PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HÀNH CHO SINH VIÊN CAO ĐẲNG NGHỀ ĐÀ NẴNG
THÔNG QUA VIỆC DẠY VÀ HỌC MÔN CHÍNH TRỊ
DEVELOPMENT OF PRACTICAL CAPACITY FOR STUDENTS OF DANANG VOCATINONAL
TRAINING COLLEGES THROUGH TEACHING AND LEARNING STUDIES
TÓM TẮT
Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận năng lực thực hành của sinh viên là trào lưu tích cực
đã và đang diễn ra trong giáo dục nghề nghiệp. Thực chất của trào lưu này là hướng toàn bộ quá trình dạy
học vào người học trên cơ sở vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học sao cho khai thác được tối đa
tiềm năng trí tuệ, tính tích cực và sự sáng tạo của họ. Năng lực thực hành cho sinh viên trong dạy học lý
luận chính trị là một yêu cầu thực hiện theo hướng tích cực đó.
Từ khóa: Năng lực thực hành, dạy và học lý luận chính trị, sinh viên học nghề
ABSTRACT
Renovating teaching methods in the direction of students' practical ability approach is a positive trend that
has been taking place in vocational education. The essence of this movement is to direct the entire teaching
process to the learners on the basis of flexible application of teaching methods so as to fully exploit their
intellectual potential, their activeness and creativity. . Practical capacity for students in the teaching of
political theory is a requirement for positive direction.
Key words: Practice capacity, Teach and learn political theory, Vocational students.
Hiện nay, “thực hành” trong dạy học các môn
lý luận chính trị ở các trường dạy nghề còn ít
được sử dụng và nếu có thì chủ yếu tập trung vào
việc rèn luyện các bài tập kinh tế chính trị. Sự
nhận thức chưa đúng đắn này không chỉ làm hạn
chế hiệu quả mà còn là sự thực hiện không đúng
những tính chất, nguyên lý giáo dục của một nền
giáo dục hiện đại. Trong giáo dục nói chung, dạy
học lý luận chính trị nói riêng, nguyên lý học đi
đôi với hành được xem là nguyên tắc giáo dục cơ
bản nhất, là một tư tưởng giáo dục vừa có tính
khoa học, vừa có tính thực tiễn. Phát triển năng
được định nghĩa là “làm để áp dụng lí thuyết vào
thực tế”. Vậy có thể hiểu, Năng lực thực hành là
khả năng vận dụng phối hợp kiến thức, kỹ năng,
thái độ vào trong các điều kiện ngoại cảnh (khách
quan) khác nhau để giải quyết các vấn đề thực
tiễn một cách có hiệu quả nhất. Năng lực thực
hành gắn với khả năng hành động, nghĩa là đòi
hỏi sinh viên phải làm được, vận dụng được kiến
thức lí thuyết vào thực tiễn chứ không chỉ dừng
lại ở hiểu.
Các kỹ năng thực hành của môn lý luận chính
trị mà sinh viên được rèn luyện chính là vận dụng
các nguyên lý của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh vào giải quyết các vấn đề
thực tiễn đời sống xã hội và quá trình rèn luyện
bản thân.
2. Môn lý luận chính trị với việc phát triển
năng lực thực hành cho sinh viên trường Cao
đẳng Nghề Đà Nẵng
Các môn học trong chương trình đào tạo nghề
đều mục tiêu phát triển năng lực thực hành cho
sinh viên với nội dung và phương pháp rất khác
nhau. Do đặc thù của ngành học nên có những bộ
môn rất dễ thực hiện mục tiêu này, ví dụ các môn
thực hành nghề cho các ngành nghề cụ thể. Tuy
nhiên, cũng có một số môn học rất khó thực hiện
mục tiêu phát triển năng lực thực hành cho sinh
viên, trong đó có môn lý luận chính trị.
cũng như trong nghề nghiệp sau khi ra trường.
3. Nguyên tắc và biện pháp phát triển năng
lực thực hành cho sinh viên qua dạy học lý
luận chính trị
Việc phát triển năng lực thực hành cho sinh
viên qua việc dạy học lý luận chính trị cần dựa
trên các nguyên tắc cơ bản sau:
Một là, giảng viên phải xuất phát từ nội dung
kiến thức của môn học để thực hiện việc phát triển
năng lực thực hành cho sinh viên. Ở từng bài,
giảng viên chỉ lựa chọn những kiến thức cơ bản
nhất có khả năng phát triển năng lực thực hành
cho sinh viên. Mối bài chỉ nên lựa chọn một đến
hai đơn vị kiến thức cơ bản. Con đường phát triển
năng lực thực hành nhất thiết phải gắn với con
đường hình thành kiến thức cơ bản của sinh viên.
Giảng viên tuyệt đối tránh đưa nội dung thực hành
không gắn với kiến thức cơ bản của bài học.
Hai là, nội dung thực hành phải phù hợp với
nhận thức, tâm sinh lí lứa tuổi. Nội dung thực
hành phải đảm bảo tính vừa sức, tính sư phạm thì
mới thực sự phát triển được năng lực thực hành
cho sinh viên. Giảng viên nên tránh cho sinh viên
thực hành những vấn đề lí luận trừu tượng hoặc
những vấn đề sinh viên chưa biết, chưa hiểu.
Ba là, giảng viên thực hiện quá trình phát triển
năng lực thực hành cho sinh viên theo nguyên tắc
từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, từ chưa
quen đến quen, đến thành thục một năng lực thực
hành nào đó. Ví dụ, để tập cho sinh viên có thói
người học việc thực hành. Trong huấn luyện quận
sự, người sĩ quan chỉ huy, hay giảng viên hướng
dẫn bao giờ cũng làm mẫu để chiến sĩ học viên
làm theo. Việc huấn luyện thể thao, võ thuật, đào
tạo vận động viên … cũng phải tuân theo nguyên
tắc ấy. Trong giáo dục và đào tạo, đối với hầu hết
các môn học, muốn thành công và hiệu quả không
thể không làm mẫu, thực hành.
Tuy nhiên, việc làm mẫu của giảng viên không
hoàn toàn rập khuôn cách làm mẫu của thợ cả,
người dạy quân sự, huấn luyện viên thể thao …
nhưng về hình thức làm mẫu thì cũng giống như
vậy. Giảng viên đưa ra một mẫu đúng và có thể
thuyết trình để sinh viên làm theo. Giảng viên có
thể lấy tấm gương danh nhân, tấm gương người
tốt, việc tốt của Thầy Cô giáo, sinh viên trong nhà
trường và ngoài xã hội để sinh viên làm theo
những tấm gương đó. Những tấm gương được nêu
phải gắn với một kỹ năng thực hành nào đó để
sinh viên tập làm theo.
Giảng viên tập cho sinh viên cách giải quyết
các vấn đề thực tiễn qua giờ thảo luận bằng cách
đặt ra những tình huống thực tiễn để sinh viên
thảo luận, giải quyết nhiệm vụ đặt ra. Qua đó, sinh
viên sẽ tập được các kĩ năng giải quyết các vấn đề
thực tiễn, tập cách xử sự đúng với những tình
huống thực tiễn.
Giảng viên cần lập chương trình, kế hoạch và
tổ chức cho sinh viên thực hiện hoạt động tham