Quản lý chất lượng dạy học ở trường trung
học phổ thông theo tiếp cận quản lý
chất lượng tổng thể
Võ Ngọc Vĩnh
Trường Đại học Giáo dục
Luận án TS. Quản lý giáo dục; Mã số: 62 14 05 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Trần Kiểm, PGS.TSKH. Nguyễn Xuân Huy
Năm bảo vệ: 2014
Abstract. 1) Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về dạy học và nêu được đặc
trưng dạy học ở trường THPT; hình thành khái niệm chất lượng dạy học và quản lý chất
lượng dạy học. Hệ thống hóa một số vấn đề cơ bản về mô hình TQM. Đã cụ thể hóa việc
vận dụng TQM trong nhà trường THPT và đề xuất được một mô hình TQM trong trường
THPT.
2) Đã làm rõ các quan điểm QLCL dạy học tiếp cận theo triết lý TQM, các quan điểm này
được quán triệt trong việc xác định hệ thống QLCL dạy học trường THPT gồm 3 nhóm
yếu tố: đầu vào, quá trình, đầu ra với hoạt động của 3 chủ thể quản lý chất lượng (hiệu
trưởng, giáo viên, học sinh) trong quá trình dạy học.
3) Thiết lập được mô hình QLCL dạy học ở trường THPT với các thành phần: Hoạch
định chiến lược chất lượng nhà trường; Hệ thống QLCL dạy học; Môi trường văn hóa
chất lượng, tổ chức làm việc nhóm, hệ thống thông tin, công cụ kiểm soát chất lượng
bằng thống kê. Mô hình này sẽ góp phần tích cực vào tri thức lý luận trong đổi mới quản
lý dạy học ở nhà trường THPT.
4) Khái quát được tình hình QLCL giáo dục phổ thông ở Việt Nam. Từ kết quả khảo sát
về QLCL dạy học ở các trường THPT tại Bình Định; Luận án đã có những phân tích và
đánh giá chung, làm rõ được những mặt mạnh, mặt yếu, những thuận lợi, khó khăn về
thực trạng QLCL dạy học. Đã hệ thống hóa một số kinh nghiệm từ thực tiễn nước ngoài
về áp dụng TQM trong nhà trường trung học.
5) Đề xuất được 4 nhóm biện pháp gồm: Lập kế hoạch chiến lược nhà trường áp dụng
TQM; Xây dựng hệ thống QLCL dạy học (với các nhóm yếu tố đầu vào, quá trình, đầu ra
quản lý theo các quy trình và chuẩn chất lượng về hoạt động của hiệu trưởng, giáo viên
và học sinh); Hình thành môi trường văn hóa chất lượng, làm việc nhóm, hệ thống thông
trung học (2011), Tài liệu tập huấn tổ trưởng chuyên môn trong trường trung học cơ sở,
trung học phổ thông (Lưu hành nội bộ).
09. Bộ Giáo dục và Đào tạo-Dự án Việt-Bỉ (2010), Dạy và học tích cực- một số phương pháp và
kĩ thuật dạy học tích cực. NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
10. Bộ Giáo dục và Đào tạo-Dự án SREM tập 2 (2009), Quản lý nhà nước về giáo dục. NXB Hà
Nội, Hà Nội.
11. Bộ Giáo dục và Đào tạo-Dự án SREM tập 3 (2009), Điều hành các hoạt động trong trường
học. NXB Hà Nội, Hà Nội.
12. Bộ Giáo dục và Đào tạo-Dự án SREM tập 5 (2009), Công nghệ thông tin trong trường học.
NXB Hà Nội, Hà Nội.
13. Bộ Giáo dục và Đào tạo-Dự án SREM tập 6 (2009), Quản trị hiệu quả trường học (Dịch từ
sách:“Effective School Management” của K.B.Everard, Geoffrey Morris, Ian Wilson ). NXB
Hà Nội, Hà Nội.
14. Bộ Giáo dục và Đào tạo- Văn phòng PISA Việt Nam (2011), Sổ tay PISA dành cho cán bộ
quản lý giáo dục và giáo viên trung học (Lưu hành nội bộ).
15. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2008), Quyết định số: 80/2008/QĐ-BGDĐT Ban hành Quy định về
tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục THPT.
16. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2008), Quyết định số: 83/2008/QĐ-BGDĐT Ban hành Quy định về
quy trình và chu kỳ kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục phổ thông.
17. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Quyết định số:12/2011/QĐ-BGDĐT Ban hành Điều lệ
trường THCS, trường THPT, và trường phổ thông có nhiều cấp học.
18. Nguyễn Hữu Châu (2005), Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học. NXB
Giáo dục, Hà Nội.
19. Nguyễn Hữu Châu (2006), Cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng giáo dục và đánh giá
chất lượng giáo dục, Báo cáo tổng kết đề tài khoa học và công nghệ (Mã số: B2004-CTGD01), Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục.
20. Nguyễn Văn Châu (2003), Những giải pháp tăng cường hiệu quả quản lý hoạt động dạy học
của hiệu trưởng trường THPT, Luận án Tiến sĩ GDH, Hà Nội.
21. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2001), Sự phát triển các quan điểm giáo dục hiện
Báo cáo tổng kết đề án, Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục.
37. Lê Thị Tuyết Hạnh (2012), "Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đào tạo Việt Nam – đề
xuất một số biện pháp từ nhận diện thực tiễn giáo dục", Tạp chí Giáo dục, số 282-03/2012,
Tr.9-11.
38. Đặng Xuân Hải (2004), Vai trò của cộng đồng-xã hội trong quản lý giáo dục và đào tạo, Tài
liệu bài giảng cao học quản lý giáo dục, Hà Nội.
39. Đặng Xuân Hải (2012), Kỹ thuật dạy học trong đào tạo theo học chế tín chỉ, NXB Bách
Khoa, Hà Nội.
40. Bùi Minh Hiền- Vũ Ngọc Hải – Đặng Quốc Bảo (2006), Quản lý giáo dục. NXB Đại học Sư
phạm, Hà Nội.
41. Lê Văn Hồng- Lê Ngọc Lan- Nguyễn Văn Thành (2008), Tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học
sư phạm. NXB Thế giới, Hà Nội.
42. Phạm Quang Huân (2007), Xây dựng mô hình quản lý chất lượng quá trình dạy học ở trường
THCS theo tiếp cận ISO 9000 và TQM, Báo cáo đề tài nghiên cứu khoa học (Mã số:200575-127), Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
43. Nguyễn Xuân Huy (2001), Một số đặc thù và tiêu chí trong giảng dạy CNTT tại các trường
Sư phạm, Báo cáo tại Hội thảo CNTT quốc gia- Những vấn đề chọn lọc, Đà Nẵng.
44. Nguyễn Xuân Huy (2012), “Giáo dục và đào tạo trong thời đại công nghệ”, Tạp chí Nghiên
cứu khoa học-Trường Đại học Duy Tân, số 2, 2012.
45. Mai Quang Huy- Đinh Thị Kim Thoa- Trần Anh Tuấn (2009), Tổ chức và quản lý hoạt động
giáo dục trong nhà trường. NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội.
46. Vương Thanh Hương (2007), Hệ thống thông tin quản lý giáo dục – Một số vấn đề lý luận và
thực tiễn. NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
47. John S.Oakland (1994), Quản lý chất lượng đồng bộ, Bản dịch của Trường ĐH Kinh tế quốc
dân. NXB Thống kê, Hà Nội.
48. Trần Kiểm (2006), Tiếp cận hiện đại trong quản lý giáo dục. NXB Đại học Sư phạm, Hà
Nội.
49. Trần Kiểm (2008), Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục. NXB Đại học Sư
phạm, Hà Nội.
65. Nguyễn Thị Mỹ Lộc- Đinh Thị Kim Thoa- Trần Văn Tính (2009), Tâm lý học giáo dục.
NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội.
66. Nguyễn Lộc (2010), Lý luận về quản lý. NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
67. Nguyễn Lộc (2010), “ TQM hay là quản lý chất lượng toàn thể trong giáo dục”, Tạp chí
Khoa học giáo dục, số 54-3/2010, Tr.8-12.
68. Phan Thị Luyến (2012), “Năng lực chủ chốt trong chương trình giáo dục phổ thông”, Tạp chí
Khoa học giáo dục, số 79-4/2012, Tr.17-20.
69. Madeleine Roy, Jean Denommé (2009), Sư phạm tương tác-Một tiếp cận Khoa học Thần
kinh về học và dạy. NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội.
70. Phạm Thành Nghị (2000), Quản lý chất lượng giáo dục đại học. NXB Đại học Quốc gia, Hà
Nội.
71. Hà Thế Ngữ-Đặng Vũ Hoạt (1987), Giáo dục học tập1. NXB Giáo dục, Hà Nội.
72. Trần Thị Tuyết Oanh (2009), Đánh giá và đo lường kết quả học tập. NXB Đại học Sư phạm,
Hà Nội.
73. Nguyễn Ngọc Quang (1986), Lý luận dạy học đại cương, tập1, Trường cán bộ quản lý giáo
dục, Hà Nội.
74. Nguyễn Ngọc Quang (1997), Những khái niệm cơ bản về QLGD, Trường cán bộ quản lý giáo
dục, Hà Nội.
75. Nguyễn Thị Thanh Tâm (2007), Biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở
trường mầm non nông thôn theo quan điểm quản lý chaats lượng tổng thể, Luận án Tiến sĩ
GDH, Viện CL&CT Giáo dục, Hà Nội.
76. Đỗ Ngọc Thống (2011), “Xây dựng chương trình giáo dục phổ thông theo hướng tiếp cận
năng lực”, Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 68 -5/2011,Tr.20-26.
77. Nguyễn Quang Toản (1998), TQM & ISO-9000. NXB Thống kê, Hà Nội.
78. Sở Giáo dục-Đào tạo Bình Định, Các Báo cáo tổng kết các năm học từ 2006-2011.
79. Trường Cán bộ quản lý giáo dục TP. Hồ Chí Minh (2009), Kiểm định chất lượng Cơ sở giáo
dục phổ thông, Tài liệu bồi dưỡng (Lưu hành nội bộ).
80. Trường Đại học Giáo dục-Đại học Quốc Gia Hà Nội (2009), Quy trình dạy học tiếp cận chuẩn
quốc tế, Tài liệu tập huấn kỹ năng nghề nghiệp. (Lưu hành nội bộ).
81. Nguyễn Quốc Tuấn (Chủ biên) (2007), TQM - Quản trị chất lượng toàn diện. NXB Tài