ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

PHẠM VĂN TIÊN

ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG,
HỖ TRỢ TÁI ĐỊNH CƯ TRONG DỰ ÁN ĐẦU TƯ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HÒA VANG
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

PHẠM VĂN TIÊN

ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ
TÁI ĐỊNH CƯ TRONG DỰ ÁN ĐẦU TƯ TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN HÒA VANG THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành

: Luật Kinh tê

Mã số

: 60 38 01 07

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .................................................................................... 6
DANH MỤC CÁC BẢNG ..................................................................................................... 7
MỞ ĐẦU.................................................................................................................................. 8
CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ
BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ TÁI ĐỊNH CƢ Ở VIỆT NAM.Error!
Bookmark
not
defined.
1.1. Khái niệm về thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ Error! Bookmark not defined.
1.2. Áp dụng pháp luật về bồi thƣờng, hỗ trợ và bố trí tái định cƣ.Error!
defined.

Bookmark

not

1.2.2. Nội dung áp dụng pháp luật về bồi thƣờng, hỗ trợ và bố trí tái định cƣ của các dự án
đầu tƣ có thực hiện giải phóng mặt bằng: ............................... Error! Bookmark not defined.
1.3. Quan điểm phát triển bền vững về bồi thƣờng, hỗ trợ và bố trí tái định cƣ trong tƣơng
quan với việc thực hiện dự án đầu tƣ. ..................................... Error! Bookmark not defined.
1.4. Kinh nghiệm bồi thƣờng, hỗ trợ và bố trí tái định cƣ của một số quốc gia trên thế giới và
bài học kinh nghiệm cho Việt Nam ........................................ Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT
VỀ BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ BỐ TRÍ TÁI ĐỊNH CƢ TRONG CÁC DỰ ÁN ĐẦU
TƢ Ở HUYỆN HÒA VANG .............................................Error! Bookmark not defined.
2.1. Pháp luật về bồi thƣờng, hỗ trợ và bố trí tái định cƣ ....... Error! Bookmark not defined.
2.1.1.Các quy định về bồi thƣờng ........................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2.Các quy định về hỗ trợ ................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Các quy định về tái định cƣ .......................................... Error! Bookmark not defined.

thực hiện các dự án đầu tƣ ở huyện Hòa Vang nói riêng và Việt Nam nói chung ..........Error!
Bookmark not defined.

3.2.1. Ý kiến của ngƣời dân về chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và bố trí tái định cƣ đƣợc áp
dụng ở 02 dự án lựa chọn ....................................................Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và bố trí tái định cƣ để thực hiện các dự án đầu tƣ trên
địa bàn huyện Hòa Vang .....................................................Error! Bookmark not defined.
Công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và bố trí tái định cƣ để thực hiện các dự án đầu tƣ trên địa
bàn huyện Hòa Vang đƣợc đánh giá thông qua các yếu tố sau:Error! Bookmark not
defined.
3.2.3. Đề xuất các nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về bồi
thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ để thực hiện các dự án đầu tƣError!
Bookmark
not
defined.
3.3. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật đất đai trong bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ .......Error!
Bookmark not defined.

KẾT LUẬN..........................................................................Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................................11



DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Có nghĩa là

BQ


FAO

Tổ chức nông lƣơng thế giới

GPMB

Giải phóng mặt bằng

GTĐB

Giải tỏa bồi thƣờng

HĐH

Hiện đại hóa

LĐ

Lao động

UBND

Ủy ban nhân dân

UNESCO

Tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục
của liên hiệp quốc

NN

Bảng 3.1. Ý kiến của ngƣời dân về mức giá bồi thƣờng về đất và các tài sản trên đất ......59
Bảng 3.2. Ý kiến của ngƣời dân đối với các chính sách hỗ trợ ở 02 dự án .........................60


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của nghiên cứu đề tài
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là cơ sở để sản xuất ra
của cải vật chất. Đất đai là hàng hóa đặc biệt có vị trí cố định và không thay đổi về số
lƣợng nên việc quản lý, bảo vệ đất đai phải đƣợc tiến hành thƣờng xuyên và có hiệu
quả. Thông qua Hiến pháp 2013 để xây dựng bộ luật về đất đai và các văn bản dƣới
luật để có sự bảo vệ và quản lý tốt nhất.
Trong quá trình phát trsiển của một quốc gia, giải phóng mặt bằng là một việc
làm quan trọng và không thể tránh khỏi. Nó nhƣ một xu thế và quy luật tất yếu, nếu
không đƣợc tổ chức thực hiện tốt thì có thể sẽ trở thành vật cản cho sự phát triển của
tất cả các quốc gia.
Việt Nam đang trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là sau khi gia
nhập Tổ chức thƣơng mại thế giới WTO, việc kêu gọi đầu tƣ từ nƣớc ngoài và các tổ
chức trong nƣớc ngày càng lớn. Chính vì vậy, việc giải phóng mặt bằng phục vụ thực
hiện và phát triển các dự án là điều tất yếu và diễn ra ngày càng mạnh mẽ. Xu thế này
thể hiện rõ nhất qua thực trạng xuất hiện các khu công nghiệp, khu đô thị mới ngày
càng nhiều, các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội... đƣợc cải thiện khang
trang hơn, tạo bộ mặt cho cảnh quan đô thị, đồng thời mang lại hiệu quả kinh tế - xã
hội cho cả đất nƣớc. Tuy nhiên, vẫn còn những mặt trái, tiềm ẩn những thách thức lớn
cần đƣợc nghiên cứu, phân tích nhƣ đời sống, lao động và việc làm của ngƣời dân sau
khi bị Nhà nƣớc thu hồi đất trong quá trình giải phóng mặt bằng phục vụ chỉnh trang
đô thị.
Đà Nẵng là thành phố trực thuộc trung ƣơng, chính quyền thành phố đã có quyết
sách phù hợp với xu thế làm tăng tốc độ phát triển kinh tế-xã hội rất nhanh chóng. Đi
cùng với sự phát triển đó, bộ mặt của thành phố đƣợc xây dựng ngày càng khang trang
hơn nhờ vào chính sách chú trọng thực hiện các dự án phục vụ chỉnh trang đô thị của

đến lợi ích của ngƣời bị thu hồi đất, lợi ích của cộng đồng và lợi ích của nhà đầu tƣ
nên đã nhận đƣợc sự quan tâm nghiên cứu của giới khoa học pháp lý nƣớc ta; Thời
gian vừa qua đã có một số công trình, sách báo pháp lý nghiên cứu về lĩnh vực pháp
luật này dƣới khía cạnh lý luận và thực tiễn; tiêu biểu là các công trình nghiên cứu của
các tác giả: Tiến sỹ Doãn Hồng Nhung: Pháp luật về định giá đất trong bồi thường,
giải phóng mặt bằng ở Việt Nam, sách chuyên khảo năm 2013; Trịnh Thị Hằng
Nga: Chế định pháp luật về đền bù thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất, Luận văn Thạc
sĩ luật học, 1999; Nguyễn Vinh Diện: Pháp luật về bồi thường thiệt hại khi Nhà nước
thu hồi đất, Luận văn Thạc sĩ luật học, 2006; Nguyễn Duy Thạch: Pháp luật về bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (qua thực tiễn thi hành tại
thành phố Hà Nội), Luận văn Thạc sĩ luật học, 2007; Đặng Anh Quân: Bàn về giá đất
khi bồi thƣờng - Nên cao hay thấp? Tạp chí Tài nguyên và Môi trƣờng, số 8, 2005; Dự
án khu đô thị Nam Thăng Long: Từ những bất thường trong đền bù, giải phóng mặt
bằng, của nhóm phóng viên thời sự Báo Pháp luật Việt Nam, số 285, ngày 29/11/2005;
Hoàng Lộc: Nông dân góp vốn bằng …đất - Giải pháp đột phá trong đền bù giải tỏa,
Thời báo Kinh tế Việt Nam, số 253, ngày 21/12/2005... Các công trình này chủ yếu đi
sâu nghiên cứu về vấn đề bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất mà chƣa tìm hiểu một
cách thấu đáo khía cạnh hỗ trợ, tái định cƣ cho ngƣời bị thu hồi đất. Tiếp tục kế thừa
những thành quả nghiên cứu của các công trình trên đây, luận văn đi sâu tìm hiểu một


cách có hệ thống, toàn diện về bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi
đất dƣới góc độ của pháp luật đất đai; Nghiên cứu đề tài này, luận văn có những đóng
góp mới về mặt khoa học trên những khía cạnh chủ yếu sau:
Hệ thống hóa và góp phần hoàn thiện hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn của
việc xây dựng các quy định về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi
đất;
Phân tích, đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định
cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất; trên cơ sở đó chỉ ra tồn tại, bất cập và nguyên nhân của
những hạn chế này trong các quy định hiện hành;

tháng 06 năm 2014 Hướng dẫn thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng
bản đồ hiện trạng sử dụng đất.

[2].

Đào Trung Chính, Đặng Hùng Võ, Nguyễn Thanh Trà (2013), Đánh giá thực tiễn
triển khai công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của
pháp luật. Tạp chí Khoa học và Phát triển 2013, tập 11, số 3: 328-336.

[3].

Chính phủ (2014), Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 Quy định chi tiết
thi hành một số điều của luật đất đai 2013.

[4].

Chính phủ (2014), Nghị định 44/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 Quy định về giá
đất. Chính phủ (2014), Nghị định 45/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 Quy định thu
tiền sử dụng đất.

[5].

Chính phủ (2014), Nghị định 46/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 Quy định về thu
tiền thuê đất, thuê mặt nước.

[6].

Chính phủ (2014), Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 Quy định về bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất.


trên địa bàn thị xã Bảo Lộc. Luận văn Thạc sỹ Kinh tế, Trƣờng Đại học Kinh tế
Thành phố Hồ Chí Minh.
[16]. Phạm Đức Phong (2002), Mấy vấn đề then chốt trong việc bồi thường và giải
phóng mặt bằng các dự án xây dựng ở Việt Nam, Hội thảo Bồi thƣờng và giải
phóng mặt bằng các dự án xây dựng ở Việt Nam ngày 12 - 13/9/2002, Hà Nội.
[17].

Phùng Hữu Phú (2009), “Đô thị hóa ở Việt Nam- từ góc nhìn nông nghiệp, nông
thôn, nông dân”. Báo cáo tại Hội thảo Tam Nông, Hà Nội.

[18]. Đoàn Công Quỳ (2006), Giáo trình quy hoạch sử dụng đất, NXB Nông nghiệp.
[19]. Quốc hội (1992), Hiến pháp năm 1992, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà nội 1992.
[20]. Quốc hội (2013), Hiến pháp năm 2013, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà nội 2013.
[21]. Quốc hội (2003), Luật Đất đai năm 2003, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà nội
- 2003.
[22]. Quốc hội (2013), Luật Đất đai năm 2013. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà nội
- 2013.
[23]. Quốc hội (2014), Luật bảo vệ môi trường năm 2014. Hà Nội, ngày 23 tháng 06
năm 2014.
[24]. Đặng Thái Sơn (2002), Đề tài nghiên cứu xã hội học về chính sách bồi thường giải
phóng mặt bằng và tái định cư, Viện Nghiên cứu Địa chính - Tổng cục Địa chính.
[25]. Bùi Ngọc Thanh (2009), “Việc làm cho hộ nông dân thiếu đất sản xuất –vấn đề và
giải pháp”, Tạp chí Cộng sản (chuyên đề cơ sở) số 26 tháng 2-2009.
[26]. Trung tâm Ngôn ngữ và văn hoá Việt Nam- Bộ Giáo dục và Đào tạo (1998), Đại
từ điển Tiếng việt, NXB Văn hoá- Thông tin, Hà Nội 25.
[27]. UBND thành phố Đà Nẵng, Công văn số 2296/UBND về việc hỗ trợ thêm về bồi
thường lúa đối với hộ giải tỏa sản xuất đất nông nghiệp các dự án trên địa bàn
thành phố.
[28]. UBND thành phố Đà Nẵng (2007), Quyết định số 04/2007/QĐ-UBND về việc bổ
sung Điều 5 Chương II của nội dung Quy định được phê duyệt tại Quyết định số

[37]. Viện Nghiên cứu Địa chính (2008), Báo cáo kết quả nghiên cứu đề tài Điều tra
nghiên cứu xã hội học về chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định
cư, Hà Nội.
Website:
[38]. http://www.mangnhadat.net/tintuc-batdongsan/dat-nong-nghiep-nghich-ly-quyhoach-va-su-dung.html
[39]. http://www.tapchicongsan.org.vn
[40]. http://www.tuyengiao.vn/Home/diendan/2009/3/7053.aspx


[41]

http://gdla.gov.vn/vi/news/Hoat-dong-trong-nganh/Tang-cuong-minh-bach-de-caithien-quan-tri-dat-dai-tai-Viet-Nam-583.html

[42]

http://www.tapchicongsan.org.vn/Home/

[43]

http://www.dankinhte.vn/du-an-dau-tu-la-gi/

[44]

http://www.tinmoi.vn/du-an-dau-tu-la-gi-011261747.html

[45]

http://www.tapchicongsan.org.vn/Home/Nghiencuu-Traodoi/2007/2672/Quan-lyva-su-dung-dat-tren-quan-diem-phat-trien-ben.aspx.

[46]