Tiết:

Nghị luận về một hiện tượng đời sống


I.Tìm hiểu đề và lập dàn ý
1. Tìm hiểu đề:

•

Mời các em bày tỏ ý kiến của mình về hiện tượng đời sống được nêu trong bài
viết sau: “Chia chiếc bánh của mình cho ai”



Nếu coi thời gian trong một
ngày của bạn là chiếc bánh tròn
trịa, bạn sẽ chia chiếc bánh cho
bố mẹ, cho công việc, cho gia
đình bao nhiêu và dành cho mình
bao nhiêu phần?

Nguyễn Hữu Ân và má Phẳng tại bệnh viện.


Trong khi không ít bạn trẻ hiện nay đang lãng phí chiếc bánh của mình vào những trò chơi vô bổ thì chàng “Thanh niên trẻ tiêu
biểu thành phố Hồ Chí Minh 2007” Nguyễn Hữu Ân lại dành hết chiếc bánh thời gian của mình cho những người bệnh ung thư
giai đoạn cuối.
Một câu chuyện lạ lùng…
( theo Tạ Minh Phương, báo điện tử Nguoiduongthoi.com.vn)



+ Một số việc làm có ý nghĩa của thanh niên ngày nay tương tự như Nguyễn Hữu
Ân: dạy học ở các lớp tình thương, giúp đỡ người tàn tật có hoàn cảnh neo đơn,
tham gia phong trào tình nguyện…
+ Một số việc làm đáng phê phán của thanh niên học sinh: bỏ học ra ngoài chơi
điện tử, đánh bi a, tham gia đua xe…

•

Thao tác lập luận: phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ.


2.Lập dàn ý

Phần mở bài cần nêu lên những gì? Giới
thiệu về hiện tượng như thế nào?

a. Mở bài:
- Giới thiệu hiện tượng Nguyễn Hữu Ân
- Trích dẫn đề văn, nêu vấn đề “chia chiếc bánh mì của mình cho ai?”


b. Thân bài:
- Tóm tắt hiện tượng:
Nguyễn Hữu Ân đã dành hết thời gian của mình cho những người ung thư giai đoạn cuối.
- Phân tích hiện tượng:
Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân có ý nghĩa giáo dục rất lớn đối với thanh niên, học sinh ngày nay:
+ Hiện tượng này chứng tỏ thanh niên Việt Nam đã và đang phát huy truyền thống lá lành đùm lá
rách, tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ lẫn nhau của cha ông xưa.
+ Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân tiêu biểu cho lối sống đẹp, tình yêu thương con người của thanh

văn
của người viết trước những hiện tượng
cócầuý nào
nghĩa
xãbàihội.
nghị luận về một hiện tượng đời sống?


•

Yêu cầu

- Để triển khai bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống , cần theo các bước:
Nêu rõ hiện tượng; phân tích các mặt đúng – sai, lợi – hại; chỉ ra nguyên nhân và bày
tỏ thái độ, ý kiến của người viết về hiện tượng xã hội đó.
- Ngoài việc vận dụng các thao tác lập luận như phân tích, chứng minh, so sánh, bác
bỏ, bình luận,… cần: diễn đạt chuẩn xác, mạch lạc, ngắn gọn, có thể sử dụng một số
phép tu từ và yếu tố biểu cảm, nhất là phần nêu cảm nghĩ riêng.


II.Luyện tập
Bài tập 1 (SGK 68 -69).
a. Nguyễn Ái Quốc bàn về hiện tượng:
- Sự lãng phí thời gian của thanh niên An Nam. Hiện tượng ấy diễn ra vào những
Hiện
tượng
Nguyễn
Quốc
nêu nay,
lên trong

nước

dẫn chứng và phân tích tác dụng của chúng?

- So sánh: nêu hiện tuợng thanh niên, sinh viên Trung Hoa du học chăm chỉ, cần cù.
- Bác bỏ: “Thế thì thanh niên chúng ta đang làm gì? Nói ra thì buồn, buồn lắm: Họ không
làm gì cả.”


c. Nghệ thụât diễn đạt của văn bản:
- Dùng từ ngữ giản dị, không hoa mĩ, nêu dẫn chứng xác thực, cụ thể;
- Kết hợp nhuần nhuyễn các kiểu câu trần thuật, câu hỏi (“Thế thì … gì?”), câu cảm thán
(“Hỡi … hồi sinh”!).
d. Rút ra bài học:
- Xác định lí tưởng, cách sống;
- Mục đích, thái độ học tập đúng đắn.


Bài tập vận dụng
Anh (chị) suy nghĩ gì về hiện tượng nghiện ka- ra- ô- kê và in-tơ-net của nhiều
bạn trẻ hiện nay?
Lập dàn ý cho bài viết của mình.


Bài tập về nhà
Hãy nêu ra các sự việc, hiện tượng tốt, đáng biểu dương mà em thấy ở trường của
mình hoặc ở ngoài xã hội.
Theo em, trong số các sự việc, hiện tượng tốt, đáng biểu dương vừa nêu, sự việc, hiện
tượng nào đáng để viết một bài nghị luận xã hội. Lập dàn ý cho bài viết của mình.
Chuẩn bị trước bài Phong cách ngôn ngữ khoa học.