Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn1 of 56.

LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa luận, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp
đỡ. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý thầy giáo, cô giáo của trường
Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã nhiệt tình giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi
cho tôi trong thời gian học tập.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới Thạc sĩ cô: Trần Hạnh
Phương người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên
cứu và thực hiện đề tài. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân và
bạn bè đã dành cho tôi sự quan tâm khích lệ và chia sẻ trong suốt thời gian học
tập và nghiên cứu.
Mặc dù có nhiều cố gắng, nhưng khóa luận khó tránh khỏi thiếu sót.
Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo
và các bạn.
Xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, ngày tháng

năm 2016.

Tác giả

Phạm Thị Hằng

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn1 of 56.


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn2 of 56.

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng kết quả nghiên cứu trong khóa luận này là trung thực


SGV

: Sách giáo viên

NNC

: Nhà nghiên cứu

PPDH

: Phương pháp dạy học

THPT

: Trung học phổ thông

GQVĐ

: Giải quyết vấn đề

DKTL

: Dự kiến trả lời

NXB

: Nhà xuất bản

ĐHSP

THPT ........................................................................................... 10
1.1.3. Năng lực Ngữ văn ................................................................. 11
1.1.3.1. Khái niệm ....................................................................... 11
1.1.3.2. Cấu trúc .......................................................................... 12
1.1.4. Những năng lực Ngữ văn của học sinh THPT ...................... 13
1.1.4.1. Năng lực đọc - hiểu ........................................................ 13
1.1.4.2. Năng lực cảm thụ thẩm mĩ ............................................. 14
1.1.4.3. Năng lực tiếp nhận ........................................................ 14
1.1.4.4. Năng lực đánh giá .......................................................... 14

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn4 of 56.


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn5 of 56.

1.2. Cơ sở thực tiễn ............................................................................. 15
Chương 2. PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGỮ VĂN CHO HỌC SINH
THPT QUA DẠY HỌC ĐỌC HIỂU ĐOẠN TRÍCH “HỒN TRƯƠNG
BA, DA HÀNG THỊT” (LƯU QUANG VŨ) ........................................ 17
2.1 Nguyên tắc .................................................................................... 17
2.1.1 Tính sáng tạo ......................................................................... 17
2.1.2 Tính khoa học......................................................................... 17
2.1.3. Tính thực tiễn ........................................................................ 17
2.2. Vận dụng dạy học đọc hiểu đoạn trích “Hồn Trương Ba, da hàng
thịt” nhằm phát triển năng lực Ngữ văn cho học sinh THPT ............ 18
2.2.1. Phát triển năng lực đọc - hiểu ............................................... 18
2.2.1.1. Phương pháp đọc diễn cảm ............................................ 18
2.2.1.2. Phương pháp đóng vai .................................................. 20
2.2.2. Phát triển năng lực tiếp nhận ................................................ 21
2.2.2.1. Sử dụng phương tiện dạy học trực quan ........................ 21

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn6 of 56.


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn7 of 56.

MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục phổ thông nước ta hiện nay đang chuyển mình từ giáo dục nội
dung sang giáo dục giáo dục phát triển năng lực cho học sinh và trong các nhà
trường phổ thông lối dạy học “truyền thụ một chiều” đang dần chuyển sang dạy
học theo hướng phát triển năng lực vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình
thành năng lực và phẩm chất cho các em. Từ đó, nhà trường đào tạo những con
người có kĩ năng sống, kĩ năng giải quyết tình huống, vận dụng những điều
mình học được vào thực tiễn, khả năng tự học để học tập suốt đời.
Trong xu hướng đổi mới chung của chương trình giáo dục, môn Ngữ văn
cũng chuyển mình. Việc dạy văn theo định hướng phát triển năng lực học sinh
đã được phần lớn giáo viên đồng tình và thực hiện. Với xu hướng đó thì việc
đọc hiểu một tác phẩm văn học theo định hướng phát triển năng lực Ngữ văn
cho học sinh THPT cũng đang được tiến hành đổi mới nhằm phát huy tối đa
các năng lực cho học sinh. Giúp giáo viên chủ động trong giảng dạy có thể lựa
chọn kiến thức truyền thụ phù hợp đối tượng học sinh.g Học sinh chủ động
lĩnh hội kiến thức và tự rèn luyện được nhiều kỹ năng. Đổi mới từ cách dạy
truyền thống thiên về đọc chép sang cách dạy đọc - hiểu. Trước đây, chúng ta
thường coi phân tích hay giảng văn, bình luận là một phương pháp đặc thù của
dạy học văn thì hiện nay cách dạy đọc hiểu giúp học sinh biết cách đọc, cách
tiếp cận, khám phá nội dung và nghệ thuật của văn bản theo các mức độ khác
nhau từ đọc đúng sang đọc sáng tạo, khơi dậy ở học sinh khả năng liên tưởng,
tưởng tượng, giúp học sinh thực sự được đắm mình trong thế giới văn chương.
Từ đó, khơi dậy ở các em tình cảm mang tính thẩm mĩ, biết hướng tới giá trị
chân - thiện - mĩ.

cho người đọc” tham gia hội thảo chương trình và SGK thí điểm THCS tháng
9/2009. Với kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu lâu năm, giáo sư chỉ ra tầm
quan trọng của vấn đề đọc hiểu góp phần củng cố, nắm vững sử dụng thành
thạo Tiếng Việt. Đồng thời giáo sư cũng chỉ ra đọc là năng lực văn hóa có ý
nghĩa cơ bản đối với việc phát triển nhân cách học sinh.

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn8 of 56.

2


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn9 of 56.

NNC Trần Đình Sử trong bài viết: “Môn văn và thực trạng và giải pháp”
đăng trên báo văn nghệ số ra ngày 14 tháng 2 năm 1998 đã nhấn mạnh: Rèn
luyện kĩ năng biết đọc hiểu các văn bản nhằm rèn cho học sinh một cách đọc
có văn hóa, có phương pháp không suy diễn tự tiện, dung tục. Từ đó giúp học
sinh nắm được nội dung và nghệ thuật của tác phẩm. Giáo sư cũng đưa ra giải
pháp thực hiện: “SGK cần được chuẩn bị công phu, chú thích kĩ, chính xác.. .
bên cạnh hệ thống câu hỏi gợi ý cách đọc cần phải có câu hỏi kiểm tra xem học
sinh có đọc và hiểu thực sự không”.
Trong cuốn: “Phương pháp dạy học văn” nhà nghiên cứu Phan Trọng
Luận cho rằng: Đọc là một trong ba phương pháp thường dùng khi tiếp cận
tác phẩm văn chương. Ông cũng đã chỉ ra rằng: “Nhiều giáo viên thất bại
trong giờ giảng văn vì không biết phát huy nghệ thuật đọc diễn cảm: Giờ văn
rời rạc, khô khan, thiếu xúc cảm, nặng nề diễn giải. Người giáo viên đơn độc,
xa cách nhà văn không được nhà văn hỗ trợ. Đọc diễn cảm gắn bó suốt trong
quá trình giảng văn làm cho tiếng nói nhà văn luôn luôn gần gũi với học sinh.
Giờ giảng văn trở thành một công việc tâm tình, một cuộc giao tiếp thật sự
cho cuộc sống không còn là một giờ bàn luận về chính trị, lí luận, nặng nề xã

Minh, Lưu Khánh Thơ. Các tác giả này đều nhấn mạnh đến sự sáng tạo nghệ
thuật nổi bật của Lưu Quang Vũ khi xây dựng vở kịch này là khai thác các mô
típ dân gian để viết kịch bản mang đậm dấu ấn cá nhân và phong cách riêng. Ý
nghĩa của vở kịch không chỉ đề cập đến chuyện của một thời mà còn đề cập đến
chuyện của muôn đời.
- Bài “Nhân đọc và xem Hồn Trương Ba, da hàng thịt”, của tác giả Phan
Trọng Thưởng nêu rõ: Vở kịch vừa mang ý nghĩa tự nó, vừa mang ý nghĩa cho
nó. Nghĩa tự nó của “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” là sự hòa hợp và ý thức đạo
lý về phần hồn và phần xác của con người. Còn nghĩa cho nó là cuộc đấu tranh
cho sự hoàn thiện nhân cách con người. Tác giả Phan Trọng Thưởng cũng nói
đến sáng tạo nghệ thuật của Lưu Quang Vũ khi xây dựng vở kịch:
Khai thác triết lí nhân sinh trong truyện cổ tích “Hồn Trương Ba, da hàng
thịt”… Từ triết lí nhân sinh trong truyện cổ tích, Lưu Quang Vũ đã sáng tạo
nên một tác phẩm đa nghĩa.
- Cuốn “Lưu Quang Vũ - về tác gia và tác phẩm” của Lý Hoài Thu Lưu Khánh Thơ, NXB Giáo dục (2007) có một số bài viết về những sáng tạo

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn10 of 56.

4


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn11 of 56.

nghệ thuật của Lưu Quang Vũ khi xây dựng vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng
thịt”.
Tất cả những bài viết trên đều tập trung làm sáng tỏ và phong phú thêm
vai trò của đọc - hiểu văn trong dạy và học tác phẩm văn chương trong nhà
trường, cùng với các công trình nghiên cứu vể tác phẩm “Hồn Trương Ba, da
hàng thịt” đã đưa ra những phương hướng tiếp cận văn bản này. Đã giúp người
viết có một cách nhìn nhận về hướng đi về vấn đề đọc - hiểu, và đoạn trích

giáo viên. Mặt khác đưa ra các phương pháp dạy học tích cực cùng hệ thống
câu hỏi cho giờ học tác phẩm của Lưu Quang Vũ nhằm phát triển các năng lực
đặc thù của môn Ngữ văn cho HS THPT.
b. Về mặt thực tiễn
Xây dựng các phương pháp, kĩ thuật cùng các câu hỏi cho giờ dạy học
tác phẩm của Lưu Quang Vũ sẽ mở ra một hướng đi hiệu quả không những cho
việc giảng dạy tác phẩm của ông nói riêng mà còn cho cả việc giảng dạy các
tác phẩm có cùng thể loại. Hạn chế được tình trạng mày mò, lúng túng của phần
đông giáo viên khi triển khai cho học sinh khám phá tác phẩm, góp phần loại
bỏ những câu hỏi mang tích chất chiếu lệ, rườm rà, những câu hỏi chưa thực sự
khơi dậy năng lực đọc - hiểu của các em.
7. Cấu trúc khóa luận
Luận văn ngoài phần mở đầu ra gồm 3 phần:
MỞ ĐẦU
NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn
Chương 2: Phát triển năng lực ngữ văn cho học sinh THPT qua dạy học
đọc hiểu đoạn trích “Hồn trương ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ)
Chương 3: Thiết kế giái án thực nghiệm
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
NỘI DUNG

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn12 of 56.

6


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn13 of 56.



Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn14 of 56.

dung và hình thức tiềm ẩn trong tác phẩm văn chương và cảm nhận được triết
lý nhân sinh mà tác giả muốn gửi gắm trong đó.
Với sự kiến giải trên, giáo sư đã đưa ra khái niệm“Đọc - hiểu văn chương
là phân tích mối quan hệ biện chứng giữa ba tầng cấu trúc của tác phẩm tìm
ra sự quy chiếu và giá trị riêng của nó”. Từ những vấn đề có tính chất lý luận
trên, giáo sư đưa ra những bài học sư phạm bổ ích “Dạy đọc - hiểu là dạy người
tiếp nhận cách thức đọc ra nội dung trong những mối quan hệ ngày càng bao
quát văn bản” [8, tr.88].
Đọc - hiểu văn bản không chỉ là hoạt động chiếm lĩnh kiến thức của riêng
phân môn Văn học mà còn là đầu mối cho việc vận dụng và liên thông kiến
thức đối với phân môn Tiếng Việt và Tập làm văn.
Dạy học sinh theo phương thức đọc - hiểu là biểu hiện rõ nét nhất của
việc “Đổi mới phương thức dạy và học, nhằm phát huy tư duy sáng tạo và năng
lực tự học của học sinh”.
1.1.1.2. Vấn đề đọc hiểu văn bản văn học trong trường THPT
Quá trình phân tích bản chất, cơ sở khoa học và nghệ thuật của hoạt động
đọc - hiểu đã đồng thời cho ta thấy rõ nội dung đọc - hiểu trong nhà trường. Đó
là quá trình kích hoạt học sinh tham gia vào việc vừa đọc vừa tìm hiểu văn bản
theo mục giáo dục đặt ra. “Giảng nghĩa, bình văn cũng là đọc - hiểu, nhưng đó
là đọc - hiểu của người dạy, còn đọc - hiểu của người học sẽ là chiếm lĩnh văn
học bằng đối thoại, lấy câu hỏi do thày thiết kế làm phương tiện” [3, tr.5].
Tiếp nhận là một hoạt động tạo nghĩa của người đọc vì vậy khi chưa có
hoạt động đọc thì tác phẩm văn học chỉ tồn tại như một mô hình nghệ thuật.
Tác phẩm văn học chỉ thực sự có sự sống và có ý nghĩa khi bạn đọc biến
nó thành sự kiện trong tâm hồn mình. Nói một cách khác là dạy đọc - hiểu là
quá trình hoá tâm lý và hoạt động nhận thức của người học để từ đó họ tìm thấy

thức cái hay, cái đẹp và hiểu được tiếng nói của tác giả.
Tiếp nhận văn học là hoạt động giao tiếp đặc biệt giữa tác phẩm với
người đọc. Gần đây nhất, kế thừa và phát triển những thành tựu của lí thuyết
tiếp nhận, chuyên luận "Đọc và tiếp nhận văn chương” (NXB Giáo dục) đã trả
đọc về đúng vị trí xứng đáng của nó trong quá trình khám phá chiều sâu của tác
phẩm văn chương. Tác giả Nguyễn Thanh Hùng khẳng định "Tiếp nhận văn

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn15 of 56.

9


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn16 of 56.

học là một quá trình vì nó chỉ diễn ra theo một hoạt động duy nhất là đọc văn
- một thứ văn bản được kiến tạo bằng thời gian". Thông qua quá trình đọc văn
với những yêu cầu riêng của một hoạt động tinh thần dựa trên một đối tượng
thẩm mĩ, mục đích tiếp nhận là để hiểu được tác phẩm văn chương. Như vậy
đọc là hoạt động bao trùm xuyên thấm mọi tầng nấc cảm thụ và hiểu biết về tác
phẩm văn chương trong hệ thống các hoạt động tiếp cận, phân tích, cắt nghĩa
và bình giá.
1.1.2.2. Quá trình tiếp nhận văn bản văn học trong trường THPT
- Đọc tác phẩm
Tác phẩm văn học tồn tại dưới dạng văn bản là một hệ thống khách quan
là lớp vỏ ngôn từ được tổ chức theo một kiểu, loại nào đó phù hợp vào chức
năng nó phải thực hiện theo dụng ý của nhà văn. Cho nên, bước đầu tiên chiếm
lĩnh tác phẩm văn học đó là phải đọc để giải mã hệ thống kí hiệu ngôn ngữ đó.
Nếu như với những môn khoa học thực nghiệm để khai thác thông tin người ta
có thể tiến hành thí nghiệm, trực quan… thì với tiếp nhận văn học, đọc là bước
đầu tiên, không thể thay thế. Với mỗi loại văn bản khác nhau sẽ có những cách

chưa bao giờ được coi là bằng phẳng, trơn tru mà nó luôn bị cản trở bởi sự
“chuyên chế về khoảng cách”. Đó là khoảng cách về không gian, khoảng cách
về thời gian, khoảng cách về ngôn ngữ, tâm lí, văn hóa… Sự chuyên chế này
không bao giờ mất đi mà nó chỉ có thể rút ngắn. Bởi thế có nhiều biện pháp
khác nhau được đưa ra nhằm khắc phục các khó khăn do khoảng cách tiếp
nhận gây ra. Từ đó, tôi xác định sự cần thiết của việc đổi mới phương pháp
dạy học theo hướng vận dụng các phương pháp dạy học tích cực vào đọc
hiểu văn bản để từ đó phát huy các năng lực Ngữ văn của HS THPT nhằm
khắc phục những hạn chế trong dạy học, nâng cao chất lượng bộ môn và tạo
cho các em cách học văn đạt hiệu quả hơn, hứng thú hơn đối với môn học.
1.1.3. Năng lực Ngữ văn
1.1.3.1. Khái niệm
“Từ điển tiếng Việt” do Hoàng Phê chủ biên (NXB Đà Nẵng 1998) có
giải thích: Năng lực là “khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để
thực hiện một hoạt động nào đó. Phẩm chất tâm lí và sinh lí tạo cho con người
khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao”.

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn17 of 56.

11


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn18 of 56.

Trong tài liệu tập huấn việc dạy học và kiểm tra, đánh giá theo theo định
hướng phát triển năng lực của học sinh do Bộ giáo dục và Đào tạo phát hành
năm 2014 thì: “Năng lực được quan niệm là sự kết hợp một cách linh hoạt và
có tổ chức kiến thức, kỹ năng với thái độ, tình cảm, giá trị, động cơ cá nhân,…
nhằm đáp ứng hiệu quả một yêu cầu phức hợp của hoạt động trong bối cảnh
nhất định. Năng lực thể hiện sự vận dụng tổng hợp nhiều yếu tố (phẩm chất

- Kiến thức
Kiến thức là cơ sở hình thành và rèn luyện năng lực là những kiến thức
mà người học phải năng động, tự kiến tạo, huy động được. Việc hình thành và
rèn luyện năng lực được điền theo hình xoáy trôn ốc, trong đó các năng lực có
trước được sử dụng để kiến tạo kiến thức mới; và đến lượt mình, kiến thức lại
đặt cơ sở để hình thành những năng lực mới.
- Kĩ năng
Kĩ năng theo nghĩa hẹp là thao tác, những cách thức thực hành, vận dụng
kiến thức, kinh nghiệm đã có để thực hiện một hoạt động nào đó trong môi
trường quen thuộc. Kĩ năng hiểu theo nghĩa rộng, bao hàm những kiến thức,
những hiểu biết và trải nghiệm,… giúp cá nhân có thể thích ứng khi hoàn cảnh
thay đổi.
- Thái độ
Kiến thức, kĩ năng là cơ sở cần thiết để hình thành năng lực trong một
lĩnh vực hoạt động nào đó. Không thể có năng lực về toán nếu không có kiến
thức được thực hành, luyện tập trong những dạng bài khác nhau. Tuy nhiên, chỉ
có kiến thức, kĩ năng trong một lĩnh vực nào đó thì chưa chắc đã được coi là có
năng lực, mà còn cần đến việc sử dụng hiệu quả nguồn kiến thức, kĩ năng cùng
với thái độ, giá trị, trách nghiệm bản thân để thực hiện thành công các nhiệm
vụ và giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiến khi điều kiện và bối cảnh
thay đổi.
1.1.4. Những năng lực Ngữ văn của học sinh THPT
Các năng lực mà môn học Ngữ văn hướng đến là:
1.1.4.1. Năng lực đọc - hiểu
Đọc hiểu là một trong những năng lực tối thiểu cần thiết cho một học
sinh chuẩn bị bước vào cuộc sống trưởng thành và cũng là những giá trị nền

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn19 of 56.

13

Năng lực đánh giá tác phẩm là năng lực nhìn nhận, phát hiện giá trị của
tác phẩm ở tầm khái quát, vĩ mô trong nhiều quan hệ giữa tác phẩm với tác giả,

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn20 of 56.

14


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn21 of 56.

với những tác phẩm khác của các tác giả khác, với đời sống xã hội phát sinh của
tác phẩm, với đời sống xã hội ngày nay. Năng lực đánh gía tác phẩm đòi hỏi HS
phải có những hiểu biết tác phẩm, phải đặt tác phẩm trong nhiều quan hệ so sánh,
đối chiếu với thời đại với các sáng tác và tác phẩm… để có thể đưa ra được
những nhận định khách quan có giá trị về vai trò, về vị trí của tác phẩm trong
lịch sử sáng tác của nhà văn cũng như ở tiến trình lịch sử văn học.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Vấn đề dạy học đoạn trích “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” trong nhà
trường THPT hiện nay
Đoạn trích kịch bản “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” được đưa vào
giảng dạy trong nhà trường Trung học phổ thông từ năm học 2008 - 2009. Đây
là một kịch bản văn học hiện đại, phản ánh những vấn đề thời sự trong cuộc
sống, xã hội. Đó là những vấn đề còn khá xa lạ với lứa tuổi học sinh. Để đạt
được kết quả dạy học như mong muốn người giáo viên cần giảng dạy như thế
nào? Thực tế dạy học tác phẩm này ra sao? Chúng tôi đã tiến hành khảo sát về
tình hình dạy học đoạn trích của giáo viên.
Một số giáo viên cho rằng “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” là một vở kịch
hay, vấn đề được phản ánh trong tác phẩm dễ hiểu hơn so với một số kịch bản
khác. Vì vậy học sinh dễ tiếp nhận giá trị nội dung, cả giáo viên và học sinh
đều có hứng thú khi học tác phẩm.

nhằm phát triển năng lực Ngữ văn cho HS vẫn còn hạn chế:
- Chưa phát huy hết được các năng lực của các em.
- Chưa tạo được hứng thú học tập đối với bài học.
Do đó để các em có thể phát huy được hết khả năng, năng lực của mình
cũng như tạo hứng thú học tập cho các em đối với môn Ngữ văn nói chung và
đoạn trích kịch bản “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” cần phải sử dụng các PPDH
theo đặc thù của môn học và các PPDH chung một cách phù hợp nhằm từng
bước nâng cao hiệu quả dạy học Ngữ văn.

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn22 of 56.

16


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn23 of 56.

Chương 2
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGỮ VĂN CHO HỌC SINH THPT
QUA DẠY HỌC ĐỌC HIỂU ĐOẠN TRÍCH “HỒN TRƯƠNG BA,
DA HÀNG THỊT” (LƯU QUANG VŨ)
2.1 Nguyên tắc
2.1.1 Tính sáng tạo
Mỗi mô hình lí luận dạy học, PPDH đều có những điểm mạnh, điểm hạn
chế nhất định. Nhưng khi xem xét việc thực hiện một mục tiêu dạy học nhất
định thì có một số PPDH có khả năng cao hơn các PPDH khác. Chẳng hạn nếu
đặt mục tiêu nhanh chóng truyền nội dung quy định thì PPDH thuyết trình có
vị trí quan trọng. Nhưng nếu đặt mục tiêu phát triển năng lực tìm tòi sáng tạo
của học sinh thì vấn đề sẽ khác đi. Vì vậy mà PPDH cần phát huy được khả
năng sáng tạo của HS.
2.1.2 Tính khoa học

những phương pháp, kĩ thuật… khác nhau vào để giúp học sinh đạt được phát
triển năng lực đó.
2.2.1. Phát triển năng lực đọc - hiểu
Mục tiêu:
Năng lực đọc - hiểu không chỉ được rèn luyện từ học THPT mà đã được
hình thành từ cấp tiểu học. Nhưng đối với cấp tiểu học là đọc chữ cho thành
thạo thì đối với THPT được nâng cao hơn nhằm phát triển các năng lực cho học
sinh THPT. Đọc không chỉ là đọc đúng mà còn là đọc hay, đặc biệt là HS có
cách tiếp cận tác phẩm một cách nhanh nhất để từ đó hiểu tác phẩm (nội dung,
nghệ thuật, tư tưởng, tình cảm, thông điệp… mà tác giả gửi gắm).
2.2.1.1. Phương pháp đọc diễn cảm
Nếu lời văn trong văn bản kịch chủ yếu là lời thoại trực tiếp của nhân vật
tham gia vào các biến cố đời sống, thì phương pháp đọc diễn cảm sẽ đặt ra yêu
cầu tái hiện lại giọng điệu, tính cách của nhân vật trong kịch bản.Phương pháp
đọc diễn cảm là một hoạt động sáng tạo trong quá trình nhận thức của con
người.
Phương pháp đọc diễn cảm với rất nhiều ưu điểm nên các giáo viên
thường tận dụng mọi khả năng để pháy huy sức mạnh của nghệ thuật đọc diễn

Footer Page -Phng pháp dy hc Ng vn24 of 56.

18


Header Page - Phng pháp dy hc Ng vn25 of 56.

cảm. Với đoạn trích “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” là một văn bản kịch nên
việc đọc diễn cảm sẽ diễn ra theo hình thức đó là: Từng đoạn hội thoại tương
ứng với các nhân vật hội thoại trong đoạn trích.
Ví dụ trong phân đoạn 1: Hồn Trương Ba và xác hàng thịt.