z
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
BÀI TIỂU LUẬN:(Chủ đề 1)
Môn học: Nhập môn năng lực thông tin
(Bài tiểu luận kết thúc học phần)
Họ và tên: Vũ Khánh Huyền
Ngày sinh:30/07/1998
Mã sinh viên:16031025
Ngành:Quản trị văn phòng
Khóa học:QH-2016-X.
Hà Nội, ngày 9 tháng 11 năm 2016.
A. MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết, có rất nhiều nguồn-các phương tiện thông tin đại
chúng để con người ta tiếp nhận, sử dụng cũng như chia sẻ thông tin thường
xuyên như: đài, sách, báo in, các bản tin trên tivi, các tạp chí khoa học,…về tất
cả các lĩnh vực. Ngày nay, trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh
mẽ thì ngoài những nguồn thông tin quen thuộc trên chúng ta có thể dễ dàng
tiếp nhận được các thông tin từ rất nhiều nguồn khác nhau trên internet và đặc
biệt là thông qua mạng xã hội. Ở Việt Nam, những năm gần đây, các mạng xã
hội phát triển rất mạnh và thu hút một lượng lớn người sử dụng, trong đó chủ
yếu là thanh thiếu niên và sinh viên. Mạng xã hội hiện nay có rất nhiều tính
năng hiện đại nhằm đáp ứng các nhu cầu của người sử dụng như: nhu cầu tương
tác, nhu cầu giải trí, nhu cầu kinh doanh, nhu cầu thể hiện bản thân, tìm kiếm
knowledge (kiến thức/thiểu biết).
Kiến thức được hiểu là những năng lực về thu thập thông tin dữ liệu, khả
năng thấu hiểu thông tin, phân tích, tổng hợp và đánh giá thông tin. Thái độ
thường bao gồm các nhân tố thuộc về thế giới quan tiếp nhận và phản ứng lại
trước các nguồn thông tin. Về kỹ năng, đây chính là năng lực thực hiện các công
việc, biến kiến thức thành hành động, là kỹ năng tiếp nhận và sử dụng thông tin,
áp dụng chúng vào thực tiễn, thông thường kỹ năng được chia thành các cấp độ
chính như: bắt chước (quan sát và hành vi khuôn mẫu), ứng dụng (thực hiện một
số hành động bằng cách làm theo hướng dẫn), vận dụng (chính xác hơn với mỗi
hoàn cảnh), vận dụng sáng tạo (trở thành phản xạ tự nhiên).
2. Bình luận việc chia sẻ thông tin trên mạng xã hội dưới góc độ của năng
lực thông tin theo mô hình ASK
Theo Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, số 8(81) – 2014 thì từ số liệu điều
tra bằng bảng hỏi trên 4.205 sinh viên có sử dụng MXH ở 6 thành phố lớn, các
tác giả đã chỉ ra: trong các MXH sinh viên thường dùng thì Facebook được sử
dụng nhiều nhất (chiếm 86,6%).
Biểu đồ 1: Các mạng xã hội được sinh viên sử dụng (%)
Với thời gian sử dụng trải dài từ 1 giờ đến dưới 5 giờ/ngày.
Biểu đồ 2: Số giờ sử dụng mạng xã hội trong ngày (%)
Với số liệu trên, ta thấy mật độ người sử dụng mạng xã hội phải tiếp xúc
với các nguồn thông tin được chia sẻ mỗi ngày là khá lớn.
Như đã đề cập ở phần trước, các nguồn thông tin được chia sẻ trên mạng xã
hội vô cùng đa dạng và phong phú ở tất cả các lĩnh vực như khoa học hay nghệ
thuật nhưng không phải tất cả trong số chúng đều đáng tin cậy và không phải ai
cũng có thể tiếp nhận và sử dụng được hết các nguồn thông tin đó và có thể ứng
dụng chúng vào thực tiễn. Vì sao ?
Thứ nhất về kiến thức, các nguồn thông tin được chia sẻ trên mạng xã hội
thái độ và cái nhìn mang hơi hướng chủ quan của bản thân, ví dụ khi thấy hoặc
đọc một thông tin nào đó xong thì sau đó người đọc thường nhận định thông tin
đó đúng hay sai theo quan điểm cá nhân của bản thân rồi đăng tải, chia sẻ trên
mạng xã hội cho nhiều người biết, vô hình chung đã làm cho thông tin đó được
phản ánh đến những người khác một cách thiếu khách quan, có thể làm thay đổi
sai lệch cái nhìn của người khác về thông tin đó.
Thứ ba, về kỹ năng, người chia sẻ thông tin trên mạng xã hội thường đã có
những hiểu biết và kỹ năng ứng dụng nhất định về thông tin mà mình chia sẻ
vào thực tiễn tuy nhiên có thể ở những mức độ cao thấp khác nhau. Còn về phía
người sử dụng thông tin thì họ cũng có những kiến thức nhất định để đánh giá
xem thông tin đó liệu có phù hợp với bản thân mình không và liệu mình có thể
ứng dụng nó vào thực tiễn được hay không, và khả năng ứng dụng cũng có thể ở
các mức độ khác nhau tùy vào mỗi người dùng. Ví dụ, chị B làm nghề nội trợ
mới nghĩ ra một món ăn mới rất độc đáo, thơm ngon và đã thực hiện thành công
chị đã chia sẻ công thức của mình trên mạng xã hội cho nhiều người cùng biết
( vậy là chị B đã có những kiến thức nhất định về món ăn mà mình nghĩ ra và
chị có khả năng ứng dụng thực tiễn cao về thông tin mà chị chia sẻ trên mạng xã
hội), chị C thấy công thức của chị B hay nên làm thử nhưng không thành công
do tay nghề kém ( vậy là chị C cũng có những kiến thức nhất định về thông tin
nhưng khả năng ứng dụng kém),và chị D cũng thực hiện theo công thức đó
nhưng lại thành công ( khả năng ứng dụng của chị D là cao).Mặt khác,nếu kỹ
năng ứng dụng của người sử dụng thông tin kém cũng có thể dẫn đến việc bị
người chia sẻ thông tin lợi dụng để nhân cơ hội đánh cắp thông tin cá nhân của
người sử dụng thông tin.Ví dụ, các hacker chuyên nghiệp có thể tạo ra các
đường link giả nhằm đánh cắp thông tin hay tài khoản mật của người sử dụng
sau đó chia sẻ lên mạng xã hội nhưng dưới “vỏ bọc” của một thông tin đáng tin
cậy để lừa người dùng khác nhấp chọn link và rồi “sập bẫy”.
3. Người dùng trên mạng xã hội cần kiến thức và kỹ năng gì cùng thái độ
như thế nào để tiếp nhận, sử dụng hay chia sẻ về một vấn đề/sự kiện/thông
tin?
C. KẾT LUẬN
Tóm lại, trong thời kỳ công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ như hiện nay
thì ngoài các kỹ năng mềm cần thiết thì năng lực thông tin cũng là một kỹ năng,
năng lực quan trọng không chỉ cần ở sinh viên mà mọi người đều cần phải có vì
việc cập nhật thông tin trong một xã hội hiện đại như hiện nay là điều nên làm
và cần phải làm, nó giúp chúng ta dễ dàng tìm hiểu, nắm bắt được nhiều thông
tin quan trọng. Học hỏi thêm rất nhiều kiến thức, trau dồi những kĩ năng giúp
cho bạn hoàn thiện bản thân mình hơn nữa. Chính vì thế mà kỹ năng chia sẻ
cũng như tiếp nhận khai thác và sử dụng thông tin một cách hiểu quả, có chọn
lọc trên mạng xã hội là quan trọng hơn bao giờ hết. Ngoài các nguồn thông tin
truyền thống, phổ biến như đã kể thì mạng xã hội đã và đang là một nguồn
thông tin đa dạng,phong phú mà chúng ta nên khai thác, mặc dù có nhiều mặt
trái nhưng nếu biết cách hạn chế, khắc phục chúng và khai thác thông tin một
cách thông minh theo mô hình ASK thì bạn chắc chắn sẽ rất thành công đấy !
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trần, M.D. & Bùi, H.T. (2014). Sử dụng mạng xã hội trong sinh viên Việt Nam.
Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam. 8(81). Truy cập từ
/>UrlListProcess=/noidung/TapChi/Lists/Baiviet&ItemID=123&page=0&al
litem=1
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn-ĐHQGHN. Khoa Thông tinThư Viện (2015). Năng lực thông tin là gì ?. Truy cập từ
/>Tổ chức tư vấn giáo dục Việt Nam-Eduviet Coporation. Năng lực con người
theo mô hình ASK. Truy cập từ />
*****HẾT*****