A.PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”
Trẻ em là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân
tộc. Chăm sóc và giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự
nghiệp chăm lo, đào tạo và bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành con người của thế kỉ 21.
“Chẳng có một tâm hồn nào có thể tỏa bóng yêu thương mà lại không bắt dễ từ
một hạt giống đã ươm sâu lòng nhân ái”
Thật vậy ngay từ khi mới sinh ra trẻ đã được cha mẹ yêu thương, nâng niu, chăm
sóc nhưng để trẻ có được một nhân cách toàn diện, sau này trở thành người công
dân tốt thì chỉ sự yêu thương chăm sóc thôi là chưa đủ mà cần giáo dục trẻ một
cách khoa học, phù hợp và trường mầm non chính là môi trường thuận lợi nhất để
giáo dục trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời.
Ngành học Mầm non đang trên đà đổi mới hình thức và hoàn thiện phương
pháp giáo dục theo hướng tích cực để giáo dục được trẻ tốt nhất. Bên cạnh hoạt
động học thì hoạt động vui chơi là nhu cầu không thể thiếu đối với trẻ mẫu giáo.
Chơi là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của trẻ, chơi tạo cơ hội để trẻ
thử nghiệm những hoạt động mong muốn để tìm hiểu về thế giới xung quanh,
không vui chơi trẻ sẽ không phát triển. Hoạt động vui chơi là phương tiện học hỏi
của trẻ, là con đường tăng trưởng và phát triển. Nó đóng vai trò là hoạt động chủ
đạo của trẻ mầm non nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức
đồng thời giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ ở lứa tuổi này. Hoạt động vui
chơi ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng thú nhất, trẻ
chơi mà học học mà chơi thông qua đó trẻ tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng, mang lại
cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanh trẻ.
Trẻ mầm non đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi đang ở những bước phát triển mạnh mẽ về
nhận thức, trẻ luôn mong muốn được tìm hiểu, khám phá về động vật, thực vật,
các hiện tượng tự nhiên,… trước khi trẻ học đọc, học đếm. Trẻ chơi càng nhiều
với các đồ vật khác, kết nối với nhiều bạn bè thì trẻ càng tích cực và có cơ hội
thành công sau này. Nhưng hoạt động chơi của trẻ mang tính tự do, tự nguyện nếu
trò chơi của trẻ phụ thuộc nghiêm ngặt vào hiện thực hay có sự áp đặt máy móc

động vui chơi ngoài trời.
3. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp tăng cường sự tham gia cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động vui
chơi ngoài trời.
4. Khánh thể nghiên cứu:
Qúa trình tăng cường sự tham gia cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạt động vui
chơi ngoài trời.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận có liên quan đến đề tài.


5.2. Thực trạng tăng cường sự tham gia cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động
vui chơi ngoài trời và những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên.
5.3. Đề xuất một số biện pháp nhằm tăng cường sự tham gia cho trẻ 5 - 6 tuổi
thông qua hoạt động vui chơi ngoài trời.
6. Gỉa thuyết khoa học:
Nếu ta xây dựng được một số biện pháp nhằm tăng cường sự tham gia cho trẻ 5
- 6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ngoài trời thì trẻ sẽ tự tin, mạnh dạn, hứng
thú hơn khi tham gia hoạt động vui chơi ngoài trời.
7. Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài tập trung nghiên cứu những biện pháp tăng cường sự tham gia cho trẻ 56 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ngoài trời.
Địa bàn : Nghiên cứu trẻ tại trường mầm non Ánh Dương, khối phố 1, phường
Trường Xuân, thành phố Tam Kì.
8. Phương pháp nghiên cứu:
8.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận:
Sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp hóa các vấn đề lí luận có
liên quan đến đề tài nghiên cứu.
8.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
8.2.1 Phương pháp quan sát:
Quan sát những biểu hiện của giáo viên đối với trẻ 5 - 6 tuổi nhằm tìm hiểu

Để tìm hiểu các biện pháp giáo dục đối với trẻ mẫu giáo, theo PGS.TS Nguyễn
Thị Hòa cho rằng: “Biện pháp giáo dục Mầm non là cách làm cụ thể trong hoạt
động hợp tác cùng nhau giữa cô và trẻ nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo
dục đã đặt ra ở lúa tuổi Mầm non.
Trong biện pháp gồm các phương pháp, nội dung, phương tiện, các hình thức
tổ chức,… đưa ra áp dụng cho một vấn đề nào đó. Những yếu tố này có mối quan
hệ mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau.
Như vậy, nói đến biện pháp là nói đến nhứng cách thức tác động nhằm thay
đổi, chuyển biến một hệ thống, một quá trình, một trạng thái nhất định,…Nhằm
đạt được mục đích hoạt động. Biện pháp càng thích hợp, càng tối ưu, càng giúp
con người nhanh chóng giải quyết được những vấn đề đặt ra.
1.1.2. Khái niệm sự tham gia của trẻ:
Sự tham gia của trẻ là quá trình trẻ được tiếp nhận thông tin, được tôn trọng,
được hỗ trợ để có thể bày tỏ ý kiến, nhu cầu, nguyện vọng tham gia bàn bạc và
quyết định các hoạt động có liên quan đến trẻ phù hợp với năng lực, hoàn cảnh và
vì lợi ích tốt nhất của trẻ.
1.1.3. Khái niệm hoạt động vui chơi ngoài trời:


Hoạt động vui chơi ngoài trời là một trong các loại hình hoạt động của trẻ ở
trường mầm non, là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo được người lớn tổ chức ở
không gian bên ngoài lớp học, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui
chơi và nhận thức, đồng thời nhằm giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ. Hoạt
động vui chơi ngoài trời rất tốt đối với sức khỏe và việc học tập vui chơi của trẻ,
là nhu cầu không thể thiếu được đối với trẻ mẫu giáo trong trường Mầm non. Nó
mang lại cho trẻ không khí trong lành, trẻ được tắm nắng ban mai, thỏa mãn nhu
cầu vận động, tiếp cận thông tin , khám phá sự vật hiện tượng thiên nhiên, xã hội
dưới sự hướng dẫn của cô và do trẻ tự tìm tòi khám phá.
1.1.4. Khái niệm biện pháp tăng cường sự tham gia cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua
hoạt động vui chơi ngoài trời:

phức tạp, số lượng câu hỏi nhiều hơn về các sự vật ,hiện tượng theo từng chủ đề
mà trẻ cần khám phá.
Hoạt động vui chơi ngoài trời tạo cho trẻ nhiều cơ hội vận động toàn thân,phát
triễn kỹ năng vận động thô như: đi, chạy, nhảy, leo trèo, giữ thăng bằng, sự kết
hợp các giác quan và tiếp nhận cảm giác…trẻ thể hiện được tính tự do tự nguyện,
tính cộng đồng, biết thành lập theo nhóm làm đồ chơi, chơi các trò chơi vận
động ,dân gian, chơi tự do, cùng nhau làm những thí nghiệm đơn giản,…đặc điểm
tâm sinh lý của trẻ phát triễn ngày càng hoàn thiện hơn.
1.3. Ý nghĩa của hoạt động vui chơi ngoài trời:
Hoạt động vui chơi ngoài trời có ý nghĩa đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo. Hoạt
động vui chơi ngoài trời là con đường tiếp xúc độc đáo của trẻ mẫu giáo với cuộc
sống người lớn, nhờ hoạt động này trẻ bước vào giai đoạn đầu tiên của quá trình
hình thành nhân cách. Hoạt động vui chơi ngoài trời có tác động giúp trẻ phát
triển đầy đủ toàn diện về nhận thức tình cảm, ý chí, cũng như các nét tính cách và
năng lực xã hội. Chính trong khi trẻ chơi, trẻ có cơ hội làm quen với xã hội của
người lớn, trẻ học hỏi cách ứng xử và giao tiếp trong xã hội người lớn, đồng thời
cũng chính ở đây cái “tôi” của trẻ được hình thành, trẻ được phân biệt được mình
với người khác. Trẻ lớn lên cùng bạn bè, có tinh thần trách nhiệm trước nhóm
chơi, đôi khi biết suy nghĩ hành động của mình hơn, vì lợi ít chung của cả nhóm
chơi và cũng ở nhóm chơi của mình trẻ biết nhận xét đánh giá bạn bè và ngay cả
những người thân xung quanh trẻ. Có thể thấy được rằng, hoạt động vui chơi cũng
là cơ sở để trẻ ngày một hoàn thiện hơn và việc học làm người của trẻ cũng sẽ
được dễ dàng hơn.
Khi tham gia hoạt động ngoài trời, trẻ được thay đổi môi trường hoạt động, trẻ
được tiếp xúc với thiên nhiên, được quan sát những hoạt động của xã hội, khám
phá những điều mới lạ qua các hoạt động như: Quan sát hiện tượng thiên nhiên,
môi trường sống của các sự vật, tiếp xúc với nước, cát, sỏi, nhặt lá cây cùng cô
làm những đồ chơi đơn giản, chăm sóc vật nuôi, cây trồng của lớp, của trường,…
Điều này được thể hiện qua nhận thức của trẻ, trẻ tò mò, ham hiểu biết, mạnh dạn
nêu lên những gì mà trẻ được trải nghiệm, trẻ thường đặt ra những câu hỏi phức

Phát triển kỹ năng giao tiếp và cảm xúc:
Khi tham gia vào các trò chơi tập thể, trẻ được tạo cơ hội để giao tiếp với bạn
bè và mọi người xung quanh. Trẻ hiểu được các luật chơi qua sự hướng dẫn của cô,
biết cổ vũ đồng đội chiến thắng. Đó là một trong những biểu hiện tuyệt vời của kỹ
năng giao tiếp.


Bên cạnh đó, trẻ sẽ biểu hiện sự vui, buồn qua kết quả của trò chơi khi đội mình
chiến thắng hay chậm hơn đội bạn một chút, từ đó trẻ sẽ dần phát triển cảm xúc và
biết cách bày tỏ những cảm xúc đó.
Định hướng tư duy thẩm mỹ:
Các trẻ trong lứa tuổi mẫu giáo có trí tưởng tượng bay bổng và vô cùng phong
phú. Trẻ rất tinh ý với những thay đổi và tác động của môi trường, đặc biệt khi
cảnh vật xung quanh có nhiều màu sắc, những đồ chơi ngộ nghĩnh, hình ảnh sinh
động.
Những cơ hội tiếp xúc với môi trường đa dạng bên ngoài giúp trẻ khám phá
năng khiếu nghệ thuật và khả năng thẩm mỹ của mình. Trẻ có khiếu hội họa sẽ
thích thú với việc vẽ lại sự vật xung quanh, trong khi trẻ có khả năng ngôn ngữ tốt
sẽ biết cách miêu tả lại sự vật đó…

CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA
CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI
NGOÀI TRỜI TẠI TRƯỜNG MẪU GIÁO ÁNH DƯƠNG VÀ
NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG TRÊN
2.1. Một vài nét về trường mẫu giáo Ánh Dương:
Trường Mầm non Ánh Dương tại khối phố 1, phường Trường Xuân, thành phố
Tam Kì là trường có bề dày thành tích trong nhiều năm. Nhiều giáo viên đạt danh
hiệu giáo viên giỏi của thành phố.Trường gồm 1 cơ sở chính có 6 lớp học và cơ sở
phụ có 1 lớp học, đều tổ chức dạy 2 buổi/ngày và tổ chức bán trú với tổng số học
sinh gần 190 cháu ( năm 2016).

không hứng thú tham gia vào hoạt động ở trường gây khó khăn cho giáo viên
trong công việc dạy học của mình.
- Một số giáo viên chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của hoạt động vui chơi
ngoài trời đem lại cho trẻ như sau: hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt
động vui chơi mà trẻ hứng thú nhất, mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức
cần thiết về thế giới xung quanh chúng; trẻ nhận thức thế giới xung quanh bằng
cách tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống
xung quanh mình; qua hoạt động vui chơi ngoài trời trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt
động, nhu cầu tìm hiểu khám phá, nhu cầu được vui chơi của trẻ; hoạt động vui
chơi ngoài trời tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và thích ứng với môi trường tự nhiên
đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộc sống,… Từ đó dẫn đến giáo viên cũng
chưa nhận thức được việc tăng cường sự tham gia cho trẻ trong tổ chức hoạt động
vui chơi ngoài trời là rất cần thiết và quan trọng để trẻ được phát triển tốt nhất.
2.2.2. Thực trạng việc tăng cường sự tham gia cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt
động vui chơi ngoài trời của giáo viên:
Qua thời gian quan sát tìm hiểu tại trường, nhìn chung giáo viên đã tổ chức
hoạt động vui chơi ngoài trời đi đúng theo tiến trình và các bước hoạt động. Tuy
nhiên từ việc giáo viên chưa thực sự nhận thức được hết vai trò của hoạt động


ngoài trời đem lại cho trẻ nên việc tăng cường sự tham gia cho trẻ vào hoạt động
vui chơi ngoài trời chưa được chú trọng, chưa lấy trẻ làm trung tâm của mọi hoạt
động nên vẫn còn rất nhiều hạn chế, không đem lại hiệu quả giáo dục cao.
2.2.2.1. Thực trạng chuẩn bị, lập kế hoạch tổ chức hoạt động vui chơi ngoài
trời:
Để chuẩn bị tốt hoạt động vui chơi ngoài trời cho trẻ đòi hỏi giáo viên cần lên
kế hoạch tổ chức các hoạt động với nội dung một cách rõ ràng, đầy đủ, sáng tạo
theo tuần, tháng, năm. Đa phần giáo viên đã xác định được nội dung chuẩn bị
trong một giờ vui chơi ngoài trời. Đây là điều kiện để giờ học được triển khai
mạch lạc, sinh động, hấp dẫn trẻ hơn. Hầu hết giáo viên đã soạn giáo án đầy đủ,

- Ngoài ra cô còn hạn chế trong việc đề ra các câu hỏi gợi ý nhằm phát triển tư
duy của trẻ trong quá trình tìm hiểu khám phá.
Ví dụ: Khi trẻ quan sát cây, cô chưa đặt ra các câu hỏi gợi ý để trẻ trả lời như:
+ Đây là cây gì?
+ Cây cần gì để sống?
+ Cây trồng để làm gì?
+ Bảo vệ cây bằng cách nào?
+ Quan sát xem có những cây nào giống với loại cây này ?
Tổ chức thí nghiệm đơn giản cho trẻ:
- Giáo viên có tổ chức cho trẻ làm các thí nghiệm nhưng còn hạn chế, đôi lúc
giáo viên còn bỏ qua các thí nghiệm.
- Thời gian tiến hành thí nghiệm quá ngắn không đủ để tất các trẻ thử nghiệm và
một số trẻ chỉ được xem cô và các bạn làm. Đồ dùng trực quan cho trẻ thí nghiệm
còn quá ít, đôi lúc chưa đủ dẫn đến việc luyện tập ít, nên tiết học buồn tẻ không
đem lại kết quả như mong muốn.
- Giáo viên còn nói nhiều, cách truyền đạt chưa lưu loát, không phát huy được
tính tích cực của trẻ khi tham gia các hoạt động.
Tổ chức lao động trong thiên nhiên: Tổ chức lao động cho trẻ vẫn còn hạn chế.
Giáo viên chưa tạo điều kiện để trẻ luân phiên trực nhật, phân công hợp lí cho
nhóm có trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn với trẻ yếu, chậm hơn. Giáo viên chưa lưu ý
đến nguyện vọng ý thích được làm việc cùng nhau của các nhóm trẻ. Vậy nên trẻ
chưa rèn luyện được sự cần cù, chịu khó, sự kiên trì, quyết tâm, vượt khó để hoàn
thành nhiệm vụ..
Như vậy trong tổ chức hoạt động mục đích giáo viên chưa biết tận dụng, khai
thác môi trường môi trường vật chất: Cây cỏ, hoa lá, nhà cửa, công trình… để trẻ
phát triển tư duy, tạo điều kiện cho trẻ bày tỏ suy nghĩ, sự hiểu biết, bộc lộ bản
thân mình gây cho trẻ sự nhàm chán không tập trung trong việc khám khá. Hơn
nữa, chưa tạo cơ hội cho trẻ thực hiện các hoạt động yêu thích như quan sát sự
việc, hiện tượng xung quanh, tiến hành các thử nghiệm khám phá,…lao động
chăm sóc thiên nhiên, chưa tổ chức củng cố kiến thức kĩ năng dưới hình thức chơi

hoạt động, nhận thức của trẻ khác nhau,…ảnh hưởng đến việc tăng cường sự tham
gia cho trẻ và trong việc đánh giá hoạt động của từng trẻ.
Trong thực tế, để tổ chức hoạt động vui chơi ngoài trời cần phải sử dụng phối
hợp các hình thức. Bởi vì, hoạt động vui chơi ngoài trời bao gồm nhiều nội dung
khác nhau, muốn thực hiện được các nội dung đó thì nhất thiết phải sử dụng nhiều
hình thức tổ chức khác nhau nhưng một số giáo viên chưa nắm vững các hình thức
tổ chức đó.


Giáo viên đã cố gắng sử dụng những biện pháp để tổ chức hoạt động ngoài trời
cho trẻ. Nhưng đa số là các biện pháp về điều kiện hoạt động như lập kế hoạch,
tạo môi trường kích thích trẻ, tập cho trẻ sử dụng các phương tiện hoạt động,…
Một vài ý kiến nêu ra các biện pháp khác nhau như tận dụng mọi hoàn cảnh khác
nhau của môi trường và những yếu tố bất ngờ,…Như vậy giáo viên đã có ý thức
tận dụng những ưu thế có sẵn trong môi trường và một số biện pháp mang tình
huống. Tuy nhiên, để tạo ra sự phát triển mạnh mẽ về thể lực cũng phải có những
biện pháp tích cực hơn như chủ động tạo ra môi trường theo mục đích của nhà
giáo dục, tăng cường rèn luyện kỹ năng,…nhưng một số giáo viên lại không có
những biện pháp tích cực đó nên hoạt động khó có thể được duy trì.
Một số giờ hoạt động ngoài động ngoài trời chưa đảm bảo nguyên tắc động –
tĩnh, thứ tự các hoạt động trong buổi chơi chưa được linh hoạt theo hứng thú của
trẻ, theo thời tiết, theo các sự việc diễn ra bên ngoài lớp học. Ví dụ: Nếu nội dung
hoạt động học trước mang tính chất tĩnh (hoạt động tạo hình, làm quen với tác
phẩm văn học…) mà hoạt động ngoài trời giáo viên lại cho trẻ tham gia nội dung
hoạt động có mục đích (quan sát cây xung quanh trường) gây nhàm chán đối với
trẻ, trẻ không còn hứng thú để tham gia.
2.2.3. Thực trạng sự tham gia hoạt động vui chơi ngoài trời của trẻ 5 – 6 tuổi:
Thực tế cho thấy trẻ con hiện nay rất thông minh, nhanh nhẹn. Đặc biệt trẻ ở độ
5 – 6 tuổi đang ở những bước phát triển mạnh mẽ về nhận thức, tư duy, trí tuệ,…
Trẻ rất thích tham gia các hoạt động vui chơi ở trường mẫu giáo. Sự tham gia của

3

Hoạt động tương đối liên tục, trẻ bận rộn với hoạt động nhưng ở
Trung mức thấp và ít biểu hiện của việc thực sự tham gia. Có tiến triển
bình trong hoạt động trẻ đang làm nhưng trẻ không cho thấy có nhiều
năng lượng và sự tập trung, trẻ thường bị xao nhãng.

4

Hoạt động liên tục và có sự tập trung cao. Trẻ tập trung và hầu
như tham gia tập trung hoàn toàn vào hoạt động, chúng không dễ
bị xao nhãng.

5

Cao

Trẻ thể hiện sự tham gia liên tục và hoàn toàn vào hoạt động.
Rất cao Chúng rất tập trung, sáng tạo đầy năng lực và bền bỉ trong suốt
quá trình.
Bảng mức độ đánh giá sự tham gia của trẻ

Nhận xét:
Đa số trẻ thể hiện sự tham gia của mình ở mức độ trung bình: Trẻ thể hiện tính
tích cực tham gia của mình nhưng mức độ hứng thú không cao,còn nói chuyện và
dễ bị phân tán chú ý. Ở trẻ hạn chế về mặt nhận thức về mục đích của việc tham
gia các hoạt động đem lại lợi ích gì cho bản thân. Trẻ luôn thích sự mới mẻ và tò
mò khám phá những điều mà trẻ cho là đẹp, là hấp dẫn chính vì thế việc trẻ dễ
dàng chán một hoạt động nào đó thiếu sức cuốn hút trẻ là điều không tránh khỏi.
Trẻ biết đặt ra các câu hỏi khi quan sát, khám phá sự vật hiện tượng nhưng số

phối tham gia với các bạn trong lớp.
2.3. Nguyên nhân của thực trạng:
Qua những thực trạng trên, bản thân tôi rút ra những nguyên nhân như sau:
Một số trẻ còn ngại tiếp xúc với điều kiện môi trường vật chất bên ngoài.
Trình độ tiếp thu của trẻ không đồng đều chưa có ý thức cao trong việc bảo vệ
môi trường, yêu quý thiên nhiên, lao động. Trình độ nhận thức của các trẻ chưa
thật sự đồng đều, còn hạn chế nên ảnh hưởng đến việc lập kế hoạch giáo dục trẻ.
Kỹ năng chơi ngoài trời chưa được chú ý nhiều. Còn quan tâm nhiều đến các
hoạt động khác. Do đặc điểm trên giáo viên chỉ chú ý đến những cháu nhanh


nhẹn, có khả năng quản trò để tổ chức trò chuyện khám phá chủ đề hoặc tổ chức
các trò chơi.
Môi trường, hoàn cảnh sống của các trẻ luôn khác nhau.
Chưa thay đổi hình thức giảng dạy, chưa đầu tư trong các hoạt động, chưa thật
sự quan tâm đến quá trình phát triển các mặt lĩnh vực thông qua hoạt động vui
chơi ngoài trời.
Chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trẻ trong việc giáo
dục hoạt động vui chơi ngoài trời cho trẻ góp phần giúp trẻ cởi mở, tự tin, hòa
nhập nhanh với môi trường.
Do trình độ khả năng, năng lực của giáo viên còn hạn chế, chưa biết vận dụng
phương pháp giáo dục một cách hợp lý.
Do bộ phận giáo viên mầm non chỉ chú trọng dạy kiến thức mà thờ ơ tổ chức
hoạt động ngoài trời cho trẻ.
Do thiếu kinh phí để tổ chức các hoạt động giáo dục, do điều kiện cơ sở vật
chất của nhà trường còn nhiều hạn chế.

CHƯƠNG 3. BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA CHO 5 –
6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI NGOÀI TRỜI
3.1 Cơ sở của việc đề xuất đề tài:

giáo viên phải lập kế hoạch tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời một cách hợp lý,
chuẩn bị khoảng sân vừa đủ để cho từng lớp được vui chơi ngoài trời được thoải
mái hơn. Dự kiến chuẩn bị nước sơn màu, hình ảnh, con số, những trò chơi sưu
tầm. Sau đó vẽ những trò chơi dân gian, trò chơi vận động với những hình ảnh và
con số theo chủ đề chủ điểm ở khoảng sân mình chọn, với những khoảng cách phù
hợp nhất định.
Đồng thời giáo viên tìm tòi, tự lập kế hoạch trước khi lên tiết dạy về những
nội dung hoạt động ngoài trời từ mọi thông tin đại chúng, từ các tổ chuyên môn,
từ các đồng nghiệp, sưu tầm những trò chơi vận động, trò chơi dân gian, các đồ
dùng đồ chơi, các nguyên vật liệu khác nhau gắn với chủ điểm phù hợp, với mốc
thời gian phù hợp để tạo cho trẻ những giờ hoạt động ngoài trời hiệu quả nhất.
3.2 .2 Biện pháp 2: Cách tổ chức các hoạt động để tạo hứng thú, tăng cường sự
tham gia cho trẻ, trẻ có thể trải nghiệm qua hoạt động trẻ được học trong lớp.
Môi trường cho trẻ hoạt động là nơi rất quan trọng, cung cấp nguồn thông tin
phong phú, khuyến khích tính độc lập và hoạt động tích cực của trẻ. Vì vậy biện
pháp tạo môi trường hợp lý sẽ giúp trẻ tìm tòi, khám phá và phát hiện những điều
mới lạ, hấp dẫn, các kiến thức, kỹ năng của trẻ sẽ được củng cố và bổ sung. Tạo
môi trường phù hợp, đa dạng, phong phú sẽ gây hứng thú cho trẻ và bản thân giáo
viên, góp phần hình thành nâng cao mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên
với trẻ, giữa trẻ với trẻ.
3.2.2.1 Tổ chức cho trẻ quan sát:


Đây là một hình thức cho trẻ làm quen với những kiến thức tự nhiên, xã hội và
các sự kiện xung quanh trẻ, kích thích óc tìm tòi khám phá của trẻ. Giáo viên cần
lắng nghe các ý tưởng, hứng thú của trẻ và liên hệ chúng với các mục tiêu, nội
dung chương trình và mong muốn của giáo viên theo cách sáng tạo và tôn trọng
trẻ. Nội dung quan sát thường dựa vào khả năng của từng trẻ để có thể nâng cao
hay hạ thấp yêu cầu tùy từng trường hợp quan sát.
Để cho trẻ quan sát được tốt hơn, giáo viên hướng trẻ cùng chuẩn bị trước khi

+ Tại sao con đặt tên như vậy?
+ Hoa có đặc điểm gì?
+ Hoa được trồng như thế nào?
+ Con chăm sóc vườn hoa như thế nào?
Ví dụ: Củng cố kiến thức về số lượng 5 và chủ đề về các loại hoa
Sau khi kiến thức đã được cung cấp trong giờ hoạt động có chủ đích thì ở
hoạt động ngoài trời có thể kết hợp trong giờ quan sát vườn hoa và yêu cầu trẻ
chọn cho cô hoa có 5 cánh, kể tên 5 loại hoa mà con biết, kể tên 5 loại hoa theo
màu sắc và tìm trong sân trường có các đồ vật nào có số lượng là 5…
Khi chơi trò chơi bằng các nguyên vật liệu mở trẻ có thể sắp xếp các hạt
thành các loại hoa có 5 cánh…Trò chơi cô yêu cầu trẻ chơi theo nhóm, mỗi nhóm
có nguyên vật liệu chuẩn bị sẵn, tự xếp hình hoa theo yêu cầu hoặc theo ý thích
của trẻ, nhưng qua đó trẻ nhận biết được số lượng cánh hoa, nguyên vật liệu, đồ
dùng mà trẻ đang chơi.
Cô luôn quan tâm, phát huy tính tích cực của trẻ trong khi chơi bằng cách khai
thác kinh nghiệm thực tế của trẻ, tận dụng môi trường sẵn có của trường, lớp, địa
phương và cho trẻ được thực hành thường xuyên. Tạo được tình huống cho trẻ
phải tự suy nghĩ để tìm cách giải quyết tình huống đó và có nhiều sáng tạo hơn
trong nội dung chơi, làm cho chủ đề ngày càng phong phú hơn. Giáo viên luôn


hướng trẻ chơi theo chủ đề chủ điểm phù hợp, mở rộng kỹ năng chơi và giao tiếp.
Trẻ được hoạt động một cách tích cực nhất, từ đó trẻ sẽ có nhiều hứng thú hơn khi
tham gia hoạt động.
Cô luôn chú ý tạo cho trẻ cảm giác thoải mái khi quan sát và tạo bầu không khí
vui tươi cho trẻ, để giờ chơi của trẻ đạt được kết quả thành công nhất.
3.2.2.2 Kích thích trẻ tham gia các hoạt động thử nghiệm, khám phá:
Những hứng thú của trẻ được phát triển để trở thành nội dung quan sát. Trong
số những nội dung quan sát này, có thể phát triển sự tò mò, mối quan tâm của trẻ
để trở thành nội dung khám phá, thử nghiệm…Việc khám phá, thử nghiệm trong

3.2.3 Biện pháp 3: Đa dạng các trò chơi ngoài trời .
Kho tàng trò chơi dành cho lứa tuổi Mầm non vô cùng phong phú và đa dạng,
tuy nhiên mỗi trò chơi lại phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của từng độ tuổi khác
nhau. Có thể cùng một trò chơi nhưng cô giáo tổ chức ở từng độ tuổi khác nhau
thì mức độ vận động của nó cũng có sự khác biệt. Nhận thức được vấn đề này,
bằng nhiều phương tiện: tài liệu sách, báo, mạng internet,…tôi đã sưu tầm được
một số trò chơi vận động, trò chơi dân gian với chủ điểm và gắn với những mốc
thời gian phù hợp cho lứa tuổi mẫu giáo 5 - 6 tuổi.
3.2.3.1 Các trò chơi phát triển giác quan:
Các trò chơi phát triển thị giác: trò chơi tìm đường của con vật, trò chơi lựa
đậu, trò chơi thí nghiệm với vật chìm vật nổi,…
Các trò chơi phát triển thính giác: trẻ lắng nghe tiếng động, tiếng kêu ở đâu,
nghe tiếng gió thổi, lá rụng, chim hót, nghe tiếng ve kêu,…Ví dụ trò chơi “ Đố bé
biết con gì”
Các trò chơi cho trẻ ngửi mùi hoa, quả, mùi của lá cây; cảm nhận ánh nắng mặt
trời, qua trò chơi ai tinh mắt, đoán cây qua lá, đoán vật bằng tay, ai thính tai, đoán
xem tiếng động gì,…
Các trò chơi giúp trẻ phát triển xúc giác: cho trẻ sở vào những thứ thật mềm
mại, cứng, nhẵn, xù xì, lạnh, nóng,… Qua các trò chơi này, trẻ sẽ có sự tiến bộ rõ
rệt khi vận dụng các giác quan.
3.2.3.2 Các trò chơi phát triển nhận thức của trẻ:
Trẻ chơi với cát, nước, sỏi, phấn vẽ, đất đá để biết được tính chất của chúng.
Chơi với lá cây như xếp lá thành những hình dạng khác nhau theo trí tưởng tựơng
của trẻ như hình bông hoa, căn nhà, con gà,…


Trẻ tham gia trồng cây và chăm sóc vườn cây xung quanh khu vực trường nhằm
phát triển óc tò mò ở trẻ: Quan sát sự thay đổi hàng ngày của cây xanh trong
trường và phân loại chúng nhóm có hoa, nhóm không có hoa, nhóm ăn quả…
Qua những trò chơi này cũng giúp trẻ mở rộng mối quan hệ với thế giới xung

trẻ không leo trèo những nơi nguy hiểm.
Tổ chức cho cháu chơi một số trò chơi sinh hoạt tập thể đơn giản, trò chơi sinh
hoạt cộng đồng cũng rất thu hút trẻ như: Trò chơi kết bạn, mèo đuổi chuột, bò
khăn, chơi u, thả đĩa ba ba, cá sấu lên bờ, cướp cờ, … hoặc cũng có thể hát cho
cháu hát theo một số bài hát sinh hoạt tập thể đơn giản như: Bạn ở đâu, quả bóng
tròn, ra đây xem,…Vừa phát huy tính đoàn kết vừa giúp trẻ được vui chơi thỏa
thích

.
Trò chơi vận động có luật là loại trò chơi có nội dung và quy tắc được xác định
trước và người chơi cần tuân theo. Trò chơi vận động thường chơi theo nhóm, có
thể tổ chức linh hoạt theo thời gian phù hợp.
Ngoài những trò chơi vận động theo chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ,
giáo viên phải đã linh hoạt trong việc thay đổi luật chơi, thay đổi tên trò chơi
nhằm thu hút trẻ và hấp dẫn trẻ vào các trò chơi.
Ví dụ: Trò chơi đổi chỗ có thể thay đổi tên là bão thổi, gió thổi, tìm bạn…; Trò
chơi kéo co có thể thay đổi tên là kéo pháo
- Luật chơi: Hai đội không được đứng qua vạch của mỗi đội. Đội nào kéo qua
phần vạch quy đinh về phía đội mình, chiến thắng.
- Cách chơi: Hai đội đứng đối diện nhau, có số lượng bằng nhau, đứng cách
vạch chuẩn theo quy đinh. Khi cô nói chuẩn bị, hai đội dùng tay nắm dây dù, ở tư
thế chuẩn bị. Khi cô ra hiệu lệnh “1, 2, 3 bắt đầu”, cả hai đội cùng ra sức kéo thật
mạnh, đội nào kéo thấy có khăn ở giữa dây qua đội mình, là đội chiến thắng. Đội
chiến thắng đợt 1 sẽ thi đua với đội thắng ở đợt 2. Chọn ra một đội thắng cuộc.


Tùy theo sự kiện trong trong năm học, mà tôi lựa chọn các trò chơi dân gian
cho phù hợp với điều kiện của trường của lớp.

Ví dụ: Chủ điểm mùa xuân, sưu tầm thêm những trò chơi dân gian trong lễ hội

thức phải giữ gìn bảo vệ môi trường sạch ở mọi nơi và phát triển tính sáng tạo,
thẩm mỹ cho trẻ với mọi sự vật trong thiên nhiên.
Ve vẻ vè ve
Cùng nhau thi đua
Thấy lá vàng rơi
Tranh tài vẽ đẹp
Cùng nhau thi đua
Xem ai sáng tạo
Nhặt lá vàng rơi
Được các bạn khen
Sân trường thêm sạc
Được khen cái mà được khen
Thêm sạch cái mà thêm sạch
Các bạn ới ời ơi
Ví dụ: Trò chơi úp lá khoai: Chơi tập thể theo nhóm tùy số lượng 2 - 10 bạn
Luật chơi : Câu đồng dao cuối cùng chỉ vào tay bạn nào, bị loại tay đó ra.
Cách chơi : Tất cả các bạn đều ngồi vòng tròn, ngồi sát bên nhau, tất cả các bạn
còn lại đọc theo đều đưa hai bàn tay ra trước, úp xuống chọn một bạn là người làm
chủ sẽ vừa đọc bài đồng dao vừa chỉ lần lượt vào các tay của các bạn, đọc đến
câu cuối cùng tạy bạn nào bị chỉ vào, tay đó bị loại ra. Lần lượt chơi đến khi bạn
nào là người chơi cuối cùng sẽ là người chiến thắng, được đổi vai làm chủ và chơi
tiếp.
Đồng dao:
Úp lá khoai
Đứa cầm ống thụt
Úp là khoai
Chạy ra chạy vô
Mười hai chong chóng
Đứa xách ống điếu
Đứa mặc áo trắng