A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chế độ dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng trong sự phát triển toàn diện
cả về thể chất và trí tuệ đối với trẻ ở độ tuổi mầm non bởi vì đây là giai đoạn
tăng trưởng thể chất rất mạnh mẽ đặc biệt não bộ, hệ thần kinh của trẻ phát triển
vượt trội, nó quyết định quan trọng trong toàn bộ sự phát triển chung của con
người.
Dinh dưỡng phải đảm bảo chất lượng bữa ăn, chất lượng vệ sinh an toàn
thực phẩm thì mới có tác dụng tăng cường và bảo vệ sức khỏe cho trẻ giúp trẻ
phát triển một cách hài hòa, cân đối tạo điều kiện tốt cho trẻ tham gia các hoạt
động giáo dục là nền móng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cách
của trẻ.
Khi xã hội ngày càng phát triển thì giá trị con người ngày càng được nhận
thức đúng đắn và được đánh giá một cách toàn diện – Vì một tương lai tươi
sáng, trẻ em sẽ trở thành chủ nhân hữu ích của nước nhà, thì ngay từ tuổi âu thơ
trẻ em sẽ trở thành chủ nhân hữu ích của nước nhà, thì ngay từ tuổi ấu thơ trẻ
phải được hướng nền giáo dục phù hợp, hiện đại và toàn diện về mọi mặt như:
Đạo đức, Trí tuệ, Thể lực, ngôn ngữ…
Trong các mặt giáo dục trên thì giáo dục thể chất cho trẻ là nhiệm vụ hàng
đầu, quan trọng nhất, vì sức khoẻ là vốn quý giá nhất và có ý nghĩa sống còn với
con người, đặc biệt đối với trẻ mâm non. Ở lứa tuổi này cơ thể của trẻ còn non
nớt chưa chủ động được, chưa có ý thức đầy đủ về dinh dưỡng và vệ sinh an
toàn thực phẩm, nếu dinh dưỡng không đảm bảo được chất lượng thì rất rễ phát
triển lệch lạc mất cân đối do vậy trẻ chỉ có thể phát triển tốt nếu được chăm sóc,
nuôi dưỡng, giáo dục một cách hợp lý, khoa học.
Chính vì vậy nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ mầm non có một vị trí quan
trọng trong sự nghiệp GD và ĐT con người. Nhiệm vụ vô cùng quan trọng đặt ra
cho chúng ta phải có đội ngũ làm công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục có
đủ điều kiện để thực hiện mục tiêu cơ bản trên, trong đó đội ngũ nhân viên nuôi
dưỡng có vai trò then chốt là lực lượng nòng cốt quyết định chất lượng bữa ăn
cho trẻ trong trường mầm non. Cùng với nhiệm vụ phòng chống suy dinh dưỡng
cho trẻ em, hiện nay là vấn đề nâng cao chất lượng làm so để trẻ ăn ngon, đủ

triển mạnh nhu cầu dinh dưỡng rất lớn, nếu thiếu ăn trẻ sẽ là đối tưọng đầu tiên
chịu hậu quả các bệnh về dinh dưỡng. Ăn uống là cơ sở của sức khoẻ, ăn uống
theo đúng yêu cầu dinh dưỡng thì thể lực và trí tuệ phát triển tốt trẻ em mạnh
khoẻ học giỏi thông minh và phát triển một cách toàn diện.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN.
1. Đặc điểm tình hình chung.
- Trường mầm non B thị trấn Văn Điển nằm trên địa bàn khi tập thể Pin
Văn Điển.
- Trường có một khi ở vị trí trung tâm khu vực dân cư, khung cảnh sư
phạm xanh – sạch - đẹp có đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ.
Trường có bề dày thành tích, được tặng nhiều bằng khen, nhiều năm liên tục
được nhận bằng khen của thủ tướng chính phủ, UBND Thành phố.
- Trường có một khu với 11 lớp trong đó 09 lớp mẫu giáo, 02 lớp nhà trẻ
trổng số có 540 học sinh và 57 đồng chí CB – GV – NV.
- Trường được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất để phục vụ thuận tiện cho
việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
- Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực hiện đề tài tôi thấy có một số
thuận lợi khó khăn sau:
2. Thuận lợi:
- Đựơc sự quan tâm lãnh đạo của Huyện, Phòng GD và ĐT Huyện Thanh
Trì, sự chỉ đạo sát sao của BGH nhà trường sự quan tâm phối kết hợp của chính
quyền địa phương, luôn tạo điều kiện tốt nhất cho việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
- Ban giám hiệu nhà trường nhiệt tình, có kinh nghiệm và tinh thần trách
nhiệm cao.
- Tập thể giáo viên, nhân viên nhà trường đoàn kết nhất trí, yêu nghề mến trẻ
- Bếp được đầu tư trang bị đầy đủ cơ sở vật chất như bếp ga, tủ cơm ga, tủ
sấy bát... và được xây dựng theo quy mô một chiều phù hợp với yêu cầu vệ sinh.
2



chất, đủ lượng, cân đối giữa thức ăn động vật và thực vật, đảm bảo tỷ lệ các chất
đầy đủ 4 nhóm thực phẩm sau:
- Nhóm cung cấp chất đạm như, Thịt, Cá, Tôm, Cua, các loại đỗ hạt, đậu
tương giúp xây dựng cơ bắp tạo kháng thể đặc biệt là sự phát triển của các tế bào.
- Nhóm cung cấp chất béo (Lipit) như: Dầu, mỡ, lạc, vừng, nhóm vừa
cung cấp năng lượng cao vừa làm tăng cảm giác ngon miệng giúp trẻ hấp thu sử
dụng tốt các Vitamin trong chất béo như Vitamin A, D, B, K…
- Nhóm cung cấp Vitamin và khoáng chất như, rau quả đặc biệt các loại
rau có màu xanh thẫm như rau ngót, rau muống, rau dền, rau cải, mồng tơi…và
các loại quả có màu đỏ hoặc vàng như chuối, đu đủ, xoài chín, cam, cà chua,
gấc, nhóm cung cấp các loại vi chất dinh dưỡng đóng vai trò là chất xúc tác giữa
các thành phần hóa học trong cơ thể.
- Nhóm chất bột, đường (gluxit) như: Bột, cháo, cơm, mỳ… nhóm cung
cấp năng lượng chủ yếu cho cơ thể và cơ bắp.
3


Dựa vào thực tế tôi đó tìm ra một số món mới cho trẻ. Sau đây là một số
món ăn mà bản thân tôi đã tự nghiên cứu ra:
STT
Tên món ăn
1
2

3
4
5

Bữa chính sáng
- Ngan hầm hạt sen

- Bánh canxi
- Uống sữa Anti

* Kết quả đạt được:
Ban giám hiệu nhà trường đã tham khảo một số thực đơn của tôi và đưa ra
thực đơn của nhà trường phong phú, luôn luôn thay đổi theo mùa, theo tuần, sau
đây là một số thực đơn sử dụng trong nhà trường.
thùc ®¬n cña trÎ mïa hÌ (tuÇn 1 + 3)
4


Mẫu giáo

Th
ứ

Sa
sỏng
8h20'

Th
ứ
2

Tôm nõn,
thịt lợn,
Ung trứng
vịt đảo Sinh t
sa
bông


Th
ứ
4

Ung Mực thịt lợn
sốt cà chua
sa
Canh bầu
Dolla
nấu thịt
c Kid

Thanh
Long

Th
ứ
5

Thịt bò lúc
Ung
lăc
Canh
thịt
sa
lợn,
đậu
phụ
Anti


Cháo cá
-thịt
Bánh
canxi

Phở bò
Bánh
dinh dng

Bữa chính
sáng
Tôm nõn, thịt
lợn, trứng vịt
đảo bông
Canh bí xanh
nấu thịt gà
Sinh t b
Cháo thịt gà
rau củ
Thịt gà, thịt
lợn sào ngũ sắc
Canh cua nấu
mồng tơi, mớp
Kem caramen
Cháo thịt lợn
rau củ

Bữa
phụ

sốt cà chua
Un Canh ci
Bún riêu Canh
nu tht
bầu nấu
g
cua
thịt
lợn
Bỏnh
sa
Bánh
Cháo
thịt
lợn
bí
Dolla
canxi
canxi
đỏ
c Kid
Thanh Long
Chui
tiờu
Chỏo
Thịt bò lúc lăc
Cháo
Canh thịt lợn, Un ng cc
ngũ cốc đậu phụ nấu cà
g

u
Sinh t chanh

Thực đơn của trẻ mùa hè (tuần 2 + 4)
5


Th
ứ

Un
g
sa
sỏng
8h20
'

Un
g
Thứ
sa
2
Dolla
c Kid

Thứ Un
3 g sa
Anti

Un


Bữa
phụ
xế

Bữa
chính
chiều

Ngan hầm
Thịt kho
hạt sen
Ngan hầm
Canh riêu
Ung tàu
hạt sen
Phở
bò
Canh rau
cua
nấu
Sinh t
sa cải nấu
Canh cua
- Bánh
mùng tơi, m- Dollac
xoi
nấu mùng
canxi
thịt Chuối

Tụm nừn,
tht ln
Chè
đỗ
Ung lỳc lc
tht ln
xanh hạt trng vt o
sa Canh chua
trng vt
sen
u
nấu thịt
bụng
Dollac
Bánh Can
o bụng
Chuối tiêu
Rau ngót
Kid
xi
Rau ngót
. Bánh
nấu thịt bò
nấu thịt bò
Canxi
u
Thịt gà thịt
lợn
sào ngũ
Cháo

Tôm nõn,
thịt lợn sốt
Cháo thịt
Tôm nõn,
Súp
thập
cà
chua
Uống
gà
rau củ
thịt lợn sốt
Nớc
cẩm
Bầu nấu thịt
sữa
Bánh
cà chua
cam
vắt
Bánh
lợn
Dollac
Canxi
Bầu nấu
canxi
Cháo thịt lợn Kid
Chuối
thịt lợn
bí đỏ

yêu cầu món ăn.
- Khi chế biến: Không dùng các phụ gia thực phẩm, phẩm màu, chất ngọt
tổng hợp không nằm trong danh mục phụ gia thực phẩm do Bộ y tế qui định.
Các món ăn phải được nấu chín hoàn toàn, thực hiện “ăn chín, uống sôi”.
- Khi thức ăn đã nấu chín phải đựơc đậy vung cẩn thận trên bàn chia ăn –
Tuyêt đối không dùng khăn vải để che đậy, phủ trực tiếp lên thức ăn. Khi nấu xong
phải cho trẻ ăn ngay 1 – 2 giờ: Sau 2 giờ phải đem nấu lại trước khi cho trẻ ăn.
- Bên cạnh đó cần phải thực hiện nghiêm túc quy định về lưu mầu thức ăn.
Thức ăn phải được lưu 24 giờ có miên phong, ghi rõ ngày, giờ, tháng có nắp đậy,
mẫu thức ăn lưu có cả sống và chín, nhưng được đựng riêng từng hợp đảm bảo vệ
sinh.

7


Hình ảnh cô nuôi lưu nghiệm thức ăn
* Kết quả đạt được:
- Nhà trường đã ký hợp đồng với các chủ hàng tin cậy, các nhà hàng đều
có giấy phép chứng nhận đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Hàng tháng tôi thực hiện tốt khâu giao nhận thực phẩm có đủ thành phần
và ghi rất cụ thể vào sổ giao nhận.
- Bếp ăn nhà trường thực hiện tốt nội quy, quy chế, sơ chế, chế biến và
bảo quản thực ăn cho trẻ theo dúng dây chuyền bếp 1chiều bảo đảm vệ sinh an
toàn thực phẩm, không có hóc sặc, ngộ độc xảy ra trong trường.
- Bếp ăn được chứng nhận đạt tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm và
được ban kiểm tra y tế học đường đánh giá cao.
3. Biện pháp 3: Tự học tập nâng cao chuyên môn tay nghề.
* Các cô nuôi không chỉ biết nấu ăn ngon mà còn phải biết cách làm đẹp món
ăn, biết giữa lượng dinh dưỡng trong món ăn khi chế biến.
- Thời gian chế biến phải phù hợp, không nhanh quá, cũng không lâu quá để giữ

- Để tăng cường bổ sung chất sắt cho trẻ đề phòng chống thiếu máu cụ thể: Khi
chế biến thức ăn cho trẻ nên giảm bớt sử dụng muối mà tăng cường lượng nước
mắm rất dinh dưỡng (nước mắm có bổ xung chất sắt) phối hợp thêm một số loại
rau quả có chứa nhiều Vitamin để có tác dụng tốt cho việc hấp thụ chất sắt,
phòng chống được các bệnh khi chuyển mùa.
VD: Đậu nành có hàm lượng can xi 165
- Khi sơ chế thức ăn phải chú ý cắt, thái hoặc say nhỏ các loại rau thực
phẩm, thịt, cá và khi chế biến phải nấu mềm, nhừ để trẻ dễ ăn, dễ tiêu hoá.

9


Hình ảnh sơ biến và chế biến
* Kết quả đạt được:
- Sau khi thực hiện các biện pháp cải tiến trong việc sơ chế, chế biến thực phẩm,
cũng như những buổi lên lớp dự giờ tôi nhận thấy trẻ hứng thú hơn khi vào giờ
ăn, trẻ ăn ngon miệng, hết suất.
4. Biện pháp 4: Cải tiến cách chế biến món ăn trong bữa ăn của trẻ.
- Thực đơn cân đối giảm dinh dưỡng nhưng người nấu không chế biến ngon, dễ
ăn ngon miệng hết xuất thì thực đơn đó không phát huy hết hiệu quả. Từ những
suy nghĩ trên tôi đã cải tiến một món thịt gà om nấm, hoặc món canh su hào, cà
rốt nấu thịt lợn; Nếu ta thường xuyên cho trẻ ăn thì trẻ rất dễ chán, ăn không
ngon miệng. Tôi đã đổi một số món ăn vào thực đơn.
4.1 Chế biến một số món ăn chính:
a. Thịt bò lúc lắc: (Theo định lượng của trẻ)
* Nguyên liệu: Thịt bò, hành tây, nước tương, dầu hào, hành tái, hành khô (gia
vị đầy đủ)
* Cách làm:
- Thịt bò sửa sạch, thái nhỏ, bỏ vào cối xay, ướp một chút dầu hoà
- Hành tây, rửa sạch thái hạt lựu

- Vị ngọt tự nhiên, thơm mùi đặc trưng của nấm hương và thảo quả phần nước
hơi sánh
+ Màu sắc: Màu vàng của thịt ngan
Màu đỏ cà rốt
Màu xanh của hành.

11


Hình ảnh món ngan hần hạt sen
c. Mực tươi thịt lợn xốt cà chua (theo định lượng của trẻ)
* Nguyên liệu: Mực tươi, thịt nạc vai, cà chua, dầu ăn, hành lá, hành khô, gia vị.
* Cách làm:
- Mực tươi làm sạch, rửa với nước gừng sau đó rửa sạch lại để ráo xay nhỏ
- Thị lợn rửa sạch, trần qua nước nóng, thái nhỏ rồi xay
- Cà chua bỏ núm, ngâm rửa cắt đôi, thái hạt lựu
- Hành khô, bóc vỏ, rửa sạch băm nhỏ
- Hành lá cắt gốc, rửa sạch thái nhỏ
* Cách chế biến: Bắc nồi lên bếp, đun dầu nóng già cho hành khô vào phi thơm
đổ thịt lợn và mực tươi vào xào riêng cho một chút muối xào săn.
Cà chua cho thêm chút dầu vào đun sôi ta đổ mực tươi, thịt lợn đã xào vào
đun cho tới lúc nước sốt có độ sánh nêm nếm gia vị, tắt bếp trút hành lá vào đảo
đều là được.
* Thành phần: Ăn có vị ngọt của mực, vị ngậy cảu thịt lợn
Màu đỏ của cà chua
Màu xanh của hành lá
Món ăn càng hấp dẫn, giúp trẻ ăn ngon miệng hấp thu chất
dinh dưỡng.

12

cho đến khi thấy sạch, cho lươn vào tẩm ướp cứ 200g lươn ướp với 1/2 muỗng
cà phê muối + 1/2 muỗng cà phê tiêu + 1 muỗng súp nước mắm để qua 30 phút
rồi hấp chín gỡ lấy nạc lươn để riêng, lấy toàn bộ đầu lươn và xương cho vào
ninh lấy nước ninh cháo.
Gạo tẻ, gạo nếp vo sạch để ráo
Hành lá, rau răm nhặt rễ rửa sạch để ráo thái nhỏ
* Cách chế biến: Đặt nồi gang lên bếp đun nóng già thao lên xung quanh nồi
một chút dầu ăn, đổ gạo nếp, gạo tẻ nước lươn vào ninh cho đến khi gạo chín
nhừ, cho tiếp thịt lươn đã sơ chế vào cháo quấy đều, và sôi đều trở lại nên nếm
gia vị cho vừa ăn tắt bếp cho hành, răm đã thái nhỏ quấy đều bắc ra.
* Thành phẩm: Cháo ăn có vị ngọt và mùi thơm đặc trưng của lươn, cháo chín
sánh, nhừ, màu xanh của hành và răm

Hình ảnh bát cháo lươn
c. Cháo chim câu (theo định lượng của trẻ)
* Nguyên liệu: Chim bồ câu, gạo nếp, gạo tẻ, đậu xanh, hạt sen, hành khô, hạt
tiêu, hạt nêm, nước mắm, dầu.
* Cách làm: Làm sạch lông chim, xiên chim vào cho lên bếp thui cho cháy hết
lông tơ và để chim có mùi thơm. Rửa sạch bẩn và lông cháy rồi mổ có thể dùng
kéo cẩn thận không để đứt long, sẽ phèo bẩn ra ổ bụng. Cắt vòng quanh hậu
môn rồi rạch lòng ra chích mũi kéo cắt đứt cuống họng để rút diều, chỉ lấy mề,
tim, gan, trứng bỏ toàn bộ lồng phổi, diều. Chú ý khi mổ chim không được làm
bẩn thịt chim, để phần thịt không phải rửa lại khỏi mất chất dinh dưỡng của
chim. Mề làm và bóp muối rửa sạch nhiều lần, lọc phần thịt để riêng, phần
14


xương để riêng. Thịt chim băm nhỏ ướp với hạt tiêu, bột canh, nước mắm, gạo
nếp, gạo tẻ, đậu xanh, hạt sen, vo và đãi cho sạch bụi bẩn, sạn, xương chim cho
vào ninh lấy nước ninh cháo.

Hình ảnh sinh tố bơ
c. Sữa chua (theo tỷ lệ)
* Nguyên liệu: Sữa đặc ông thọ, nước đun sôi để nguội, nước sôi, sữa chua làm
men.
16


* Cách làm: Ta hòa 1 hộp sữa đặc ông thọ với 2 nước sôi + 1 nước nguội quấy
đều cho tan vào nhau tiếp đó ta cho 1 hộp sữa chua vào khuấy đều lại. Sau đó
múc vào các hộp nhỏ đậy nắp xếp vào thùng xốp ủ từ 8 đến 10 tiếng đối với mùa
đông 7 đến 8 tiếng đối với mùa hè là được. Tiếp đến ta xếp sữa chua vào tủ lạnh.
* Thành phẩm: Sữa chua sánh mượt không loãng, ăn sữa chua rất tốt cho tiêu
hóa.

Hình ảnh sữa chua
* Kết quả đạt được:
Sau khi thực hiện các biện pháp cải tiến trong việc sơ chế, chế biến thực phẩm
cũng như lên lớp dự giờ tôi nhận thấy trẻ hứng thú hơn khi vào giờ ăn, trẻ ăn
ngon miệng hết suất và đặc biệt là tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thấp còi cuối năm đã
giảm đáng kể.
5. Biện pháp 5: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền
- Để có những món ăn ngon miệng chất lượng ăn được nâng cao tôi đã mạnh
dạn đề xuất với Ban giám hiệu, ban phụ huynh nâng mức ăn từ 20.000 đồng/ trẻ
lên 23.000đ/ trẻ/ ngày.
- Kết hợp với giáo viên tổ chức tốt bữa ăn cho trẻ bằng cách:
+ Thực hiện tốt quy chế chăm sóc giờ ăn cho trẻ: Vệ sinh cá nhân trẻ trước khi
ăn chia đủ định lượng ăn cho trẻ, động viên trẻ ăn hết suất, tạo không khí vui
tươi, thoải mái cho trẻ trước giờ ăn.
- Kết hợp với phụ huynh:
+ Tuyên truyền với phụ huynh thực đơn của trẻ ở trường để phụ huynh về xây


Chiều cao

Nội dung

Tháng 9/2013

Tháng
04/2013

TS trẻ đi học
TS trẻ được cân
%
Kênh BT
%
Kênh SDD
%
Béo Phì
%
Kênh BT

514
514
100%
484
94.2%
15
2,9%
15
2,9 %

%

96,9%
16
3,1%

99,4%
1
0,9%

Tăng 2,5%
Giảm 15 trẻ
Giảm 2,3%

- Thực đơn đã sử dụng được nhiều loại thực phẩm sẵn có ở địa phương, phong
phú phù hợp theo mùa, đảm bảo mức đóng góp của phụ huynh học sinh
- Thực đơn của trường mầm non B thị trấn Văn Điển đã được một số trường
mầm non trong huyện tham khảo và áp dụng.

19


C. KẾT THÚC VẤN ĐỀ
1. Kết luận:
Việc nâng cao chất lượng bữa ăn là một quan tâm của toàn xã hội hiện
nay.
Vai trò của nhân viên cô nuôi một trường có tổ chức ăn bán trú 100% thì
đây là một trách nhiệm nặng nề mà đòi hỏi người nhân viên luôn luôn năng
động, sáng tạo và tham mưu có hiệu quả trong công tác xây dựng và tiếp cận với
tất cả các hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng trong trường mầm non.

Rất mong trong năm học mới trường mầm non B Thị Trấn Văn Điển sẽ
nhận được sự quan tâm đầu tư hơn nữa của UBND – Phòng GD và ĐT huyện
Thanh Trì trường, lớp khang trang hơn, bếp ăn sẽ càng hiện đại hơn.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi. Rất mong sự đóng góp ý kiến
của cấp lãnh đạo, chị em đồng nghiệp để giúp tôi có thêm kinh nghiệm trong
việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ đạt kết quả cao hơn.
20


Tụi xin chõn thnh cm n!

xác nhận
của thủ trởng đơn vị

Hà Nội, ngày
tháng năm 2014
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh
nghiệm của mình viết, không sao chép nội
dung của ngời khác.
Ngời viết
Phạm Thị Nụ

MC LC
Ni dung
T VN
Mc ớch ca ti:................................................................................
i tng nghiờn cu ca ti:............................................................
Phm vi ỏp dng......................................................................................
21


7

3. Biện pháp 3: Tự học tập nâng cao chuyên môn tay nghề......................

8

4. Biện pháp 4: Cải tiến cách chế biến món ăn trong bữa ăn của trẻ........
5. Biện pháp 5: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền......................................
IV. Kết quả chung ...................................................................................
KẾT THÚC VẤN ĐỀ
1. Kết luận:...............................................................................................
2. Bài học kinh nghiệm.............................................................................
2. Khuyến nghị, đề xuất:..........................................................................

10
17
18
18
19
19
19

22

3