HƯỚNG DẪN MỘT SỐ KỸ THUẬT TRONG
MICROSOFT POWER POINT
Một số lời cùng trao đổi: Để phục vụ tốt cho các buổi tập huấn
về sử dụng Microsoft Powerpoint vào công tác soạn giảng. Tôi xin
ghi lại các kinh nghiệm của bản thân thành tài liệu này. Nó
không phải là việc làm mang tính thương mại hay mang tính thiết
kế giáo trình mà chỉ đơn thuần là chia sẻ kinh nghiệm với các
thầy cô. Vì vậy với những kinh nghiệm này không thể nói là đã
hoàn thiện, đã đầy đủ cho nên các thầy cô có thể tham khảo thêm
ở các tài liệu khác trong quá trình nghiên cứu nhằm tăng kỹ năng
cho mình về Power Point. Tất nhiên một thao tác, một bước làm có
thể có các cách thự hiện khác nhau, tuy nhiên vì đây không phải
là giáo trình nên tôi chỉ viết ra các kiểu thao tác mà tôi đã
từng sử dụng. Hệ thống của các kỹ năng cũng cố gắng trình bày
theo một thứ tự để các thầy cô tiện theo dõi.
Gồm có các chuyên đề sau:
Chuyên đề 1. Làm quen với Microsoft Power Point.
Chuyên đề 2: Các kỹ thuật cơ bản về slide trong Microsoft Power
Point.
Chuyên đề 3: Các kỹ thuật nâng cao.
Chyên đề 4: Một số lưu ý khi sử dụng Microsoft Power Point vào
soạn giảng.
Liên Đầm, Tháng 3 năm 2009
DAC
Tài liệu biên soạn cho GV trường THCS Liên Đầm.
1
Microsoft Power Point là phần mềm đa phương tiện trong bộ Office. Nó có khả năng chuyển tải
các thông tin một cách đa dạng và phong phú như dạng tex, dạng Sound, dạng Clip, Flash…
Và các tính năng đặc biệt khác.
I. Khởi động Microsoft Power Point.
Nhấn vào nút Start / chọn All Programs / Chọn Microsoft office / Chọn Microsoft Power Point.
thấy file thì nhấn
vào đây để mở
Hình 6
- Là menu chứa các thao tác mở, lưu, đóng, tạo mới, in., xem trang in, điều chỉnh size
cho trang.
- Là nơi chứa các lệnh tao tác cắt (cut), copy, dán (paste), dlete (xóa), undo (hồi phục).
- Là me nu chứa các dòng lệnh thực hiện thao tác chọn chế độ xem, chế độ hiển thị màn
hình, tìm kiếm thanh công cụ, lệnh chiếu, lệnh ghi tiêu đề phụ chú cho slide, xem…
- Là menu chứa các lệnh thực hiện thao tác thêm slide mới, nhân đôi slide, chèn âm
thanh, clip, biểu đồ, tranh ảnh, bảng biểu, viết ghi chú cho slide, tạo số trang cho slide, tạo
liên kết.
- Là menu chứa các dòng lệnh thực hiện thao tác về font chữ, size chữ, kiểu chữ, màu
sắc cho chữ, chọn kiểu giao diện slide, màu nền cho slide.
- Là menu chứa các lệnh thực hiện thao tác cài đặt nâng cao vào hệ thống chương
trình. (thông thường khi soạn thảo chúng ta không sử dụng chức năng này vì các thiết lập cần
thiết đã được người cài đặt thiết lập sẵn.
Tài liệu biên soạn cho GV trường THCS Liên Đầm.
4
Slide hiện
hành
Khu vực chức năng (sẽ
hiện thị các chức năng
theo các thao tác.)
Thanh tác vụ
Thanh
tiêu đề
Slide thao tác (các slide
sẽ hiển thị ở đây)
Vùng menu
Các cửa sổ
Hình 7 Hình 8.
Mẹo nhỏ: Thông thường, khi soạn giáo án, chúng ta đã có ý tưởng thiết kế dàn bài. Tức là
thiết kế các mục cho bài học.
Ví dụ một giáo án sẽ có dàn bài như sau.
1. Bài thứ… tiết thứ…Tên bài (Nhấn enter)
2. Kiểm tra bài cũ (Nhấn enter)
3. Nội dung 1 của bài học. (Nhấn enter)
4. Nội dung 2 của bài học. (Nhấn enter)
5. Củng cố bài học. (Nhấn enter)
6. Dặn dò học sinh.
Như vậy chúng ta hình dung sẽ có tối thiểu là 6 slide sẽ phải dùng (tất nhiên có thể có hơn 6
slide ) và đây là dàn bài.
Để thiết kế dàn bài này một cách nhanh chóng và đúng trình tự. Có thể thực hiện như sau.
Gõ dàn bài này lên một trang word (trình soạn thảo văn bản Microsoft Word) Sau đó vào
menu ở word, chọn Send to, chọn Microsoft office Power point (Hình 9 và 10) và hệ
thống sẽ chuyển các ý chính này sang Microsoft office Power point với mỗi nội dung là 1
slide. Sau đó từ các slide được tạo này, chúng ta có thể thực hiện các thao tác thiết kế tiếp
theo.
Lưu ý: Muốn một nội dung được chuyển sang 1 slide thì sau dấu chấm hết của nội dung
đó phải xuống dòng bằng phím enter.
Hình 9 và 10
Tài liệu biên soạn cho GV trường THCS Liên Đầm.
6
Mũi tên này (tức là trong
menu vẫn còn lệnh nhưng tạm
ẩn. kích vào nó để các dòng
lệnh thả ra hết)
Thêm một slide mới
Nhân đôi 1 slide
tương tự như
IV. Tạo nền cho slide.
Trong Microsoft Power Point (sau đây viết tắt là PPT) có tích hợp sẵn các nền cho slide. Việc
chọn lựa các nền cho slide có thể giúp bài trình chiếu có nhiều màu sắc hơn.
Cách tiến hành.
Vào chọn Slide Design,
(Xem hình 13) lúc này khu vực chức
năng (xem lại hình 6 để thấy khu
vực chức năng) sẽ xuất hiện các
kiều nền cho slide (hình 14) Có thể
lựa chọn hình nền bằng 2 cách
Hình 13 và 14
Cách 1 là áp dụng một kiểu nền cho tất cả slide hiện có. Hoặc
cách 2 là chỉ áp dụng cho 1 slide được chọn.
Thực hiện chọn nền: Clik chọn slide cần chèn nền. (clik bên vùng slide thao tác) sau đó clik
vào mũi tên bên phải của nền muốn chọn. lúc này sẽ xuất hiện các lệnh như hình 15. Chọn Apply
to all slide nếu muốn chọn và áp dụng cho tất cả các slide chung một kiểu nền, hoặc chọn Apply
to Selected Slides nếu chỉ áp dụng cho một slide được chọn.
Tài liệu biên soạn cho GV trường THCS Liên Đầm.
7
Clik chuột vào đây
nếu chọn màu nền
này. (sẽ xuất hiện hình
15
Ghi chú vào đây
V. Tạo giao diện cho slide.
Trong PPT, nó có thể cho phép tích hợp các kênh chương trình
khác nhau như video, biểu đồ, tranh ảnh… nên nó có các giao diện
khác nhau để thực hiện các thao tác chèn video, biểu đồ, tranh ảnh.
Thực hiện như sau:
Bảng
biểu
Biểu đồ
Clip
Tranh
ảnh
Media
Lưu ý thêm khi chọn màu: Nếu kích vào mũi tên dưới chữ color mà thấy ít màu, chưa có màu
cần chọn thì kích chọn More color Hình 19
(Hình 20) Lúc này sẽ xuất hiệm một khối màu, có thể clik chuột vào
vùng nào nếu chọn. Xong nhấn ok.
Hình 20
VII. Các kỹ thuật về hiệu ứng trình chiếu.
Các kỹ thuật về hiệu ứng và trình chiếu đơn giản đều được đặt trong
menu . Hiệu ứng trong PPT rất đa dạng. Tuy nhiên một
bài trình chiếu thì không nên sử dụng một cách thái quá. Chỉ nên sử
dụng một vài kiểu và áp dụng cho tất cả slide như nhau. Nếu không
làm như vậy sẽ dễ gây phân tán sự tập trung của học sinh, làm cho
học sinh mãi mê chú ý vào các hiệu ứng mà quên mất việc tập trung
vào tiếp thu bài.
Tìm hiểu lựa chọn lệnh hiệu ứng Animation Schemes.
Vào . Chọn Animation
Schemes (xem hình 21) và khu vực chức
năng sẽ xuất hiện danh sách các hiệu ứng
cho chúng ta chọn (Xem hình 22)
Các thầy cô có thể tự khám phá các kiểu
hiệu ứng này.
Tìm hiểu hiệu ứng Custom Animation
(Tôi thường dùng kiểu hiệu ứng này.)
Vào , chọn Custom Animation. Hộp thoại hình 23 sẽ
thể lựa chọn một trong các
hiệu ứng phía ngoài slide sẽ
thực hiện hiệu ứng đó. Nhấn
ok nếu đã chọn.
Các thầy cô có thể khám phá thêm các hiệu ứng
trong bảng này. Và làm tương tự với các kiểu
Emphasis. Exit, Motion Paths.
VIII . Thủ thuật Trình chiếu.
Muốn trình chiếu file PPT thì vào menu , chọn View Show hoặc nhấn phím nóng F5
trên bàn phím.
Muốn thoát khỏi chế độ trình chiếu thì kích phải chuột lên màn hình trình
chiếu, chọn End Show hoặc nhấn phím nóng ESC trên bàn phím.
Trong quá trình trình chiếu, nếu muốn di chuyển
sang một slide khác mà không theo thứ tự (Bởi theo
nguyên tắc thì chương trình sẽ chiếu từ slide 1 đến
hết theo thứ tự) Ở đây tôi lấy ví dụ đang chiếu slide
1 mà muốn sang slide 3 (bỏ qua slide 2) thì kích
phải chuột lên màn hình trình chiếu. Một hộp thoại
như hình 28 sẽ xuất hiện, chọn Go to Slide và chọn
slide muốn chuyển đến. Chương trình sẽ chạy sang
slide đó.
Cũng trên hộp thoại này (Hình 28) còn có chức
năng tạo bút vẽ để nhấn mạnh, khoanh vùng những nội dung cần thiết
Tài liệu biên soạn cho GV trường THCS Liên Đầm.
10
Nhấn mạnh
Thoát khỏi
Theo đường
H 24
Hình 25
Vào Insert, chọn Movies and Sounds (hình
32),
Chọn tiếp Sound from File (hình 33)
Một hộp thoại xuất hiện (hình 34) trong hộp
thoại này chúng ta tìm file nhạc có sẵn trong
máy để chèn. Sau khi chọn được file nhạc,
nhấn ok. Hình 33
Sau khi nhấn ok chấp nhận chọn file
nhạc, chương trình sẽ xuất
hiện một thông báo, trong thông
Hình 32
Báo (Hình 35) này chọn Automatically để file nhạc tự
động chạy. Như vậy, chúng ta đã thực hiện xong việc
chèn file nhạc cho slide
Tài liệu biên soạn cho GV trường THCS Liên Đầm.
11
Hình 30
Hình 30
Hình 31
Hình 34
Nếu chèn như vậy thì khi trình chiếu, nhạc
chỉ phát trong 1 slide được chèn. Vậy làm
thế nào để nhạc có thể phát trong các slide
tiếp theo hoặc tất cả các slide? Làm như sau:
Kích phải chuột lên biểu tượng chiếc loa.
Xuất hiện một menu như hình 36.Tại menu
này, chọn Custom Animation. Lúc này bên
phần khu vực chức năng sẽ xuất hiện như hình 37.
Bài bản nhạc tôi chọn là bài hát “Chị
Hình 35
chèn. Chọn xong file cần chèn rồi, nhấn ok. Một hộp thoại như hình 35 cũng xuất hiện, chọn
Automatically.
Cách 2: (với cách này, có thể thực hiện việc điều chỉnh âm thanh, hình ảnh của clip và khi trình
chiếu sẽ chuyên nghiệp hơn – đó là ý chủ quan của tôi).
Bước 1. Vào View, chọn
Toolbars. (hình 40) chọn
tiếp Control Toolbox (hình
41). Một hộp thoại như hình
42 xuất hiện. Tiếp theo,
kích vào More controls
(biểu tượng chiếc búa và chiếc Cơlê)
Sau khi chọn More Controls, một danh sách các lệnh
thả xuống, chọn lệnh Windows Media Player. Chọn xong, con trỏ chuột lúc này chuyển thành
dấu cộng. Thực hiện thao tác nhấn giữ chuột và vẽ một ô vuông trên slide muốn chèn clip. Sau
khi vẽ xong, giao diện của slide sẽ có dạng như hình 43. Xong thao tác này thì biểu tượng bàn
tay trên hình 42 sẽ bật sáng, kích vào đó
(hoặc kích phải chuột lên màn hình chiếu
phim ở hình 43 , chọn Properties. ) Cả hai
thao tác này đều đưa đến hộp thoại như
hình 44. Sau khi hộp thoại hình 44 xuất
hiện, kích chuột vào lệnh (Custom) Khi
kích vào Custom thì bên kia sẽ xuất hiện
dấu ba chấm (…)
Hình 43
Sau khi kích chuột vào dấu 3 chấm (…) thì một hộp thoại khác sẽ
xuất hiện như hình 45.
Hình 44
Tại hình 45 này. Nhấn chọn Browse. Một hộp
tại hộp thoại này, tìm và chọn hình ảnh
muốn chèn. Chọn xong, nhấn insert để
hoàn tất việc chèn hình. Có thể thực hiện
các thao tác này bằng lối tắt trên cửa sổ
công cụ nơi biểu tượng ngọn núi này.
Hoặc có cách khác là dùng lệnh copy và
paste bằng cách mở hình ảnh, chọn hình
muốn chèn, kích phải chuột lên hình đó,
Hình 46 và 47
chọn copy, trở lại chương trình PPT đang soạn thảo, chọn slide cần
chèn hình, nhấn phải chuột, chọn paste. Căn chỉnh hình ảnh vừa chèn bằng cách kéo và rê
chuột. có thể kéo phủ kín slide nếu muốn đặt hình đó như một hình nền, hoặc có thể kéo hình
giãn ra theo ý muốn. Thêm một lưu ý khác là nếu chèn hình lên slide thì các text box chứa nội
dung văn bản bị che khuất. Muốn các Textbox này hiện lên trên hình thì kích phải chuột vào
hình, chọn Order, chọn tiếp Send to Back thì chữ trong text box sẽ trở lại phía trên hình.
Lưu ý: Tất cả các nội dung trên slide phải nằm trong vùng soạn thảo cho phép của slide, nếu
vượt ra ngoài vùng thì khi chiếu sẽ không hiển thị đầy đủ, hoặc bị lệch.
IV. Chèn một box để gõ văn bản khi trình chiếu? (gõ văn bản trong lúc
trình chiếu)
Trong PPT, khi thực hiện trình chiếu tức là khi phần soạn thảo đã xem như hoàn thành. Tuy
nhiên có những trường hợp nên để lại và nhập văn bản trong lúc trình chiếu. Ví dụ trong
trường hợp cho học sinh thảo luận và cho các nhóm học sinh trả lời, vì ý kiến của học sinh có
thể nhiều và GV cần ghi lại nó để đối chiếu với các nhóm khác. Không cần đến bảng đen,
không cần phải mở một chương trình soạn thảo văn bản mà chúng ta có thể thực hiện điều
này ngay khi đang trình chiếu. Cách thực hiện như sau:
B1: Chọn View \ Toolbars \ Control Toolbox (như các bước chèn video clip)
B2: Trong hộp Control Toolbox, (hình 42 và 49 là hộp control tolbox) click chọn nút Text
Tài liệu biên soạn cho GV trường THCS Liên Đầm.
14
đây
Và Chọn
true ở đây
Check box
Option
Button