Tên đề tài :
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT DẠY MÔN THỂ DỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lý do chọn đề tài:
Trò chơi không chỉ là một phương tiện giáo dục mà còn được nâng lên
vị trí của mỗi phương pháp giáo dục đó là: “Phương pháp vui mà học,
học mà vui” như Bác Hồ đã căn dặn chúng ta. “Trong lúc học, cũng cần
cho chúng vui, trong lúc vui cũng làm cho chúng học” vì vậy trò chơi đã cuốn
hút tất cả các em từ bậc tiểu học đến THCS kể cả một số thanh niên tuổi đời còn
trẻ cũng rất thích vui chơi, đòi hỏi được vui chơi, giải trí mà đã chơi thì rất đam
mê.
Trong thời kỳ mới của đất nước chúng ta hiện nay, thì mục điêu của
ngành Giáo dục - Đào tạo là tạo ra những con người mới để thực hiện công cuộc
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Muốn thực hiện được điều đó thì mỗi
con người phải có đủ đức, đủ tri thức và đủ sức khỏe. Vì thế trong chương trình
đào tạo ở bậc THCS, thể dục chiếm một vai trò và vị trí hết sức quan trọng,
nhưng do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi này: là lứa tuổi dậy thì, có sự biến
đổi nhiều, đôi lúc đột ngột về tâm sinh lý của các em nên đã hỏi giáo viên giảng
dạy bộ môn này phải hiểu và chọn phương pháp giảng dạy sao cho phù hợp,
giúp các em vừa ổn định được tâm lý vừa phát triển được thể lực một cách toàn
diện, để các em có đủ sức khỏe học tập lĩnh hội các kiến thức một cách tốt nhất.
Nếu việc dạy và luyện tập các kiến thức TDTT theo yêu cầu của chương
trình mà khô khan, cứng nhắc sẽ làm ức chế tâm lý nhận thức của học sinh từ đó
sẽ hình thành trong các em những thói quen luyện tập gượng ép, bắt buộc, sẽ
làm hạn chế kết quả và có thể có hại cho sức khỏe. Ở trong phân phối chương
trình của bộ môn thì trò chơi có thể đưa vào đa số các tiết học, thế nhưng phần
lớn các trò chơi ở đây là do giáo viên tự chọn. Như vậy nếu giáo viên nào chọn
và tổ chức các trò chơi hợp lý với tiết học thì sẽ giúp học sinh có tinh thần nhận
thức thoải mái, luyện tập các kiến thức một cách tự giác như vậy hiệu quả tiết
dạy sẽ đạt hiệu quả cao. Nếu giáo viên chọn trò chơi không phù hợp thì mất thời

- Vừa học vừa chơi nhưng đem lại kết quả cao.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận.
Phương pháp tổ chức trò chơi là giúp cho học sinh chống lại mệt mỏi
trong hoạt động TDTT. Trò chơi có ảnh hưởng đặc biệt đối với thành tích thi đấu
của nhiều môn thể thao và là yếu tố quyết định đối với khả năng chịu đựng LVĐ
đối với học sinh.
Phương pháp tổ chức trò chơi là tiền đề cần thiết cho khả năng phục hồi
nhanh chóng sau các lượng vận động lớn.
2. Cơ sở thực tiễn .
Trong xã hội hiện đại, tình trạng học sinh thiếu vận động và thừa chất
dinh dưỡng ngày càng nhiều, hiện tượng học sinh có trọng lượng cơ thể vượt
quá mức bình thường hoặc mắc bệnh béo phì cũng ngày càng phổ biến. Việc tập
luyện thường xuyên liên tục đặc biệt là trò chơi sẽ giúp các em thoát khỏi tình
trạng nêu trên, tiêu hao năng lượng thừa, không thể tích thành mỡ. Trò chơi vừa
có lợi cho sức khoẻ vừa chống lại được căn bệnh béo phì và làm hứng thú cho
tiết học.
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, để giảng dạy và huấn luyện phát triển trỏ
chơi cho học sinh THCS, vừa có thể lực tốt vừa có hứng thú cho tiết dạy. Tôi
mạnh dạn viết sáng kiến: “Một số phương pháp tổ chức trò chơi nhằm nâng
cao chất lượng môn thể dục.”
3. Giải pháp thực hiện
2


3.1. Cách chơi và tổ chức trò chơi:
Cũng như các môn học khác, bao giờ giáo viên cũng phải có kế hoạch cụ
thể, là giáo án mà ở đây muốn chọn được trò chơi phù hợp để đưa vào tiết dạy,
trước tiên giáo viên cần tìm hiểu và nắm được:
* Nội dung bài dạy: Lượng kiến thức theo yêu cầu trong tiết dạy đó ít

luyện tập của học sinh là sự vận động mạnh các cơ bắp và các khớp cơ. Tất
nhiên vào đầu giờ học bao giờ giáo viên cũng cho học sinh khởi động chung và
khởi động chuyên môn, song bài tập như thế có thể một số học sinh thực hiện
3


còn hời hợt, thì sự khởi động đó chưa đạt yêu cầu, nhất là các tiết học vào đầu
buổi sáng khi các em sau một đêm ngủ các cơ bắp nghỉ, cơ thể còn mệt mỏi uể
oải.
* Nếu giáo viên cho tổ chức trò chơi sau khi thực hiện bài tập khởi động,
các em sẽ thấy thoải mái, hưng phấn hẳn lên. Khởi động có chất lượng hơn, thì
vào bài tập luyện có sự vận động mạnh các em sẽ thấy dễ dàng và còn tránh
được các tai nạn như trật khớp, đau cơ bắp sau khi tập luyện - Do đó ta chọn trò
chơi động là chủ yếu. Theo tính chất vận động của tiết dạy mà chọn nội dung trò
chơi cho phù hợp với sự vận động đó. Có thể cải tiến những trò chơi cũ thành trò
chơi mới mà sự vận động trong trò chơi phù hợp với nội dung bài.
Ví dụ: Tiết 4 (thể dục 7) nội dung chạy nhanh.
. Ôn luyện tại chổ đánh tay,đứng mặt hướng chạy xuất phát, chạy bước
nhỏ, chạy nâng cao đùi
- Vì yêu cầu đánh mạnh tay, chạy nâng cao đùi và nhanh nên giáo viên
có thể chọn một trò chơi động như: “trò chơi gió thổi”. Trò chơi này dựa trên trò
chơi “Mưa rơi” mà nhiều giáo viên và học sinh đã biết.
- Giáo viên là người điều khiển bằng lời, học sinh thực hiện động tác
theo quy định:
* Gió hiu hiu: học sinh đánh tay vòng từ sau ra trước từ từ nhe nhàng.
* Gió mạnh: học sinh đánh hai tay vòng từ sau ra trước nhanh mạnh hơn.
* Gió thành bão: học sinh đánh hai tay vòng từ sau ra trước nhanh mạnh
hơn nữa.
* Kết hợp hai chân chạy bước nhỏ và đổi chỗ cho người bên phải. Để
gây hứng thú mạnh cho học sinh, giáo viên điều khiển như kể một câu chuyện

cũng chạy bạn nào bắt được bạn của đội kia sẽ thắng, bạn bị bắt thua.













20m
3m
20m
(H1)
Trò chơi 2: Vẽ một vòng cách vạch xuất phát 20m (tùy thuộc vào lượt
em chạy). Ở vạch xuất phát, học sinh được xếp hàng ngang. Khi có hiệu lệnh
của giáo viên hàng đầu vào vạch chạy lên và đứng vào vòng tròn, mỗi vòng chỉ
đứng một số em theo quy định lúc ban đầu.
.Như vậy số em được đứng trong vòng tròn sẽ bằng 2/3 số em chạy lên.
.Nên học sinh sẽ chạy nhanh để dành chỗ đứng của mình, em nào không
đứng được trong vòng tròn sẽ xuống và chạy lại vào những hàng sau.
Với trò chơi như trên giáo viên có thể tự đặt tên và hướng dẫn các em
chơi, luyện chạy nhanh xuất phát cao.
*Tác động:
- Đây là trò chơi hoàn thiện bài tập chạy nhanh xuất phát cao nên áp
dụng từ tiết 2-8. Những tiết từ 8-12, có thể chọn trò chơi nhẹ nhàng hơn (tương

hay nhỏ. Chia vòng tròn nhỏ bán kính khoảng 50 cm trong vòng nhỏ bỏ một số
vật (cái cờ nhỏ, cái khăn,…)
Số vật trong vòng tròn nhỏ sẽ ít hơn số tổ 12. Khi có hiệu lệnh những
em mang số 1 sẽ chạy lên vòng tròn nhỏ và lấy vật (phải lấy được một vật) chạy
về đưa cho bạn số 2, bạn số 2 lên bỏ vật vào vòng tròn và chạy về cứ như thế
chạy cho đến hết bạn cuối cùng của tổ. Giáo viên điều khiển sẽ bấm thời gian
của mỗi tổ và xếp thi đua (nhất, nhì…).
* Tác động:
Với trò chơi này sẽ rèn luyện các em tham gia chạy nhanh xuất phát thấp
với kỹ năng nhanh nhẹn, khéo léo, giáo dục được tính tổ chức, tinh thần tập thể
đoàn kết tên trò chơi giáo viên có thể tự đặt sao cho phù hợp với nội dung của
tiết dạy.


*
*

Hình 3
b.Môn bật nhảy:
Từ tiết 37 đến tiết 65. Ngoài ba trò chơi mà trong chương trình đã giới
thiệu: “Nhảy ô tiếp sức”, “Bật xa tiếp sức, giáo viên tự chọn trò chơi khác sinh
động hơn, tôi xin giới thiệu cải biến một trò chơi như sau:
Ở trò chơi rèn luyện chạy nhanh xuất phát thấp mà tôi đã giới thiệu ở trên,
có thể thay đổi một số chi tiết bằng cách: Cho vòng tròn lớn có bán kính khoảng
12m, cách tâm (vòng tròn nhỏ) khoảng 3m vẽ một vòng tròn nữa tại đó.
Cách chơi: Ở trò chơi này các em sẽ đứng quanh vòng tròn lớn, khi có
hiệu lệnh, các em mang số 1 sẽ chạy (xuất phát cao) đến vòng tròn thứ hai rồi
chụm chân bật nhảy vào vòng tròn ở tâm để lấy mẫu vật trong vòng tròn này, khi
quay về cũng bật nhảy ra vòng tròn thứ hai rồi mới chạy về đưa cho bạn thứ hai.
6


Hình 5
* Tác động:
Trò chơi này vừa giáo dục tính đoàn kết và rèn luyện sự khéo léo cho học
sinh, hoặc cho học sinh mỗi nhóm thi tâng cầu hay có thể giáo viên tổ chức trò
chơi khác trò chơi trên, nhưng làm thế nào để trò chơi là bài tập luyện có tính
giáo dục cao là được. Nó phụ thuộc vào sự sáng tạo của giáo viên trong cách tổ
chức trò chơi.
Những trò chơi là bài tập luyện thì chỉ cần giáo viên chú ý đến các động tác
luyện tập của bài học và tự cải biến trò chơi có động tác phù hợp là được, sao
cho bảo tính giáo dục toàn diện cho các em học sinh. Trò chơi loại này có tác
dụng lớn đối với học tập TDTT đối với các em học sinh THCS.
4.3. NẾU TRÒ CHƠI CÓ TÍNH THƯ GIẢN ĐƠN THUẦN: thì thường được tổ
chức vào cuối giờ. Chỉ áp dụng cho những tiết dạy mà giáo viên đã cho các em
học sinh luyện tập nhiều lần, đảm bảo được yêu cầu của bài.
* Nếu tiết dạy đòi hỏi lượng vận động lớn, giáo viên cho luyện nhiều, lúc
các em đã thấm mệt. Giáo viên nên tổ chức trò chơi tĩnh, chủ yếu để các em lấy
tinh thần vui vẻ thoải mái, trường hợp này có thể áp dụng cho các tiết luyện tập
chạy bền.
Thời gian tổ chức các trò chơi này khoảng từ 5-7 phút cuối giờ.
III. KẾT LUẬN:
1. Kết quả đạt được:
Qua điều tra các lớp học do tôi trực tiếp giảng dạy trong năm học 20162017 đến nay:
- 100% học sinh thích các tiết học có trò chơi.
- 98% học sinh thấy sức khỏe được nâng lên tinh thần thoải mái sau các tiết
học.
2. Bài học kinh nghiệm:
2.1. Trong các tiết dạy thể dục, giáo viên biết lựa chọn và tổ chức trò chơi
hợp lý sẽ có tác dụng lớn trong việc luyện tập thể lực một cách toàn diện cho
học sinh gây được hứng thú học cho học sinh và hứng thú dạy cho giáo viên. Từ

vì vậy sẽ còn những thiếu sót nhất định. Rất mong được sự đóng góp ý kiến
chân thành của các đồng nghiệp để bản sáng kiến được hoàn chỉnh hơn.
3.2. Kiến nghị:
Bản thân tôi mạnh dạn kiến nghị, đề nghị với BGH nhà trường quan tâm
đầu tư cơ sở vật chất, tài liệu tham khảo. Sân thể dục cách xa lớp học, để các em
vui chơi,tập luyện không ảnh hưởng các lớp học khác để các em niềm đam mê
hứng thú trong tập luyện.
Ngày 05 tháng 10 năm 2016

9


ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
ĐÁNH GIÁ CỦA SỞ GD- ĐT THỪA THIÊN HUẾ
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

Trang 3-9

ĐỀ
DUNG

III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Trang
10-11
VI. PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI
Trang

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
12

tµi liƯu tham kh¶o
1.Lý ln vµ ph¬ng ph¸p TDTT.
(Ngun To¸n - Ph¹m Danh Tèn - NXB TDTT - 1995)
2. Sinh lý häc TDTT.
( Lu Quang HiƯp - NXB TDTT - 1993)
3. Tun tËp nghiªn cøu khoa häc gi¸o dơc søc kh thĨ chÊt
trong trêng häc c¸c cÊp.
( NXB TDTT - 1993)
4. S¸ch gi¸o khoa thĨ dơc líp 10 – 11 – 12.
( NhiỊu t¸c gi¶ - NXB GD - 1992)
11


5. Ph¬ng ph¸p to¸n häc thèng kª.
(NguyÔn §øc V¨n - TDTT - 1987)