MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ............................................................................................................................. 1
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.......................................................................................................... 1
I. KHÁI QUÁT VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT...........................................................1
1. Khái niệm áp dụng pháp luật........................................................................1
2. Các trường hợp cần áp dụng pháp luật...................................................2
II.

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG ÁP DỤNG PHÁP

LUẬT CỦA NƯỚC TA HIỆN NAY................................................................................ 2
1. Hoạt động xây dựng pháp luật.....................................................................3
2. Trình độ văn hóa, pháp lý của cán bộ và nhân dân...........................3
3. Ý thức pháp luật của chủ thể thực hiện việc áp dụng pháp
luật....................................................................................................................................... 4
4. Áp lực từ dư luận xã hội................................................................................... 5
5. Các điều kiện đảm bảo, cần thiết cho quá trình áp dụng pháp
luật....................................................................................................................................... 5
KẾT THÚC VẤN ĐỀ.............................................................................................................. 6
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................. 7

0


ĐẶT VẤN ĐỀ
Pháp luật chỉ thực sự phát huy vai trò to lớn của nó khi nó đ ược áp
dụng vào đời sống và được cụ thể hóa bằng những hành đ ộng của con
người, đó chính là áp dụng pháp luật. Trên th ực tế, hoạt đ ộng áp d ụng
pháp luật là một vấn đề phức tạp được tiến hành bởi các cơ quan nhà
nước, nhà chức trách có thẩm quy ền và chịu ảnh h ưởng của nhiều y ếu t ố
khách quan và chủ quan. Chính từ điểm đặc biệt này nên em đã l ựa ch ọn

- Áp dụng pháp luật là hoạt động có tính sáng tạo.
2. Các trường hợp cần áp dụng pháp luật
Hoạt động áp dụng pháp luật cần phải áp dụng trong các tr ường h ợp
sau:
Thứ nhất, khi quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể không mặc nhiên
phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt. Ví dụ, cơ quan có th ẩm quy ền quy ết
định công nhận quạn hệ vợ chồng đối với anh A và chị B.
Thứ hai, khi xảy ra tranh chấp về quyền và nghĩa vụ pháp lý gi ữa các
bên tham gia quan hệ pháp luật mà họ không giải quyết được. Ví dụ, tranh
chấp về quyền và nghĩa vụ sử dụng đất đai thì hoạt đ ộng áp dụng pháp
luật trong trường hợp này sẽ xác định rõ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của
các bên tranh chấp
Thứ ba, khi cần phải áp dụng các chế tài pháp luật đ ối v ới ch ủ th ể vi
phạm pháp luật. Ví dụ, cảnh sát giao thông x ử ph ạt hành chính đ ối v ới
người vi phạm pháp luật giao thông.
Thứ tư, khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà n ước trong các
trường hợp khác. Ví dụ, cách ly người bị bệnh truyền nhiễm.
Thứ năm, khi cần kiểm tra, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ
của các chủ thể trong một số quan hệ pháp luật nhất định. Ví dụ, hoạt
động giám sát của quốc hội đối với Chính phủ

2


Thứ sáu, khi cần xác định sự tồn tại hay không tồn tại c ủa m ột s ố s ự
kiện thực tế nào đó theo quy định của pháp luật. Ví d ụ, Tòa án tuyên b ố
một người nào đó bị mất tích.
II.

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG ÁP DỤNG PHÁP

cho thấy những hạn chế, bất cập thì sẽ gây khó khăn, lúng túng cho cá
nhân, tổ chức có thẩm quyền áp dụng pháp luật.
2. Trình độ văn hóa, pháp lý của cán bộ và nhân dân
Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ kiến th ức, hiểu biết pháp
luật, kinh nghiệm nghề nghiệp của những người có thẩm quy ền áp dụng
pháp luật đều có tác động nhất định đến hoạt động áp dụng pháp lu ật c ủa
họ. Chẳng hạn, người thẩm phán có trình độ kiến th ức, hiểu biết sâu s ắc
dễ dàng hơn trong việc xem xét, đánh giá các tình tiết, ch ứng c ứ liên quan
đến vụ án, lựa chọn chính xác các quy phạm pháp luật c ần áp dụng đ ể đ ưa
ra bản án đúng người đúng tội. Ngược lại, trình độ hiểu biết pháp luật
hạn chế, thiếu kinh nghiệm nghề nghiệp dễ khiến người có th ẩm quy ền
ban hành một quyết định gây tranh cãi.
Bên cạnh trình độ pháp lý của cán bộ, thì người dân phải nâng cao ý
thức pháp luật của mình, đật niềm tin vào pháp luật để từ đó có nh ững
hành vi pháp luật tích cực, biết sử dụng pháp luật vào việc bảo v ệ quy ền ,
lợi ích hợp pháp của chính mình cũng như của người khác và đấu tranh
không khoan nhượng với các hiện tượng tiêu cực, vi phạm pháp luật trong
xã hội.
3. Ý thức pháp luật của chủ thể thực hiện việc áp dụng pháp luật
Ý thức pháp luật của chủ thể thực hiện việc áp dụng pháp luật là m ột
trong những nhân tố quyết định đối với toàn bộ quy trình áp d ụng pháp
luật và hiệu quả đem lại trên thực tế. Ý th ức pháp luật c ủa ch ủ th ể bao
gồm sự hiểu biết pháp luật, thái độ, tình cảm, niềm tin đối v ới pháp lu ật
và bản lĩnh nghề nghiệp. Điều này thể hiện trong việc đánh giá đúng bản
4


chất pháp lý của sự kiện, lựa chọn chính xác qui ph ạm đ ể áp dụng, cũng
như việc định chuẩn các quyền, nghĩa vụ pháp lý,... để có th ể đưa ra quy ết
định đúng đắn, chính xác khi áp dụng pháp luật để giải quy ết v ụ việc.

Việc dư luận xã hội phê phán, lên án mạnh mẽ những hành vi ph ạm
pháp, phạm tội sẽ khiến cho bản thân các cán bộ, công ch ức tham gia vào
hoạt động áp dụng pháp luật luôn phải có ý thức điều ch ỉnh hành vi và
hoạt động chuyên môn của mình, đáp ứng mong đợi của d ư luận.
5. Các điều kiện đảm bảo, cần thiết cho quá trình áp d ụng pháp
luật
Áp dụng pháp luật luật cũng không đạt được hiệu quả nếu thiếu đi các
đìều kiện đảm bảo cần thiết cho toàn bộ quá trình này. Đảm bảo đối v ới
quy trình áp dụng pháp luật bao gồm đảm bảo pháp lý, đ ảm b ảo v ề v ật
chất, đảm bảo về chính trị - xã hội và đảm bảo về tư tưởng. Nhiều văn
bản pháp luật, nhiều quy định của pháp luật muốn được th ực hiện trong
thực tế đòi hỏi phải có một chi phí rất lớn về s ức người và trang bị vật
chất- kỹ thuật. Vì thế kinh phí hoạt động cho hoạt đ ộng áp d ụng pháp lu ật
là một trong điều kiện cần thiết và quan trọng để việc áp dụng pháp lu ật
có hiệu quả. Bên cạnh đó cũng cần quan tâm tới đời sống v ật ch ất và tinh
thần của người trực tiếp áp dụng pháp luật và gia đình họ, giúp h ọ gi ảm
bớt những khó khăn về vật chất để họ có thể tận tâm dồn hết th ời gian,
sức lực, trí tuệ cho công việc, không bị mua chuộc về vật chất, gi ữ thái đ ộ
vô tư khách quan.

KẾT THÚC VẤN ĐỀ
Như vậy hoạt động áp dụng pháp luật là một vấn đề phức tạp được
tiền hành bởi các cơ quan nhà nước hoặc nhà chức trách có th ẩm quy ền và
chịu ảnh hưởng của yếu tố khác nhau. Áp dụng pháp luật là ho ạt động

6


thực hiện pháp luật có ý nghĩa vô cùng to lớn. Giúp pháp lu ật phát huy vai
trò của nó trên thực tế, làm cho đời sống xã hội ổn định.