- Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)?
- Trong các đề bài sau, đề bài nào là nghị luận về tác phẩm
truyện( hoặc đoạn trích)?
A. Suy nghĩ về đạo lý của dân tộc: “ Uống nước nhớ nguồn”.
B. Đất nước ta có nhiều tấm gương vượt khó học giỏi.Em
hãy trình bày một số tấm gương đó và nêu suy nghĩ của
mình.
C.
C. Phân tích truyện ngắn “ Chiếc lược ngà” của Nguyễn
Quang Sáng.
D. Cảm nhận của em về tình bà cháu trong bài thơ “ Bếp lửa”
của Bằng Việt.


I. Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
1. Đề bài
truyệnngắn
ngắn““Làng”
Làng”của nhà văn Kim
Đề 1: Suy
Suy nghĩ
nghĩ của em về truyên
Lân.
đạo là giá trị lớn nhất trong “ Truyện Kiều” của
Đề 2: Giá trị nhân đạo
nguyễn Du. Hãy phân
phân tích
tích để làm rõ.
Đề 3: Suy
Suy nghĩ

Vấn đề nghị luận
Nghị luận về toàn bộ tác phẩm
( giá trị nội dung và giá trị nghệ
thuật).

Yêu cầu nghị luận
Có mệnh đề

2

Nghị luận một giá trị nội dung
của truyện ( giá trị nhân đạo).

Có mệnh đề

3

Nghị luận một nhân vật trong
truyện.

Có mệnh đề

4

Nghị luận về cốt truyện.

Có mệnh đề

5


Nghị luận một nhân vật trong truyện
Nghị luận về cốt truyện.
Nghị luận về một chi tiết nghệ thuật.
Nghị luận về chủ đề của truyện


Các từ “suy nghĩ “ và
“phân tích” cho ta biết
giữa các đề bài có sự
giống nhau và khác
nhau như thế nào?


* Giống nhau
Đều là kiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc
đoạn trích.
* Khác nhau:
Suy nghĩ

Phân tích

Suy nghĩ là xuất phát
từ sự cảm, hiểu của
mình để nhận xét đánh
giá về tác phẩm.

Phân tích là xuất phát
từ tác phẩm ( cốt
truyện, nhân vật, sự
việc, tình tiết…) để lập

truyện ngắn “ Làng” của nhà văn Kim Lân.
- Phạm vi dẫn chứng:


b. Tìm ý
- Phẩm chất nổi bật:
Tình yêu làng hòa quyện gắn bó với lòng yêu nước.
+ Chi tiết tản cư, nhớ làng.
+ Theo dõi tin tức kháng chiến.
+ Khi nghe tin làng theo giặc.
+ Khi nghe tin cải chính.
- Các chi tiết nghệ thuật:
+ Chọn tình huống tin đồn thất thiệt
+ Các chi tiết miêu tả nhân vật.
+ Các hình thức trần thuật (đối thoại, độc thoại)


2. Lập dàn bài

Thảo luận nhóm
( theo bàn) để thống
nhất dàn ý chung.


2. Dàn bài:
A. Mở bài: Nêu vấn đề nghị luận
–
Giới thiệu nhà văn Kim Lân và truyện ngắn “ Làng”.
–
Nêu ý kiến đánh giá sơ bộ về nhân vật ông Hai: tình yêu làng hòa

Viết đoạn văn trình bày luận cứ: Ông Hai đau đớn, tủi hổ khi
nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:

Ông Hai
Hai yêu
yêu làng
làng say
say mê
mê bao
baonhiêu
nhiêuthì
thìnghe
nghetin
tinlàng
làngtheo
theogiặc,
giặc
Ông
ông lại
lại đau
đauđớn,
đớn,thất
thất vọng,
vọng,tủi
tủihổ
hổ bấy
bấy nhiêu.
nhiêu. Cái tin ấy, khiến ông
ông
sững sờ: “ Cổ ông lão nghẹn ắng lại, da mặt tê dân dân. Ông lão

thiêngliêng
liêngbiết
biếtbao.
bao.


Bài tập vận dụng
* Chú ý :
- Cách trình bày nội dung trong
một đoạn văn: diễn dịch, qui
nạp , tổng- phân- hợp.
- Phương pháp lập luận chứng
minh, phân tích, giải thích…
- Các dẫn chứng chính xác và
tiêu biểu.
- Lý lẽ phải xuất phát từ tính
cách số phận nhân vật.
- Các đoạn phải có sự liên kết.
- Chú ý dùng dấu câu: dấu hai
chấm,dấu ngoặc kép…

• Em hãy viết một đoạn
văn nghị luận trình
bày luận điểm sao cho
có sự liên kết với đoạn
trên:
Ông Hai vô cùng sung
sướng khi nghe tin cải
chính.


•
Nghệ thuật:
LĐ 1: lý lẽ + dẫn chứng + lập luận
LĐ 2: chuyển ý + lý lẽ + dẫn chứng
LĐ 3 …
c. Kết bài: Nêu nhận định đánh giá chung của mình về tác phẩm.
•
Cần thể hiện sự cảm thụ và ý kiến riêng của người viết về tác phẩm.
•
Giữa các câu, các đoạn phải có sự liên kết hợp lý.


III. Luyện tập
1.
Bài tập 1: Cho biết điểm giống và khác nhau giữa các đề bài sau
Đề 1: Suy nghĩ của em về “ Chuyện người con gái Nam Xương” của
Nguyễn Dữ.
Đề 2: Giá trị nhân đạo là giá trị lớn nhất trong “ Chuyện người con gái
Nam Xương” của nguyễn Dữ. Hãy phân tích để làm rõ.
Đề 3: Suy nghĩ về nhân vật Vũ Nương trong “ Chuyện người con gái Nam
Xương” của nguyễn Dữ.
Đề 4: khi phân tích “ Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ,
có ý kiến cho rằng: ‘ Chi tiết cái bóng có ý nghĩa quan trọng trong
việc mở, thắt nút câu chuyện.” hãy cho biết ý kiến của em về chi tiết
đó.

•

Trả lời: