Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Mụclục
Phần I: Lời nói đầu
Phần II: Nội dung chính
I. Cơ sở lý luận chung
1. Mâu thuẫn là hiện tợng khách quan và phổ biến:
2. Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập.
3. Sự chuyển hoá của các mặt đối lập.
II. Mâu thuẫn biện chứng trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trờng.
III. Các biện pháp đề xuất
Phần III: Kết Luận
Phần IV: Danh mục tài liệu tham khảo
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phần I: Lời nói đầu
Mâu thuẫn là một hiện tợng có trong tất cả các lĩnh vực tự nhiên, xã hội và
t duy của con ngời. Trong hoạt động kinh doanh mặt trận cũng mang tính phổ biến,
chẳng hạn nh cung cầu, tích luỹ và tiêu dùng, tính kế hoạch hoá của từng xí
nghiệp, công ty với tính tự phát vô chính phủ của nền kinh tế hàng hoá Mâu
thuẫn tồn tại khi sự vật xuất hiện đến khi sự vật kết thúc. Trong mỗi một sự vật
mâu thuẫn hình thành không phải chỉ một mà còn là nhiều mâu thuẫn, và sự vật
trong cùng một lúc có rất nhiều mặt đối với mâu thuẫn này mất đi thì mâu thuẫn
khác lại hình thành
Trong sự nghiệp đổi mới của nớc ta do Đảng khởi xớng và lãnh đạo đã dành
đợc những thắng lợi bớc đầu mang tính quyết định, quan trọng trong việc chuyển
từ nền kinh tế cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trờng có
sự quản lý của nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa. Trong những chuyển biến
đó đã đạt đợc nhiều thành công to lớn nhng trong những thành công đó luôn tồn
tại đợc những vấn đề mâu thuẫn làm kìm hãm sự phát triển của công cuộc đổi mới.
Đòi hỏi phải đợc giải quyết và những vấn đề ấy nếu đợc giải quyết sẽ thúc đẩy cho
sự phát triển của nền kinh tế.
Với mong muốn tìm hiểu thêm vê những vấn đề của nền kinh tế, quan điểm

Để chứng minh tính khách quan và phổ biến của mâu thuẫn, Ăng- ghen chỉ ra
rằng, ngay hình thức vận động đơn giản nhất của vật chất - vận động cơ học, đã là
một mâu thuẫn. Sở dĩ sự di động một cách máy móc và đơn giản ấy có thể thực
hiện đợc chỉ là vì, một vật trong cùng một lúc vừa là ở chỗ này vừa là ở chỗ khác,
vừa ở trong cùng một chỗ duy nhất lại vừa không ở chỗ đó. Tất nhiên sự tồn tại của
vật chất ở những hình thức vận động cao hơn lại càng bao hàm mâu thuẫn. Ăng-
ghen viết: "nếu bản thân sự di chuyển một cách máy móc đơn giản đã chứa đựng
mâu thuẫn, thì tất nhiên những hình thức vận động cao hơn của vật chất và đặc biệt
là sự sống hữu cơ và sự phát triển của sự sống hữu cơ đó lại càng phải chứa đựng
mâu thuẫn "
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
2. Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập.
Trong phép biện chứng duy vật khái niệm mặt đối lập`là sự khái quát những
mặt, những thuộc tính, những khuynh hớng trái ngợc nhau trong một chỉnh thể
làm nên sự vật và hiện tợng. Ví dụ: lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất của ph-
ơng thức sản suất, chính trị và kinh tế trong xã hội
Cũng không nên nhầm lẫn mặt đối lập với mâu thuẫn. Mỗi mâu thuẫn phải có hai
mặt đối lập, nhng không phải bất kỳ hai mặt đối lập nào cũng tạo thành mâu thuẫn.
Chỉ những mặt đối lập nào nằm trong một chỉnh thể có liên hệ khăng khít với nhau,
tác động qua lại với nhau mới tạo thành mâu thuẫn. Mâu thuẫn là một chỉnh thể,
trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau.
Trong một mâu thuẫn, hai mặt đối lập có quan hệ thống nhất với nhau. Khai
niệm " thống nhất " trong qui luật mâu thuẫn có nghĩa là hai mặt đối lập liên hệ
với nhau, ràng buộc nhau và qui định lẫn nhau, mặt này lấy mặt kia làm tiền đề tồn
tại cho mình. Ví dụ:Trong sinh vật, hai mặt đối lập đồng hoá và dị hoá thống nhất
với nhau, nếu chỉ một quá trình thì sinh vật sẽ chết. Trong xã hội t bản, giai cấp vô
sản và giai cấp t sản là hai mặt đối lập thống nhất với nhau, nếu không có giai cấp
vô sản tồn tại với t cách là một giai cấp bán sức lao động cho nhà t bản, thì cũng
không có giai cấp t sản tồn tại với t cách là một giai cấp mua sức lao động của giai
cấp vô sản để bóc lột giá trị thặng d

3. Sự chuyển hoá của các mặt đối lập.
Về sự chuyển hoá của các mặt đối lập, Lê-nin viết: " không phải chỉ là sự thống
nhất của các mặt đối lập, mà còn là những chuyển hoá của mỗi quy định, chất, đặc
trng, mặt, thuộc tính sang mỗi cái khác ". Do đó, không nên hiểu sự chuyển hoá
lẫn nhau giữa các mặt đối lập chỉ là sự hoàn đổi vị trí một cách đơn giản, máy
móc . Nhng không phải bất kỳ sự đấu tranh nào của các mặt đều chuyển hoá giữa
chúng . Chỉ có sự đấu tranh của các mặt đối lập phát triển đến một trình độ nhất
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
định, hội đủ các điều kiện cần thiết mới dẫn đến chuyển hoá, bài trừ, phủ định lẫn
nhau. Trong giới tự nhiên chuyển hoá của các mặt đối lập thờng diễn ra một cách
tự phát, còn trong xã hội, chuyển hoá của các mặt đối lập nhất thiết phải diễn ra
thông qua hoạt động có ý thức của con ngời Chuyển hoá các mặt đối lập chính là
lúc mâu thuẫn đợc giải quyết . Sự vật cũ mất đi, sự vật mới ra đời. Thông thờng thì
mâu thuẫn đợc chuyển hoá theo hai phơng thức :
+ Phơng thức thứ nhất: Mặt đối lập này chuyển hoá thành mặt đối lập kia nhng
ở trình độ cao hỏn xét về phơng diện chất của sự vật. Ví dụ: lực lợng sản suất và
quan hệ sản suất trong xã hội phong kiến đấu tranh chuyển hoá lẫn nhau để hình
thành quan hệ sản suất t bản chủ nghĩa va lực lợng sản suất ở trình độ cao hơn.
+ Phơng thức thứ hai:
Cả hai mặt đối lập chuyển hoá lẫn nhau để hình thành hai mặt đối lập mới
hoàn toàn.
Mâu thuẫn biện chứng trong quá trình xây dựng nền KTTTXHCN ở Việt nam.
II. Mâu thuẫn biện chứng trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trờng.
Thực chất kinh tế thị trờng ở Việt Nam và các mâu thuẫn phát sinh trong
quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trờng ở Việt Nam:
+ Mâu thuẫn giữa kinh tế thị trờng và mục tiêu xây dựng con ngời XHCN.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trớc hết phải có
con ngời XHCN. Yếu tố con ngời giữ vai trò cực kỳ quan trọng sự nghiệp cách
mạng, bởi vì con ngời là chủ thể của mọi sáng tạo, của mọi nguồn của cải vật chất
và văn hoá. Con ngời phát triển cao về trí tuệ, cờng tráng về thể chất, phong phú về

đó buộc con ngời phải năng động sáng tạo, linh hoạt, có tác phong nhanh nhạy, có
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đầu óc quan sát phân tích để thích nghi và hành động có hiệu qủa, từ đó nâng cao
năng lực hoạt động thực tiễn của con ngời

Tuy nhiên cần phải thấy rằng không phải cứ xây dựng đợc kinh tế thị trờng là
những phẩm chất tốt đẹp tự nó hình thàmh cho con ngời. Có những lúc, những nơi,
kinh tế thị trờng không những không làm cho con ngời năng động, tốt đẹp hơn mà
ngợc lại, còn làm tha hoá bản chất con ngời, biến con ngời thành ngã nô lệ sùng
bái đồng tiền hoặc kẻ đạo đức giả chỉ biết tôn trọng sức mạnh và lợi ích cá nhân,
sẵn sàng chà đạp lên nhân phẩm,văn hoá,đạo đức, luân lý bên cạnh những tích,
cực kinh tế thị trờng cũng có nhiều khuyết tật, hạn chế gây ra những tác động xấu.
Chúng làm xói mòn nhân cách hạ thấp phẩm giá con ngời .Đó là hàng loạt tệ nạn
xã hội dễ đa đến rối loạn cho gia đình - hạt nhân. Nạn cờ bạc, rợu chè, mại dâm,
ma tuý, buôn lậu, hối lộ, tham những là những căn bệnh trầm kha không dễ bề
khắc phục trong nền kinh tế thị trờng. Thật không sai khi hình dung kinh tế thị tr-
ờng nh là con dao hai lỡi .
Những phân tích trên đây cho thấy,kinh tế thị trờng và mục tiêu xây dựng con
ngời XHCN là một mâu thuẫn biện chứng trong thực tiễn nớc ta hiện nay. Đây
chính là hai mặt của một mâu thuẫn xã hội. Giữa kinh tế thị trờng và quá trình xây
dựng con ngời vừa có sự thống nhất, vừa có sự đấu tranh. Kinh tế thị trờng
Vừa tạo ra những điều kiện để xây dựng, phát huy nguồn lực con ngời, vừa tạo ra
những độc tố đầu độc huỷ hoại con ngời. Việc giải quyết những vấn đề trên đây là
một việc làm không đơn giản.
Việc áp dụng cơ chế thị trờng trớc hết đòi hỏi phải nâng cao năng lực quản lý
tầm vĩ mô của nhà nớc, đồng thời xác nhận đầy đủ chế độ tự chủ của các đơn vị
sản suất kinh doanh. Đồng thời phải tiến hành các hoạt động văn hoá, giáo dục
khắc phục tâm lý sùng bái đồng tiền, bất chấp đạo lý coi thờng các gí trị nhân