A. Mục tiêu cần đạt:
1. Về tri thức :
Hiểu mục đích, yêu cầu, nội dung và phơng pháp thể hiện của văn bản tổng kết
thông thờng.
2. Về kĩ năng:
Biết cách lập dàn ý, từ đó viết đợc một văn bản tổng kết có nội dung đơn giản, phù
hợp với trình độ HS THPT.
B. Phơng tiện thực hiện:
- SGK, SGV, Sách Bài tập Ngữ văn 12, Bảng phụ, Phiếu học tập.
C. Phơng pháp:
GV hớng dẫn, HS thảo luận và trả lời câu hỏi và khái quát kiến thức.
D. Tiến trình bài dạy:
I. ổn định tổ chức:
12A: Sĩ số: HS vắng: ....................................................
12A: sĩ số: HS vắng: ......................................................
II. Kiểm tra bài cũ: 5p
1. Câu hỏi:
Có một tình huống nh sau: Anh ( chị ) đang tham gia vào một cuộc trò chuyện
giữa một nhóm bạn bè. Câu chuyện bất ngờ chạm vào một điều mà anh ( chị ) đang
ấp ủ, làm nảy sinh trong anh ( chị ) nhu cầu đợc phát biểu điều đó với mọi ngời.
Em hãy phát biểu điều mà em ấp ủ đó và cho biết: có thể coi đó là một lời phát
biểu tự do không? Vì sao?
2. Dự kiến trả lời:
* HS trình bày vấn đề mình ấp ủ một cách hứng thú. Trong quá trình phát biểu, HS biết
quan tâm đến nhu cầu thái độ của ngời nghe, để đa ra nội dung và cách phát biểu thích
hợp, thuyết phục.
* Có thể coi đó là lời phát biểu tự do. Vì: đó là tình huống phát biểu không theo nội
dung chuẩn bị kĩ càng từ trớc.
* GV nhận xét và mở rộng: Trong cuộc sống, chúng ta thờng xuyên gặp những tình
huống bất ngờ cần phải phát biểu ý kiến, với các quy mô lớn nhỏ khác nhau. Việc nắm

GV hớng dẫn HS rút ra nhận xét.
HS lấy VD khác về 2 loại VBTK.
HS tiếp tục theo dõi NL1 T173, NL2
T178 SGK.
Hoạt động nhóm. 4 nhóm. 4p
- Nhóm 1,3: Phân tích NL1 - T173. Trả
lời câu hỏi mục 1.II.
- Nhóm 2,4: Phân tích NL2 - T178. Trả
lời câu hỏi mục 2.II
GV lu ý HS: Các nhóm khác có thể bổ sung
ý kiến.
A. Lý thuyết:
I. Tìm hiểu chung về văn bản
tổng kết: ( 7p)
1. Ngữ liệu:
* NL1: SGK T 173 Tổng kết đợt hoạt
động tình nguyện tại các trung tâm điều
dỡng thơng binh, bệnh binh nặng và ngời
có công với nớc.
* NL2 : SGK T178. Tổng kết phần Tiếng
Việt : Hoạt động giao tiếp bằng ngôn
ngữ.
2. Phân tích:
3. Nhận xét:
- VBTK: nhằm nhìn nhận, đánh giá kết quả
công việc.
- 2 loại VBTK:
+ VBTK hoạt động thực tiễn.
+ VBTK tri thức.
II. Cách viết văn bản tổng kết:

nguyện tại trung tâm điều dỡng thơng binh.
* NL2 :
a. VBTK tri thức, PCNN KH.
b. Mục đích : hệ thống hoá những kiến
thức đã học.
Yêu cầu : ngắn gọn, chính xác, mạch
lạc.
Bố cục : Rõ ràng 7 vấn đề kiến thức...
Nội dung : Tóm tắt những kiến thức,
kĩ năng cơ bản giúp ngời đọc nắm vững
tri thức về hoạt động giao tiếp bằng
ngôn ngữ.
3. Nhận xét :
* Mục đích :
- VBTK hoạt động thực tiễn : nhằm nhìn
nhận, đánh giá trung thực, khách quan kết
quả và rút ra những bài học kinh nghiệm
khi kết thúc một công việc.
- VBTK tri thức : nhằm tổng kết các tri
thức hoặc các thành tựu nghiên cứu đã đạt
đợc.
* Yêu cầu : Chính xác, ngắn gọn, khách
quan, chân thực.
* Nội dung trình bày :
- VBTK HĐTT:
+ Mục đích, yêu cầu.
+ Những hoạt động chính.
+ Bài học kinh nghiệm...
- VBTK tri thức : lần lợt trình bày khái
quát các tri thức và thành tựu nghiên cứu

GV căn cứ vào lời giải trong SGV nhận xét
kết quả hoạt động của các nhóm.
a. VB trên đã đạt các yêu cầu sau:
- Tờng trình, thuyết minh cụ thể những
hoạt động của chi đoàn sau một năm học.
- Bố cục rõ ràng.
- Nhận xét, kết luận đúng mực.
- Đạt yêu cầu ngắn gọn, chính xác, khách
quan, đúng loại VBTK HĐTT
b. Các đoạn, ý bị lợc :
- Phần đầu : đặc điểm chung của chi đoàn,
nhiệm vụ, mục tiêu phấn đấu chung của
chi đoàn trong năm học 2006-2007.
- Phần sau : tờng trình hoặc thuyết minh
những công việc, những thành tích, hoặc
những thiếu sót cụ thể và kèm theo các số
liệu minh hoạ.
c. VB thiếu các nội dung :
- Tên cơ quan ban hành VB.
- Địa điểm, thời gian viết VB.
- Phần rút ra bài học kinh nghiệm.
Bài tập 1. Sách BT Ngữ văn 12- T71. 3p
GV yêu cầu HS đọc VBTK trong
sách bài tập, so sánh với VBTK đợt hoạt
động tình nguyện.... SGK T173 để thấy
những điểm khác biệt giữa 2 VBTK
HĐTT.
Gợi ý:
Về cơ bản, VBTK này có các phần nội
dung và bố cục tơng đồng với VBTK trong

xã hội; quá trình phát triển, thành tựu chủ
yếu, đặc điểm cơ bản; những giá trị về nội
dung, nghệ thuật của các tác phẩm....
Kết bài:
Đánh giá chung, nhấn mạnh kiến thức cơ
bản cần nắm vững.
IV. Củng cố bài giảng:
- Nhấn mạnh cho HS về 2 đơn vị kiến thức cơ bản của VBTK. Đặc biệt, chú ý cách viết
VBTK.
V. Hớng dẫn học bài, chuẩn bị bài: 2p

1. Hớng dẫn học bài:
- Nắm chắc lý thuyết để áp dụng làm bài tập.
- Hoàn thành bài tập 2 SGK T177.
2. Chuẩn bị bài:
- Đọc kĩ và soạn bài Tổng kết phần Tiếng Việt: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn
ngữ .
- Xem lại các bài Tiếng Việt đã học trong chơng trình và chuẩn bị trớc bài tập trong
SGK.
E. Rút kinh nghiệm.
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
`...............................................................................................................................
Tổ Văn- Trờng THPT Bãi Cháy.