BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
.............../ ...............

BỘ NỘI VỤ
......../ ........

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

BÙI NGỌC TUẤN

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG
LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƢỜNG BỘ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH PHÚ YÊN

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp – Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. LƢƠNG THANH CƢỜNG

Phản biện 1: .................................................................. .
.......................................................................................
Phản biện 2: .................................................................. .

chính năm 2002, sửa đổi bổ sung năm các năm 2007, 2008), Luật
Giao thông đường bộ năm 2008 (thay thế Luật này được ban hành
năm 2001), cùng với chúng là sự ra đời các văn bản hướng dẫn thi
hành của khối các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền. Điều
này đã tạo nên những chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội: Tổ
chức giao thông đã có những chuyển biến rõ rệt; ý thức chấp hành
luật giao thông đường bộ được nâng lên, trật tự lòng đường, vỉa hè
thông thoáng hơn, hạn chế ùn tắc giao thông; công tác quản lý của
Nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ được tăng cường,
trang bị các phương tiện kỹ thuật thuận lợi cho sự chỉ huy thống nhất
và nhanh chóng ở các đô thị. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp
luật đã được quan tâm, đa dạng hóa với nhiều hình thức, nội dung
1


phong phú, thiết thực. Công tác tuần tra kiểm soát, xử phạt vi phạm
có tác dụng răn đe, phòng ngừa tội phạm.
Tuy nhiên, trong những năm qua, tình hình vi phạm hành
chính về trật tự an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ ở nước ta
diễn biến rất phức tạp, vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ
còn mang tính phổ biến.
Ở bình diện địa phương, tình trạng vi phạm hành chính trong
giao thông đường bộ cũng diễn ra phổ biến và đa dạng, trong đó có
tỉnh Phú Yên. Tỉnh Phú Yên có hệ thống giao thông khá đa dạng. Hệ
thống giao thông đường bộ trọng yếu trên địa bàn tỉnh gồm có: Quốc
lộ 1A nối với Bình Định và Khánh Hòa; Quốc lộ 25 nối với Gia Lai;
Quốc lộ 1D nối Thị xã Sông Cầu với thành phố Quy Nhơn; Quốc lộ
29 nối huyện Đông Hòa (từ Vũng Rô) với thị xã Buôn Hồ Đăk Lăk;
Tỉnh lộ 641 từ Thị trấn Chí Thạnh chạy dọc theo đường sắt Bắc-Nam
qua Thị trấn La Hai rồi gặp lại QL1A tại Thị trấn Diêu Trì (Bình

vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở tỉnh Phú
Yên. Đây là một vấn đề chưa từng được nghiên cứu đối với trường
hợp Phú Yên.
Vì tất cả những lý do trên, tác giả quyết định chọn đề tài: “Xử
phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ - từ
thực tiễn tỉnh Phú Yên” làm đề tài luận văn tốt nghiệp hệ cao học
chuyên ngành Luật Hiến pháp - Hành chính của mình.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Vấn đề xử phạt vi phạm hành chính nói chung, trong lĩnh vực
giao thông đường bộ nói riêng luôn nhận được sự quan tâm của
Đảng, Nhà nước và giới nghiên cứu khoa học. Một số công trình
khoa học tiêu biểu có thể kể đến là:
- Viện Khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (1980), Xử phạt vi
phạm hành chính, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ (mã số 85 98
008), Hà Nội;

3


Đề tài lần đầu tiên đề cập đến một cách toàn diện về việc xây
dựng một hệ thống khoa học của việc xử phạt vi phạm hành chính.
Từ đó, đề tài làm nền tảng pháp lý nghiên cứu áp dụng cho việc xử
phạt vi phạm hành chính trên nhiều lĩnh vực khác nhau trong đó có
cả lĩnh vực giao thông đường bộ.
- TS. Vũ Thư (1996), Chế tài hành chính – Lý luận và thực
tiễn, Chuyên đề hội thảo khoa học về giao thông, Hà Nội;
Tác giả đã đề cập sâu về nội dung chế tài hành chính cả trên
phương diện lý luận và thực tiễn. Công trình nghiên cứu đã làm tài
liệu tham khảo hiệu quả cho nhiều tác giả của các trường Đại học
trong cả nước khi hoàn thành giáo trình Luật Hành chính như Học

phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông đường bộ ở
Việt Nam đến năm 2020, Luận văn thạc sỹ quản lý hành chính công,
Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội.
Đề cập đến nội dung khá mới mẻ và mang tính định hướng
cho tương lai về cải cách thủ tục hành chính trong xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực GTĐB đến năm 2020 nhưng tác giả Trần
Sơn Hà đã có một công trình nghiên cứu thành công và được Hội
đồng khoa học đánh giá cao. Vấn đề còn lại là làm thế nào để những
định hướng mà luận văn nêu ra sớm được áp dụng trong thực tế ở
Việt Nam hiện nay.
Qua khảo sát thấy được, các công trình nghiên cứu đã giải
quyết được những vấn đề lý luận cơ bản về xử phạt vi phạm hành
chính như: khái niệm, đặc điểm của trách nhiệm hành chính, các yếu
tố của vi phạm hành chính, nội dung pháp luật điều chỉnh công tác xử
phạt vi phạm hành chính về giao thông đường bộ,... Tuy nhiên, việc
thực hiện pháp luật xử phạt, xử phạt vi phạm hành chính về giao
thông đường bộ là hoạt động mang tính đặc thù không giống nhau ở
mỗi địa phương, do vậy, trong bối cảnh thiếu vắng những công trình
nghiên cứu về thực tiễn áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành
chính giao thông đường bộ ở Phú Yên, việc tác giả lựa chọn đề tài
5


trên là cần thiết và không bị trùng lặp với các công trình khác đã
được công bố.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
Mục đích nghiên cứu của luận văn là làm rõ quy định pháp
luật và tình hình thực hiện quy định pháp luật về xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở tỉnh Phú Yên, từ đó
đề xuất các quan điểm, giải pháp hoàn thiện quy định và nâng cao

5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên nền tảng phương pháp
luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lê nin.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, luận văn
sử dụng các phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp so
sánh, khái quát hóa, hệ thống hóa…để nghiên cứu các vấn đề lý luận:
khái niệm, mục tiêu, chủ thể, đối tượng, nội dung, phương pháp và
hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông
đường bộ để thu thập các thông tin, số liệu thực tế phục vụ cho việc
phân tích, đánh giá thực trạng, nguyên nhân của vấn đề nghiên cứu
và luận chứng tính khả thi của các giải pháp mà luận văn đưa ra.
6. Ý nghĩa của luận văn
- Luận văn hệ thống hóa những vấn đề lý luận và pháp lý về
xử phạt, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường
bộ.
- Luận văn là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nhà quản
lý hữu quan ở tỉnh; là tài liệu tham khảo cho công tác bồi dưỡng, giáo
dục pháp luật về xử phạt, xử phạt vi phạm hành chính nói chung,
trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở một địa phương nói riêng.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,
Luận văn được kết cấu gồm 03 chương:
7


Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý về xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ;
Chương 2: Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính…”.
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ có
đặc điểm của vi phạm hành chính nói chung, song bên cạnh đó nó
cũng có những đặc điểm riêng sau đây:
- Khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ là những quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực

9


giao thông đường bộ được bảo vệ bởi các quy phạm pháp luật hành
chính.
- Đặc trưng của cấu thành vi phạm hành chính trong lĩnh vực
giao thông đường bộ thường là sử dụng kết cấu trực tiếp.
- Tính chất và mức độ hậu quả của vi phạm hành chính trong
lĩnh vực giao thông đường bộ phụ thuộc chủ yếu vào những thiệt hại
thực tế và hành vi đó gây ra hoặc có thể gây ra cho tính mạng, sức
khỏe, tài sản của người khác và của chính chủ thể vi phạm.
- Giao thông đường bộ được tạo thành bởi nhiều thành phần,
dẫn đến hoạt động bảo vệ trật tự an toàn giao thông đường bộ được
pháp luật quy định khá đa dạng và phong phú.
1.1.3. Phân loại vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông
đường bộ
Chương II – Nghị định số 46/2016/NĐ-CP quy định 06
nhóm hành vi bị coi là vi phạm hành chính (Mục 1 đến Mục 6), bao
gồm:
- Các hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ;
- Các hành vi vi phạm quy định về kết cấu hạ tầng giao thông
đường bộ;
- Các hành vi vi phạm quy định về phương tiện tham gia giao

1.2.2.2. Năng lực tổ chức thực hiện pháp luật về xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ
1.2.2.3. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật và xử
phạt nghiêm minh những vi phạm pháp luật
1.2.2.4. Ý thức pháp luật của cán bộ, công chức và nhân dân
1.2.3. Kiểm soát hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh
vực giao thông đường bộ ở cấp tỉnh
1.2.3.1. Giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp
1.2.3.2. Kiểm tra của các cơ quan hành chính nhà nước
11


1.2.3.3. Giám sát của Tòa án
1.2.4. Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ
a) Nguyên tắc chung
- Nguyên tắc đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước có
thẩm quyền trong việc phát hiện, đình chỉ kịp thời, kiên quyết đấu
tranh, xử phạt nhanh chóng, nghiêm minh, khắc phục triệt để hậu quả
do vi phạm hành chính gây ra.
- Nguyên tắc pháp chế
- Nguyên tắc cá thể hóa trách nhiệm hành chính
- Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính tương xứng với
tính chất, mức độ của hành vi vi phạm và nhân thân người vi phạm
- Nguyên tắc loại trừ trách nhiệm hành chính
b) Nguyên tắc cụ thể của việc xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực giao thông đường bộ
- Mọi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông
đường bộ phải được phát hiện kịp thời và phải bị đình chỉ ngay. Việc
xử phạt vi phạm hành chính phải được tiến hành nhanh chóng, khách

* Phạt tiền
1.3.1.2. Các hình thức phạt bổ sung
- Hình thức thứ nhất: Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng
chỉ hành nghề.
- Hình thức thứ hai: Tịch thu tang vật, phương tiện được sử
dụng để thực hiện hành vi vi phạm hành chính.
1.3.1.3. Các biện pháp khắc phục hậu quả
a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi
phạm hành chính gây ra;
b) Buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng không
có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép;
c) Buộc thực hiện biện pháp để khắc phục tình trạng ô nhiễm
môi trường do vi phạm hành chính gây ra;
d) Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất phương tiện;
13


đ) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi
phạm hành chính;
e) Các biện pháp khắc phục hậu quả khác được quy định tại
Chương II và Chương III của Nghị định này.
1.3.2. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ
* Nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành
chính.
- Về nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt theo mức tối đa của
khung tiền phạt.
- Về nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt theo thẩm
quyền quản lý

2.3. Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ ở tỉnh Phú Yên hiện nay
2.3.1. Tổng hợp chung
2.3.2. Kết quả xử lý theo nhóm hành vi vi phạm
2.3.2.1. Xử lý hành vi vi phạm quy định về quy tắc giao thông đường
bộ
2.3.2.2. Xử lý hành vi vi phạm quy định về phương tiện giao thông
đường bộ
2.3.2.3. Xử lý hành vi vi phạm quy định về kết cấu hạ tầng giao thông
đường bộ
2.3.2.4. Xử lý hành vi vi phạm quy định về người điều khiển phương
tiện tham gia giao thông đường bộ
2.3.2.5. Xử lý vi phạm về quy định vận tải đường bộ
2.4. Hoạt động kiểm soát hoạt động xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở tỉnh Phú Yên
2.4.1. Giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp
2.4.2. Kiểm tra của các cơ quan hành chính nhà nước
2.4.3. Giám sát của Tòa án
2.5. Nhận xét về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ ở tỉnh Phú Yên hiện nay
2.5.1. Kết quả đạt được và nguyên nhân
Nhìn chung, công tác xử phạt vi phạm đã có tác động to lớn
đến việc ngăn chặn vi phạm hành chính về vực trật tự an toàn giao
thông đường bộ; giáo dục nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của
người dân, nâng cao tinh thần tự giác, trách nhiệm với công tác đảm
bảo vực trật tự an toàn giao thông đường bộ, ủng hộ và giúp đỡ cơ
quan chức năng làm nhiệm vụ.
2.4.2. Hạn chế, khó khăn và nguyên nhân
Tóm lại, công tác xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông
đường bộ trên địa bàn tỉnh Phú Yên trong thời gian qua đã có những

GIAO THÔNG ĐƢỜNG BỘ TỪ THỰC TIỄN TỈNH PHÚ YÊN
3.1. Phương hướng bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực giao thông đường bộ từ thực tiễn tỉnh Phú Yên
3.1.1. Bảo đảm trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan nhà
nước trong xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông
đường bộ
Bảo đảm trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan trong xử
lý vi phạm hành chính về giao thông đường bộ, nội dung cốt lõi là
kiểm soát việc ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, để
trả lời cho các câu hỏi: ban hành quyết định xử phạt là cần thiết,
quyết định được ban hành đảm bảo đúngm đủ căn cứ pháp lý và thực
tiễn, đúng quy trình, áp dụng đúng đối tượng, đúng mức độ lỗi. Có
như vậy mới đảm bảo được mục đích của xử phạt vi phạm hành
chính là răn đe, phòng ngừa, giáo dục ý thức pháp luật.
3.1.2. Minh bạch hóa xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
giao thông đường bộ
Dưới góc độ lý luận, công khai, minh bạch là đòi hỏi, yêu
cầu, điều kiện thiết yếu đối với hoạt động của bộ máy hành chính
công chuyên nghiệp, hiện đại. Ở Việt Nam hiện nay việc công khai
hoá, minh bạch hoá hoạt động của bộ máy nhà nước nói chung, bộ
máy hành chính nhà nước nói riêng là đòi hỏi quan trọng trong quá
trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa,
xây dựng nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân
dân, xây dựng xã hội dân sự định hướng xã hội chủ nghĩa.
3.1.3. Bảo đảm sự kiểm soát đối với xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực giao thông đường bộ
Trong điều kiện mở rộng quyền dân chủ, tăng cường các biện
pháp bảo đảm, bảo vệ quyền công dân, siết chặt kỷ cương hành chính
như hiện nay, bên cạnh các cơ chế kiểm soát truyền thống như: giám
sát của Hội đồng nhân dân, kiểm tra, thanh tra hành chính của cơ

tiện kỹ thuật phục vụ cho việc xử phạt vi phạm hành chính mang lại
hiệu quả là cần thiết, vừa thể hiện tính triệt để trong hoạt động xử
phạt mọi hành vi vi phạm, mặt khác nó còn giảm những khó khăn
mang tính chủ quan của các chiến sỹ Cảnh sát giao thông khi thi
hành nhiệm vụ.
19


3.2.4. Nâng cao hiệu quả kiểm soát hoạt động xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và các trường hợp
sai phạm khác của người thực thi công vụ nhà nước
3.2.5. Giải pháp khác cho tỉnh Phú Yên
3.2.5.1. Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, công tác quản lý,
điều hành của chính quyền các cấp trong công tác bảo đảm TTATGT
Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ các
giải pháp tại Chỉ thị 18-CT/TW,ngày 04/9/2012 của Ban Bí thư
Trung ương Đảng; kế hoạch số 31-KH/TU ngày 14/11/2012 của Ban
Thường vụ Tỉnh ủy, về triển khai thực hiện Chỉ thị 18-CT/TW về
“Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm
TTATGT đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn
tắc giao thông”; tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, trách
nhiệm và sự phối hợp giữa các ban, ngành, địa phương và các tổ
chức chính trị xã hội trong công tác bảo đảm TTATGT.
3.2.5.2. Nâng cao hiệu quả công tác tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm
TTATGT
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm khắc
đối với những người thi hành công vụ có hành vi tiêu cực, nhũng
nhiễu trong công tác tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm và điều tra,
giải quyết TNGT.
3.2.5.3. Tăng cường năng lực thực thi pháp luật về nồng độ cồn


KẾT LUẬN
Giao thông đường bộ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự
phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và nhu cầu
đi lại của nhân dân. Nhận thức được vai trò to lớn của hoạt động giao
thông đường bộ, Đảng bộ và lãnh đạo tỉnh Phú Yên đã quan tâm sâu
sắc đến việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao nhiều hoạt động vì
mục tiêu trật tự an toàn giao thông. Tuy nhiên, tình hình TTATGT
đường bộ trên địa bàn tỉnh Phú Yên hiện nay diễn biến khá phức tạp
và các cơ quan chức năng còn nhiều việc phải làm: Hệ thống đường
bộ tuy được xây dựng nhiều tuyến mới nhưng nhiều đoạn đã xuống
cấp chưa được đầu tư sửa chữa. Phương tiện giao thông cơ giới
đường bộ nhất là ô tô và xe máy tăng nhanh dẫn đến mật độ giao
thông quá lớn trên đường nhất là nơi tập trung đông dân cư. Nhận
thức của người tham gia giao thông còn kém do vậy tình trạng vi
phạm Luật Giao thông đường bộ diễn ra mang tính phổ biến mọi lúc,
mọi nơi.
Trong thời gian tới, với sự phát triển toàn diện về mọi mặt
của tình hình kinh tế - xã hội, sẽ không tránh khỏi hệ luỵ kéo theo sự
nảy sinh nhiều hơn những vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ. Vì vậy, một thực tế khách quan đang đòi hỏi phải
không ngừng hoàn thiện về lý luận và thực tiễn về hoạt động xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn
tỉnh Phú Yên. Từ những yêu cầu bức xúc về lý luận và thực tiễn,
đồng thời để tìm ra những giải pháp có căn cứ tác giả đã tập trung
nghiên cứu và làm rõ một số vấn đề chính sau đây:
1. Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin
về phép duy vật biện chứng, duy vật lịch sử và với việc sử dụng tổng
hợp các biện pháp nghiên cứu trên cơ sở các nguồn tài liệu đã thu
thập được tác giả đã phân tích đánh giá làm rõ những vấn đề lý luận

sau này.
4. Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn
về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường
bộ trên địa bàn tỉnh trong những năm qua tác giả đã đưa ra một số dự
báo khoa học về tình hình vi phạm pháp luật giao thông đường bộ
trong những năm tới cần phải áp dụng biện pháp xử phạt. Bằng
những cơ sở khoa học về lý luận và thực tiễn tác giả khẳng định
trong những năm tới tình hình vi phạm pháp luật hành chính trong
lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Phú Yên chưa thể
23