Hoàn thiện pháp luật về thủ tục giải quyết phá
sản doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay
Trần Thị Thu Trang
Khoa Luật
Luận văn ThS. ngành: Luật kinh tế; Mã số: 60 38 50
Người hướng dẫn: PGS.TS. Dương Đăng Huệ
Năm bảo vệ: 2009
Abstract. Nghiên cứu, phân tích các quy định của thủ tục giải quyết phá sản theo
quy định của Luật Phá sản năm 2004, so sánh, phân tích thủ tục giải quyết phá sản
theo Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993 và Luật Phá sản năm 2004, trình bày
những quy định chung về thủ tục giải quyết phá sản của một số nước trên thế giới.
Đánh giá thực trạng pháp luật về thủ tục giải quyết phá sản doanh nghiệp ở Việt
Nam trong thời gian qua, thông qua đó, xác định những vướng mắc, khó khăn của
việc áp dụng các quy định của pháp luật về thủ tục giải quyết phá sản doanh nghiệp.
Đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thủ tục giải quyết phá sản doanh nghiệp
nhằm xây dựng các quy định phù hợp, có hiệu quả cho việc giải quyết phá sản doanh
nghiệp.
Keywords. Pháp luật Việt Nam; Luật kinh tế; Luật phá sản; Doanh nghiệp

Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ở nước ta từ những năm 1980 trở về trước nền kinh tế còn mang nặng tính hành
chính, bao cấp. Với Đại hội Đảng VI (năm 1986), công cuộc đổi mới của đất nước đã được
khởi xướng. Nền kinh tế của nước ta đã có sự tăng trưởng vượt bậc do được xây dựng và hoạt
động trên quan điểm mới - quan điểm phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo
cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cũng đã góp phần tạo cho nền
kinh tế nước ta cơ hội mới để phát triển toàn diện đồng thời cũng đặt ra những thách thức lớn,
đòi hỏi nước ta phải tiếp tục hoàn thiện môi trường kinh doanh, hoàn thiện hệ thống pháp luật
để tạo được môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng, an toàn cho nhà đầu tư.
Trong nền kinh tế thị trường, các loại hình doanh nghiệp khác nhau thuộc mọi thành

quyết phá sản cho đến lúc Toà án ra quyết định tuyên bố phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã
đều do cán bộ của các cơ quan nhà nước thực hiện.Các quy định của Luật như vậy là không
phù hợp với nguyên tắc dân sự là quyền quyết định và tự định đoạt thuộc về các đương sự.
- Thứ ba, theo Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993, có 2 tổ chức được thành lập là
Tổ quản lý tài sản và Tổ thanh toán tài sản. Để đảm bảo tập trung đầu mối quản lý, giảm thủ
tục hành chính, Luật Phá sản năm 2004 đã quy định thành lập một Tổ là Tổ quản lý và thanh
lý tài sản do một Chấp hành viên của Cơ quan thi hành án cùng cấp làm tổ trưởng. Tuy nhiên,
trên thực tế, hoạt động của Tổ quản lý và thanh lý tài sản đã không đạt hiệu quả do nhiều quy
định về nó chưa hợp lý, chưa khoa học, không phù hợp với điều kiện cụ thể của nước ta hiện
nay.
- Thứ tư, theo quy định của Luật Phá sản năm 2004, người đại diện theo pháp luật của
doanh nghiệp được uỷ quyền cho người khác đề nghị Toà án mở thủ tục phá sản với chính
doanh nghiệp mình và tham gia toàn bộ quá trình giải quyết của Toà án. Tuy nhiên, do Luật
không quy định cụ thể điều kiện của người được uỷ quyền nên trên thực tế có nhiều người
nhận uỷ quyền của các doanh nghiệp nhưng lại không nắm được tình hình công nợ, tình hình
tài sản của doanh nghiệp nên đã kê khai không đúng với Tổ quản lý, thanh lý tài sản. Việc
thiếu những quy định chặt chẽ về trách nhiệm của các doanh nghiệp cũng như của Tổ quản
lý, thanh lý tài sản đã dẫn đến nhiều khoản nợ phải thu của doanh nghiệp phá sản đã không
được thu hồi kịp thời trước khi tuyên bố phá sản, làm cho việc thụ lý giải quyết vụ án phá sản
bị kéo dài.
Từ những ví dụ nêu trên, cùng với nhiều hạn chế có tính thủ tục khác đã làm giảm
hiệu lực của Luật Phá sản năm 2004 trong cuộc sống. Để góp phần nâng cao hơn nữa hiệu lực
và hiệu quả của Luật này, Tôi chọn đề tài: “Hoàn thiện pháp luật về thủ tục giải quyết phá sản
doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học luật tại Đại học
Quốc gia Hà Nội.
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề phá sản có thể nói không còn là vấn đề hoàn toàn mới mẻ ở Việt Nam. Xung
quanh vấn đề này, đã có nhiều công trình nghiên cứu do các nhà khoa học pháp lý, người làm
công tác thực tiễn của Việt Nam thực hiện. Các công trình nghiên cứu về pháp luật phá sản


- Công trình nghiên cứu khoa học cấp Bộ “ Thực trạng pháp luật về phá sản và việc
hoàn thiện môi trường pháp luật kinh doanh tại Việt Nam” của Bộ Tư pháp bảo vệ năm
2009…
Ngoài ra, còn có nhiều bài viết, công trình nghiên cứu đăng trên các tạp chí, các báo
cáo chuyên đề, hội thảo chuyên đề về phá sản và pháp luật về phá sản như:
- “Về thực trạng pháp luật phá sản Việt Nam hiện nay” của TS. Dương Đăng Huệ,
Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 1/2003;
- “Tài sản phá sản và phân chia tài sản của con nợ bị phá sản” của Hà Thị Thanh
Bình, Tạp chí nghiên cứu lập pháp, số 5/2003;
- “Phá sản doanh nghiệp- Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” của Nguyễn Tấn Hơn,
Nhà xuất bản chính trị quốc gia, năm 2005;
- Đặc san chuyên đề về Luật phá sản của Tạp chí Toà án nhân dân, tháng 8-2004;
- Báo cáo rà soát, đánh giá thực tiễn thi hành Luật phá sản năm 2004, Bộ Tư pháp,
năm 2008…
Tuy nhiên, qua nghiên cứu tôi thấy, vấn đề về hoàn thiện pháp luật về thủ tục giải
quyết phá sản doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay vẫn chưa được nhiều nhà khoa học và
những người làm công tác thực tiễn quan tâm nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc. Vì vậy,
trong bối cảnh khi mà pháp luật Việt Nam về vấn đề này còn nhiều hạn chế thì việc nghiên
cứu đề tài này là rất cần thiết và bổ ích.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài


Để áp dụng đúng đắn các quy định của pháp luật phá sản, cần nghiên cứu để nắm
vững các quy định của pháp luật về phá sản bao gồm: Luật Phá sản năm 2004, các văn bản
hướng dẫn thi hành như Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, Nghị
định của Chính phủ…Trong phạm vi luận văn, tôi tập trung nghiên cứu các quy định về thủ
tục giải quyết phá sản doanh nghiệp của Luật Phá sản năm 2004. Thông qua nghiên cứu,
phân tích, luận văn nêu ra những ưu điểm và tồn tại của từng loại thủ tục phá sản và đưa ra
một số giải pháp để hoàn thiện các quy định của pháp luật về các loại thủ tục đó nhằm góp
phần nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết phá sản doanh nghiệp ở Việt Nam trong giai

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận văn
Kết quả nghiên cứu của Luận văn sẽ đóng góp một phần nhỏ vào việc làm sáng tỏ
những vấn đề lý luận và thực tiễn trong việc giải quyết phá sản doanh nghiệp. Những kiến
nghị từ kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần trực tiếp vào việc hoàn thiện pháp luật
Việt Nam về thủ tục giải quyết phá sản doanh nghiệp trong thời gian tới.
7. Kết cấu của Luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn
gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về phá sản doanh nghiệp và thủ tục giải quyết phá sản
doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay
Chương 2: Pháp luật về thủ tục giải quyết phá sản doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay


Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về thủ tục giải quyết phá sản doanh nghiệp
ở Việt Nam hiện nay

References
Tiếng Việt
1. Bộ Chính trị (1996), Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Hà
Nội.
2. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2006), Báo cáo tình hình doanh nghiệp và định hướng phát
triển giai đoạn 2001- 2006, Hà Nội
3. Bộ Tư pháp (2008), Báo cáo rà soát, đánh giá thực tiễn thi hành Luật Phá sản năm
2004, Hà Nội
4. Chính phủ (2006), Nghị định số 67/2006/NĐ-CP hướng dẫn việc áp dụng Luật phá sản
đối với doanh nghiệp đặc biệt là tổ quản lý, thanh lý tài sản, Hà Nội.
5. Chính phủ (2006), Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29-12-2006 về giao dịch bảo
đảm, Hà Nội.
6. Ngô Cường (2001), Pháp luật quốc tế về phá sản và vận dụng vào việc xây dựng Luật
phá sản (sửa đổi) ở nước ta, Hà Nội.


25. Australia (2001), Company Code, section 446.
26. Australia (2001), Company Code, section 459.
27. Pamela Hanrahan, Ian Ramsay, Geof Stapledon (2004), Commercial Application of
Company Law.
28. United States (1978), Bankruptcy Code, section 341.
29. United States (1978), Bankruptcy Code ,section 362.
30. Vanessa Finc (2009), Corporate Insolvency Law: Perspectives and Principles,
CamBridge University Press.
Trang web
31. http://en.Wikipedia.org/wiki/Bankruptcy_in_the_People%27s_republic_of_China
32. http://en.wikipedia.org/wiki/Chapter_7,_Title_11,_United_States_Code.
33. Http://oldfrench.radio86.com/view_news.php?id=502
34. http://vietnamese.vietnam.usembassy.gov/doc_ ej0106_iv.html
35. Http://www.chinalawblog.com/2007/06/chinas_new_bankruptcy_law_firs.html
36. www.investorwords.com