BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
........./.........

BỘ NỘI VỤ
...../.....

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN LÊ BẢO TRÂM

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ AN TOÀN VỆ SINH THỰC
PHẨM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BÌNH CHÁNH,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP. HỒ CHÍ MINH- NĂM 2017


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: Tiến sĩ Trần Trọng Đức

Phản biện 1: Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Anh.
Phản biện 2: Tiến sĩ Nguyễn Văn Bảng.

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ,
Học viện Hành chính Quốc gia.

luật về quản lý an toàn thực phẩm đã được xây dựng và từng
bước được hoàn thiện. Bộ máy tổ chức cơ quan quản lý nhà
nước về an toàn thực phẩm từ trung ương đến địa phương đang
được kiện toàn, thực hiện phân công, phân cấp, công tác phối
hợp giữa các bộ, ngành và địa phương bước đầu có hiệu quả.
Tuy nhiên, an toàn vệ sinh thực phẩm trong cả nước nói chung
và ở thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đang là mối lo của người
dân. Gần đây, nhiều sự việc liên tục xảy ra xoay quanh vấn đề
về vệ sinh an toàn thực phẩm như: sử dụng hóa chất cấm trong

1


nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản, thực phẩm, việc sản
xuất sản phẩm kém chất lượng,… đã gây ảnh hưởng xấu đến
xuất khẩu và tiêu dùng.
Huyện Bình Chánh từ năm 2011 đến nay đã xảy ra 03
trường hợp ngộ độc thực phẩm với 157/365 người bị ngộ độc.
Đồng thời, với địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều,
phần lớn là dân nhập cư, số lượng các cơ sở kinh doanh, ăn
uống, cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm, bếp ăn tập thể, căn
tin, thức ăn đường phố…. ngày càng tăng, ý thức về vệ sinh an
toàn thực phẩm của một bộ phận người dân vẫn chưa có chuyển
biến đáng kể. Điều đó tạo ra cho chính quyền huyện Bình
Chánh nhiều thách thức trong công tác quản lý về an toàn vệ
sinh thực phẩm. Bên cạnh đó, thực trạng công tác thanh tra,
kiểm tra ATVSTP tại huyện Bình Chánh còn bộc lộ nhiều yếu
kém, vấn đề chỉ đạo điều hành chưa khả thi, đầu tư trang thiết
bị, cơ sở vật chất còn hạn hẹp, sự phối hợp giữa các cấp, các
ngành chưa đồng bộ và niềm tin của người dân đối với cơ quan

Nghiên cứu đã đánh giá được thực trạng công tác quản lý nhà
nước về an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn huyện Thái
Thụy
- Nguyễn Lê Uyên (2011), Quản lý nhà nước về an toàn vệ
sinh thực phẩm trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn
thạc sĩ Quản lý hành chính công, Học viện Hành chính quốc gia
Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh. Nghiên cứu đã khái quát và đánh
giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh
thực phẩm trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
Các công trình nghiên cứu nói trên đều có những đóng góp
nhất định về mặt lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về an

3


toàn vệ sinh thực phẩm. Tuy nhiên, chưa có đề tài nào tiếp cận
nghiên cứu quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh thực phẩm trên
địa bàn huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu luận văn
3.1. Mục đích : đề ra giải pháp tăng cường QLNN về
ATVSTP tại huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh.
3.2. Nhiệm vụ
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý nhà nước đối với công
tác an toàn vệ sinh thực phẩm.
- Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh
thực phẩm của huyện Bình Chánh từ năm 2011 đến năm 2016.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hoạt động quản lý nhà
nước đối với công tác đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tƣợng nghiên cứu : hoạt động quả lý nhà nước về

về an toàn vệ sinh thực phẩm tại huyện Bình Chánh, thành phố
Hồ Chí Minh.

5


CHƢƠNG 1. CƠ SƠ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
VỀ AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM
1.1. Khái niệm, tầm quan trọng của an toàn vệ sinh thực
phẩm
1.1.1. Khái niệm an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP)
An toàn vệ sinh thực phẩm là tất cả các điều kiện, biện pháp
cần thiết từ khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, phân phối, vận
chuyển cũng như sử dụng nhằm đảm bảo cho thực phẩm sạch
sẽ, an toàn, không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người tiêu
dùng. Như vậy, an toàn vệ sinh thực phẩm là công việc đòi hỏi
sự tham gia của nhiều ngành, nhiều khâu co liên quan đến thực
phẩm như nông nghiệp, thú y, cơ sở chế biến thực phẩm, y tế,
người tiêu dùng.
1.1.2. Tầm quan trọng của an toàn vệ sinh thực phẩm
a. Đối với sức khỏe
Trước mắt, thực phẩm là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng
cho sự phát triển của cơ thể, đảm bảo sức khỏe con người song
cũng là nguồn gốc gây bệnh nếu không đảm bảo vệ sinh an toàn
thực phẩm. Về lâu dài, thực phẩm chẳng những có tác động
lớn đối với sức khỏe mỗi con người mà còn ảnh hưởng lâu dài
đến nòi giống của dân tộc.
b. Đối với kinh tế
Những thiệt hại khi thực phẩm không an toàn thành nhiều
hậu quả khác nhau, từ bệnh cấp tính, mãn tính đến tử vong, cụ

quan trọng trong việc hoạch định chính sách và tạo khung pháp
lý nhằm giảm thiểu những rủi ro, những mối nguy đối với an
toàn thực phẩm hay đề ra những quy định mà các nhà sản xuất,
kinh doanh thực phẩm phải đáp ứng để bảo đảm thực phẩm an
toàn từ khâu sản xuất tới lưu thông. Nhìn chung, quản lý
ATVSTP không những là trách nhiệm và nghĩa vụ của các cấp,

7


ngành chức năng mà còn cần sự đóng góp của toàn xã hội, đặc
biệt là sự tham gia tích cực từ phía người sản xuất, người kinh
doanh và người tiêu dùng nhằm mục đích bảo đảm sức khoẻ
cho người tiêu dùng và mang lại quyền lợi cho chính mình.
1.2.3. Nội dung quản lý nhà nƣớc về vệ sinh an toàn thực
phẩm
Một là, hoạt động xây dựng, ban hành các chính sách, văn
bản pháp luật về ATVSTP.
Hai là, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực QLNN
về ATVSTP.
Ba là, hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về
ATVSTP.
1.2.4. Trách nhiệm quản lý nhà nƣớc về an toàn vệ sinh
thực phẩm ở cấp huyện
Phòng Y tế là cơ quan tham mưu cho Ủy ban nhân dân
Huyện thực hiện chức năng QLNN về ATVSTP lĩnh vực y tế.
Phòng Kinh tế tham mưu Ủy ban nhân dân huyện QLNN về
ATVSTP lĩnh vực nông nghiệp, công thương.
Trung tâm Y tế dự phòng Huyện là đơn vị có chức năng y tế
dự phòng, giúp UBND Huyện tuyên truyền, hướng dẫn thực

- Bộ máy quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh thực phẩm
phải hoạt động hiệu quả trên cơ sở phối hợp nhịp nhàng thống
nhất giữa các cấp, các ngành.
- Thường xuyên tổ chức tập huấn, đào tạo đội ngũ cán bộ
quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh thực phẩm ở các cấp.
- Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát cơ sở
sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm và xây dựng cơ chế
chế tài thật nặng tạo nên sự rang đe cho cơ sở.
- Tăng cường đầu tư kinh phí, xây dựng chính sách hỗ trợ,
động viên, khuyến khích, thu hút nhân lực, cũng như sự

9


tham gia của người dân vào hoạt động quản lý nhà nước về
an toàn vệ sinh thực phẩm.
- Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền, phổ
biến kiến thức về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm ở mọi
nơi.

10


CHƢƠNG II. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
VỀ AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM TẠI HUYỆN
BÌNH CHÁNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1. Tổng quan về huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí
Minh
2.2. Thực trạng an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn
huyện Bình Chánh

dựng kế hoạch thực hiện va có sự phân công nhiệm vụ cụ thể
cho từng ngành, cấp. Tuy nhiên, trên thực tế còn tồn tại những
hạn chế:
Thứ nhất, chưa xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra an
toàn vệ sinh thực phẩm phù hợp với điều kiện địa phương.
Thứ hai, chưa xây dựng quy chế phối hợp giữa các ngành
trong quá trình thực thi công vụ nên vẫn còn sự chồng chéo
trong quá trình quản lý.
Thứ ba, cơ chế khuyến khích các cơ sở sản xuất, kinh doanh
thực phẩm chưa được quan tâm, cũng như chưa có chính sách
thu hút, đào tạo nguồn nhân lực cho hoạt động quản lý nhà
nước về an toàn vệ sinh thực phẩm; chưa quan tâm đầu tư kinh
phí, trang thiết bị phục vụ công tác quản lý về thực phẩm.
2.3.2. Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành trong hoạt
động QLNN về ATVSTP
a. Sự phối hợp giữa các cấp QLNN về ATVSTP
b. Sự phối hợp giữa các ngành trong QLNN về ATVSTP
Giữa các cấp, các ngành QLNN về ATVSTP có sự phối
hợp, hỗ trơ trong việc quản lý, tuyên truyền về ATVSTP. Tuy
nhiên, hoạt động này còn thể hiện nhiều bất cập trong việc quản
lý cơ sở ở địa phương gây phiền hà cho cơ sở, đồng thời lãng
phí thời gian của đoàn thanh tra, kiểm tra. Đồng thời, sự phối

12


hợp giữa các cấp, các ngành chưa đồng bộ đã làm giảm hiệu
lực, hiệu quả QLNN về ATVSTP.
2.3.3. Nguồn lực phục vụ cho hoạt động quản lý nhà
nƣớc về an toàn vệ sinh thực phẩm

nhu cầu để đảm bảo quá trình thực thi công vụ đạt hiệu quả.
2.3.4. Hoạt động tuyên truyền, tập huấn, phổ biến kiến
thức về an toàn vệ sinh thực phẩm
a. Hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức về
ATVSTP
Công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về an toàn vệ sinh
thực phẩm dưới nhiều hình thức khá đa dạng và phong phú
nhưng nó không bao quát, không sâu rộng.
b. Hoạt động tập huấn xác nhận kiến thức ATVSTP cho
cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm.
Hoạt động tập huấn xác nhận kiến thức an toàn vệ sinh thực
phẩm được Trung tâm Y tế dự phòng huyện tổ chức thường
xuyên và nội dung tập huấn cung cấp được kiến thức cơ bản
cho cơ sở. Tuy nhiên thời gian tập huấn khá ngắn (thời gian tập
huấn là 01 buổi) nên cơ sở không thể tiếp thu tất cả các kiến
thức mà cơ quan QLNN cung cấp, do đó gây ra khó khăn cho
cơ sở trong quá trình thực hiện.
2.3.5. Hoạt động thanh tra, kiểm tra vệ sinh an toàn thực
phẩm huyện Bình Chánh
a. Quy trình thanh tra, kiểm tra
b. Thực trạng thanh tra, kiểm tra trong lĩnh vực y tế
huyện Bình Chánh
- Thực trạng thanh tra, kiểm tra của đoàn liên ngành về
ATVSTP các cấp
Cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm có xu
hướng tăng qua các năm, đặt ra cho cơ quan QLNN về

14





tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về ATVSTP huyện
Bình Chánh chưa hiệu quả cũng như ý thức về đảm bảo
ATVSTP của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực
phẩm còn thấp.
- Hình thức xử lý hành vi vi phạm của cơ sở
Hình thức xử lý vi phạm về ATVSTP ở huyện Bình Chánh
chủ yếu là nhắc nhở (chiếm 58%), phạt tiền (chiếm 39%), các
hình thức tiêu hủy, đình chỉ hoạt động, đóng cửa cơ sở chiếm tỷ
lệ rât thấp (1%). Điều đó đã phản ánh việc xử lý các hành vi vi
phạm của cơ sở trên địa bàn huyện Bình Chánh còn ở mức nhẹ,
không đủ sức để làm thay đổi hành vi của cơ sở sản xuất, do đó
công tác QLNN về ATVSTP hiệu quả chưa cao.
- Thực trạng chấp hành việc xử lý hành vi vi phạm về
ATVSTP của cơ sở
Việc chấp hành các quyết định xử phạt của các cơ sở sản
xuất, kinh doanh và chế biến thực phẩm trên địa bàn huyện là
khá thấp. Sở dĩ, việc chấp hành các quyết định xử phạt của cơ
sở thấp là do cơ quan QLNN chỉ ra quyết định xử phạt mà
không theo dõi, đôn đốc việc chấp hành của cơ sở, không có
các biện pháp chế tài.
d. Sự hài lòng của người tiêu dùng, cơ sở sản xuất, kinh
doanh, chế biên thực phẩm đối với cơ quan quản lý nhà nước
về an toàn vệ sinh thực phẩm huyện Bình Chánh
Kết quả khảo sát của tác giả là 58% người được hỏi trả lời là
hài lòng, 9% trả lời là rất hài lòng và những người trả lời không
hài lòng chiếm tỷ lệ khá cao 33%. Qua đây, đặt ra cho cơ quan
QLNN về ATVSTP phải có các biện pháp, phương hướng thực


phẩm chỉ thực hiện theo kế hoạch của thành phố mà

17


chưa,……… hình thức xử lý các cơ sở có hành vi vi phạm về
ATVSTP ở huyện Bình Chánh chưa đủ sức răng đe cơ sở
Bốn là, hoạt động tuyên truyền, giáo dục, phổ biến kiến
thức, các quy định về ATVSTP của huyện Bình Chánh còn
mang tính hình thức, chưa sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân.
Năm là, kinh phí đầu tư cho hoạt đông QLNN về ATVSTP
còn hạn hẹp.
Sáu là, bộ máy quản lý nhà nước về ATVSTP ở huyện Bình
Chánh còn thiếu về con người và yếu về chuyên môn, nghiệp
vụ nhất là ở xã-thị trấn.
2.4.3. Nguyên nhân
a. Nguyên nhân khách quan
- Do địa bàn rộng, dân số gia tăng nhanh chóng và tốc độ đô
thị hóa nhanh dẫn đến số cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến
thực phẩm ngày càng nhiều. - Nhận thức của người sản xuất,
người tiêu dùng chưa đầy đủ, tập quán ăn uống, trình độ dân trí,
thu nhập thấp.
- Các cơ sở sản xuất, kinh doanh chưa tạo được niềm tin ở
người tiêu dùng.
b. Nguyên nhân chủ quan
- Các cấp ủy đảng, chính quyền chưa quyết liệt trong việc
QLNN về ATVSTP .
- Trình độ của cán bộ quản lý còn nhiều hạn chế, kiến thức
chuyên môn còn yếu, chưa được đào tạo, nâng cao về chuyên
môn.

3.1.2. Định hướng, mục tiêu QLNN về ATVSTP của huyện
Bình Chánh
Đảng bộ huyện Bình Chánh trong Đại hội Đảng bộ huyện
lần thứ XI, nhiệm kỳ 2015-2020 đã đề ra Nghị quyết số 01NQ/ĐH ngày 28 tháng 8 năm 2015 về “Đảm bảo vệ sinh an
toàn thực phẩm giai đoạn 2015 - 2020 trên địa bàn huyện Bình
Chánh” và Huyện ủy Bình Chánh đã ban hành Chương trình
hành động số 10-Ctr/HU ngày 12 tháng 01 năm 2016 để thực
hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ XI. Và ngày 02 tháng
8 năm 2016, Ủy ban nhân dân huyện Bình Chánh đã xây dựng
và ban hành Kế hoạch số 205/KH-UBND về kế hoạch đảm bảo
an toàn vệ sinh thực phẩm giai đoạn 2016-2020 trên địa bàn
huyện Bình Chánh. Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện Bình
Chánh đã đề ra các mục tiêu cụ thể phấn đấu thực hiện đến năm
2020 nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn
huyện cụ thể như sau:
Mục tiêu 1: Nâng cao kiến thức và thực hành về an toàn
thực phẩm cho các nhóm đối tượng.

20


Mục tiêu 2: Tăng cường năng lực của hệ thống quản lý,
kiểm nghiệm an toàn thực phẩm.
Mục tiêu 3: Cải thiện rõ rệt tình trạng bảo đảm an toàn thực
phẩm của các cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm.
Mục tiêu 4: Cải thiện rõ tình trạng bảo đảm an toàn thực
phẩm của các cơ sở kinh doanh thực phẩm.
Mục tiêu 5:Ngăn ngừa có hiệu quả tình trạng ngộ độc
thực phẩm cấp tính
3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động

kiến thức thực tế, kỹ năng, kinh nghiệm trong nghề.
3.2.3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến
văn bản pháp luật về ATVSTP
Thứ nhất, Chỉ đạo các phòng chức năng của huyện tiếp tục
đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, quán triệt sâu sắc
cho cán bộ, công chức, đảng viên, cơ sở sản xuất, chế biến,
kinh doanh thực phẩm và nhân dân những chủ trương chỉ đạo
của Đảng và pháp luật của Nhà nước về đảm bảo ATVSTP
Thứ hai, đa dạng hóa các hình thức, nội dung tuyên truyền,
giáo dục và thường xuyên đổi mới;
Thứ ba, đưa nội dung giáo dục về ATVSTP đến học sinh
các trường trên địa bàn Huyện, đặc biệt là các trường THCS,
THPT nhằm giáo dục kiến thức về ATVSTP cho người tiêu
dùng từ nhỏ.
Thứ tư, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn kiến thức về
ATVSTP cho cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm
các cấp, đặt biệt là những đơn vị kinh doanh thức ăn đường
phố.
Đồng thời, không ngừng nâng cao hơn nữa trình độ dân trí toàn
diện cho nhân dân.

22


3.2.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi
phạm về ATVSTP
Phòng Y tế huyện phối hợp với Trung tâm Y tế dự phòng
Huyện và Phòng Kinh tế huyện thường xuyên cập nhật danh
sách các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm để thuận lợi cho
công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát các đối tượng thuộc thẩm