khọng khờ ỏứm thổồỡng õổồỹc xỏy dổỷng ồớ aùp suỏỳt B = 745mmHg vaỡ B
o
=
760mmHg .
1.2.2 Khọỳi lổồỹng rióng vaỡ thóứ tờch rióng.
Khọỳi lổồỹng rióng cuớa khọng khờ laỡ khọỳi lổồỹng cuớa mọỹt õồn vở thóứ tờch khọng khờ . Kyù hióỷu
laỡ

, õồn vở kg/m
3
.
aỷi lổồỹng nghởch õaớo cuớa khọỳi lổồỹng rióng laỡ thóứ tờch rióng. Kyù hióỷu laỡ v
Khọỳi lổồỹng rióng vaỡ thóứ tờch rióng laỡ hai thọng sọỳ phuỷ thuọỹc.
Khọỳi lổồỹng rióng thay õọứi theo nhióỷt õọỹ vaỡ khờ aùp. Tuy nhión cuợng nhổ aùp suỏỳt sổỷ thay õọứi
cuớa khọỳi lổồỹng rióng cuớa khọng khờ trong thổỷc tóỳ kyợ thuỏỷt khọng lồùn nón ngổồỡi ta lỏỳy khọng
õọứi ồớ õióửu kióỷn tióu chuỏứn : t
o
= 20
o
C vaỡ B = B

K
T - Nhióỷt õọỹ tuyóỷt õọỳi cuớa khọng khờ ỏứm, tổùc cuợng laỡ nhióỷt õọỹ cuớa hồi nổồùc ,
o
K

1.2.3.2. ọỹ ỏứm tổồng õọỳi.
ọỹ ỏứm tổồng õọỳi cuớa khọng khờ ỏứm , kyù hióỷu laỡ

(%) laỡ tố sọỳ giổợa õọỹ ỏứm tuyóỷt õọỳi

h

cuớa khọng khờ vồùi õọỹ ỏứm baợo hoỡa
max
ồớ cuỡng nhióỷt õọỹ vồùi traỷng thaùi õaợ cho.

hay :
ọỹ ỏứm tổồng õọỳi bióứu thở mổùc õọỹ chổùa hồi nổồùc trong khọng khờ ỏứm so vồùi khọng khờ ỏứm
baợo hoỡa ồớ cuỡng nhióỷt õọỹ.
Khi

= 0 õoù laỡ traỷng thaùi khọng khờ khọ.
0 <

< 100 õoù laỡ traỷng thaùi khọng khờ ỏứm chổa baợo hoaỡ.
= 100 õoù laỡ traỷng thaùi khọng khờ ỏứm baợo hoỡa.
kgmv /,
1
3


,%
max
p
p
h
=

(1-1)
(1-2)
(1-3)
(1-4)
(1-5)

3
- Âäü áøm
ϕ
l âải lỉåüng ráút quan trng ca khäng khê áøm cọ nh hỉåíng nhiãưu âãún cm giạc
ca con ngỉåìi v kh nàng sỉí dủng khäng khê âãø sáúy cạc váût pháøm.
- Âäü áøm tỉång âäúi
ϕ
cọ thãø xạc âënh bàòng cäng thỉïc, hồûc âo bàòng áøm kãú . ÁØm kãú l thiãút
bë âo gäưm 2 nhiãût kãú : mäüt nhiãût kãú khä v mäüt nhiãût kãú ỉåït. Nhiãût kãú ỉåït cọ báưu bc vi
tháúm nỉåïc åí âọ håi nỉåïc tháúm åí vi bc xung quanh báưu nhiãût kãú khi bäúc håi vo khäng khê
s láúy nhiãût ca báưu nhiãût kãú nãn nhiãût âäü báưu gim xúng bàòng nhiãût âäü nhiãût kãú ỉåït t
ỉ
ỉïng
våïi trảng thại khäng khê bãn ngoi. Khi âäü áøm tỉång âäúi bẹ , cỉåìng âäü bäúc håi cng mảnh,
âäü chãnh nhiãût âäü giỉỵa 2 nhiãût kãú cng cao. Do âọ âäü chãnh nhiãût âäü giỉỵa 2 nhiãût kãú phủ
thüc vo âäü áøm tỉång âäúi v nọ âỉåüc sỉí dủng âãø lm cå såí xạc âënh âäü áøm tỉång âäúi
ϕ

ha. Nhiãût âäü t
s
âọ gi l nhiãût âäü âiãøm sỉång.
Nhỉ váûy nhiãût âäü âiãøm sỉång ca mäüt trảng thại báút k no âọ l nhiãût âäü ỉïng våïi trảng
thại bo ha v cọ dung áøm bàòng dung áøm ca trảng thại â cho. Hay nọi cạch khạc nhiãût âäü
âiãøm sỉång l nhiãût âäü bo ha ca håi nỉåïc ỉïng våïi phán ạp sút p
h
â cho. Tỉì âáy ta tháúy
giỉỵa t
s
v d cọ mäúi quan hãû phủ thüc.

- Nhiãût âäü nhiãût kãú ỉåït
: Khi cho håi nỉåïc bay håi âoản nhiãût vo khäng khê chỉa bo
ha (I=const) . Nhiãût âäü ca khäng khê s gim dáưn trong khi âäü áøm tỉång âäúi tàng lãn. Tåïi
trảng thại
ϕ
= 100% quạ trçnh bay håi cháúm dỉït. Nhiãût âäü ỉïng våïi trảng thại bo ho cúi
kgkkkkg
G
G
d
k
h
/,=
h
k
k
h
k


4
cng ny gi l nhiãût âäü nhiãût âäü nhiãût kãú ỉåït v k hiãûu l t
ỉ
. Ngỉåìi ta gi nhiãût âäü nhiãût kãú
ỉåït l vç nọ âỉåüc xạc âënh bàòng nhiãût kãú cọ báưu tháúm ỉåït nỉåïc.
Nhỉ váûy nhiãût âäü nhiãût kãú ỉåït ca mäüt trảng thại l nhiãût âäü ỉïng våïi trảng thại bo ha v
cọ entanpi I bàòng entanpi ca trảng thại â cho. Giỉỵa entanpi I v nhiãût âäü nhiãût kãú ỉåït t
ỉ
cọ
mäúi quan hãû phủ thüc. Trãn thỉûc tãú ta cọ thãø âo âỉåüc nhiãût âäü nhiãût kãú ỉåït ca trảng thại
khäng khê hiãûn thåìi l nhiãût âäü trãn bãư màût thoạng ca nỉåïc.

1.2.6 Entanpi
Entanpi ca khäng khê áøm bàòng entanpi ca khäng khê khä v ca håi nỉåïc chỉïa trong nọ.
Entanpi ca khäng khê áøm âỉåüc tênh cho 1 kg khäng khê khä. Ta cọ cäng thỉïc:
I = C
pk
.t + d (r
o
+ C
ph
.t) kJ/kg kkk
Trong âọ :
C
pk
- Nhiãût dung riãng âàóng ạp ca khäng khê khä C
pk
= 1,005 kJ/kg.
o

xä (c) sỉí dủng.
Âäư thë I-d âỉåüc xáy dỉûng åí ạp sút khê quøn 745mmHg v 760mmHg.
Âäư thë gäưm 2 trủc I v d nghiãng våïi nhau mäüt gọc 135
o
. Mủc âêch xáy dỉûng cạc trủc
nghiãng mäüt gọc 135
o
l nhàòm lm gin khong cạch giỉỵa cạc âỉåìng cong tham säú âãø thûn
låüi cho viãûc tra cỉïu.
Trãn âäư thë ny cạc âỉåìng I = const nghiãng våïi trủc honh mäüt gọc 135
o
, âỉåìng d = const
l nhỉỵng âỉåìng thàóng âỉïng. Âäúi våïi âäư thë I-d âỉåüc xáy dỉûng theo cạch trãn cho tháúy cạc
âỉåìng tham säú háưu nhỉ chè nàòm trãn gọc 1/4 thỉï nháút .Vç váûy, âãø hçnh v âỉåüc gn ngỉåìi ta
xoay trủc d lải vng gọc våïi trủc I m váùn giỉỵ ngun cạc âỉåìng cong nhỉ â biãøu diãùn, tuy
nhiãn khi tra cỉïu entanpi I ca khäng khê ta váùn tra theo âỉåìng nghiãng våïi trủc honh mäüt
gọc 135
o
.
Trãn âäư thë I-d cạc âỉåìng âàóng nhiãût t=const l nhỉỵng âỉåìng thàóng chãúch lãn trãn , cạc
âỉåìng
ϕ
= const l nhỉỵng âỉåìng cong läưi, cng lãn trãn khong cạch giỉỵa chụng cng xa.
Cạc âỉåìng
ϕ
= const khäng càõt nhau v khäng âi qua gäúc toả âäü. Âi tỉì trãn xúng dỉåïi âäü
áøm
ϕ
cng tàng. Âỉåìng cong
ϕ

Hỗnh 1.1 : ọử thở I-d cuớa khọng khờ ỏứm