VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
________________________________

NGUYỄN THỊ ANH TẤN

HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT VÀ PHẢN BIỆN XÃ HỘI
CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60 31 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Nguyễn Văn Thuận

HÀ NỘI, 2017


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện Đề tài, tôi đã nhận được sự quan tâm
giúp đỡ rất nhiệt tình và có hiệu quả của Khoa Triết học, Học viện
Khoa học xã hội, của Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân
huyện Phù Ninh, Đảng ủy và Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn của
huyện Phù Ninh. Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể các thầy, cô giáo
trong khoa Chính trị học, Học viện khoa học xã hội; đặc biệt là cảm
ơn TS. Nguyễn Văn Thuận, Nguyên chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật
Quốc Hội khóa XII, người đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong
việc hoàn thành luận văn này.
Xin chân thành cảm ơn Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban
nhân dân, các phòng, ban, ngành, đoàn thể huyện Phù Ninh; xin cản

trận tổ quốc Việt Nam.................................................................................. 33
Chương 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT VÀ PHẢN BIỆN
XÃ HỘI CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ
THỌ ................................................................................................................ 38
2.1. Khái quát đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội của huyện Phù Ninh và tổ
chức bộ máy của Mặt trận Tổ quốc huyện Phù Ninh .................................. 38
2.2. Thực trạng việc thực hiện vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam huyện Phù Ninh từ năm 2010 đến nay .................. 44
Chương 3. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG
HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT VÀ PHẢN BIỆN XÃ HỘI CỦA MẶT TRẬN
TỔ QUỐC TỪ THỰC TIỄN HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ ... 60
3.1. Quan điểm tăng cường hoạt động giám sát và phản biện của Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam ....................................................................................... 60
3.2. Một số giải pháp nhằm tăng cường hoạt động giám sát và phản biện xã
hội của Mặt trận Tổ quốc ............................................................................. 64
KẾT LUẬN .................................................................................................... 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 81
PHỤ LỤC ....................................................................................................... 87


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ban TTND

:

Ban Thanh tra nhân dân

Ban GSĐTCCĐ

:

MTTQ Việt Nam là một bộ phận cấu thành hệ thống chính trị nước Việt Nam.
Sự qui định này do yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, xuất phát từ thể chế
chính trị nước ta là một nước dân chủ, mọi quyền lực thuộc về nhân dân.
Hoạt động giám sát của MTTQ Việt Nam là vấn đề không mới, đã được quy
định trong Hiến pháp năm 1992, Luật MTTQ Việt Nam năm 1999 và trong nhiều văn
bản pháp luật khác. Về chức năng phản biện xã hội “...trước Hiến pháp năm 2013,
không có văn bản quy phạm pháp luật nào quy định về hoạt động phản biện xã hội của
MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội mà chỉ dừng ở mức độ quy định về
hoạt động góp ý kiến...” (23, tr, 75). Trên cơ sở tổng kết lý luận và thực tiễn cho thấy
vai trò giám sát và phản biện của MTTQ đã được khẳng định qua các lần Đại hội Đảng
toàn quốc, cụ thể: Trong Văn kiện Đại hội lần thứ IX nêu "MTTQ Việt Nam và các tổ
chức thành viên là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, nơi thể hiện ý chí, nguyện
vọng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân… tham gia xây dựng, chỉnh đốn Đảng, thực
hiện giám sát của nhân dân… [12]; Văn kiện Đại hội lần thứ X đã đề cập thêm nội
dung Phản biện xã hội: "Nhà nước ban hành cơ chế để Mặt trận và các đoàn thể nhân
dân thực hiện tốt vai trò giám sát và PBXH…" [13]; Văn kiện Đại hội lần thứ XI của
Đảng chỉ rõ: “Đảng, Nhà nước có cơ chế, chính sách, tạo điều kiện để Mặt trận và các
đoàn thể nhân dân hoạt động có hiệu quả, thực hiện vai trò giám sát và PBXH” [14].
Văn kiện Đại hội XII tiếp tục nêu: “tiếp tục tăng cường củng cố tổ chức, đổi mới nội
dung, phương thức hoạt động của MTTQ và các đoàn thể nhân dân, MTTQ đóng vai
trò nòng cốt trong tập hợp, vận động nhân dân, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu
nước, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cường
đồng thuận xã hội, giám sát và PBXH tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động
đối ngoại nhân dân, góp phần xây dựng, bảo vệ Tổ quốc" [15, tr.166].

1


Về cơ sở pháp lý, vai trò giám sát và phản biện xã hội của MTTQ đã được
khẳng định trong Luật MTTQ Việt Nam và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ

dạng. Hoạt động của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội có nhiều đổi mới,
góp phần quan trọng xây dựng khối đoàn kết toàn dân, nâng cao năng lực, vai trò
lãnh đạo của cấp ủy đảng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ đổi
mới [4, tr,10,11,12].
Bên cạnh những thuận lợi, sự phát triển của huyện Phù Ninh cũng gặp không ít
những khó khăn, thách thức. Trong đó vai trò của MTTQ có lúc, có nơi hoạt động
chưa hiệu quả, MTTQ chủ yếu vẫn là tập hợp ý kiến phản ánh, kiến nghị của cán
bộ, nhân dân về chế độ, chính sách.. chứ chưa có nhiều ý kiến thực sự khoa học nêu
ra để xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch vững mạnh. Vai trò của MTTQ mới
chỉ dừng lại ở chức năng giám sát mà chưa có phản biện mặc dù được quy định rõ
trong Luật MTTQ nhưng thực tế cho thấy, cách thức, đối tượng, cơ chế ràng buộc
của giám sát, phản biện xã hội vẫn chưa thực sự cụ thể. Có một thực tế cho thấy khi
xã hội phát triển, trình độ dân trí được nâng cao thì người dân có xu hướng quan
tâm đến những vấn đề chính trị, đến những quyết sách của Đảng và Nhà nước và
chủ động tích cực lên tiếng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của mình
nhiều hơn. Chính vì vậy là một cán bộ đang làm việc tại cơ quan Ủy ban MTTQ
huyện Phù Ninh, bản thân tác giả luận văn luôn suy nghĩ, trăn trở và đặt câu hỏi:
làm thế nào để hoạt động giám sát và PBXH của MTTQ nói chung và của huyện
Phù Ninh nói riêng hoạt động có hiệu quả, góp phần thực hiện Nghị quyết Hội nghị
lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI, XII) “Một số vấn đề cấp
bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Xuất phát từ điều đó, tác giả lựa chọn đề tài:
“Hoạt động giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từ
thực tiễn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ hiện nay” làm luận văn thạc sĩ Chính trị
học và hy vọng qua đó sẽ góp phần vào việc tăng cường hoạt động giám sát và
PBXH của MTTQ huyện Phù Ninh hiện nay và trong những năm tiếp theo.
3


2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Hoạt động của MTTQ Việt Nam trong những năm gần đây nhận được

của các cơ quan nhà nước, là nhiệm vụ rất quang trọng của MTTQ, chỉ ra những
hạn chế trong cơ chế giám sát và đề xuất cơ chế giám sát của MTTQ Việt Nam.
- Lê Khả Phiêu (2014), Phải làm gì để nhân dân, Mặt trận giám sát được
hoạt động của Đảng và Nhà nước, Tạp chí Mặt trận, (số 131); Tác giả khẳng
định trong toàn bộ công tác vận động cách mạng của Đảng, khi nào Đảng coi
trọng công tác Mặt trận, có khẩu hiệu chiến lược và sách lược đúng, có phương
thức và biện pháp tập hợp rộng rãi lực lượng đại đoàn kết dân tộc thì các mục
tiêu cách mạng hoàn thành thắng lợi. Đảng dựa vào thực tiễn là dựa vào nhân
dân, là do nhân dân, từ nhân dân, là dân phải làm chủ. Muốn dân chủ thì phải có
giám sát. Không có giám sát thì không có dân chủ, thì khó tránh được khuyết
điểm sai lầm, khó phát hiện và sửa chữa khuyết điểm và sai lầm. Tác giả cho
rằng: Đảng, Nhà nước rất cần thiết sự giám sát của nhân dân, của Mặt trận.
- Đỗ Phương (2014), Lại bàn về giám sát và PBXH, Tạp chí Mặt trận,
(số 133); Tác giả của bài viết đề cập đến vị trí, vai trò giám sát trong xã hội
hiện nay còn nhiều hạn chế, để phát huy vai trò giám sát và phản biện cần
những thay đổi cơ chế và tổ chức quản lý nếu không giám sát và PBXH chỉ là
cụm từ sử dụng trong tổ chức MTTQ Việt Nam mà thôi.
- Bùi Thị Nguyệt Thu (2015),”Hoạt động giám sát của MTTQ Việt
Nam thực tiễn và một số kiến nghị”, tạp chí Dân Chủ và Pháp luật. Tác giả đã
nhấn mạnh một số kết quả trong quá trình thực hiện chức năng giám sát của
MTTQ Việt Nam và chỉ ra một số tồn tại, hạn chế dẫn đến hiệu quả, hiệu lực
giám sát của MTTQ Việt Nam còn thấp. Trên cơ sở đó tác giả chỉ ra nguyên
nhân và một số kiến nghị để công tác giám sát của MTTQ Việt Nam đi vào
thực chất và hiệu quả.
5


- Ngô Sách Thực (2017), “Những vấn đề đặt ra trong công tác giám sát
và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam”, Tạp chí Mặt trận, (số 166 + 167).
Bài viết nêu ra những kết quả đã đạt được trong công tác giám sát và phản

cũng như tham gia các hoạt động PBXH. Từ đó cũng đề nghị Nhà nước tiếp tục
hoàn thiện cơ chế để nhân dân đóng góp ý kiến PBXH và giám sát công việc của
Đảng, nhà nước.
- Nguyễn Văn Pha (2016), Phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam tham
gia giám sát và PBXH, Tạp chí tuyên giáo, (số 4). Tác giả đã nhấn mạnh một
số kết quả trong quá trình thực hiện chức năng giám sát của MTTQ Việt Nam
và nhận định một số tồn tại, hạn chế. Trên cơ sở đó tác giả chỉ ra nguyên nhân
và một số vấn đề cần giải quyết công tác giám sát của MTTQ Việt Nam đi
vào thực chất và hiệu quả.
- Nguyễn Văn Quang (2012), “PBXH nhằm tạo sự đồng thuận”, Tạp chí
Mặt trận, (số 107). Bài viết đã nêu ra vai trò của PBXH với đồng thuận xã hội, từ
đó rút ra rào cản trong quá trình thực hiện PBXH. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra
một số giải pháp cơ bản để công tác phản biện có hiệu quả. Tác giả nhấn mạnh
vai trò của PBXH đối với sự đồng thuận xã hội là rất lớn. Xã hội muốn phát triển
cần phải coi trọng công tác PBXH. Đặc biệt là phản biện trong quá trình xây
dựng chính sách, pháp luật nhằm tạo ra sự đồng thuận trong việc thực hiện.
2.4. Các Luận án Tiến sỹ, luận văn thạc sỹ
- Phạm Thế Dân (2015), ”thực hiện PBXH của MTTQ tỉnh Ninh Bình",
Luận văn Thạc sĩ Chính trị học, Đại học KHXH và nhân văn, Hà Nội. Trên
cơ sở làm rõ vấn đề lý luận và thực tiễn về vị trí, vai trò, chức năng của
MTTQ Việt Nam, tầm quan trọng của PBXH đối với quá trình thực thi quyền
lực chính trị và quyền lực nhà nước ở nước ta, khảo sát thực trạng PBXH,
luận văn đề xuất những quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện chức
năng PBXH của MTTQ Việt Nam.
7


- Trần Thị Hồng Loan (2017), “Nâng cao vai trò giám sát và phản biện của
MTTQ tại Thành phố Hồ Chí Minh”, Luận văn thạc sỹ Triết học, Học viện KHXH,
Hà Nội. Luận văn làm rõ cơ sở lý luận về hoạt động giám sát và PBXH của MTTQ

- Đánh giá thực trạng hoạt động giám sát và PBXH của MTTQ huyện
Phù Ninh giai đoạn từ năm 2010 đến nay, chỉ rõ những nguyên nhân, rút ra
bài học kinh nghiệm và làm rõ những vấn đề đang đặt ra.
- Đề xuất một số quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường
hoạt động giám sát và PBXH của MTTQ huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
đến năm 2020.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động giám sát và PBXH của MTTQ Việt Nam huyện Phù Ninh,
tỉnh Phú Thọ hiện nay.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu hoạt động giám sát và PBXH của MTTQ
Việt Nam huyện Phù Ninh trong thời gian từ năm 2010 đến nay. Đây là
khoảng thời gian gắn với nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ huyện, nhiệm kỳ
Hội đồng nhân dân huyện, trong đó MTTQ và các tổ chức chính trị - xã
hội phát huy vai trò tập hợp vận động các tầng lớp nhân dân tham gia
xây dựng Đảng, chính quyền, giám sát, PBXH đạt được một số kết quả
đáng khích lệ.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh về dân chủ, về kiểm soát quyền lực, quan điểm của Đảng cộng
sản Việt Nam về thực thi quyền lực nhân dân, về vai trò của nhân dân, của
MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc giám sát hoạt động của bộ
9


máy Đảng và Nhà nước, thực hiện PBXH trong quá trình hình thành đường
lối, chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và nhà nước. Đồng thời tham
khảo những tài liệu của các công trình nghiên cứu khoa học, các văn kiện, số

Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và
Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo. Trải qua các thời kỳ cách mạng với
những hình thức tên gọi khác nhau, Mặt trận không ngừng lớn mạnh và đóng
góp to lớn vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc và cùng với Đảng, Nhà nước hợp
thành những trụ cột cơ bản trong hệ thống chính trị nước ta.
Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (03/2/1930) trong nội dung
chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt được thông qua tại Hội nghị thành lập
Đảng chỉ ra sự cần thiết xây dựng một Mặt trận Dân tộc thống nhất nhằm
đoàn kết các tầng lớp trong xã hội, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã
hội, tổ chức xã hội, các cá nhân ... phát huy truyền thống yêu nước, sức mạnh
của khối đại đoàn kết dân tộc, phấn đấu vì mục tiêu chung, xây dựng một xã
hội hòa bình, tự do và hạnh phúc.
Ngày 18/11/1930, Ban thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
đã chỉ thị thành lập Hội Phản để Đồng minh, đây là hình thức đầu tiên của Mặt
trận dân tộc thống nhất, một hình thức liên minh chính trị của giai cấp công nhân
với giai cấp nông dân và các lực lượng yêu nước khác. Và từ đó đến nay, trong
lịch sử cách mạng Việt Nam chưa bao giờ vắng bóng tổ chức Mặt trận. Khi
Đảng chưa giành được chính quyền, Mặt trận đã tổ chức thực hiện chủ trương,
đường lối của Đảng, vận động, giác ngộ, tập hợp nhân dân , đồng thời thực hiện
một số chức năng, nhiệm vụ của chính quyền ở vùng giải phóng. Sau khi Đảng
giành được chính quyền, Mặt trận trở thành thành viên của hệ thống chính trị.
Mặt trận cùng với Đảng, Nhà nước là công cụ thực hiện và phát huy quyền làm
11


chủ của nhân dân. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của Nhà
nước, Mặt trận đã vận động các tầng lớp nhân dân đoàn kết chiến đấu bảo vệ đất
nước. Hiện nay trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa hội, vị trí của Mặt trận ngày
càng được xác định rõ hơn thông qua việc đề ra các chủ trương, đường lối của
Đảng, thể hiện rõ trong Hiến pháp, trong các văn bản luật đặc biệt là Luật Mặt

1.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Về quyền và trách nhiệm của MTTQ Việt Nam ghi trong Luật MTTQ:
1. Tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ,
tăng cường đồng thuận xã hội; 2. Tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện
quyền làm chủ, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước; 3. Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng
của Nhân dân; 4. Tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước; 5. Thực hiện giám sát
và PBXH; 6. Tập hợp, tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân để
phản ánh, kiến nghị với Đảng, Nhà nước; 7. Thực hiện hoạt động đối ngoại
nhân dân [8, tr.1-2].
Hiến pháp năm 2013 xác định:
1. MTTQ Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện
của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá
nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người
Việt Nam định cư ở nước ngoài. MTTQ Việt Nam là cơ sở chính trị của chính
quyền nhân dân; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của
Nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện
dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, PBXH; tham gia xây dựng
Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc. 2. Công đoàn Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, Đoàn thanh niên
cộng sản Hồ Chí Minh, Hội LHPNViệt Nam, Hội cựu chiến binh Việt Nam là
các tổ chức chính trị - xã hội được thành lập trên cơ sở tự nguyện, đại diện và
14


bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của thành viên, hội viên tổ chức
mình; cùng các tổ chức thành viên khác của Mặt trận phối hợp và thống nhất
hành động trong MTTQ Việt Nam. 3. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức
thành viên của Mặt trận và các tổ chức xã hội khác hoạt động trong khuôn khổ
Hiến pháp và pháp luật. Nhà nước tạo điều kiện để MTTQ Việt Nam, các tổ

động theo Điều lệ của MTTQ Việt Nam phù hợp với Hiến pháp và pháp luật. Tổ
chức, hoạt động của Uỷ ban MTTQ Việt Nam huyện được thực hiện theo
nguyên tắc tự nguyện, hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động
Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện có nhiệm vụ họp thường kỳ 6 tháng một lần
hoặc họp bất thường, họp chuyên đề theo đề nghị của Ban thường trực cùng cấp.
Uỷ ban MTTQ Việt Nam cấp huyện là một cơ quan trong hệ thống
chính trị của huyện do Huyện uỷ lãnh đạo, là cơ sở chính trị của chính quyền
nhân dân, đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân,
nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy
quyền làm chủ của nhân dân, nơi hiệp thương, phối hợp và thống nhất hành
động của các thành viên.
Cơ quan Uỷ ban MTTQ Việt Nam huyện có chức năng nhiệm vụ là
tham mưu, giúp việc cho Ban Thường trực, Uỷ ban MTTQ Việt Nam
huyện về công tác Mặt trận ở địa phương, có nhiệm vụ thảo luận, đánh giá về
kết quả thực hiện chương trình phối hợp và thống nhất hành động thời gian
qua; quyết định chương trình phối hợp và thống nhất hành động của Uỷ ban
MTTQ Việt Nam thời gian tiếp theo.
Quyết định kế hoạch chuẩn bị Đại hội MTTQ Việt Nam huyện nhiệm
kỳ tiếp theo, theo hướng dẫn của Uỷ ban MTTQ Việt Nam cấp trên; Hiệp
thương dân chủ cử Ban Thường trực; cử, cử bổ sung, thay thế, cho thôi các
chức danh Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, các Uỷ viên Thường trực, Uỷ viên Uỷ

16


ban MTTQ Việt Nam huyện; Xét, quyết định kết nạp làm thành viên của
MTTQ Việt Nam cấp huyện.
Ra lời kêu gọi, vận động nhân dân trong huyện hưởng ứng thực hiện
các chủ trương của Đảng, Nhà nước và MTTQ Việt Nam. Triển khai thực
hiện các phong trào thi đua yêu nước; chủ trì phối hợp triển khai cuộc vận

trực Uỷ ban MTTQ huyện với cấp uỷ, chính quyền cấp xã được thực hiện
theo các quy định của Đảng và Nhà nước.
- Trong quan hệ với nhân dân, Uỷ ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức
thành viên của MTTQ Việt Nam các cấp mở rộng và đa dạng hoá các hình
thức tập hợp nhân dân, phát huy vai trò người tiêu biểu, xây dựng cộng đồng
dân cư tự quản hoạt động trên cơ sở hương ước, quy ước; động viên nhân dân
phát huy quyền làm chủ, thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của
Đảng, nghiêm chỉnh thi hành Hiến pháp và pháp luật, giám sát hoạt động của
cơ quan nhà nước, đại biểu dân cử và cán bộ công chức nhà nước; thường
xuyên tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân để phản ảnh, kiến nghị với Đảng
và Nhà nước; chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân.
- Thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn được quy định trong các văn
bản pháp luật, công tác giám sát của MTTQ huyện đã tập trung vào các nội
dung hoạt động và với những phương thức sau đây: Tham gia xây dựng
Đảng, xây dựng chính quyền; Giám sát hoạt động của đại biểu dân cử; Giám
sát việc thực thi chính sách pháp luật trên cơ sở đó, MTTQ đề nghị với Nhà
nước xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành chính sách, pháp luật cho phù
hợp với thực tiễn của đời sống xã hội; Giám sát việc giải quyết đơn thư
khiếu nại, tố cáo của công dân; Giám sát đối với cán bộ, công chức và đảng
viên ở khu dân cư; Giám sát hoạt động tư pháp…
Từ nhiệm vụ chung của MTTQ nêu trên, Ủy ban MTTQ căn cứ vào yêu cầu
nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳ và tình hình cụ thể của mỗi địa phương để đề
18


ra nhiệm vụ cụ thể cho Mặt trận cấp mình trong mỗi kỳ Đại hội, hay chương trình
phối hợp thống nhất hành động từng năm một cách phù hợp và có tính khả thi.
Thực tiễn cho thấy, ở nơi nào Mặt trận chủ động đề xuất chương trình
phối hợp và thống nhất hành động hàng năm một cách cụ thể, biết tập trung
thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của Mặt trận gắn với nhiệm vụ trọng tâm của

Tuy cách diễn đạt và biểu hiện ý nghĩa của từ giám sát có khác nhau
nhưng chúng đều có một đặc điểm là giám sát luôn gắn với một chủ thể nhất
định, tức là phải trả lời câu hỏi; ai (hoặc tổ chức nào) có quyền thực hiện việc
theo dõi, xem xét, kiểm tra và đưa ra nhận định về một việc làm nào đó đã
thực hiện đúng hoặc sai những điều quy định. Đồng thời giám sát luôn gắn
với một đối tượng cụ thể , tức là phải trả lời được câu hỏi: Giám sát ai?, giám
sát việc gì?để có những tác động nhằm điều chỉnh đối tượng thực hiện đúng
yêu cầu, quy định của chủ thể quyền lực.
Với những quan niệm trên giám sát có những đặc trưng sau”
Giám sát luôn gắn với một chủ thể nhất định. Tức là phải trả lời được
câu hỏi cá nhân hoặc tổ chức nào có quyền theo dõi, xem xét, đánh giá một
việc đã được thực hiện là đúng hay sai những điều đã quy định.
Giám sát luôn gắn với một đối tượng nhất định. Tức là phải trả lời được
câu hỏi giám sát ai và giám sát việc gì.
Giám sát phải thể hiện được quan hệ giữa các chủ thể tham gia vào hoạt
động giám sát. Nội dung của quan hệ này biểu hiện ở những quyền và nghĩa
vụ của chủ thể giám sát và đối tượng chịu sự giám sát.
Giám sát phải được tiến hành trên những căn cứ do pháp luật quy định.
Bởi đó chính là cơ sở, chuẩn mực để chủ thể có quyền thực hiện việc giám sát
đưa ra những nhận định chính xác về hoạt động của đối tượng chịu sự giám sát.
Giám sát là hoạt động có mục đích, mục đích của giám sát là đưa ra
những nhận định chính xác của chủ thể giám sát đối với hoạt động của đối
20