BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

……………../…………….

…………/………

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN VĂN THỌ

TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT CHO
ĐỒNG BÀO DÂN TỘC ÊĐÊ TỈNH ĐẮK LẮK

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính (LH2TN4)
Mã số: 6038.0102

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ: LUẬT HIẾN PHÁP VÀ
LUẬT HÀNH CHÍNH

ĐẮK LẮK - NĂM 2016


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. PHẠM HỒNG THÁI

Phản biện 1: TS. Nguyễn Minh Sản
Phản biện 2: TS. Vũ Anh Tuấn

thị số 02/1998/CT-TTg ngày 07/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ,
Quyết định số 03/1998/QĐ-TTg … Đặc biệt, Chỉ thị số 32-CT/TW
ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự
lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng
cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân.
Đồng bào dân tộc Êđê là một bộ phận cấu thành hữu cơ của
đại gia đình các dân tộc Việt Nam, cư trú chủ yếu ở tỉnh Đắk Lắk và
3


các tỉnh Tây Nguyên, đây là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về
mặt địa chính trị và an ninh quốc phòng của đất nước. Trong những
năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đời sống vật chất
cũng như ý thức pháp luật của đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân
tộc thiểu số nói chung, vùng đồng bào Êđê nói riêng được nâng lên
rõ rệt. Tuy nhiên, là dân tộc thiểu số với đặc điểm khá đặc biệt xét
trên phương diện lịch sử, kinh tế, văn hóa, xã hội và tín ngưỡng tôn
giáo, đồng bào Êđê (chủ yếu sống ở vùng nông thôn) còn nghèo, họ
quan tâm đến nhu cầu tìm kiếm cơm ăn, áo mặc hơn nhu cầu tiếp xúc
các tri thức văn hóa, chuẩn mực xã hội trong đó có pháp luật. Mặt
khác, phong tục, tập quán nói chung và luật tục nói riêng trong cộng
đồng người Êđê rất đa dạng. Luật tục ảnh hưởng sâu sắc, trong đó có
những luật tục tốt mang ý nghĩa tích cực cần được phát huy và cả
những hủ tục lạc hậu, nặng nề cần được loại bỏ để phù hợp với đời
sống hiện nay. Vì thế, quan tâm đến việc tổ chức thực hiện phổ biến
pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và cho đồng bào
dân tộc Êđê nói riêng là vấn đề vô cùng quan trọng.
Xuất phát từ tình hình trên, chúng tôi nhận thấy việc tăng
cường phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê là một yêu cầu
khách quan, cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy, việc chúng tôi

môn giáo dục công dân cấp trung học phổ thông, Nxb Tư pháp, Hà
Nội, 2011; Thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, Tạp chí
Dân chủ và pháp luật, Số chuyên đề, 2016 của Bộ Tư pháp; Tài liệu
Hội nghị tổng kết 05 năm thực hiện chương trình phổ biến, giáo dục
pháp luật của Chính phủ từ năm 2008-2012, Bộ Tư pháp, Hà Nội,
5


2012; Phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên trong các
nhà trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, Đặc san số chuyên đề
03/2011; Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, Đặc san chuyên đề số
08/2012 của Bộ Tư pháp...
Các công trình nghiên cứu về giáo dục pháp luật được đề cập
dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau, song vẵn chưa có công trình
nào nghiên cứu chuyên sâu về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk. Luận văn là công trình khoa
học đầu tiên nghiên cứu tương đối toàn diện, có hệ thống về tổ chức
thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk
hiện nay, bởi vậy, luận văn có một số đóng góp khoa học mới sau
đây:
Luận văn luận giải, đưa ra khái niệm, chỉ ra được các đặc
trưng của tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc
Êđê, Việt Nam. Xác định và làm rõ được các yếu tố cấu thành tổ
chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.Luận
văn đưa ra được các bài học kinh nghiệm có thể vận dụng cho đồng
bào dân tộc thiểu số nói chung, đồng bào dân tộc Êđê nói riên.
3. Mục đích và nhiệm vụ của Luận văn
3.1. Mục đích nghiên cứu
Phân tích những vấn đề lý luận về TCTHPBPL; đánh giá
công tác này của tỉnh Đắk Lắk trong năm 5 (2011-2015), chỉ ra

pháp hoàn thiện công tác này trên thực tế.

7


- Phạm vi về không gian: trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
- Phạm vi về thời gian: Trong thời gian 05 năm, từ năm 2011
đến năm 2015.
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Cơ sở lý luận của luận văn là những nguyên lý của triết học
Mác - Lênin về lý luận nhận thức; tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác
phổ biến giáo dục pháp luật của Nhà nước; các quan điểm của Đảng
Cộng sản Việt Nam; chính sách, pháp luật của Nhà nước về tổ chức,
thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số. Ngoài ra,
những quan điểm lý luận, kết quả nghiên cứu thực tiễn về PBGDPL
của các nhà khoa học, những tác giả đi trước cũng là tài liệu tham
khảo quan trọng của luận văn.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương phương pháp
luận là những nguyên lý của triết học Mác - Lênin về lý luận nhận
thức; tư tưởng Hồ Chí Minh (vận dụng tổng hợp các phương pháp
duy vật biện chứng, duy vật lịch sử…), trong quá trình nghiên cứu,
luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phân tích,
tổng hợp và các phương pháp nghiên cứu khác như so sánh, thống
kê, điều tra xã hội học...
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ thêm
một số vấn đề lý luận về tổ chức, thực hiện phổ biến pháp luật cho
đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk.

1.1.4.2. Góp phần xây dựng, củng cố tình cảm, niềm tin
của đồng bào đối với pháp luật
Pháp luật chỉ có thể được mọi người dân thực hiện nghiêm

11


chỉnh và thực sự phát huy hiệu lực, hiệu quả khi họ tin tưởng vào các
nguyên tắc, quy định của pháp luật. Chỉ khi nào người dân nhận thức
đúng đắn, đầy đủ các nguyên tắc, quy định của pháp luật thì họ mới
có thể thực hiện pháp luật một cách tự giác mà không cần một biện
pháp cưỡng chế nào từ phía Nhà nước. Từ vai trò cung cấp thông tin,
nâng cao trình độ kiến thức, hiểu biết pháp luật cho các tầng lớp
nhân dân, tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật góp phần xây dựng,
củng cố niềm tin của đồng bào dân tộc Êđê đối với pháp luật.
1.1.4.3. Góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp
luật, thực hiện hành vi pháp luật hợp pháp cho đồng bào dân tộc
Êđê
Ý thức tự giác chấp hành pháp luật của dân tộc Êđê chỉ có
thể được nâng cao khi tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng
bào dân tộc Êđê được tiến hành thường xuyên, kịp thời, hiệu quả, có
tính thuyết phục, góp phần hình thành, củng cố tình cảm tốt đẹp,
niềm tin của đồng bào đối với pháp luật, ngày càng nâng cao hiểu
biết của họ về các văn bản QPPL,
1.2. Chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
Chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào
dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk là các cơ quan, tổ chức, đoàn thể các cấp
thuộc các tỉnh ở tỉnh có chức năng, nhiệm vụ làm công tác phổ biến
pháp luật, bao gồm Sở Tư pháp, Hội Luật gia, Đoàn Luật sư của tỉnh
Đắk Lắk, các Phòng Tư pháp huyện... Ngoài ra, phải kể tới các cơ

thể đặt ra; đồng thời phù hợp với năng lực, nhu cầu tiếp thu tri thức
pháp luật của đối tượng.
1.4.2.2. Hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
Hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào
dân tộc Êđê là các cách thức tổ chức hoạt động phổ biến pháp luật,

13


thông qua đó chủ thể tiến hành tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật,
chuyển giao nội dung phổ biến pháp luật và đạt mục tiêu phổ biến
pháp luật cho đồng bào dân tộc. Thể thực hiện dưới nhiều hình thức
đa dạng, như: bồi dưỡng kiến thức pháp luật; thực hiện phổ biến
pháp luật qua thông tin đại chúng; thi tìm hiểu pháp luật; qua hệ
thống thông tin pháp luật như Công báo, bản tin pháp luật v.v.
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến tổ chức thực hiện phổ biến
pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê
1.5.1. Các yếu tố chủ quan
1.5.1.1. Trình độ học vấn
Về phía chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho
đồng bào dân tộc Êđê, trình độ học vấn có ảnh hưởng quyết định đối
với chất lượng, hiệu quả phổ biến pháp luật.
Về phía đồng bào dân tộc Êđê với tư cách là đối tượng tiếp
nhận phổ biến pháp luật, trình độ học vấn của họ cũng có ảnh hưởng
không nhỏ tới chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện phổ biến pháp
luật cho chính họ.
1.5.1.2. Các nhân tố tâm lý
Chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
cho các đối tượng, trong đó có đồng bào dân tộc Êđê, dù ít hay nhiều
đều chịu ảnh hưởng của các nhân tố tâm lý, quan trọng nhất là quá

trang trí và hội hoạ đều phản ánh tinh thần mẫu hệ.
Tiểu kết Chương 1
Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc
Êđê: Góp phần cung cấp, trang bị, nâng cao kiến thức, hiểu biết pháp
luật cho đồng bào dân tộc Êđê; Góp phần xây dựng, củng cố niềm tin
của đồng bào đối với pháp luật; Góp phần nâng cao ý thức tự giác
chấp hành pháp luật, thực hiện hành vi pháp luật hợp pháp cho đồng
bào dân tộc Êđê.
15


Chƣơng 2
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHỔ BIẾN PHÁP
LUẬT CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC ÊĐÊ TỈNH ĐĂK LẮK
2.1. Ban hành văn bản của tỉnh Đắk Lắk về công tác tổ
chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê từ
năm 2011 đến năm 2015
Trên cơ sở bám sát đặc điểm, tình hình của tỉnh, từ năm
2011 đến năm 2015, UBND tỉnh Đắk Lắk nhiều văn bản liên quan
đến hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật trên địa bàn tỉnh
nói chung và cho đồng bào dân tộc Êđê nói riêng, tạo cơ sở cho các
đơn vị, địa phương triển khai thực hiện.
2.2. Chủ thể thực hiện và hoạt động giám sát, kiểm tra,
thanh tra tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc ÊĐê
tỉnh Đắk Lắk
2.2.1. Chủ thể thực hiện tổ chức phổ biến pháp luật cho
đồng bào dân tộc ÊĐê tỉnh Đắk Lắk
Căn cứ các văn bản pháp quy và các kế hoạch của tỉnh Đắk
Lắk, 100% đơn vị cấp huyện thành lập Hội đồng phối hợp PBGDPL
với 360 thành viên, Hội đồng phối hợp PBGDPL tỉnh có 29 đồng

Về nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật đã lựa
chọn được những nội dung pháp luật phù hợp với đối tượng, đặc thù
kinh tế - xã hội và tình hình thực hiện pháp luật ở từng địa bàn
huyện, xã có đông đồng bào dân tộc Êđê sinh sống.
Về hình thức, hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk đã được tiến hành một cách
linh hoạt, đa dạng, phong phú.
* Những kết quả đạt được từ phía đối tượng tiếp nhận phổ
biến pháp luật - đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk
Phần lớn đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk đã có ý thức tự
17


giác, chủ động tham gia các buổi tổ chức thực hiện phổ biến pháp
luật do các cơ quan chức năng, các cấp, các ngành tổ chức.
2.3.1.2. Nguyên nhân của những thành tựu, kết quả đạt
đƣợc
Thứ nhất, các cấp ủy Đảng từ tỉnh đến xã, phường, thị trấn ở
tỉnh Đắk Lắk luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động tổ chức thực
hiện phổ biến pháp luật nói chung, ở vùng đồng bào dân tộc Êđê nói
riêng.
Thứ hai, các cấp chính quyền, các cơ quan chức năng từ
thôn, buôn, xã, huyện thị trấn trong tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo sâu sát
công tác tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc
Êđê.
Thứ ba, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật
tích cực, nhiệt tình trong thực hiện công tác tổ chức thực hiện phổ
biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Thứ tư, đồng bào dân tộc Êđê hiểu được vai trò của kiến thức
pháp luật nên chủ động, tích cực tham dự các buổi phổ biến pháp

động, tích cực tham dự các buổi tổ chức thực hiện phổ biến pháp
luật.
Năm là, Bất đồng về ngôn ngữ nên hiệu quả tổ chức thực
hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê còn nhiều hạn chế.
Chƣơng 3
PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI
CÔNG TÁC TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT
CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC ÊĐÊ TỈNH ĐĂK LẮK
3.1. Phƣơng hƣớng đổi mới công tác tổ chức thực hiện
phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk

19


3.1.1. Công khai, minh bạch, chú trọng hiệu quả của công
tác tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê
tỉnh Đắk Lắk
Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy
Đảng, chính quyền đối với công tác tuyên truyền, tổ chức thực hiện
phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Hai là, thường xuyên đánh giá hiệu quả tổ chức thực hiện
phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê thông qua những phiếu
điều tra, khảo sát, trắc nghiệm nhận thức về pháp luật của người dân.
Ba là, đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức thực hiện phổ
biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê phong phú, đa dạng; nội
dung ngắn gọn, xúc tích phù hợp với đồng bào dân tộc Êđê;
Bốn là, quan tâm bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng tuyên truyền,
tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên
truyền viên pháp luật.
Năm là, tăng cường tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho

nguồn kinh phí đóng góp từ các doanh nghiệp, nhà hảo; Điều tiết
nguồn kinh phí từ các đề án, chương trình mục tiêu quốc gia và các
nguồn kinh phí khác.
3.2. Giải pháp đổi mới công tác tổ chức thực hiện phổ
biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk
3.2.1. Tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về tổ chức thực
hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk
Pháp luật đã không ngừng được phát triển và hoàn thiện, thể
chế hóa kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Tuy vậy, hệ thống pháp luật hiện hành còn nhiều hạn chế, các văn
bản pháp luật đều có khiếm khuyết chung như: Thiếu cụ thể, rõ ràng;
trùng lặp chồng chéo, thậm chí mâu thuẫn nhau; nhiều văn bản thiếu
tính khả thi; tính ổn định của hệ thống quy phạm còn yếu. Tình trạng
21


Luật, Pháp lệnh phải chờ Thông tư là một thực tế làm cho pháp luật
chậm đi vào cuộc sống, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chậm
trễ, khó triển khai.
3.2.2. Kiện toàn tổ chức và nguồn nhân lực thực hiện công
tác tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê
tỉnh Đắk Lắk
3.2.2.1. Kiện toàn về tổ chức
Đối với tỉnh Đắk Lắk, hiện nay, UBND tỉnh đã củng cố Hội
đồng phối hợp PBGDPL tỉnh với 29 thành viên là lãnh đạo chủ chốt
các sở, ngành, tổ chức, đơn vị của tỉnh (Chủ tịch Hội đồng là đồng
chí Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh, cơ quan thường trực của
Hội đồng là Sở Tư pháp); đồng thời ban hành Quy chế tổ chức và
hoạt động của Hội đồng, quy định rõ cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ,
quyền hạn, nguyên tắc, phương thức làm việc và kinh phí hoạt động

Thứ ba, cung cấp cho đồng bào dân tộc Êđê những nội dung
thông tin về thực tiễn đời sống pháp luật trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
Thứ tư, trong nội dung phổ biến pháp luật cần chú trọng
trang bị cho đồng bào dân tộc Êđê kiến thức về kinh nghiệm thực tế,
kỹ năng vận dụng các quy phạm pháp luật để xử lý, giải quyết các sự
việc, sự kiện, tình huống pháp luật xảy ra trong cuộc sống.
Thứ năm, chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cần
nhanh chóng xây dựng chương trình tổ chức, thực hiện phổ biến
pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê phù hợp với từng nhóm đối
tượng.
3.2.3.2. Đổi mới hình thức tổ chức thực hiện phôt biến
pháp luật
Thứ nhất, tiếp tục đa dạng hóa các hình thức tổ chức thực
hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê phù hợp với đặc
điểm về truyền thống văn hóa, lối sống, sinh hoạt, tôn giáo và địa
23


bàn cư trú của từng nhóm đối tượng người dân Êđê.
Thứ hai, cùng với việc đa dạng hóa hình thức tổ chức thực
hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Thứ ba, từ thực tiễn phổ biến pháp luật, các chủ thể tổ chức
thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê ở tỉnh Đắk
Lắk cần tiến hành tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm.
3.2.3.3. Đổi mới phương pháp tổ chức thực hiện phổ biến
pháp luật
Việc đổi mới phương pháp tổ chức thực hiện phổ biến pháp
luật cho đồng bào dân tộc Êđê bao gồm: Đổi mới phương pháp tổ
chức, thực hiện phổ biến pháp luật; Đổi mới phương pháp giảng dạy,
truyền đạt thông tin, kiến thức pháp luật; Sử dụng kết hợp nhiều

bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk cần dựa trên các quan điểm sau đây:
Quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng và thực hiện
nghiêm túc các quy định pháp luật về tổ chức thực hiện phổ biến
pháp luật cho đồng bào các dân tộc thiểu số; phải luôn đặt dưới sự
lãnh đạo của các Cấp ủy Đảng và sự chỉ đạo sâu sát của các cấp
chính quyền; Phải thu hút sự tham gia chủ động, tích cực của tất cả
các cơ quan, ban, ngành, tổ chức, đoàn thể ở tỉnh Đắk Lắk; Phải đổi
mới đồng bộ cả về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức thực
hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk.
KẾT LUẬN
Xuất phát từ mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu, luận văn đã đi
sâu nghiên cứu vấn đề tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng
bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam và đạt được những kết quả
chính sau đây:
Luận văn đã tập trung phân tích, làm sáng tỏ cơ sở lý luận về
tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh
Đắk Lắk, bao gồm: khái niệm, những đặc trưng cơ bản, vai trò của tổ
25