VAN DE HAU QUA CHAT DOC HOA HOC
DOI VOI CON NGUOI VA CHINH SACH
BOI Vd>I NAN NHAN CHAT DOC HOA HOC
QUA TINH HINH NAN NHAN CHAT D Q C HOA HOC
6 TINH QUANG TRI
Dwang Thi Van Anh

1. Dat van de
Quang Trj la mgl Irong nhirng vimg dk ehju anh hudng true tilp va nang ne
nh.l ciia chiln Iranh hda hge. Nhirng nghien euu eua Uy ban 10-80 da ehi ra ring
Qdng Tri la mgl trong 10 linh nam Irong viing ed ndng do tdn luu Dioxin eao.
Nlung vung ehju nhilu anh hudng eua chat doe Dioxin ed the ke den: Can cu
Caol, ddi 241, can cu Ba Ldng (Dakrong) Cam Ld, Gio Linh, dge tuyen hang rao
Mcnamara lir Gio Linh den Hudng Hda...
Ndi vl nhdng anh hudng eua Chat doe da cam/Dioxin (CDDC/Dioxin) ddi vdi
eoi ngudi Ihi cho din nay nhirng sd lieu thdng ke ehi dang d mue tuomg ddi. Tuy
nhen no ciing da phSn nao ndi len dugc su tham khdc eiia ebien tranh hda hge ddi
v6 nhiTng ngudi dan Viet Nam ndi ehung va ngudi dan Quang Tri ndi rieng.
2. Tinh hinh nan nhan chSt doc da cam d Quang Tri
Theo sd lieu thdng ke lir Hgi Nan nhan CDDC/Dioxin linh Quang Tri (Bao
ca) linh hinh nan nhan Chk doe hda hge (CDHH) nam 2010) thi loan linh ed 8.208
h( gia dinh ed ngudi hi nhiem CDDC/Dioxin vdi ldng sd nan nhan len den 15.485
njudi chilm g k 2,5% dan sd Quang Trj tinh din Ihdi dilm 2008 (633.075 ngudi).
Dm nay sd nan nhan eon sdng la 13.023 ngudi, sd bi nhilm Irye tilp khoang 8028
njudi, so bi nhiem gian liep la 7.277 ngudi.

*' hS., Trudng Dai hoc Vinh.
15


VIET NAM HQC - KY YEU HQITHAO QUOC TE LAN THU T\f


ngoai)
ditat
(Ngudi)
6

912

L34

86

0.51

•

• •

(%)

TX Dong Ha

67.726

537

0,79

369


1.381

1,92

781

23

2.185

3^04

CamLg

42.768

1.086

2,54

675

5

1.766

4.12

Dakrong


Hai Lang

97.453

1.095

1,12

818

42

1.955

2.00

Hudng Hoa

54.653

1.417

2,60

1.811

26

3.254


Be ed sd lieu thye ehung cho bai vill, lac gia da tiln hanh cugc dilu tra ya
chgn 136 ho gia dinh ngau nhien nam trong danh sach ho gia dinh ed nan man

16


VAN D£ HAU QUA CHAT D 6 C H6A HOC.
CB)C/I3ioxin da qua dieu Ira khao sat eua Phdng Lao dgng, Thuomg binh va Xa hgi
tin] Quang Trj thuge huyen Cam Ld, tinh Quang Tri de tien hanh dieu tra. Trong dd
ty 1 sd ho Iham gia phan Iheo xa/ Ihi Iran dugc phan theo bieu dd sau, trong dd nhieu
nhi la d Cam NghTa chiem 18,38%, va it nhat la d Cam An chiem 2,94%).
Hinh 1: Ty le hg gia dinh tham gia phieu dieu tra phan theo xa/ thi tran
Dan vl: %
10 -,
15.44

10

iff

7.M

'v.'-V

5

'iSEKT-^^.

14,7


trang benh tat eua nan nhan CDDC/Dioxin bieu hien qua rat nhieu dang benh ly
Irong do ed cac dang chinh la di dang bam sinh (DDBS), bat thudng thai san
(BTTS) va cac benh ly khae.
18


VAN DE HAU QUA CHAT OOC H C A HOC.
Di dang bam sinh eua the he thu hai lai huyen Cam Ld cao mot each bat
thiJng, Irong long sd 150 hg dugc dieu Ira thi ed den 20% sd trudng hgp ed eon bj
di cang bam sinh.
Bang 2: So hg c6 eon hi DDBS tai huyen Cam Lg
Tinh trang

Solugng
(Hg)

Ty le (%)

Ty le tich liiy

C. DDBS

30

20,0

20,0

Kidng DDBS



2,0

2,0

Kidng DDBS

147

98,0

100,0

f)ng

150

100,0

100,0

O DDBS

Ty If tich liiy
(%)

Ngudn: Uy ban nhan dan linh Quang Tri, Sd Tai nguyen va Moi trudng tinh Quang
Tri(2009), Bdo cdo tdng hgp De dn khdc phuc hau qud chdt dgc hod hge tren dia bdn tinh
Quing Tri, Dong Ha, tr. 115-119.
Tinh trang DDBS sang the he chau (the he thu 3) ehi ed 3 hg gia dinh eo


16

10,7

98,7

Phu nir de non 2 Ian

2

1,3

100,0

150

100,0

100,0

Tdng

Ngudn: Uy ban nhan dan tinh Quang Tri, Sd Tai nguyen va Moi trudng linh Quang
Tri (2009), Bdo cdo tdng hgp De dn khacphuc hdu qud chdt dgc hod hge tren dia bdn
Qudng Tri, Dong Ha, tr. 115-119.
Bang 5: Lien quan giCra say thai vdi song tai viing rai CDHH
So Ian say thai
0


68,5

Sdng ngoai viing bi rai
CDHH
Hang %
Col %

38
80,9
31,9

9
19,1
32,1

0
0,0
0,0

0
0,0
0,0

47
100,0
31,5

Tdng
Hang %
Cot %

say thai 1 lan d vimg bi rai CDHH chilm 67,9% va ngoai viing bi rai CDHH la
32,1%, linh trang say thai Ian Ihti 2 va Ihir 4 thi eon sd nay da chenh lech len den
100%. Dilu nay cho thay nhirng ngudi dan sdng tai vimg bi rai CDHH da chiu anh

20


VAN DE HAU QUA CHAT D O C H Q A HOC...
hudng true liep rat nang ne bdi CDHH, lam anh hudng den ddi sdng kinh te, xa hgi
va lam ly ciia con ngudi rat nghiem trgng.
T^heo sd lieu dugc cung cap lir Hgi Nan nhan CDDC huyen Cam Ld thi ed
khoang 55,3% sd nan nhan CDDC/Dioxin tren dia ban huyen bi suy giam kha nang
lao dgng va 44,7% da khong cdn sue lao dgng va phai sdng dya hoan loan vao sy
eham sdc eua gia dinh. Cae nan nhan true liep Ihudng bi eae benh ngoai da, liel nua
ngudi, liel loan than, ung thu, than kinh va mot sd benh khae. Ddng Ihdi nhirng nan
nhan gian liep mac phai cQng chiu ehung sd phan va bj cac benh luomg ly nhu ddi
lugng bi nhiem CDHH true liep
Bang 6: Cac benh nan nhan gian tiep mac phai d Cam Lg
So luomg
(ngudi)

Tyle

Tich luy

(%)

(%)

Liel (loan Ihan/nua ngudi)


5,82

23,54

Nao ihieu nang tri tue

168

13,6

37,14

Benh ve mau

6

0,49

37,63

Benh ve da

40

3,24

40,87

Di dang di tat


1.236

100

100

Ca earn va dice
Cam/ dice

Tdng

Ngudn: Phong Lao dong, Thuomg binh va Xa hoi huyen Cam L6.
Trong ldng sd 344 Ire em dudi 16 tuoi bi nhiem CDDC d huyen Cam Ld thi cd
135 em sire khde rat yeu khdng the ty eham sdc dugc cho ban than ma phai dya vao
sir eham sdc ciia ngudi than trong gia dinh, sd nan nhan cdn lai mgl sd It ed kha
nang eham sdc dugc cho ban than, mgl sd it nan nhan bj bien dang tay chan ciing ed
Ihl lam dugc mgl sd viee nhe de giup dd ban than va gia dinh.

21


VIET NAM HOC - KY YEU HOI THAO QUOC TE LAN THU TU

"Hai chdn anh bi teo nhd, the trgng yeu at, rat dau khi thay ddi thai tlit, mac
dii viic di Igl khd khan nhung anh van cd thi chdm sdc dugc cho bdn thdn vd cd thi
lam dugc mot sd vlic nhe trong nhd ".
(Phdng van sau sd 7, Nguyen Van TuyIn, 34 ludi, nam, xa Cam Thuy)
c. Ton thucng tam ly nang ne
De nghien euu ve sy anh hudng eua Idn thuong lam ly d nhung nan nhan bi


%

%

%

Vi benh tat, hien nay toi
khdng cd nghe nghiep de
tu kiem song, phai song
nhd ngudi khac, cugc song
bap benh

48,4

23,8

4,9

23

Vi benh tat, toi khdng cd dilu
kien dugc hoc hanh, mac du
toi rat mudn dugc di hoc

39,2

18,3

9,2

Cac nhan dinh


VAN Dfe HAU QUA CHAT OOC H 6 A HOC.
So lieu thdng ke d bang 7 cho thay nhung ton thuong tam ly ma nan nhan
nhiem chat dgc hoa hge phai ganh ehju da anh hudng mgl each loan dien, theo
ehieu hudng lieu cue den cugc sdng eua hg:
* Anh hudng den lao dgng vd sinh hogt ed nhan
Co tdi 72,2% cho rang "Vi binh tdt, hien nay tdi khdng cd nghi nghiep di tu
kiem sdng,- phai song nha nguai khdc, cugc sdng bap benh ". Vdi nhOng Ion thuong
nang ne ea ve sinh hge va tam ly, nan nhan nhiem chat dgc mau da cam rat khd ed
dugc mgl nghe nghiep du de duy tri cugc sdng. Horn niia, vdi sd lien Irg cap eao
nhat la 720.000 d/1 lhang/1 ngudi va M p nhat la 120.000 d/ ngudi/ thang nhu hien
nay nhung ehi mdi cd ehua den 10% sd nan nhan sdng tren dja ban huyen Cam Ld
dugc hudng thi phan idn nan nhan phai sdng dya vao ngudi than Irong gia dinh.
Doi vdi nhieu nan nhan bi nhiem chat dgc hoa hge viee ly eham sdc cho ban
than minh ddi khi cQng khdng thye hien dugc:
"Hal em Nguyin Thi Tdi vd Nguyen Thi Thuyet thi ki cd vice chdm sdc vi sinh
hang ngdy diu phai do me lam cho, ehi nam mot cho den gia dut cho dn, ai den thi
biit chap chap mat, thinh thodng lai keu la, chdn man xe rdeh hit"
(6ng Nguyen Van B, 54 tudi, bd eua 4 nan nhan, xa Cam Tuyen)
* Anh hudng den hge tap
Kit qua nghien euu cho thay, ed tdi 57,5% sd ngudi phai nhiem CDHH dugc
hoi cho rang "vi benh tdt nen khdng cd diiu klin hge hanh ". NhOng tdn thuong ma
nan nhan gap phai da lam ban ehe kha nang nhan thue eiia hg, khdng nhirng the, eae
ganh nang vl ehi phi y le cGng da lam giam bdt ngudn lye lap trung cho viee hge
lap eua nan nhan va eon em hg. Dieu nay the hien rat rd d trinh do hge van eua
khach Ihl dilu tra: 72,6% ed trinh do trung hge ea sd va lieu hge, ehi ed 3,4% sd
khacli Ihl dilu tra tdt nghiep dai hge, tham ehi cd tdi 8,5% khach the nghien euu bi
mil chir.

Binh lhu'6'ng nhirniQi
ngu-tri

1

I

Luc dau sg'nhirng sau
th6i

1

1

1

Sg'hSi tranh xa

1

1

1
1

1

Khong quan tain

1 heo nhu sd lieu dieu tra cho thay ed 53% Irong tdng sd 200 ngudi dugc bdi

- Theo Thdng tu 1609 eiia Bd Lao dgng, Thuang binh va Xa hgi ve viee
hudng dan xu ly vudng mac khi tiep nhan ho so giai quyel ehe do ngudi boat dgng
khang chien bi nhiem chat dgc hda hge, trude mat ehi tiep nhan va giai quyel ddi
vdi trudng hgp bi benh hiem ngheo, benh ung thu va ngudi ed benh an trude ngay
7/4/2009 (Ihdi dilm Thdng tu 08/2009/TT-BLDTBXH hudng dan vl hd so, lap ho
so thire hien ehe do uu dai ddi vdi ngudi tham gia khang ehien bi nhiem chat doe
hda hge dugc ban hanh).
Ddng thai, ehi tiep nhan hd so va ehuyen den Hoi ddng Giam dinh Y khoa
nhung benh tat nam Irong danh mue eiia Quyel dinh sd 09/2008/QD-BYT, khdng
gidi ihieu nhiJng benh tat nam ngoai danh muc. Trong thye te tai dia ban tinh Quang
Tri da bge lg nhirng bap cap cho thay quy dinh 17 loai benh tat de lam can cu xel
duye: ddi vdi nan nhan CDDC/ Dioxin la ehua that sy hgp ly. Trong khi nhirng
nguoi nhiem CDDC/Dioxin thi ed nhieu dang benh tat khae, lai ed the Iruyen sang
27


VIET NAM HOC - KY YEU HOI THAO QUOC TE L A N THU TU

ddi eon, chau... Cd the thai diem nay, ddi nay khdng xae dinh dugc nhung lai phai
benh tat d ddi eon, chau hg. Hien lugng nay da xuk hien ngay cang nhilu. NhiJng
ngudi da timg ehien dau tren chiln trudng bj rai chat doe hda hge da cam trong mgl
khoang Ihdi gian nao dd Ihudng la bi nhilm benh. Chi khae nhau la liiy lung ngudi
ma phai benh sdm hay mudn, ed Iruyen cho eon, chau hay khdng. Do dd nha nuac
nen ed chinh sach bo sung them eae loai benh va ddi lugng dugc xem xel.
- Cdn nhieu ngudi phai nhiem CDHH ngoai dien thu hudng chinh sach nhu
nhirng ngudi dan thudng da va dang edng lae, sinh sdng lai viing bj rai CDHH iruac
day va chau the he Ihu 3 trd di eiia euu chiln binh nhiem CDHH. Nhirng ddi lugng
nay ciing bi cac benh do phai nhilm CDDC/Dioxin nhu cae benh hilm ngheo, sinh
eon dj dang, di tat hoae cd nguy ea cao nhilm CDHH sau 30/4/1975.
5. Mot so de xuat kien nghi

Nam, Trung lam Khoa hoc cong nghe moi trudng va phat trien, Hien trgng vdn bdn quy
phgm phap lugt lien quan den quan ly vd kiem sodt cdc chdt huu ea khd phan hdy /
dioxin. Du an tang cudng nang luc va hoan thien ke hoach long the cai lao moi trudng
tai nhung viing 6 nhiem nang dioxin d Viet Nam.
3. Hoi nan nhan CDDC Viet Nam - Tinh hgi Quang Tri (2010), Tinh hinh ngn nhdn
CDDC/ Dioxin tinh Qudng Tri. (Theo so lieu dieu tra thuc ehung eua Sd Lao dong,
Thuang binh va Xa hoi linh Quang Tri) - Tai lieu luu hanh noi bo.
4. Van phong Ban ehi dao 33 (2009), Hoi ddp ve ehe do chinh sdeh ddi vdi ngudi bj nhiem
chdt dgc hda hge do My sir dung trong chien tranh d Viet Nam. Tai lieu luu hanh noi bo.
5. Bo TNMT - Van phong Ban ehi dao 33, (2009) Tdc hgi eua Dioxin ddi vdi ngirdi Viet Nam.
6. CRES (2009), Phuc hoi vd tdi sir dung cdc vimg ddt bi suy ihodi do chdt doe hda hoc,
Tai lieu Hoi thao lap huan, Nxb Nong nghiep, Ha Noi.
7. Cac so lieu dieu Ira thuc le do lac gia thuc hien trong qua trinh tham nhap thuc te.
8. Nien giam thong ke linh Quang Tri nam 2010.
9. Quylt dinh ciia Bg Y tl s6 09/2008/QD-BYT ngay 20 thang 2 nam 2008 ban hanh danh
muc benh, tat, di dang, di tat c6 lien quan den phai nhiem Chat dgc hoa hgc/Dioxin.
10. Nghi dinh s6 67/2007/ND-CF
11. Phap lenh s6 26/2005/PL-UBTVQH 11 ngay 26 thang 9 nam 2005 vl uu dai ngirdi c6
cong vdi each mang.
12. Nghi dinh s6 38/2009/ND-CP Quy dinh muc trg cap, phu cap uu dai doi vdi ngudi c6
cong vdi each mang.
13. Quyel dinh s6 120/2004/QD-TTg eua Thii tudng Chinh phu ve mot so ehe do doi vdi
ngudi tham gia khang chien va con de ciia ho bi hau qua do nhiem chat dgc hoa hoc do
My sir dung trong chien tranh Viet Nam.
14. Uy ban nhan dan tinh Quang Tri, Sd Tai nguyen va Moi trudng linh Quang Tri (2009),
Bdo cdo tdng hgp De dn khdc phuc hdu qud Chdt dgc hod hge tren dia bdn tinh Qudng
Tri, Dong Ha.

29