Nghiên cứu tổng hợp một số dị vòng chứa hai
nitơ đi từ dẫn xuất 3- axetyl benzo-cumarin
thông qua các xeton α, β- không no tương ứng
Chu Anh Vân
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khoa Hóa học
Luận văn ThS Chuyên ngành: Hóa hữu cơ; Mã số: 60 44 27
Người hướng dẫn: GS.TSKH. Nguyễn Minh Thảo
Năm bảo vệ: 2011
Abstract: Tổng quan về các hợp chất chứa vòng cumarin; các xeton α,βkhông no. Thực nghiệm qua: xác định các hằng số vật lý; thăm dò hoạt tính
sinh học; tổng hợp chất chìa khoá 3-axetyl-4-metylbenzocumarin. Đưa ra
kết quả như tổng hợp và xác đinh cấu trúc của 3-axetyl-4metylbenzocumarin; tổng hợp các α,β- không no và tính chất phổ của
chúng; tổng hợp và xác định cấu tạo các sản phẩm mà ở đó xảy ra sự ngưng
tụ ở cả hai nhóm metyl; tổng hợp , xác định cấu tạo của một số dị vòng
chứa ni tơ; thử nghiệm hoạt tính sinh học của các hợp chất đã tổng hợp
được.
Keywords: Hóa hữu cơ; Nitơ; Hóa học; Hợp chất
Content
Cumarin và dẫn xuất của nó đã được phát hiện và tổng hợp từ rất sớm với nhiều
ứng dụng rộng rãi. Chúng là các hợp chất khá hoạt động, thích nghi cho nhiều quá trình
tổng hợp, tồn tại trong tự nhiên ở dạng độc lập hay liên kết với các hợp chất khác.
Cumarin kết hợp với đường glucozơ tạo ra các cumarin glycozit có tác dụng chống nấm,
chống khối u, chống đông máu, chống virut HIV…Chúng cũng được sử dụng nhiều làm
thuốc chữa sâu răng ( wafanin ), hay thuốc giãn động mạch vành, chống co thắt (
umbelliferone ).
Các xeton α,β- không no là những chất mà trong phân tử có nhiều trung tâm phản ứng rất
đa dạng, do đó có thể chuyển hóa thành nhiều hợp chất khác nhau. Chẳng hạn nó có thể
cộng hợp đóng vòng với phenylhiđrazin để tạo thành các dẫn xuất vòng pirazolin, hay
phản ứng với guaniđin tạo thành vòng pirimiđin... Nhiều xeton α,β- không no có hoạt tính


sinh học cao như: kháng khuẩn, chống nấm, chống lao, chống ung thư, diệt cỏ dại … và

1,5- benzođiazepin thường cao hơn so với các xeton α-β không no tương ứng.


References
TIẾNG VIỆT.

1. Đỗ Tiến Dũng, ( 2006), Luận văn thạc sỹ, trường ĐHKHTN-ĐHQG Hà Nội,
tr 27.
2. Phạm Văn Hoan, Vũ Quốc Trung, Bạch Thị Tâm (2009), Phân tích phổ NMR của
một số hợp chất pirazolin, Tạp chí Hóa học, T.47, số 2A, tr.537-542.
2. Nguyễn Thị Liên, ( 1995 ), Khóa Luận Tốt nghiệp, Trường Đại học tổng
hợp Hà Nội, tr 7-8.
4. Phan Tống Sơn, Trần Quốc Sơn, Đặng Như Tại, ( 1980 ), Cơ sở hóa học
hữu cơ, tập II, NXB Đại học và trung học chuyên nghiệp, Hà Nội.
5. Đặng Như Tại, Ngô Thị Thuận, (1980 ), Tổng hợp hóa hữu cơ (bản dịch), tập 1,
NXB ĐH và THCN Hà Nội, trang 75-77.
6. Nguyễn Đình Thành, Nguyễn Thị Thanh Mai, Đặng Như Tại, Phạm Hồng
Lân, (2005), “Góp phần tổng hợp một số 2-amino-4,6-diarylpirimidin”, tuyển tập các
công trình hội nghị khoa học Trường ĐHKHTN- ĐHQGHN- năm 2005.
7. Nguyễn Minh Thảo, (2001 và 2004), Hóa học các hợp chất dị vòng, NXB Giáo
dục- Hà Nội.
8. Nguyễn Minh Thảo, Phạm Văn Phong, Nguyễn Thị Phương Nhung,
Nguyễn Thị Sen, Đào Thị Thảo, (2006), “Nghiên cứu tổng hợp một số xeton α,β- không
no đi từ dẫn xuất hidroquinon và rexoxinol”, Tạp chí hóa học, T 44, số 4, T 440-444.
9. Nguyễn Đình Triệu, (2001), Các phương pháp vật lí ứng dụng trong hóa
học, NXB ĐHQG Hà Nội-,Hà Nội - 2001.
10. Nguyễn Xuân Tứ, (2006), Luận văn thạc sỹ, Trường ĐHKHTNĐHQG Hà Nội.
11. Ngô thị Vân, (2011), Luận văn thạc sỹ, trường ĐHSP- ĐH Thái Nguyên.
12. Nguyễn Văn Vinh, (2007), Luận văn thạc sỹ, trường ĐHKHTNĐHQG Hà Nội,tr 22-24.


5716.

19. Creaven B. S ., Egan D. A., Kavanagh K., McCann M., Noble. A., Thati B.,
Walsh. M. (2006), “Synthesis, characterization and antimicrobial activity of a series of
substituted coumarin-3-carboxylatosilver(I) complexes”, Inorganica Chimica Acta., Vol
359, pp.3976–3984.
20. Curti C., Gellis. A., and Vanelle P. (2007), ”Synthesis of α,β-Unsaturated
Ketones as Chalcone Analogues via a SRN1 Mechanism”, Molecules, 12, pp. 797-804.
21. Darek Bogdal, (1998), “Coumarin- Fast synthesis by the Knovenagel
condensation under Microwave Irradiation”, J.chem.Res.(S), Vol 10, pp. 468-469.
22. De.S.K,Giss.R.A, (2005), “An efficient and practical procedure for the
synthesis of 4-substituted coumarin”, Synthesis, pp 1231-1233.
23. Del Hfazza D., Hinecke M. G. (1981), “Reactions of α,β-unsaturated ketones with
hydrogen sulfide -Oxo sulfides or tetrahydrothiopiranols?”, J. Or. Chem, 46, pp. 128-134.
24. Eugene H. Woodruff., (1944), “4-methylcoumarin”, Organic Syntheses, Coll. Vol. 3,
p.581 (1955); Vol. 24, p.69.


25. Ji S. J., Takahashi E., Takahashi T.T., and Horiuchi C.A. (1999), “Synthesis of α,βunsaturated ketone from α-iodo ketone using photoirradiation”, Tetrahedron Letters,
Vol.40, Issue 52, pp.9263-9266.
26. KalininA. V., Da Silva A. J. M., Lopes C. C., Lopes R. S. C., Snieckus V. (1998),
“Directed ortho metalation - cross coupling links. Carbamoyl rendition of the bakervenkataraman rearrangement. Regiospecific route to substituted 4-hydroxycoumarins”,
Tetrahedron. Lett., 39, pp. 4995-4998.
27. Koenig T. M., Daeuble J. F., Brestensky D. M., Stryker J. M. (1990), “Conjugate
reduction of polyfunctional α,β-unsaturated carbonyl compounds using [(Ph3P)CuH]6.
Compatibility with halogen, sulfonate, and γ-oxygen and sulfur substituents”, pp. 455
28. Levái A. (2005), “Synthesis of chlorinated 3,5-diaryl-2-pirazolines by the reaction of
chlorochalcones with hydrazines”, Arkivoc ix, pp. 344.
29. Maleki B.,


of methyl β-resorcylate, β-resorcylic acid, and resacetophenone with ethyl acetoacetate”,
J. Chem. Soc., pp.228-232.
38. Talita de A . Fernandes, Rita de C.C. Carvalho, Tatiana M.D. Gonoxalves,
Alcides J.M. da Silva and Paulo P.R.Costa, (2008), “A tandem palliadium-catalyzed
Heck-lactonization through the reaction of ortho-iodophenols with ox-substitued
acrylates: sythesis of 4,6-substitued coumarin”, Tetrahedron.Lett, Vol 49, pp 3322-3325.
39. Utpal Bora, Anil Saika and Romesh Boruah. (2005), “A new protocol for synthesis of
a,b-unsaturated ketones using Zirconium tetracloride under microwave irradiation”,
Indian Journal of Chemistry, Vol.44B, pp.2523-2526.
40. Venkataraman in Zechmeister. (1959), Progress in the Chemistry of Organic Natural
Products, vol. 17, p.2.
41. Yamamoto Y., Kirai N. (2008), “Synthesis of 4-Arylcoumarins via Cu-Catalyzed
Hydroarylation with Arylboronic Acids”, Org. Lett., 10, pp 5513.