TẠP CHÌ KHOA HỌC No 2 - 1992

TÌM H lfeu NHỮNG

xu H ư Ớ N G

Đ ồ l M Ớ I LÝ LUẬN

KINH TỄ CHlNH TRỊ HIỆN NAY ở

Nước TA

PHẠM VAN

c h iế n

Sự c la Ihiỉl phii dồi mới lý luận kinh t í chíah Iri hiộa nay ớ oước u kbỗng CÒD là
tranh c i l .
X u g qnanb v ỉn (R dồi m ới aằy cố tbè k h ii quát thành ohfrng xu h v ớ o g tao:
X u h ư ớ n g t h ử n h ĩ t , l6 i g ọ i lằ xu h irứ n g 's ử a c h ữ a , ccri nới*. V ỉ th ự c c h í t d ó là v iệc

c ỉ i b iêa, li( thống qaan đ itm vầ k íl c ỉu đ ỉ đ v ợ c binh Ibàoh trong giáo Irloh kiah l ỉ
c k ía h tri cỏa LiỄa X ô, x u ít b ỉo lìn d ìu tlỀD nlra 193^, c t c iln x u ỉt b&n sau c 6 sửa đ ồi
chđt ft. (X in tham k h io sách gỉáo khoa kinh t í cbích tr| cửa Liên X ô x n ỉl b in Băaa 19S4,
c 6 dlch sang t iía g V iệt. Nhà x u lt b ia sự thật H N a im t9S7).
Đ ỉ a ti£n ngvỏri la dich cutfn sách aày saag n h iỉu o v ở c lầm t i i Ii(n giáo khoa. Sau đó
■ h lĩn o ư ớ c xậ h ội chủ nghía đ i dựa v io đ ỏ, them b ớt, nới rộog h o ịc tỏm t ỉ t một v ii
chvom g n à o đ ó , c ỉ ỉ b iên , sử a đồi ch o p h ù h ợ p vứ ỉ đ i c đièm lừ o g n v ớ c o h ư v g nộ i d u n g
car bản và k£t c íu giáo trình v in khồng thay d 6l (kè cả nội dung v i k ít c ĩu giáo Irìah
k in h t í ch ín h trị củ a Li£n X ố x u íl bản n ỉm 1989). ở n ư ớ c ta , c ỉ c g iá o trin h kinh t í ch ío h
t r | K u ỉt b ả n v à o n h ữ o g n a m 6 0 , 7 0 , 8 0 c ũ n g n ằ m tro D g x u h ư ớ n g d ó .

t k a y ỉ t kÌBh l í c é a C .M ác đ v ợ c Bgvời ta cống Ih ứ c hóa, p b 6 ihÔBg hóa t r ử Ih à n h n h ử n g
• g a y ê n lỷ trừH tv ự a g , chung chung ( v ỉn d ĩ này d ỉ đ ư ợ c n b iỉu nhà kinh t í h ọ c vạch rỏ ).
D i ỉ á đ ó d i d ỉa đ ỉa k ít q ò i là. cAc nguy£n lý kinh t í m ỉt c a KỜ hiện ib ự c cửa chúng,
c h i « f c ằ a g p h i t tr lè a tk l l«i cÌB g xa u vở t sv^ p h tl triĨB c à a s i n X ttít. MỘI k h o a học giứ p
cb o &ẩo xaất phất tr ỉỉa tU l«i trử Ibink kim hám s v piiất (rièn cAa sảo Xttll. M&u ih ttỉn ử
cliA, Két v ỉ a l t trlafi độ pbầt triêa klab tể, các o v ớ c x i hội chủ Bghia I9I kém phái tr iỉo
k o a c ắ c BVỚC t v b i a ch ủ nghĩa. B ửỉ vậy việc dồi m ới g iầo trin h kinh t í ch ín h Iri hiện nay
v ỉ a f lf r k í t c f u v i oột dttog c h à yếu củ a g iáo trìa h kinh t í ch ín h tri a im 1954 cAa L iên
X ố . c U k h ỉc chứl fl, h o le thêm vi(), ho$c b ớ t đi m ộl %ố c b ư ơ a g DỈO đ ó , m ột s ố q iu n
ể iè a i a à o đ ỏ khAng làm c h o g iáo trìn h kiah t ĩ ch ía h trj c ả a nirilrc ta khác vớ i g iá o trla h
fctoh t ế ch ío h tr i n lm Ỉ9S4 cửa L lỉa X ố v ỉ c v bản. M fc dù xu h v ớ o g Bầy d i đ ư ợ c m ọi
• f i r ử i thfra Bhậo h o n vì nó là cách làm dê n h ỉt nhirng chắc chẩD (t c ó lá c d y a g th ứ c dky
k iali l ỉ a v ớ c ta p h á t Ir iỉn .
Gi&o trìn h k in h t ể ch ío h tri của L iên Xồ Dỉm 19S4 tà m ột hệ tliốiig k liỉ h o à n ch iak .
cAc p U (n li£ a q u a a c b ặ l c h ỉ v ớ i n h a u vi vậy k h ố n g th ề b ỏ p h i n n i o m ầ k h ố o g m ỉ u t h a ỉ n
v M c ế c p h í a k h i c , cfin g ahur k h ổ n g t h ỉ g ifr B g u y ỉa phỈD Dầy oiă th » y đ ồ i p h S a k h á c.

C lifah vi lý la ậ a v ỉ ch ủ nghĩa t v bản Jihtf vậy cho DỈO lý lu ậ a v ỉ ih ở ỉ kỳ q u á d ộ và cbA
■ghla x i h ội là n h v vậy. V iệc đd i m ứl giáo trin h kioh lế ch ío h |r i m à chi sử a c h ữ a , niỸi
r ệ a g . Ik tt h c p Ih ỉ k h ò n g ( h ĩ th a y d&i v ớ i ttf c á c h b ệ ihỔDg. T u y xu h ư ớ n g này d í o m ộ t IHc

• ề tt d ó cOng s ỉ làm thay dồi vS căn b ản h ệ th ố n g lý luận năm 1954, n h ư n g đ ổ là cun
ém èm g l i n d i ỉ v i ít h iệu quả.
ClkBg trong xu btfớag này g ỉn d&y x u ỉl hi^D mội cách khác, do viộc x u ỉl b ỉn cuổn
"klBli t í hục* c â « Ịial t ỉ c g i i BgviVi M ỹ U : P aul A. Samuel&on và W illiam d. N o rd h a u s.
c « 0 a kiab t ỉ bọc cAa Mỹ trtfớc h ít phảa ỉn h nhđmg đ iỉu kiện kinh l í - xâ hội ờ Mỹ vào
g l t a và c u ố i tk ế kỷ 20. M ậl khác trìn h bày mồ hlah kinh l í thi trưiVng p h ái I r lỉn vì vậy nó
cA val i r ồ to lớ n c h o việc đin h ra a h ử n g chính s ỉc h kinh l í cAa M ỹ. Đ iĩu đ ố c ũ n g giẳl
tk fch tyi sau cuữ n ’kinli t í h ụ c ' i«i đ ư ự c phỉv b iín iV cỗc nư
p h ải. Vì vậy o ểu m ang Mch ỉiử các học thuyết kinh t ỉ d ỉ thay t h í ch o kinh t í ch ín h Irị
c ũ o g c ỏ Dghia là trổ n tr ă n h n h ữ n g v iệc m à kin h t ỉ c h ín h Iri p h ả i là m , c ũ n g sẽ d ẫ n đ ế n sai

lim khác.
V ảo g iữ a nhỮDg nám 80 ở v iệ n Khoa học xá hội Víột Nam đ ả có nhđmg cu ộ c tra n h
luận v ỉ đòi nuVi kinh l í chính trị và đí đ ến vấn đìỉ; Có kinh tế chính irị V iệl N am khồng ?
o b ử n g ng ư ờ i tin rằng có kinb lễ chínii-U t Việt Nam đ ã d ự a vào luận đièm củ a A ngben
rằDg *... khỏng ihỉỉ cổ một khoa kinh lế chính iri duy nitấl c h a tấ t cả mụi n u ứ c và l í l cả
mọi th ờ i đại lịch sử d ư ợ c ... kẻ nào m uốn d ư a những qui luật giỐDg nhau vào khoa kioh l ĩ
c h í n h Irị c ủ a (]uần (tào Đ ấ t l ửa và k h o a kinh l ĩ chính l r | c ủ a nư