VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ THANH HÀ
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THI ĐUA KHEN THƯỞNG
ĐỐI VỚI CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật hành chính
Mã số: 06.38.01.02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI -2017
Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIÊN KHOA HỌC XÃ HỘI
Người hướng dẫn khoa học:PGS.TS Vũ Hồng Anh
Phản biện 1: TS. Trần Minh Đức
Phản biện 2: TS. Đỗ Minh Khôi
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp
tại: Học viên Khoa học Xã hội 14 giờ 00 ngày 11 tháng 10 năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại: thư viên Học viện Khoa học Xã hội
MỞ ĐẦU
kết về mặt lý luận và thực tiễn đối với công tác thi đua, khen thưởng
cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức chưa nhiều, chủ yếu là
tổng kết hoặc hội nghị trao đổi, chia sẽ kinh nghiệm. Vì vậy tác giả
chọn đề tài “Quản lý Nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán
bộ, công chức, viên chức từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh”
với mong muốn góp phần đề xuất giải pháp nhằm tăng cường công
tác thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên
địa bàn Thành phố, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy phong trào thi
đua của Thành phố phát triển.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Hiện nay có rất nhiều đề tài nghiên cứu về công tác thi đua,
khen thưởng, các đề tài và luận án đã nêu lên tương đối đầy đủ
những vấn đề lý luận và một số giải pháp có giá trị về thực tiễn. Tuy
nhiên, việc đi sâu nghiên cứu quản lý nhà nước về thi đua, khen
thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức hầu như chưa được đề
cập đầy đủ, do vậy trong luận văn này tác giả mong muốn tìm hiểu
và nghiên cứu toàn diện hơn những quy định của pháp luật về quản
lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên
chức; tạo ra những cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm hoàn thiện và
tăng cường công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trên
địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của luận văn là nghiên cứu đề xuất một số giải
2
pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng
đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí
Minh.
khoa học về thi đua, khen thưởng và công tác quản lý nhà nước về
thi đua, khen thưởng, đồng thời những đề xuất, kiến nghị của luận
văn góp phần tăng cường công tác quản lý nhà nước về thi đua khen
thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố
Hồ Chí Minh.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham
khảo, kết cấu của luận văn gồm ba chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận quản lý nhà nước về thi đua
khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức.
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về thi đua, khen
thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố
Hồ Chí Minh.
Chương 3: Quan điểm, giải pháp tăng cường quản lý nhà
nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức.
4
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
THI ĐUA KHEN THƯỞNG ĐỐI VỚI CÁN BỘ, CÔNG CHỨC,
VIÊN CHỨC
1.1. Khái niệm
1.1.1. Khái niệm thi đua, khen thưởng
1.1.1.1. Khái niệm thi đua
Tại Điều 3 Luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đổi, bổ
sung năm 2005 quy định: “Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự
tham gia tự nguyện của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được
khi khen thưởng đúng sẽ trở thành động lực thúc đẩy phong trào thi
đua phát triển cao hơn, phong trào thi đua phát triển mạnh thì sẽ có
nhiều thành tích và xuất hiện nhiều điển hình tiên tiến để khen
thưởng, biểu dương
1.1.2. Khái niệm cán bộ, công chức, viên chức
Tại điều 4, khoản 1, Luật cán bộ, công chức năm 2008 quy
định về cán bộ, công chức như sau:
Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ
nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của
Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh,
cấp huyện trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Công chức: là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ
nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng
sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp
tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà
không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc
6
phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải
là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản
lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà
nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự
nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà
nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị
sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị
sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.
Tại điều 2 Luật viên chức năm 2010 quy định:
Viên chức: là công dân Việt Nam được tuyển dụngtheo vị trí
việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp
đối với cán bộ, công chức, viên chức
Nội dung quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng được
quy định tại điều 90 Luật thi đua, khen thưởng gồm:
+ Xây dựng, ban hành chính sách, pháp luật về thi đua, khen
thưởng;
+ Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện
các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng;
+ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác thi
đua, khen thưởng;
+ Sơkết, tổng kết, đánh giá hiệu quả công tác thi đua, khen
thưởng; hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng;
+ Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật
về thi đua, khen thưởng;
+ Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thi
đua, khen thưởng.
1.3. Nguyên tắc quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng
đối với cán bộ, công chức, viên chức
Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán bộ,
công chức, viên chứcphải đảm bảo các nguyên tắc sau: nguyên tắc
8
bình đẳng;công bằng;công khai, minh bạch;khen thưởng, kỷ luật phải
công minh;hiệu quả, thiết thực.
1.4. Vai trò của quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng
đối với cán bộ, công chức, viên chức
Thông qua thi đua, khen thưởng sẽ khơi dậy sức mạnh tiềm
tàng trong mỗi con người, mỗi tập thể, trở thành động lực thúc đẩy
phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị.
Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phát triển
phố lần thứ IX tình hình kinh tế thành phố Hồ Chí Minh từng bước
giữ vững tăng trưởng kinh tế, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân
9,6%/năm (gấp 1,66 lần mức tăng trưởng bình quân của cả nước),
chiếm tỷ trọng 21%GDP của quốc gia, thu nhập bình quân đầu người
đạt trên 5.500 USD/năm, gấp 2,5 lần so với mức bình quân của cả
nước, đóng góp 30% vào ngân sách cả nước, an sinh xã hội thực hiện
có hiệu quả, tình hình quốc phòng – an ninh, trật tự an toàn xã hội
không ngừng được củng cố.
Bên cạnh những kết quả đạt được, tình hình kinh tế - xã hội
của thành phố còn những hạn chế, yếu kém như: tăng trưởng kinh tế
con thấp so với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần
thứ IX; quy hoạch đô thị, kết cấu hạ tầng đô thị chưa đáp ứng được
yêu cầu phát triển kinh tế - văn hoá, cải thiện dân sinh, bảo vệ môi
trường; chất lượng giáo dục đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển
và hội nhập quốc tế; lãnh đạo thực hiện 6 chương trình đột phá của
thành phố có một số mặt triển khai chậm, có chương trình hiệu quả
chưa cao; tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tội phạm
hình sự, tệ nạn xã hội còn diễn biến phức tạp, một số nơi, lĩnh vực
10
còn tiềm ẩn những yếu tố gây bất ổn, bức xúc trong nhân dân.
Trước tình hình kinh tế - xã hội của thành phố, trong những
năm tới đòi hỏi các phong trào thi đua của thành phố phải có sức lan
toả mạnh mẽ, khai thác mọi tiềm năng của thành phố; bám sát việc
thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm, đặc biệt là việc thực
hiện 7 chương trình đột phá của thành phố. Công tác quản lý nhà
nước về thi đua, khen thưởng phải đổi mới về nội dung và hình thức
để phù hợp với sự năng động, sáng tạo của thành phố.
2.2. Tình hình quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng
tuyên truyền pháp luật về thi đua, khen thưởng gắn với việc thực
hiện Chỉ thị 34-CT/TW của Bộ Chính trị. Trong thời gian quan, công
tác tuyên truyền về thi đua, khen thưởng của thành phố có nhiều
chuyển biến, nội dung và hình thức tuyên truyền ngày càng đa dạng,
phong phú và thiết thực gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa
phương, có sức lan tỏa trong nhiều tầng lớp nhân dân, tạo động lực
thúc đẩy các lĩnh vực kinh tế, xã hội phát triển với chất lượng, hiệu
quả ngày càng cao; kịp thời phát hiện và các mô hình mới, cách làm
hay, gương điển hình để tôn vinh, biểu dương, nhân rộng.
2.2.3. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác
thi đua, khen thưởng
Tổ chức bộ máy của Ban Thi đua - Khen thưởng thành phố
hiện có 01 Trưởng ban, 03 Phó Trưởng ban và có 03 phòng gồm:
Phòng Tổ chức - Hành chính - Tổng hợp; 02 Phòng nghiệp vụ; tổng
số cán bộ công chức theo biên chế được phân bổ là 31 người, bảo
đảm được yêu cầu nhiệm vụ công tác thi đua, khen thưởng của thành
phố hiện nay.Đối với Hội đồng Thi đua - Khen thưởng quận, huyện:
24/24 quận - huyện đều có từ 01 đến 02 cán bộ chuyên trách công tác
thi đua, khen thưởng, chất lượng cán bộ chuyên trách được nâng lên,
12
có 28/34 cán bộ chuyên trách có trình độ đại học, 06 cán bộ có trình
độ trung cấp.
Trong những năm qua đã tập huấn cho 75 đơn vị với tổng số
1.567 cán bộ, công chức, viên chức làm công tác thi đua, khen
thưởng tham gia góp phần đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác thi đua,
khen thưởng trong giai đoạn hiện nay.
2.2.4. Sơ kết tổng kết, đánh giá hiệu quả công tác thi đua,
khen thưởng
Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố : đối
tượng làm công tác lãnh đạo, quản lý là 50.115 người, đạt tỷ lệ
65,39% so với đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức là 26.514
người, chiếm tỷ lệ 34,60% (tỷ lệ chênh lệc là 30,79%).
2.2.5. Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp
luật về thi đua, khen thưởng
Trong thời gian qua, Thanh tra thành phố đã tổ chức 02 cuộc
thanh tra công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng tại các
quận – huyện. Ban Thi đua – Khen thưởng thành phố thành lập Đoàn
kiểm tra thuộc Ban Thi đua – Khen thưởng thành phố để tiến hành
kiểm tra 25 đơn vị về công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen
thưởng và tình hình hoạt động các cụm, khối thi đua. Đoàn kiểm tra
đã tiến hành kiểm tra sổ sách ghi chép, biên bản họp hội đồng, sổ
quản lý khen thưởng, tiền thưởng, các văn bản chỉ đạo, triển khai
thực hiện, đồng thời thông qua kiểm tra, Trưởng đoàn kiểm tra đã
gợi ý những vấn đề các đơn vị còn vướng mắc, lúng túng trong tổ
chức thực hiện phong trào thi đua, công tác quản lý nhà nước về thi
đua, khen thưởng; trên cơ sở đó, ghi nhận hướng dẫn, giải thích
nhằm tạo điều kiện cho khối thi đua và các đơn vị thực hiện tốt hơn
trong thời gian tới, nhất là những mặt còn hạn chế, thiếu sót.
2.2.6. Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật
về thi đua, khen thưởng
Trong 5 năm qua, Ủy ban nhân dân thành phố không có
14
trường hợp tố cáo liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng; có 03
trường hợp khiếu nại khen thưởng thành tích kháng chiến, cơ bản đã
thẩm tra, giải quyết đúng trình tư, thủ tục, không có trường hợp
khiếu kiện vượt cấp; xem xét, giải quyết 06 trường họp khiếu nại liên
động lực thúc đẩy sự cống hiến của những đối tượng này; vẫn còn
những tập thể, cá nhân được khen thưởng nhưng thành tích chưa thật
sự tiêu biểu, chưa nêu gương và lan tỏa.
Việc biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành
tích xuất sắc đóng góp cho phong trào thi đua chưa kịp thời nên chưa
có tác dụng khuyến khích, động viên, thúc đẩy các điển hình tiên tiến
vươn lên và chưa tạo động lực để phong trào thi đua, phát triển mạnh
và bền vững.
Việc ban hành các chính sách khen thưởng đối với cán bộ,
công chức, viên chức chưa nhiều, chưa tạo được động lực mạnh mẽ
cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ra sức thi đua xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc.
Công tác tuyên truyền pháp luật về thi đua, khen thưởng
chưa sâu rộng để mỗi cán bộ công chức, viên chức nhận thức đầy đủ
về vị trí, vai trò của công tác thi đua, khen thưởng; xem công tác thi
đua khen thưởng là động lực trong việc thực thi công vụ. Việc tuyên
truyền, giới thiệu các gương điển hình tiên tiến, các cá nhân có thành
tích xuất sắc chưa thường xuyên, chủ yếu tuyên truyền theo đợt.
Một số đơn vị không chấp hành nghiêm Luật thi đua, khen
thưởng và các văn bản quy định chi tiết thi hành. Còn có trường hợp
đề nghị khen thưởng chưa bám sát tiêu chuẩn quy định; trong bình
xét danh hiệu thi đua và khen thưởng còn hiện tượng nể nang, cào
bằng, luân phiên. Chỉ đạo triển khai các chủ trương, chính sách của
Đảng, pháp luật của Nhà nước về thi đua, khen thưởng còn chậm, có
nơi triển khai còn hình thức, chất lượng chưa cao.
Công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định
pháp luật về thi đua, khen thưởng, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý
16
pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân
dân.
Tăng cường quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối
với cán bộ, công chức, viên chức nhằm phát huy vai trò, ý thức trách
nhiệm của các bộ, công chức, viên chức trong sự nghiệp đổi mới đất
nước.
Tăng cường quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối
với cán bộ, công chức, viên chức nhằm góp phần xây dựng bộ máy
nhà nước trong sạch vững mạnh.
Tăng cường quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối
với cán bộ, công chức, viên chức góp phần bảo đảm sự lãnh đạo của
Đảng đối với công tác cán bộ.
3.2. Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về thi đua,
khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn
thành phố Hồ Chí Minh
3.2.1. Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí, tầm quan trọng
của công tác thi đua, khen thưởng
Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng đối với công tác thi
18
đua, khen thưởng gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ
quan, đơn vị.
Nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của mỗi cán bộ, công
chức, viên chức đối với công tác thi đua, khen thưởng
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền các phong trào thi đua yêu
nước trong cán bộ, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân
Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa chính quyền
với Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong tổ chức các
phong trào thi đua và công tác khen thưởng
Trên cơ sở những hạn chế và nguyên nhân hạn chế tác giả
đưa ra những quan điểm về thi đua, khen thưởng, đề xuất những giải
pháp cụ thể nhằm khắc phục hạn chế, bất cập cũng như góp phần
tăng cường công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối
với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố trong thời
gian tới.
20
KẾT LUẬN
Đảng và Nhà nước ta đã xác định công tác cán bộ là khâu
quan trọng nhất, có ý nghĩa quyết định tới chất lượng và hiệu quả
công việc. Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định
“Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ,
giải thích cho dân chúng hiểu và thi hành, đồng thời đem tình hình
của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt
chính sách cho đúng”. Đội ngũ cán bộ, công chức viên chức có vai
trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy hành
chính nhà nước, trong hoạt động thi hành công vụ.
Trong những năm qua, Thành uỷ và Ủy ban nhân dân thành
phố Hồ Chí Minh luôn quan tâm, tập trung xây dựng và phát triển
văn hóa, con người toàn diện; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ,
công chức, viên chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo
đức và trình độ chuyên môn, năng động, dám nghĩ, biết làm, có năng
lực công tác, hiểu biết pháp luật, biết ứng dụng hiệu quả khoa học công nghệ vào thực tế giải quyết công việc. Cùng với nhiều chủ
trương, chính sách quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức, viên chức, Ủy ban nhân dân thành phố cũng đã chú
trọng đẩy mạnh công tác thi đua, khen thưởng đối với các đối tượng
này, lấy thi đua khen thưởng làm động lực, là nguồn cổ vũ, động
quan điểm, giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về thi đua, khen
thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố.
Tuy nhiên, do những hạn chế khách quan và nhất là điều
kiện và khả năng tư duy của tác giả trong sử dụng lý luận để phân
tích thực tiễn còn hạn chế; các giải pháp trong luận văn nêu lên chỉ
dừng lại ở những giải pháp tổng thể; những nghiên cứu trong luận
văn chỉ mới là nền tảng mang tính lý luận ban đầu, đề cập đến những
22
hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện quản lý nhà nước về thi
đua, khen thưởng tại thành phố Hồ Chí Minh. Từ những nghiên cứu
trong đề tài, tác giả mong muốn có những giải pháp nhằm tăng
cường hơn nữa công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng
đối với cán bộ, công chức, viên chức, trên địa bàn thành phố Hồ Chí
Minh, vì vậy để luận văn được hoàn thiện hơn rất mong nhận được
sự quan tâm đóng góp, đánh giá của thầy cô.
23