VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LƯƠNG THANH AN

PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM
VỀ MA TÚY TỪ THỰC TIỄN TỈNH HÀ TĨNH
Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
Mã số: 60.38.01.05

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – 2017


Công trình được hoàn thành tại:
Học viện Khoa học Xã hội

Người hướng dẫn khoa học:
GS.TS NGUYỄN NGỌC ANH
Phản biện 1: TS. ĐỖ ĐỨC HỒNG HÀ
Phản biện 2: PGS. TS CAO THỊ OANH

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại:
Học Viện Khoa học Xã hội vào lúc: 16 giờ, ngày.02 tháng 11
năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Thư viên Học viện Khoa học Xã hội


địa bàn trở nên rất phức tạp.
Chính vì vậy, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma
túy trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã được cấp ủy đảng và chính quyền
tỉnh Hà Tĩnh đặc biệt quan tâm, các cơ quan chức năng đã tăng
cường tổ chức các biện pháp hành chính, nghiệp vụ, có sự phối hợp
với các cơ quan, đoàn thể quần chúng trong việc phòng ngừa tình
hình tội phạm. Tuy nhiên, tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh
Hà Tĩnh vẫn còn diễn biến phức tạp, gây ra những tác hại cho cộng
đồng, cho từng cá nhân, gây mất an ninh trật tự.
Trước thực trạng nêu trên, đã có một số đề tài nghiên cứu,
đánh giá về hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm về ma túy
nhằm góp phần kiểm soát, đẩy lùi tội phạm ma túy ra khỏi đời sống
xã hội. Tuy nhiên, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu, đánh
giá thực trạng hoạt động của các đối tượng tội phạm ma túy và các
băng nhóm tội phạm về ma túy cũng như công tác phòng ngừa tình
hình tội phạm ma túy trên địa bàn toàn tỉnh Hà Tĩnh. Xuất phát từ
những lý do trên, tác giả chọn nghiên vấn đề “ Phòng ngừa tình hình
tội phạm về ma túy từ thực tiễn tỉnh Hà Tĩnh” làm đề tài luận văn
thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
- “Tội phạm về ma túy thực trạng, nguyên nhân và giải pháp”,
(2005) luận án tiến sĩ của tác giả Vũ Quang Vinh, Học viện Cảnh sát
nhân dân.

2


- “Đấu tranh phòng chống ma túy trên địa bàn quận Hai Bà
Trưng, thành phố Hà Nội” (2010) luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Thị
Minh, Học viện Khoa học xã hội;

tác phòng ngừa tình hình tội phạm về ma túy;
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận về
phòng ngừa tội phạm về ma túy nói chung, phòng ngừa tình hình tội
phạm về ma túy nói riêng từ thực tiễn tỉnh Hà Tĩnh.
Luận văn lấy các quan điểm khoa học về ma túy, tội phạm về
ma túy; các đặc điểm ảnh hưởng, tác động đến công tác phòng ngừa
tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về mặt thời gian, luận văn nghiên cứu về thực trạng công tác
phòng ngừa tình hình tội phạm về ma túy trong thời gian từ năm
2012 đến năm 2016;
- Về mặt không gian, luận văn đi sâu vào nghiên cứu công tác
phòng ngừa tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của
chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của
Đảng, quy định của Nhà nước về tội phạm nói chung, tội phạm về
ma túy nói riêng, về công tác phòng ngừa tình hình tội phạm.
4


Trong quá trình nghiên cứu đề tài luận văn thạc sĩ, tác giả sử dụng
đồng bộ, tổng thể các phương pháp phân tích - tổng hợp, thống kê, so
sánh, trao đổi chuyên gia…
- Những đóng góp khoa học mới của luận văn
- Trong quá trình nghiên cứu luận văn, tác giả đã phân tích
được các đặc điểm, thủ đoạn hoạt động của tội phạm về ma túy nói
chung và tội phạm ma túy hoạt động trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nói

Chương 3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng
ngừa tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh trong
thời gian tới.
Chương 1
TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VỀ MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH HÀ TĨNH
1.1. Khái niệm, đặc điểm các tội phạm về tội phạm ma túy
1.1.1. Khái niệm tội phạm về ma túy
Từ lâu, loài người đã biết sử dụng một số loài cây có sẵn trong
tự nhiên có chứa các chất kích thích như cây cần sa, cây coca, cây
thuốc phiện…để phục vụ cho các lễ hội, nghi lễ ma thuật, chữa
bệnh…
Hiện nay, chưa có một khái niệm thống nhất về ma túy được
sử dụng chung trên toàn thế giới, mà mỗi quốc gia, mỗi ngành khoa
học đều đang có những quan niệm khác nhau về chất ma túy.

6


Như vậy, khái niệm về tội phạm về ma túy có thể hiểu: ma tuý
là những chất tự nhiên hay tổng hợp, khi xâm nhập vào cơ thể con
người sẽ tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương, gây ra
những biến đổi về tâm sinh lý, thể chất và có thể gây nghiện.
1.1.2. khái quát về các tội phạm ma túy
Tội phạm về ma túy là một loại tội phạm được quy định trong
Bộ luật hình sự bao gồm các loại tội phạm xâm phạm trật tự quản lý
Nhà nước về các chất ma túy, chát gây nghiện mà lực lượng Cảnh sát
điều tra tội phạm về ma túy có trách nhiệm trực tiếp đấu tranh, góp
phần đảm bảo an ninh, trật tự.
- Đặc điểm của tội phạm ma túy trên thế giới nói chung và tội

nhau bằng cách dùng tiếng lóng, ngôn ngữ lóng được ẩn dưới dạng
trao đổi công việc nhằm thông báo về giá cả, nơi giao “hàng”, nguồn
“hàng” và thông tin để đối phó lại sự kiểm soát của cơ quan chức
năng...
Năm là, thủ đoạn khai báo khi bị bắt: phần lớn các đối tượng
phạm tội về ma túy khi bị bắt giữ luôn tìm cách khai báo với những
thủ đoạn chính sau đây:
1.2. Những đặc điểm của tỉnh Hà Tĩnh có ảnh hưởng đến hoạt
động của tội phạm ma túy và công tác phòng ngừa tội phạm về
ma túy từ năm 2012-2016
1.2.1. Đặc điểm của tỉnh Hà Tĩnh có tác động đến hoạt
động của tội phạm ma túy
Hà Tĩnh là một tỉnh nằm ở Bắc Trung bộ, trải dài từ 17°54’
đến 18°37’ vĩ Bắc và từ 106°30’ đến 105°07’ kinh Đông. Phía Bắc
giáp tỉnh Nghệ An, phía Nam giáp Quảng Bình, phía Đông giáp biển
8


Đông, phía Tây giáp với nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào, có 3
huyện giáp biên giới là Hương Khê, Vũ Quang, Hương Sơn (giáp 2
tỉnh Bô Ly Khăm Xây và Khăm Muộn).
Ngoài ra Hà Tĩnh còn có 137 km bờ biển có nhiều cảng và cửa
sông lớn cùng với hệ thống đường giao thông khá tốt, rất thuận lợi
cho giao lưu văn hoá phát triển kinh tế xã hội.
Tuy nhiên, đây cũng là điều kiện thuận lợi làm phát sinh các
loại tội phạm, nhất là tội phạm ma túy. Trong những năm gần đây,
tình hình tội phạm ma túy trên tuyến biên giới tỉnh Hà Tĩnh còn
nhiều tiềm ẩn và diễn biến rất phức tạp.
Do đặc thù của tội phạm ma túy hoạt động trong đường dây
khép kín, có tổ chức, chủ mưu cầm đầu, đối tượng tham gia hoạt

túy trên địa bàn toàn tỉnh.
Chính quyền các cấp trên cơ sở các chủ trương, chính sách của
cấp ủy đảng đã tổ chức đưa các chủ trương của Đảng đi vào thực tiễn
nhằm tăng cường hoạt động phòng ngừa tội phạm ma túy và tệ nạn
ma túy trên địa bàn tỉnh.
Việc được trang bị cơ sở vật chất, trang thiết bị, công cụ hỗ
trợ cho lực lượng chức năng đã được quan tâm đầu tư nhưng vẫn
chưa đáp ứng được với thực tiễn đấu tranh với tội phạm ma túy hoạt
động với những thủ đoạn manh động, liều lĩnh, sẵn sàng chống trả
lực lượng chức năng khi bị kiểm soát, bị bắt. Tất cả những yếu tố trên
đều có ảnh hưởng cả về mặt tích cực và tiêu cực đối với công tác
10


phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm ma túy và tệ nạn ma túy đang đòi
hỏi ngày càng cao hơn.
1.3. Tình hình tội phạm về ma túy tại tỉnh Hà Tĩnh từ năm
2012-2016
1.3.1. Khái niệm tình hình tội phạm
- Tình hình tội phạm là một hiện tượng xã hội, điều này nói lên
bản chất của tình hình xã hội của tình hình tội phạm. Sở dĩ nói tình
hình tội phạm là một hiện tượng xã hội bởi vì nó tồn tại trong xã hội,
có nguồn gốc xã hội, có nội dung xã hội, có nguyên nhân xã hội và
số phận của nó cũng mang tính chất xã hội.
- Tình hình tội phạm là một hiện tượng mang tính chất giai cấp
Tính giai cấp của tình hình tội phạm thể hiện ở nguồn gốc xuất
hiện, ở nguyên nhân phát sinh, ở nội dung của các tội phạm cụ thể các thực thể, tế bào cấu thành nên hiện tượng đó và cả số phận của nó
trong tương lai [28;tr. 08]
Bên cạnh đó, tính giai cấp của tình hình tội phạm còn thể
hiện ở việc nó xâm hại đến những quan hệ xã hội mà giai cấp

Cơ cấu tình hình tội phạm xét theo đặc điểm nhân thân người
phạm là một trong những yếu tố có ý nghĩa rất quan trọng trong việc
triển khai, thực hiện các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm nói
chung và tình hình tội phạm về ma túy nói riêng.
* Về nghề nghiệp
Lao động phổ thông: theo Bảng 1.4 thì đây là nhóm đối tượng
tham gia vào các hoạt động mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép
chất ma túy khá đông đảo trong tổng số tội phạm về ma túy, cụ thể
12


trong 5 năm qua đã phát hiện, điều tra, xét xử là 357 người chiếm tỷ
lệ 30,77%. Với tỷ lệ như trên và đặc thù công việc nên nhóm đối
tượng này có nhiều điều kiện thuận lợi cho việc tiến hành các hoạt
động liên quan đến ma túy. Vì vậy, điều này đặt ra cho các cơ quan
chức năng cần phải tăng cường các biện pháp cả hành chính lẫn các
biện pháp nghiệp vụ để phòng ngừa, ngăn chặn nhóm đối tượng này
tiến hành các hoạt động liên quan đến ma túy.
Nghề khác: đây là nhóm đối tượng tham gia ít nhất vào các
hoạt động tội phạm liên quan đến ma túy. Cụ thể, trong 5 năm chỉ có
78 đối tượng, chiếm tỷ lệ 6,72%. Tuy nhiên, để phòng ngừa tình hình
tội phạm về ma túy, các cơ quan chức năng cũng không được coi nhẹ
việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa đối với nhóm đối tượng này.
Vì đặc thù của nhóm này là ngành nghề đa dạng, nhiều loại người, rất
khó để có thể quản lý, kiểm soát, có thể là mầm mống cho hoạt động
của tội phạm ma túy.
* Về giới tính: qua Bảng số liệu 1.4 cho thấy, hiện nay số đối
tượng tội phạm về ma túy là nữ tham gia vào các hoạt động mua bán,
vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép các chất ma túy là tương đối
lớn, cụ thể trong 5 năm từ năm 2012 đến năm 2016 là 278 người,

Với tư cách là người lãnh đạo đất nước và xã hội, Đảng Cộng
sản Việt Nam luôn chú trọng việc tổ chức các hoạt động phòng ngừa
tội phạm một cách có hệ thống và toàn diện.

14


2.1.2. Lực lượng chức năng tiến hành công tác phòng ngừa
tình hình tội phạm trên địa bàn Hà Tĩnh từ năm 2012-2016
2.1.2.1. Lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy
Lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy trên địa bàn
Hà Tĩnh được cơ cấu bao gồm: Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về
ma túy trực thuộc Ban Giám đốc; các huyện, thị xã, thành phố trực
thuộc tỉnh (gọi chung là Công an cấp huyện) cơ cấu thành các đội
cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy thuộc Công cấp huyện. Phòng
Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Hà Tĩnh được cơ
cấu thành 04 đội bao gồm:
Đội đấu tranh chống mua bán lẻ, tổ chức sử dụng trái phép
chất ma túy (Đội 3) với chức năng chính là: tham mưu cho Ban chỉ
huy đơn vị đề xuất Ban Giám đốc chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn lực
lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy công an các huyện, thành
phố, thị xã (Thành phố Hà Tĩnh, Thạch Hà, Can Lộc, Lộc Hà, Kỳ
Anh, Cẩm Xuyên, thị xã Hồng Lĩnh, Nghi Xuân, Hương Khê, Can
Lộc) và trực tiếp tiến hành các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, điều
tra xử lý các hành vi vi phạm về ma túy.
2.1.2.2. Lực lượng Bộ đội biên phòng thực hiện chức năng
phòng ngừa tội phạm về ma túy trên địa bàn Hà Tĩnh
Thực hiện quyết định 133/TTg của Thủ tướng Chính phủ, Kế
hoạch 14/BCA của Bộ Công an về quy chế phối hợp giữa lực lượng
công an, biên phòng trong công tác đấu tranh với tội phạm ma túy

16


Các đối tượng mà lực lượng Cảnh sát nhân dân tiến hành điều tra
cơ bản bao gồm:
- Địa bàn: địa bàn bao gồm địa bàn hành chính; địa bàn cơ
quan, tổ chức, doanh nghiệp; địa bàn, khu vực trọng điểm; trong đó:
+ Địa bàn hành chính: xã, phường, thị trấn (gọi chung là địa
bàn cấp xã) là phạm vi trong địa giới hành chính của địa bàn cấp xã.
+ Địa bàn cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp: là phạm vi hoạt
động của những pháp nhân được quy định trong Luật Dân sự hoặc
các tổ chức khác có liên quan đến công tác phòng, chống tội phạm,
giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.
+ Địa bàn, khu vực trọng điểm: là phạm vi địa lý không phụ
thuộc vào địa giới hành chính, có những đặc điểm, tính chất phức
tạp về tội phạm trật tự, an toàn xã hội.
Ngoài ra, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy còn
tiến hành các công tác nghiệp vụ cơ bản khác để phòng ngừa tình
hình tội phạm về ma túy như quản lý số đối tượng nằm trong danh
mục các đối tượng cần phải tiến hành quản lý liên quan đến ma túy.
2.3. Những kết quả đạt được trong công tác phòng ngừa
tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn Hà Tĩnh trong thời
gian từ năm 2012-2016
Công an tỉnh - Cơ quan thường trực phòng chống ma túy
đã thường xuyên phối hợp các ban ngành, đoàn thể liên quan có
kế hoạch, biện pháp triển khai thực hiện Chương trình; có sự
hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra đôn đốc việc thực hiện các đề án,
dự án theo chức năng đã phân công.
17


2016 toàn tỉnh Hà Tĩnh có 816 người nghiện ma túy có hồ sơ kiểm
soát đang được theo dõi và điều trị cai nghiện, trong đó chưa kể đến
một số lượng lớn người nghiện ma túy chưa có trong hồ sơ kiểm soát,
chưa đi cai nghiện.
2.5. Nguyên nhân kết quả đạt được và tồn tại hạn chế
2.5.1. Nguyên nhân kết quả đạt được
Nhờ có những chủ trương, chính sách của Đảng, các văn bản
hướng dẫn, chỉ đạo của Nhà nước đối với công tác phòng chống tội
phạm nói chung và công tác phòng chống ma túy nói riêng tạo điều
kiện thuận lợi cho các lực lượng chức năng, các cơ quan, ban ngành
trong việc triển khai thực hiện các biện pháp, chiến thuật đấu tranh với
các đối tượng ma túy.
2.5.2. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
Sự chỉ đạo giữa các cấp, các ngành còn thiếu đồng bộ, nhất
quán, chủ yếu tập trung vào các lực lượng chuyên trách trong đấu
tranh phòng, chống ma túy, chưa tạo được sự đồng bộ nên tình hình
tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp, gây ra những hậu quả, tác
hại xấu cho cộng đồng, xã hội. Mức độ quan tâm, phối hợp của một
số ban ngành còn hời hợt, chưa thực sự phối hợp chặt chẽ, tích cực để
hoàn thành mục tiêu chung.
Chương 3

19


GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC PHÒNG
NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VỀ MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH HÀ TĨNH TRONG THỜI GIAN TỚI
3.1. Dự báo tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh
Hà Tĩnh

tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện tự diễn biến,
tự chuyển hóa trong nội bộ. Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng,
đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
3.2.2. Nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến chủ trương
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho toàn dân về
công tác phòng ngừa tội phạm ma túy
Để làm được điều đó thì các cơ quan chức năng, các ban,
ngành, đoàn thể và địa phương phải thực hiện tốt một số vấn đề cơ
bản sau đây:
Đổi mới, đa dạng các hình thức, phương pháp tiến hành
tuyên truyền, phổ biến về các chủ trương của Đảng, giáo dục ý thức
pháp luật của Nhà nước về công tác phòng ngừa, đấu tranh với hoạt
động mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép chất ma túy đến với
mọi người dân.
Tiến hành tuyên truyền kịp thời đến quần chúng nhân dân về
các phương thức, thủ đoạn, thời gian, địa điểm các đối tượng, các
đường dây mua bán, vận chuyển ma túy hoạt động để quân chúng
nhân dân chủ động phòng ngừa, phát hiện tội phạm. Vận động quần
21


chúng nhân dân không che giấu, tiếp tay cho bọn tội phạm nói chung,
tội phạm liên quan đến ma túy nói riêng ở các điểm kinh doanh có
điều kiện mà bọn tội phạm thường lợi dụng để tiến hành các hoạt
động phạm tội. Tuyên truyền về quyền lợi và nghĩa vụ của công dân
trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm về ma túy theo
quy định của pháp luật.
3.2.3. Áp dụng đồng bộ các biện pháp công tác Công an
trong quá trình triển khai công tác phòng ngừa tình hình tội phạm
về ma túy trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh

túy với các lực lượng chức năng 2 tỉnh Bôlykhămxây và Khăm
Muộn (Lào) theo các hiệp định, chương trình, kế hoạch, văn bản
thỏa thuận đã ký kết.
Xây dựng, triển khai kế hoạch thực hiện Hiệp định hợp tác
giữa Bộ Công an Việt Nam và Bộ An ninh Lào, Kế hoạch công
tác An ninh đối với địa bàn Lào. Tổ chức đón các đoàn cán bộ
của Lào sang dự Hội nghị giao ban định kỳ hàng năm về phối
hợp công tác đảm bảo an ninh trật tự với Công an 2 tỉnh
Bôlykhămxay và Khăm Muộn (Lào).
Các lực lượng chức năng như Công an, Biên phòng, Hải
quan cần chủ động phối hợp với Công an 2 tỉnh Bôlykhămxay và
Khăm Muộn (Lào) trong đấu tranh phòng, chống ma túy.

23