Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp
sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ
làm quen với toán trẻ 5 -6 tuổi
Phần I: Mở đầu
1/ Lý do chon đề tài
Cơ
sở
ly
luân.
(Thiết bị màm non)Chủ tịch Hồ chí Minh muôn vàn kinh yêu của chúng ta , lúc
sinh thời người đã nói “ Non song việt nam có được vẻ vang hay không, dân tộc
việt năm có được sánh vai với các cường quốc năm châu hay không, chính là
nhờ vào việc học tập của các cháu”. Trẻ em những Mầm non tương lai của đất
nước, Đất nước có giầu mạnh, phồn vinh là nhờ vào thế hệ trẻ. Chính vì vậy
phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt ngay từ khi trẻ còn ở độ tuổi Mầm non. Người
giáo viên Mầm non ngoài việc hướng dẫn cho trẻ vui chơi, cho ăn, cho ngủ, giáo
dục trẻ trở thành những đứa trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôi chưa đủ, mà nhiệm vụ
của người giáo viên Mầm non còn phải trang bị cho trẻ những kiến thức ban đầu
thông qua các hoạt động và qua các môn học như làm quen với môi trường
xung quanh, làm quen với tạo hình, môn văn học, chữ cái, thể dụ, âm nhạc, làm
quen với toán sơ đẳng thông qua các môn học trẻ được học mà chơi chơi mà
học. Từ đó dần hình thành lên nhân cách của trẻ và cũng từ đó trẻ được tiếp cận
với những kiển thức từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó. Thông qua các
môn học giúp cho trẻ phát triển một cách toàn diện về mọi mặt như : Đức, Trí,
Lao, Thể, Mỹ. Giúp trẻ có một hành tranh vững vàng, một tâm thế tự tin để bước
vào lớp một.


Đồ dùng đồ chơi hấp dẫn cho trẻ làm quen với toán trẻ 5 -6 tuồi

Hình internet

dàng hơn mà còn giúp cho trẻ tiếp thu kiiến thức của các môn học khác một
cách nhanh nhạy và chính xác hơn.
Dạy trẻ nhận biết phân biệt về biểu tượng toán là dạy trẻ cách làm quen và hình
thành cho trẻ các biểu tượng toán về tập hợp, số lượng, phép đếm…
Trong dó yêu cầu cảu nội dung này là trẻ phải đếm được thứ tự trong phạm vi
đếm 10. Nhận biết quan hẹ số lượng trong phạm vi 10, nhậ biết các chữ số
từ 0 – 10. biết thực biện một số những phép biến đổi đơn giản như thêm bớt, tạo
nhóm, chia nhóm đồ vật có số lượng trong phạm vi 10 ra 2 phần. Đây là một
trong những nội dung chính nằm trong các nội dung khác của việc dạy học cho
trẻ làm quen với biểu tượng toán. Vì số lượng bài chiếm nhiều thời gian so với
nội dung về các hình, các khối, định hướng không gian, phép đo, Mà để dạy trẻ
được những nội dung này và nắm bắt kiến thức được một cách có hệ thống và
chính xác, đòi hỏi người giáo viên phải sự thay đổi mưói trong phương pháp dạy
trẻ theo hướng cực hoá hoạt động lấy trẻ làm trung tâm. trẻ tụ minh khám phá
nhận xét phán đoán về những vấn đề có liên quan đến môn học. Chính vì vậy để
nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với biểu tượng toán siư đẳng cho trẻ tôi
mạnh dạn nghiên cứu thực nghiệm và viết đề tài “biện pháp sử dụng đồ dùng đồ
chơi mầm non, đồ chơi mầm non trực quan hấp dẫn cho trẻ 5 -6 tuổi trong hoạt
động làm quen vởi biểu tượng toán sơ đẳng”
2/ Muc đích nghiên cửu:
Nhằm tìm ra những “Biện pháp sử dụng đồ dùng đồ chơi mầm non, đồ chơi
mầm non trực quan hấp dẫrỉ’’ để tìm ra hướng giải quyết tốt nhất hình thành
những biểu tượng toán học sơ đẳng cho trể 5 -6 tuổi một cách chính xác và bền
vững, khắc phục phần lớn những khó khăn chưng đồng thời phát huy cao nhất
được tính tích cực của trẻ.
3/ Thời gian nghiên cửu.


Do thời gian không cho phép tôi chỉ nghiên
cứu về“ Biện pháp sử dụng đồ dùng đồ

phải hình thành cho trẻ các biểu tượng toán học, cung cấp những kỹ năng cơ
bản nhất để trẻ có thể vận dụng vào trong thực tế, Đe có sự phát triển và hướng
toíư một nền giáo dục toàn diên như Bác Hồ đã từng nói “ Vỉ lợi ích mười năm
thì phải trồng cây Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Ngay từ nhỏ trẻ đã được tiếp xúc với ông, bà, cha mẹ. … Và các sự vật hiện
tượng đến nhận thức xưng quanh, tất cả những cái trẻ nhìn thấy đều ảnh hưởng
đến nhận thức của trẻ , đần dần trẻ có được những khái niện giản đơn nhất về
thế giới xung quanh có nhu cầu muốn tìn tòi ,phám phá về tính chất, đặc điểm
của sự vật hiện tượng ,tập hợp các số lượng , hình dạng, màu sắc, kích thước,
vị trí, sắp xếp của chứng trong không gian.


VD: Khi chơi với đồ vật trẻ muốn biết tại sao vật này lại lăn được nhưng vật kia
lại không lăn được . hình dạng, kích thước và chất liệu của chứng khác nhau
như thế nào? Hoặc trẻ muốn biết từng nhóm đồ vâth có bao nhiêu vật và cách
so sánh các nhóm với nhau, trẻ muốn biết nhóm này có số lượng nhiều hay ít
hơn nhóm kia. Bắt đầu trẻ muốn biết làm thế nào để cho hai
nhóm được bằng nhau. Từ đó trong tư duy của trẻ đã nảy sinh khái niện thêm
bớt một cách giản đơn nhất về phép cộng trừ của bậc tiểu học. Xuất phát từ nhu
cầu đó mà việc cho trẻ làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng là
nhu cầu cần thiết. Nhưng thực chất chương trình toán học trong trường mầm
non hiện nay chỉ cho phép dạy trẻ làm quen với một số khái niện về toán đơn
giản, chưa dạy trẻ học toán. Nếu nhu dạy trẻ học toán sớm sẽ ảnh hưởng đến
sự phát triển của trể. Vì vậy nảy sinh vấn đề là làm thế nào để dạy trẻ những
khái niếm về toán học mang tính chất trìu tượng nhưng lại phải phù hợp với khả
năng nhận thức của trẻ mẫu giáo. Song khó khăn lớn nhất của trẻ mẫu giáo là
làm quenvới một số khải niệm toán học đó là khả năng lĩnh hội tri thức của trẻ
còn non nớt, do thực tế đó mà không thể cho trẻ làm quen với khiaie niệm về tổ
hợp, phép đếm, số lượng, hình dạng, kích thước, định hướng không gian bằng
các định nghĩa chính xác mà phải dựa trên tâm lý của trẻ và khái niệm toán học

cho giáo viên được tham gia dự giờ các lớp chuyên đề, thao giảng về toán học ở


trong và ngoài trường, để đạt được những phương pháp, hình thức đổi mới nhà
trường chứng tôi đã lên kế hoạch cụ thể cho từng tiết học và có tài liệu để cho
cô dạy tốt, giúp trẻ học tốt.
Đặc
điểm
của
lớp:
+ Thuân lơi:
Năm học 2015 – 2016 được sự phân công của ban giám hiệu nhà trường tôi chủ
nhiệm một lớp 5 -6 tuổi Học theo chương trình đổi mới với sĩ số là 35 trẻ. Độ tuổi
đồng đều cuãng là một thuận lợi cho việc truyền thụ kiến thức cho trẻ. 100% trẻ
sống ở vùng nông thôn là con em nông dân, các cháu đều rất ngoan ham học,
lứop học lại được xây dựng ở khu trung tâm và đặt ở làng văn hoá, cha mẹ học
sinh cũng biết được nhu cầu của con em minhg ở độ tuổi 5-6 tuổi rất cần được
học bộ môn làm quen với toán và hiểu tầm quan trọng của việc toàn dân đưa trẻ
đến trường.


Hình internet
Là một lớp 5- 6 tuổi nên rất được nhà trường quan tâm trong việc mua sắm đồ
dùng đồ chơi mầm non phục vụ cho bộ môn toán.
Đặc biệt toán là môn ngành giáo dục đã nhiều năm chỉ đạo chuyên đề nên để
đánh giá sự học tập của trẻ có kết quả cao,
+ Khỏ khăn:
Trong năm học 2009 -2010 tôi nghiên cứu tìm hiểu thấy được các cháu 100%
con em nông thôn nên ít được sự quan tâm, chăm sóc, bồi dưỡng của bố mẹ về
khả năng hiểu biết của trẻ còn hạn chế một số cháu chưa được học lớp 3-4 tuổi

chưa
đi
học
lớp
45
tuổi.
Chương 2: Nội Dung nghỉên cứu
Thưc trang cuả viêc day trẻ làm quen với toán
1.1: Tình hình siảns day của siáo viên.
Như chúng ta đã biết, nội dung dạy trẻ các biểu tượng về toán được phân bố
đồng đều trong chương trình giảng dạy trẻ ở 3 độ tuổi. Mầu giáo bé, Mầu giáo
nhỡ, Mầu giáo lớn. Theo nguyên tắc từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp.
đối với trực quan để dạy trẻ làm quen với biểu tượng toán cũng cần nhiều về số
lượng và yêu cầu trực quan của từng tiết cũng khác nhau và phức tạp dần lên.
Yêu cầu dạy biểu tượng toán cho trẻ cần có trực quan chuẩn chính xác. Tuy
nhiên trong quá trình tổ chức, hướng dẫn trẻ giáo viên thường hay mắc phải một
số nhược điểm sau.
+ Đồ dùng Phát triển trí tuệ trực quan còn quá ít, đôi lúc chưa đủ dẫn đến việc
luyện tập ít, nên tiết học buồn tẻ không đem lại kết quả như mong muốn.
+ Giáo viên còn nói nhiều, cách truyền đạt chưa lưu loát, không phát huy được
tính tích cực của trẻ khi tham gia các hoạt động.
Do đặc điểm tâm lý của trẻ rất hiếu động, thích khám phá, tò mò, nên trẻ
không thể chỉ ngồi nhìn và nghe cô giáo giảng bài hoặc nói nhiều. Chính vì vậy
nếu không trực quan, không cho trẻ thao tác thực hành trên đồ vật đối tượng
nhận biết thì trẻ dễ bị phân tán chú ý, mức độ hứng thú không cao, trí thức lĩnh
hội được không sâu, và hay bị quên.


Một trong những yéu tố ảnh hưởng không nhỏ đến nhận thức của trẻ đó là đặc
điểm riêng của trường Mầm non Kim sơn .là trường có địa bàn rộng khu tập

khi trẻ thực hiện hoạt động ở trên lớp cũng như trong các hoạt động khác mà
còn góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mẫu giáo. Bên cạnh đó còn
giúp trẻ có tâm thể vững vàng trước khi bước vào lớp 1, Muốn trẻ hoà hứng
tham gia và yêu thích học toán thì phải xây dựng nề nếp thói quen tốt trong học
tập cho trẻ những cách ngồi bàn ghế mầm non học đứng tư thế, cách trẻ lời
câu hỏi của cô, cách giơ thẻ số và cách sử dụng trực quan khi tham gia các hoạt
động như thế nào: Cách thực hiện các bước trong hoạt động làm quen với toán
ra sao? phải phân nhóm số trẻ có khả năng nhận biết nhanh, chăm, bình


thường, để tiện theo dõi và có kế hoặc cụ thể để bỗi dưỡng đồng thoèi kết hợp
với phụ huynh học sinh để cùng giáo dục trẻ. Trong quá trình giảng dạy thực
nghiệm tôi đã tìm ra một số phương pháp đơn giản nhưng hợp lý và phù hợp
như sau.
Xuất phát từ đặc điểm nhận thức của trẻ về biểu tượng toán mang nặng cảm
tính nên tôi đã sử dụng thủ thuật gây hứng thú cho trẻ ngay từ tiết học đầu tiên,
nhằm tạo cho trẻ một tâm trạng vui vẻ, phấn khởi khơi gợi tính tò mò ham hiểu
biết của trẻ .
Sử
dung
mồ
hình,
sa
bàn,
bài
thơ
câu
chuyên.
Tôi sử dụng mô hình ,sa bàn hoặc một câu chuyện, bài thơ một trò chơi đẻ dẫn
dắt trẻ tham gia vào hoạt động làm quen với biểu tượng toán

Bóng
đèn
trên
cột
trụ
dược
xếp
bằng
khối
cầu.
Khi gợi mở cho trẻ vào chủ điểm vào bài giáo viên nói Hôm nay cô cùng các con
sẽ đi thăm một nơi rất đẹp ở thu đô Hà Nội, Khi đi đến trước Mô hình co hỏi trẻ:
Chúng mình đang được đến thăm nơi nào vậy nhỉ? Mô hình lăng Bác có gì đặc
biệt không? trẻ nêu được là “ Lăng Bác được xếp bằng khối chữ nhật, hàng rào
xếp băng khối vuông,…. đó là những khối đã học rồi ạ”. Cô nhắcl ại và nhấn
mạnh yêu cầu, để hiểu kỹ hơn về đặc điểm riêng của từng khối đó hôm nay cô
và các con sẽ cùng khám phá tìm hiểu nhé! ( Cô và trẻ vào bài)
Nhưng đối với bài làm quen với biểu tượng về số lượng tôi cũng gợi ý đẫ dắt trẻ
đưa trực quan ra bằng bài thơ
VD: Bài số 8( tiết 1) chủ đirmt thế giới thực vật. Đôi đọc cho trẻ nghe bài thơ “
Mèo đi câu cá” , sau đó tôi hỏi trẻ : trong bài thơ nói về ai? Trẻ trả lời:
Nói về anh em nhà mào đi câu ca! Tôi đã chuẩn bị sẵn đồ dùng đồ chơi mầm
non trực quan của mình và trẻ giống nhau là 2 nhóm : Mèo và cá có số lượng 8
Tôi nói: Vậy chúng mình cùng nhau xếp tương ứng mèo và cá ra để tạo nhóm
mới.
Việc gây hửng thú ngay từ đầu tiên tiết học bằng đồ dùng đồ chơi mầm non trực
quan không những tạo được sự củ ý cho trẻ ngay từ đầu mà còn tạo cho trẻ một
tâm lý thoái mái để trẻ dễ dàng tiếp thu nội dung trọng tâm của tiết học.
2.2.2/ Viêc ỉưa chon và sử dung true quan đúng lúc. đúng chỗ.
Xuất phát từ đặc điểm nhận thức của trẻ 5 -6 tuổi là tư duy trực quan hình tượng

dung mới một cách linh hoạt, đưa trực quan ra một cách hợp lý không có động
tác thừa hay các câu hỏi lặp đi lặp lại nhàm chắn, tôi thường sử dụng các câu
truyện sáng tạo.
VD: Có một bạn thỏ rất ngoan, hôm nay trên đường đi học bạn thỏ gặp cô, và
bạn thỏ đã nói thầm vào tai cô đấy! Chứng mình có muốn biết bạn thỏ nói gì
không nào? ( Trẻ hào hứng nghe và rất muốn được biết điều mà Thỏ nói với cô
giáo) Tôi lại nói tiếp: Bạn thỏ nhờ cô hỏi các bạn lớp mình xem có biết ngày 19/5
là ngày gì không nào? Trẻ trả lời đứng .Tôi nói tiếp : Bạn thỏ


cảm ơn các bạn lớp mình đã giúp cho bạn ấy biết bí mật của ngày 19/5 nên đã
tặng lớp mình một món quà ( món quà đó là một trò chơi ôn luyện đwocj chuẩn
bị trước)
Khi đưa trực quan là nội dung tích hợp của các môn học khác, vào hoạt động
làm quen với biểu tượng toán bằng câu hỏi nhẹ nhàng, hợp lý điều đó đã phát
huy được tính tích cực một cách cao nhất ở tre, khi tham gia các hoạt động.
VD: Để khắc sâu kiến thức về khối cầu, khối trụ, khối vuông, khối chữ nhật tôi
đặt câu hỏi?
Con nào thích chơi khối cầu và khối trụ?
Con nào thích chơi khối vuông và khối chữ nhật?
Trẻ tự trả lời, tôi sẽ phân thành các nhóm.
+ Nhóm thích chơi khối cầu, khối trụ về nhắm nặn khối cầu, khối trụ.
+ Nhóm thích chơi khối vuông, khối chữ nhật về nhóm tìm hình bằng giấy màu
tương ứng để dán các mặt khối, Điều này trẻ rất hào hứng thi đua, khi cùng
nhau tham gia vào các hoạt động.
Với việc lựa chọn và sử dụng đồ dừng trực quan hợp lý, hấp dẫn trẻ tôi đã tạo ra
các tình huống liên tục trong suốt quá trình trẻ tham gia các hoạt động “ Làm
quen với biểu tượng toán” giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách chính xác, sâu
sắc và bền vững.
Sưu

nên cỏ thể không bị mệt mỏi và căng thẳng. Điều này đã tạo cho trẻ hứng thú
hăng say trong quá trình tham gia hoạt động học tập.
2.2.4-Xâv dưng môi trường hoc tâp trong và ngoài lớp.
Môi trường cũng là một yếu tố trực quan trực tiếp,tác động hàng ngày đến
trẻ.chính vì vậy việc xây dựng cảnh quan môi trường xưng quanh được Tôi đặc
biệt quan tâm
Trang trí,sấp xếp lớp học phòng học hài hoà hợp lý sẽ tạo được sự chú ý,sẽ hấp
dẫn lôi cuốn trẻ vào giờ học theo giai đoạn,theo chủ điểm,theo nội dung từng bài
-Tuỳ vào nội dung của từng bài để bố trí trực quan xung quanh lớp giá đồ chơi
mầm non,tranh treo tường cho hợp lý để trẻ luyện tập cũng như liên hệ thực tế.
Ví dụ: Chủ điểm gia đình
+Treo tranh về gia đình đông con,ít con để trẻ đếm số lượng người và giáo dục
Trẻ.
+ĐỒ dùng gia đình xếp ở giá đồ chơi mầm non để trẻ có thể luyện đếm.
2.2.4: ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng
Trong các tiết học làm quen với toán tôi cũng có thể sử dụng một số thao tác
ứng dụng công nghệ thông tin cho việc giảng bài của mình
VD: Trong tiết tạo nhóm số lượng trong chủ điểm động vật tôi đã kể cho trẻ nghe
câu chuyện con gà trống và tôi đưa ra nhóm con gà trống thì lần lượt
các con gà được xuất hiện trên màng hình với vói tiếng gáy 0 ó o các hiệu
ứng, âm thanh, tiếng động các hình ảnh sinh động làm hứnh thú với trẻ từ đố
gây được sự chú ý với trẻ hơn.
2.3.Kầt quả đat đươc.


Trong quá trình nghiên cứu tìm tòi, triển khai áp dụng các thủ thuật sử dụng trức
quan, các yếu tó nêu trên vào hoạt động cho trẻ làm qeun với biểu tượng toán
sơ đẳng. Tôi đã thu được kết quả rất khả quan như sau.
Kết
quả

trung
nhận
thức
vấn
đề
tốt
hơn.
+ Kết quả cụ thể:
Trẻ
hào
hứng
học
tập,
tập
trung
chú
ý:
100%
Trẻ
mạnh
dạn
hồn
nhiên:
100%
Trẻ
trả
lời
đúng
câu
hỏi

giá
xếp
loại
giỏi.
/
Bài
hoc
kinh
nghiêm
Qua quá trình học tập và giảng dạy , nghiên cứu của đề tài tôi nhận thấy ngay từ
khi mới sinh ra tre em như một tờ giấy trắng chưa hình thành các biểu tượng về
toán ban đầu của trẻ, Vì thể người lới nói chưng và các cô


Hình internet
giáo Mầm non nói riêng là trực tiếp tác động đến trẻ nhằm dần dần hình thành
cho trẻ những biểu tượng ban đầu về cuộc sống. Trẻ 5 -6 tuổi vốn hiểu biết còn
ít, vì vậy những biểu tượng về Toán ban đầu cho trẻ chỉ là dạng sơ khai mới mẻ.
Vì thế để hình thành được biểu tượng về toán trẻ cần dựa vào vốn tích luỹ của
bản thân vốn ngôn ngữ nhất định để diễn đạt trong việc hướng dẫn trẻ làm qeun
với toán, giáo viên đóng vai trò rất quan trọng trong
Vì vậy muốn đạt được kết quả cao trong hoạt động làm quen với toán. Trước khi
lên lớp tôi soạn bài đầy đủ, nắm chắc giáo án phương pháp lên lớp theo đúng
trình tự loại tiết để giảng dạy và đan xen với mọi hoạt động để trẻ nắm chắc các
nội dung bài học .


Và tôi luôn phải tìm tòi học hỏi, nội dụng mọi hoàn cảnh địa phương để phát triển
và nâng cao tay nghề, linh động trong quá trình dạy học, nhất là đồ dùng đồ chơi
mầm non, đồ chơi mầm non đẹp, sáng tạo hấp dẫn trẻ đưa trẻ vào thế giới ham

Tôi xây dựng hệ thống tổ chức trò chơi học tập nhằm ôn luyện, củng cố làm
quen những kiến thức, kỹ năng về hình khối như phân biệt nhận biết các dạng từ
đơn giản đến phức tạp, kết quả thu được phù hợp với giả thuyết khoa học mà tôi
đã đưa ra.


Trong quá trinh nghiên cứu thực trạng, tôi nhận thấy biểu tượng hình khói của trẻ
còn nghèo làn, hạn chế.
Nguyên nhân hoàn toàn không phụ thuộc vào phía trẻ. Không phải là do trẻ
không có khả năng lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng cơ bản và mở rộng về nội
dung toán học sơ đẳng nói chưng mà do chứng ta chưa giúp trẻ ghi nhớ sâu sắc
và mở rộng những biểu tượng toán học sơ đảng đó.
Chính vì vậy công việc nghiên cứu tìm tòi những biện pháp dạy học có
hiệu quả để hỗ trợ phương pháp hình thành biểu tượng về hình khối nói riêng và
biểu tượng về toán học nói chưng là rất cần thiết và luôn luôn đổi mới những
người tâm huyết với nghề, với trẻ.