Tài chính cho người quản lý:
Phương pháp luồng tiền chiết tính
Một vướng mắc lớn đối với các phương pháp dựa trên thu nhập vừa được trình bày
là chúng được dựa trên hiệu suất hoạt động trước đây - những gì đã xảy ra vào năm
trước. Thế nhưng, hiệu suất hoạt động trước đây không có gì đảm bảo cho hiệu
suất hoạt động trong tương lai cả.
Nếu bạn đưa ra đề xuất mua một doanh nghiệp nhỏ, ít có khả năng bạn sẽ đề xuất
căn cứ trên khả năng tạo ra lợi nhuận của doanh nghiệp đó trong những năm phía
trước. Tương tự như vậy, nếu công ty bạn đang nuôi ý định mua lại Công ty
Amalgamated, bạn sẽ ít quan tâm đến những gì mà Amalgamated kiếm được trước
đây hơn là những gì có thể kiếm được trong tương lai dưới sự quản lý mới và với
vai trò là một bộ phận được sáp nhập vào công ty của bạn.
Chúng ta có thể hướng việc thẩm định dựa trên thu nhập đến tương lai bằng cách
dùng một phương pháp thẩm định phức tạp hơn: luồng tiền chiết tính (DCF).
Phương pháp thẩm định luồng tiền chiết tính được dựa trên cùng khái niệm giá trị
tiền tệ theo thời gian đã được trình bày ở chương 7. Luồng tiền chiết tính xác định
giá trị bằng cách tính toán giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai của một doanh
nghiệp, bao gồm cả giá trị cuối cùng. Vì những dòng tiền này có sẵn cho cả người
nắm giữ vốn chủ sở hữu lẫn chủ nợ, nên luồng tiền chiết tính có thể phản ánh giá
trị tổng thể của doanh nghiệp hoặc có thể bị giới hạn trong những dòng tiền để lại
cho các cổ đông.
Ví dụ, chúng ta hãy áp dụng phương pháp này để thẩm định Công ty
Amalgamated, bằng cách dùng những bước sau đây:
1. Quy trình này nên bắt đầu bằng báo cáo thu nhập của Amalgamated, từ đó các
chuyên gia tài chính của công ty bạn sẽ cố xác định dòng tiền thực tế hiện tại của
Amalgamated. Họ sẽ dùng EBITDA và điều chỉnh về thuế cũng như về những thay
đổi trong vốn lưu động. Chi phí vốn cần thiết (không thể hiện trên báo cáo thu
nhập) sẽ làm giảm tiền mặt và cũng phải được khấu trừ.
2. Sau đó, các chuyên gia phân tích của bạn sẽ ước tính các dòng tiền hàng năm
trong tương lai.
3. Tiếp theo, bạn sẽ ước tính giá trị cuối cùng. Bạn có thể tiếp tục ước tính dòng

đầy khó khăn, bao gồm ba phương pháp sau:
* Thẩm định dựa trên tài sản. Phương pháp thẩm định đầu tiên là dựa trên tài sản:
giá trị sổ sách của vốn chủ sở hữu, giá trị sổ sách điều chỉnh, giá trị thanh lý, và giá
trị thay thế. Nói chung, những phương pháp này dễ tính toán và dễ hiểu, nhưng lại
có một điểm yếu đáng lưu ý. Trừ phương pháp thay thế và phương pháp sổ sách
điều chỉnh, chúng không phản ánh được giá thị trường thực sự của tài sản, ngoài ra
còn không thể nhận biết giá trị vô hình của một doanh nghiệp đang phát triển,
thường bắt nguồn từ nhiều khả năng phát sinh lợi nhuận như kỹ năng, kiến thức
của nguồn nhân lực và danh tiếng.
* Thẩm định dựa trên thu nhập. Phương pháp thẩm định thứ hai được mô tả trong
chương này là dựa trên thu nhập: phương pháp P/E, phương pháp EBIT, và
phương pháp EBITDA. Phương pháp dựa trên thu nhập nhìn chung có ưu thế hơn
các phương pháp dựa trên tài sản, nhưng lại phụ thuộc vào sự có sẵn các doanh
nghiệp có thể so sánh có hệ số P/E đã được biết đến rộng rãi.
* Thẩm định dựa trên dòng tiền. Phương pháp luồng tiền chiết tính, được dựa trên
các khái niệm giá trị tiền tệ theo thời gian. Phương pháp luồng tiền chiết tính có
nhiều ưu điểm, quan trọng nhất là định hướng nhìn về tương lai của nó. Phương
pháp này ước tính các dòng tiền trong tương lai theo những gì chủ sở hữu mới có
thể đạt được. Nó cũng thừa nhận chi phí vốn của người mua. Nhược điểm quan
trọng của phương pháp này là khó khăn cố hữu trong việc tạo ra những ước tính
đáng tin cậy về các dòng tiền tương lai.
Tóm lại, những phương pháp thẩm định khác nhau này sẽ dẫn đến những kết quả
khác nhau. Ngay cả khi hai chuyên gia giàu kinh nghiệm áp dụng cùng một
phương pháp thì vẫn có thể tạo ra những kết quả khác nhau. Vì lý do này, hầu hết
các nhà thẩm định dùng nhiều phương pháp để ước tính giá trị thực của một tài sản
hay doanh nghiệp.
Nguồn: Tài chính dành cho người quản lý - First News và NXB Tổng hợp
TPHCM