SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
A- MỞ ĐẦU
I – ĐẶT VẤN ĐỀ
1-Cơ sở lí luận của vấn đề Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định "Đổi
mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa,
dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ
giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” và “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh
nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng
đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam". Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội
2011 - 2020 đã định hướng: "Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực
chất lượng cao là một đột phá chiến lược". Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 nhằm
quán triệt và cụ thể hoá các chủ trương, định hướng đổi mới giáo dục và đào tạo, góp phần thực
hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2011 - 2020 của đất nước.Dạy học theo chủ đề tích hợp là một trong những nguyên tắc
quan trọng trong dạy học nói chung và dạy học âm nhạc nói riêng, đây được coi là một quan
niệm dạy học hiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng
giáo dục. Dạy học tích hợp làm cho người học nhận thức được sự phát triển xã hội một cách liên
tục, thống nhất, thấy được mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội, khắc phục
được tính tản mạn rời rạc trong kiến thức.
2- Cơ sở thực tiếnTrong chương trình môn âm nhạc ở trường THCS, học sinh có thể sử dụng
kiến thức ở hầu hết các môn học như : môn lịch sử, môn Địa lý, môn Văn học, môn Tin, môn
GDCD, môn công nghệ, mỹ thuật… để xây dựng chủ đề liên môn. Qua thực tiễn giảng dạy và
nghiên cứu, tôi thấy âm nhạc – lớp 8, nếu chỉ dạy những kiến thức đơn thuần thì rất sơ sài dễ sa
vào cứng nhắc, khô khan và khó nắm nội dung một cách hệ thống, do vậy muốn có được hiệu
quả cao trong bài học này thì việc tích hợp kiến thức liên môn là hết sức cần thiết, nên tôi mạnh
dạn lựa chọn đề tài: “Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS” làm đề tài
nghiên cứu khoa học, với hi vọng giúp học sinh yêu thích môn học hiểu âm nhạc là môn nghệ
thuật, dùng âm thanh để biểu hiện tâm tư tình cảm, ước nguyện của con người, đó là đời sống
tinh thần của con người không thể thiếu. góp phần phát triển bồi dưỡng tình cảm đạo đức, trí tuệ
nhân cách của học sinh, giúp các em có những hiểu biết sơ đẳng về cái hay, cái đẹp trong nghệ
thuật âm nhạc, về ý nghĩa, tác dụng của âm nhạc đối với đời sống góp phần đào tạo các em thành
những con người toàn diện. Đồng thời, đề tài cũng nhằm góp phần phục vụ cho quá trình giảng

không thể thiếu cho quá trình học tập tiếp theo.
II- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1- Đối tượng nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Sử dụng các kiến thức Âm nhạc ,Vật lí, Địa lí , Lịch sử, Ngữ văn, Mỹ
thuật, Tin học, GDCD ...tích hợp trong giảng dạy âm nhạc lớp 8 và học sinh khối lớp trường
trung học cơ sở Minh Tân Huyện Phù Cừ Tỉnh Hưng Yên.
2- Phạm vi nghiên cứu.
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài mới chỉ tập trung hệ thống hóa kiến thức của môn âm nhạc 8 ở
trường THCS và các kiến thức môn GDCD, Địa lí, Lịch sử, Ngữ văn, Mỹ thuật, Tin học ... từ
năm học 2015-2016 đến năm học 2016-2017. Các văn bản chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT
Hưng Yên, phòng GD&ĐT Phù Cừ. Tài liệu chuyên môn, nghiệp vụ về bộ môn Âm nhạc có liên
quan đến tổ chức các hoạt động dạy học tích hợp liên môn ở nhà trường. Các tình huống và
phương pháp giải quyết vấn đề trong chương trình dạy học môn Âm nhạc 8.
III - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để thực hiện đề tài “ Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS ”, tôi áp
dụng các phương pháp sau:- Phương pháp nghiên cứu tài liệu- Phương pháp thực nghiệmPhương pháp phân tích- Phương pháp thống kê, so sánh, đánh giá, tổng hợp
IV. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU :
Từ năm học 2015-2016 đến tháng 3 năm học 2016-2017 nghiệm thu đề tài.
B- NỘI DUNG ĐỀ TÀI SKKN
Chương I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1- Cơ sở lý luận
1.1-Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn là gì?
Dạy học tích hợp có nghĩa là đưa những nội dung giáo dục có liên quan vào quá trình dạy
học như: tích hợp giáo dục đạo đức, lối sống; giáo dục pháp luật;giáo dục chủ quyền quốc gia về
biên giới, biển, đảo; giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ môi trường, an
toàn giao thông.... Tức là, dạy cho học sinh biết cách sử dụng kiến thức và kĩ năng của mình để
giải quyết những tình huống cụ thể, nhằm mục đích hình thành, phát triển năng lực ở người học.
Đồng thời chú ý xác lập mối liên hệ giữa các kiến thức, kĩ năng khác nhau của các môn học hay
các phân môn khác nhau để bảo đảm cho học sinh khả năng huy động có hiệu quả những kiến
thức và năng lực của mình vào giải quyết các tình huống tích hợp.Dạy học liên môn là hình thức

học sinh cả ở trong và ngoài lớp học. Do đó, giáo viên các bộ môn liên quan có điều kiện và chủ
động hơn trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học. Vì vậy, dạy học theo các chủ đề liên môn
không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của
mình mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp
phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy
học kiến thức liên môn, tích hợp.
2- Cơ sở thực tiễn.Trong những năm qua, Bộ GDĐT đã tổ chức các cuộc thi: Vận dụng kiến
thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học và cuộc thi Dạy
học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên trung học.Sở GD&ĐT Hưng Yên đã tập huấn cho
giáo viên cốt cán về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát
triển năng lực học sinh, trong đó tập trung xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi môn học và
chủ đề tích hợp, liên môn phù hợp với phương pháp dạy học tích cực và phù hợp với điều kiện,
hoàn cảnh của địa phương, nhà trường. Bên cạnh đó, Sở đã có những văn bản hướng dẫn, chỉ
đạo tới các trường….Tại các tổ, nhóm chuyên môn, hoạt động dạy học theo chủ đề tích hợp liên
môn đã được triển khai ngay trong năm học, nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ, nhóm
chuyên môn trong trường THCS, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá
theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Bên cạnh đó, cán bộ, giáo viên trong từng tổ,
nhóm chuyên môn bước đầu chủ động rà soát chương trình, lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ
đề dạy học trong mỗi môn học và các chủ đề tích hợp liên môn. Mặt khác, xây dựng kế hoạch
dạy học phù hợp với các chủ đề theo hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học và kiểm tra đánh
giá theo hướng phát triển năng lực học sinh, xác định những năng lực có thể phát triển cho học
sinh trong mỗi chủ đề. Đồng thời giáo viên biên soạn các câu hỏi, bài tập để đánh giá năng lực
của học sinh; thiết kế tiến trình dạy học thành các hoạt động học của học sinh; tổ chức dạy học
để dự giờ, phân tích, rút kinh nghiệm.
CHƯƠNG II- THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
I. Đặc điểm tình hình nhà trường.

3



vai, giải quyết vấn đề, nghiên cứu trường hợp điển hình, trò chơi, dự án, động não) và các
phương pháp truyền thống (thuyết trình, đàm thoại kể chuyện, nêu gương..); bao gồm cả hình
thức dạy học theo lớp, theo nhóm nhỏ và cá nhân. Mỗi phương pháp dạy học đều có mặt tích cực
và hạn chế riêng, phù hợp với từng loại bài và đòi hởi những điều kiện thực hiện riêng. Vì vậy
giáo viên không nên phủ định hoặc quá lạm dụng một phương pháp dạy học nào. Điều quan
trọng là căn cứ vào nội dung, tính chất của từng bài, căn cứ vào trình độ nhận thức của học sinh
và năng lực sở trường của giáo viên, vào điều kiện của lớp học mà lựa chọn, sử dụng phối hợp
các phương pháp dạy học một cách hợp lí. Đặc biệt chú ý là dạy học tích hợp liên môn để nâng
cao hiệu quả giờ dạy.Trong khuôn khổ của đề tài, tôi đi sâu vào một số bài có nội dung tích hợp
liên môn để minh chứng cho đề tài tôi đã áp dụng có hiệu quả trong năm học.
Ví dụ 1: Bài 1- Tiết 3:
- Ôn tập bài hát : Mùa thu ngày khai trường
- Ôn tập tập
đọc nhạc : TĐN số 1
- Âm nhạc thường thức: Nhạc sĩ Trần Hoàn và bài hát
Một mùa xuân nho nhỏ
A- Mục tiêu bài học :
1. Kiến thức: HS hát thuộc lời và hát thuần thục bài hát : Mùa thu ngày khai trường . HS đọc
nhạc và hát lời bài TĐN : Chiếc đèn ông sao.Biết về cuộc đời và sự nghiệp âm nhạc xủa nhạc sĩ
Trần Hoàn

4


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
2 Kỹ năng : HS biết trình bày bài hát qua một vài cách hát tập thể như hòa giọng, lĩnh xướng
Biết đọc nhạc, hát lời ca kết hợp gõ đệm theo phách
3 Thái độ : Qua nội dung bài hát của nhạc sĩ Trân Hoàn hướng các em đến tình yêu mến mái
trường, quê hương đất nước
4 Năng lực , phẩm chất : NL chung:Giao tiếp, hợp tác, sáng tạo NL riêng: Thực hành , hiểu

Tình yêu thiên nhiên trân trọng những nhạc sĩ đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nền âm nhạc
Việt Nam.B- Nội dung tích hợp- Môn lịch sử: + Kiến thức: Học sinh hiểu được lịch sử của đất
nước giai đoạn 1946-1954 đặc biệt là chiến thắng lịch sử Điên Biên Phủ thông qua bài hát Hò
kéo pháo của nhạc sĩ Hoàng Vân.+ Kỹ năng: Rèn kỹ năng hiểu, trình bày lưu loát, chính xác.+
Thái độ: Tự hào về truyền thống yêu nước của dân tộc, đồng thời học tập lý tưởng sống cao đẹp
của các anh hùng liệt sỹ (Tô Vĩnh Diện, Phan Đình Giót...) đã hy sinh tuổi thanh xuân của mình
cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.- Môn Địa lí: + Kiến thức: Học sinh biết đặc điểm tự nhiên của
vùng Nam Bộ (Địa lý 9);Phân hóa địa hình : Vùng núi phía Bắc, Phân vùng lãnh thổ (Địa lý 8);
Khu vực châu Âu ( Italia)+ Kỹ năng: Rèn kỹ năng hiểu, trình bày lưu loát, chính xác.+ Thái độ:
Yêu thích bộ môn - Môn Vật lí: Vật lí 6: Bài 6- Tiết 5: Lực. Hai lực cân bằngVật lí 8: bài 4- tiết
5: Biểu diễn lựcHọc sinh hiểu về lực, lực kéo và tổng hợp các lực cùng phương,cùng chiều- Môn
Ngữ văn: Được tích hợp ở phần thứ ba: Âm nhạc thường thức : Nhạc sĩ Hoàng Vân và bài hát
Hò kéo Pháo .+ Kiến thức: Thơ, văn giai đoạn 1946-1954 (bài thơ Hoan hô chiến sĩ Điện Biên -

5


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
Tố Hữu ) và Ngữ văn lớp 6 (bài Cây tre Việt Nam - Thép Mới ); từ địa phương (Ngữ văn 8)Môn Mỹ thuật: Mỹ thuật lớp 8, tiết 19-20: Vẽ tranh kí họa- Môn Tin học: - Sử dụng phần mềm
trình chiếu (Office PowerPoint)- Ứng dụng trong việc tìm kiếm thông tin trên internet.- Tích hợp
di sản văn hóa Việt Nam: Dân ca Nam Bộ và Đờn ca tài tử Nam Bộ ; Di sản văn hóa phi vật thể
Việt Nam được UNESCO công nhận là văn hóa phi vật thể của nhân loại.- Môn Giáo dục công
dân : GDCD 7- Bài 15: Bảo vệ di sản văn hóa
Ví dụ 3- Bài 3- Tiết 9 : Học hát bài : Tuổi
hồng
Nhạc và lời : Trương Quang LụcA- Mục tiêu bài
học :1. Kiến thức: - Hs biết vài nét về nhạc sĩ Trương quang lục Tác giả của bài hát tuổi hồng.- Học sinh hát đúng giai điệu và lời bài hát tuổi hồng, hiểu một ý nghĩa của bài hát vàm cỏ đông
của nhạc sĩ Trương Quang Lục2. Kĩ năng: Luyện tập kĩ năng hát liền tiếng và hát nẩyđơn ca,
song ca,hát tập thể , kỹ năng lắng nghe tích cực và kỹ năng thể hiện sự tự tin.3. Thái độ : Biết
giữ gìn sự trong sáng của tuổi hồng, cố gắng hơn trong học tập

đơn ca, song ca, tốp ca...Tập kỹ năng đọc nhạc, gõ tiết tấu, gõ nhịp, phách.3 Thái độ: Giúp hs có
thái độ yêu mến nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu và trân trọng các tác phẩm âm nhạc .4 Năng lực ,
phẩm chất : Năng lực chung: Giao tiếp, hợp tác, sáng tạo Năng lực riêng : Thực hành , hiểu
biết, cảm thụ và năng lực trình diễn sáng tạoPhẩm chất :tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống.Tự
lập, tự chủ vượt khó. Có trách nhiệm với bản thânB- Nội dung tích hợp- GDCD : Bài 6 lớp 8:
Xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh
Bài 5 lớp 7 : yêu thương con người- Tin học:
Ứng dụng trong việc tìm kiếm thông tin trên internet.- Mỹ thuật : Kiến thức: Học sinh kí họa
chân dung nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua tranh vẽ (sử dụng kiến thức môn Mỹ thuật lớp 8, tiết
19-20: Vẽ tranh kí họa).Ví dụ 5- Bài 4- Tiết 14 : - Ôn tập bài hát : Hò ba lí
- Ôn tập tập đọc nhạc
- Âm nhạc thường thức : Một số nhạc cụ dân
tộc A- Mục tiêu bài học :1- Kiến thức:Hs thực hiện bài hát đúng tính chất , sắc thái , biết cách

6


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
biểu diễn bài trước tập thể, hs đọc đúng cao độ trường độ, hát lời ca bài TĐN số 4. biết sơ lược
về một số nhạc cụ của dân tộc2 .Kỹ năng: HS tập các kĩ năng trình bày bài hát đơn ca, song ca,
tốp ca... Tập kỹ năng đọc nhạc, gõ tiết tấu, gõ nhịp, phách.3 Thái độ: Giúp Hs yêu mến và trân
trọng giữ gìn và phát huy những nhạc cụ dân tộc : Cồng chiêng, đàn t’ơ-rưng 4 Năng lực , phẩm
chất : NL chung: Giao tiếp, hợp tác, sáng tạo NL riêng : Thực hành , hiểu biết, cảm thụ và năng
lực trình diễn sáng tạoPhẩmchất :tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống.Tự lập, tự chủ vượt khóBNội dung tích hợp- Môn Tin học: Sử dụng phần mềm trình chiếu (OfficePowerPoint)
Ứng dụngtrong việc tìm kiếm thông tin trên internet.- Tích hợp di sản văn hóa Việt Nam: Dân ca
Quảng Nam . Di sản văn hóa của nhân loại.- GDCD: Kiến thức: Kế thừa và phát huy truyền
thống lịch sử dân tộc (GDCD 9); Bảo vệ di sản văn hóa (GDCD 7- Bài 15Mỹ thuật : Bài 18 lớp 7
: kí họaVí dụ 6: Bài 5- Tiết 22: - Ôn tập bài hát : Khát vọng mùa xuânÔn tập tập đọc nhạc: TĐN
số 5Âm nhạc thường thức: Nhạc sĩ nguyễn Đức Toàn
và bài hát

HS hát thuộc bài hát Lí dĩa bánh bò+ HS đọc đúng giai điệu, ghép lời ca bài TĐN số 2- Hiểu biết
âm nhạc: + HS biết sơ lược về tiểu sử của nhạc sỹ Hoàng Vân và và những cống hiến của ông
cho nền âm nhạc cách mạng Việt Nam. Biết hoàn cảnh ra đời và giá trị lịch sử của bài hát Hò kéo
pháo.- Cảm thụ âm nhạc:Biết thể hiện sắc thái bài hát Lí dĩa bánh bò, bài tập đọc nhạc số 2Trình diễn âm nhạc:+ Biết trình diễn bài hát theo các hình thức đơn ca, song ca, tốp ca, vận động
theo bài hát- Sáng tạo âm nhạc :+ Học sinh có thể đặt lời mới cho làn điệu Lí dĩa bánh bò, bài tập
đọc nhạc số 2, vẽ tranh theo đề tài, kí họa chân dung nhạc sĩ Hoàng Vân
- Phẩm chất yêu

7


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
thương: tình yêu thiên nhiên.b) Kiến thức, kỹ năng thái độ sẽ đạt được ở những môn học tích
hợp:- Môn lịch sử: + Kiến thức: Học sinh hiểu được lịch sử của đất nước giai đoạn 1946-1954
đặc biệt là chiến thắng lịch sử Điên Biên Phủ thông qua bài hát Hò kéo pháo của nhạc sĩ Hoàng
Vân.+ Kỹ năng: Rèn kỹ năng hiểu, trình bày lưu loát, chính xác.+ Thái độ: Tự hào về truyền
thống yêu nước của dân tộc, đồng thời học tập lý tưởng sống cao đẹp của các anh hùng liệt sỹ
(Tô Vĩnh Diện, Phan Đình Giót...) đã hy sinh tuổi thanh xuân của mình cho sự nghiệp giải phóng
dân tộc.- Môn Địa lí: + Kiến thức: Học sinh biết đặc điểm tự nhiên của vùng Nam Bộ (Địa lý
9);Phân hóa địa hình : Vùng núi phía Bắc, Phân vùng lãnh thổ (Địa lý 8); Khu vực châu Âu
( Italia)+ Kỹ năng: Rèn kỹ năng hiểu, trình bày lưu loát, chính xác.+ Thái độ: Yêu thích bộ mônMôn Vật lí:+ Kiến thức: Học sinh hiểu về lực, lực kéo và tổng hợp các lực cùng phương, chiều (
Vật lí 6,8)+ Kỹ năng: Biết vận dụng vào thực tế+ Thái độ: Yêu thích bộ môn, say mê khoa họcMôn Ngữ văn: Được tích hợp ở phần thứ ba: Âm nhạc thường thức : Nhạc sĩ Hoàng Vân và bài
hát Hò kéo Pháo .+ Kiến thức: Thơ, văn giai đoạn 1946-1954 (bài thơ Hoan hô chiến sĩ Điện
Biên - Tố Hữu ) và Ngữ văn lớp 6 (bài Cây tre Việt Nam - Thép Mới ); từ địa phương (Ngữ văn
8)+ Kỹ năng: Rèn kỹ năng trình bày diễn cảm, giọng đọc hùng tráng, lưu loát.+ Thái độ: Trân
trọng, khâm phục, tự hào lý tưởng sống cao đẹp của các chiến sĩ và nhân dân đã dâng hiến trọn
tuổi xuân cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.- Môn Âm nhạc: + Kiến thức: Âm nhạc
thường thức (Tiết 11 - Âm nhạc 7); Âm nhạc thường thức: Nhạc sĩ Đỗ Nhuận và bài hát Hành
quân xa ; Lí kéo chài (Dân ca Nam Bộ - Tiết 12 - Âm nhạc 9)+ Kỹ năng: Cảm thụ âm nhạc.+
Thái độ: Yêu mến các làn điệu dân ca Việt Nam- Môn Mỹ thuật:+ Kiến thức: Học sinh kí họa

8


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
không bị cuốn nhịp)+ Gv chỉ định HS trình bày bài hát theo các hình thức đơn ca, song ca, tốp
ca.+GV hư¬ớng dẫn HS hát toàn bài, thực hiện một số động tác múa phụ hoạ.
Tích hợp Địa lí : Âm nhạc cũng như các nét văn hóa đặc trưng của các vùng miền, bao giờ cũng
chịu tác động ít nhiều của điều kiện tự nhiên. + Học sinh quan sát trên màn hình vị trí địa lí, bản
đồ Việt Nam và vùng Nam Bộ.GV hỏi- Hs trả lời? Em biết gì về vùng đất Nam Bộ ?
Tích hợp di sản văn hóa Việt Nam (Đờn ca tài tử Nam Bộ)? Đờn ca tài tử Nam Bộ được
UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của thế giới năm nào ?+ Giáo viên giới thiệu
vài nét sơ lược về Đờn ca tài tử Nam Bộ.+ Cho học sinh xem một số hình ảnh về Đờn ca tài tử
Nam Bộ.+ Nghe giai điệu Dạ cổ hoài lang? Các di sản văn hóa phi vật thể ở Việt Nam gắn với
sinh hoạt văn hóa Âm nhạc được UNESCO công nhận đó là những di sản văn hóa nào ?
Tích hợp GDCD 7- bài 15: Bảo vệ di sản văn hóa.Kết luận : GV nhận xét: HS hát đúng giai
điệu, lời ca của bài hát Lí dĩa bánh bò và thể hiện đ¬ược sắc thái của bài hát; hiểu được vị trí địa
lí Nam bộ; di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam (đặc biệt là Đờn ca tài tử Nam Bộ được
UNESCO công nhận là kiệt tác di sản văn hóa phi vật thể thế giới)Hoạt động 2: Ôn tập Tập đọc
nhạc: TĐN số 2*PP : Trình diễn, thực hành, Nêu vấn đề, Vấn đáp...*KT: Đặt câu hỏi, chia nhóm,
hỏi
và
trả
lời
...
Gv hỏi- Hs trả lời ? Bài TĐN số 2 là bài hát của nước nào ?( I ta li a - ý)
Tích hợp Địa lí : Sự phân chia lãnh thổ ; Các nước châu Âu
Giáo viên giới thiệu bản đồ đất nước I-ta-li-a (vùng Su -ri-en-tô); Nêu vài nét sơ lược về đất
nước I-ta-li-a.+ Cho học sinh xem video bài hát Trở về Su -ri- en- tô do ca sĩ nổi tiếng I-ta-li-a
Pararoti trình bày.- Cho học sinh nghe giai điệu bài TĐN số 2 trên đàn Organ.
GV hư¬ớng dẫn học sinh nhắc lại các nội dung nhạc lí bài TĐNGv hỏi HS trả lời + Nhịp gì?+

một cách sinh động cuộc sống, lao động, chiến đấu của nhân dân ta. Bài hát Hò kéo pháo của
nhạc sĩ Hoàng Vân là một trong những bài hát như thế.- Học sinh hoạt động theo nhóm ; Tìm
hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của nhạc sĩ Hoàng Vân. Kí họa chân dung nhạc sĩ. (Giáo viên đã
hướng dẫn học sinh về nhà tìm hiểu ở giờ trước)+ Cho học sinh nghe các trích đoạn 2 trong số
các bài hát của nhạc sĩ Hoàng Vân+ HS ghi chép những ý chính
Gv hỏi – Hs trả lời? Em biết gì về hoàn cảnh ra đời bài hát Hò kéo pháo.(GV đã hướng dẫn hs về
nhà
tìm
về
hoàn
cảnh
ra
đời
bài
hát
Hò
kéo
pháo)
Tích hợp môn Vật lý.Trong 2 câu đầu của bài hát chúng ta thấy cụm từ “ Hò dô ta, hò dô nào
nào, hò dô ta nào” đây là cụm từ được tác giả nghệ thuật hóa để trở nên hay hơn, phù hợp hơn
với giai điệu và lời ca. Còn trong thực tế, khi kéo những cỗ pháo nặng hàng tấn phải cần rất
nhiều người kéo. Nếu từng người kéo riêng lẻ sẽ không kéo pháo vượt qua được đèo dốc cao để
vào trận địa. Do đó người chỉ huy cần có hiệu lệnh như “ Dô ta” hay “Hai ba”. Sau các hiệu lệnh
ấy các chiến sĩ cùng tác dụng đồng thời lực kéo vào pháo, các lực này cùng phương cùng chiều

9


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
sẽ tạo nên một hợp lực lớn để kéo được pháo lên cao.Gv hỏi HS trả lời:? Lực và lực kéo các em

II.
Ôn
tập
Tập
đọc
nhạc:
TĐN
số
2
2
- Nhịp 3/4, Giọng La thứ- Cao độ : Thang 7 âm ( âm chủ La) La, Xi, Đô, Rê, Mi, Pha.Trường độ
: Móc đơn, nốt đen, nốt trắng, dấu lặng đen- Luyện thang âm: la, xi, đô, rê, mi, pha, son, la Thực
hiện
bài
tập
tiết
tấu
Đọc nhạc, ghép lời ca
kết hợp đánh nhịp 3/4, thể hiện sắc thái.
II. Nhạc sĩ Hoàng Vân và bài hát Hò kéo pháo1 Nhạc sỹ Hoàng Vân
Tên thật là Lê Văn Ngọ (Bút danh là Y-Na) Sinh năm 1930 tại Hà Nội. - Ông có nhiều bài hát
nổi tiếng như : Quảng Bình quê ta ơi, Tôi là ngời thợ mỏ, Bài ca xây dựng, Tình ca Tây Nguyên
vv….- Ông cũng sáng tác nhiều bài hát cho thiếu nhi. Nhiều ca khúc được các em yêu thích như:
Em yêu trường em, Con chim vành khuyên, Mùa hoa phượng nở, Ca ngợi tổ quốc …vv- Nhạc sĩ
Hoàng Vân đã được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật2- Bài
hát
hò
kéo
pháo.
Nhạc sĩ Hoàng Vân là chiến sỹ trực tiếp tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ (1954). Thấy được

điệu
dân
ca
Nănglực hợp tác.Nănglực thực hành. Sáng tạo.- Phẩm chất yêu thương: tình yêu thiên nhiên .
Năng lực hợp tác. Sáng tạo.- Phẩm chất yêu thương: tình yêu thiên nhiên trân trọng những nhạc
sĩ đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nền âm nhạc Việt Nam.
- HS thực hiện. Năng lực hợp tác. - Phẩm chất yêu thương: tình yêu thiên nhiên trân trọngnhững
nhạc sĩ đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nền âm nhạc Việt Nam.
-Nănglực thực hành. Sáng tạo.- Phẩm chất yêu thương: tìnhyêu thiên nhiên
4. Hoạt động
vận dụng :- Biểu diễn bài hát kết hợp một số động tác phụ họa.- Nhóm kí họa chân dung nhạc sĩ
Hoàng Vân.5. Hoạt động tìm tòi mở rộng :- Sưu tầm các bài hát của nhạc sĩ Hoàng Vân- Chuẩn
bị
bài
tiết
7
:
Ôn
tập
BÀI 3. TIẾT 9.( âm nhạc 8)
HỌC HÁT BÀI: TUỔI HỒNG
Nhạc và lời : Trương Quang Lục I Mục tiêu1. Kiến thức: - Hs
biết vài nét về nhạc sĩ Trương quang lục Tác giả của bài hát tuổi hồng.- Học sinh hát đúng giai
điệu và lời bài hát tuổi hồng, hiểu một ý nghĩa của bài hát vàm cỏ đông của nhạc sĩ Trương
Quang Lục
2. Kĩ năng: Luyện tập kĩ năng hát liền tiếng và hát nẩy đơn ca, song ca,hát tập
thể , kỹ năng lắng nghe tích cực và kỹ năng thể hiện sự tự tin.3.Thái độ: Biết giữ gìn sự trong
sáng của tuổi hồng, cố gắng hơn trong học tập
4. Năng lực hướng tới: Năng lực chung :
Tự học, giải quyết vấn đề , hợp tác Năng lực riêng: Thực hành âm nhạc; Năng lực hợp tác;

11


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
Giáo viên đặt vấn đề vào bài. Giáo viên cho học sinh nghe bài hát Trái đất này là của chúng em
và hỏi học sinh : Bài hát có tên là gì và do ai sáng tác?( Bài hát trái đất này là của chúng em do
nhạc sĩ Trương Quang Lục sáng tác )Giáo viên giới thiệu bài hát mới : Nư chúng ta đã biết tuổi
hồng là lứa tuổi thiếu niên, là một lứa tuổi đẹp tựa mùa xuân đang trên cành lá và nhạc sĩ Trương
Quang Lục đã sáng tác bài hát dành riêng cho lứa tuổi này, đó chính là bài hát tuổi hồng. Trong
tiết học hôm nay cô sẽ dạy cho các em bài hát này nha!2. Hoạt động hình thành kiến thứcHoạt
động của GV – HS Nội dung
NL- PCHoạt động.: Học hát :
Bài Tuổi hồng
Nhạc và lời :
Trương Quang lục*pp: Quan sát , thực hành, vấn đáp, trình diễn.* KT : Đặt
câu hỏi, hỏi và trả lời, động não, kĩ thuật nhómGV giới thiệu tác giả, tác phẩm: trình chiếu hình
ảnh nhạc sĩ Trương Quang Lục Gv hỏi- Hs trả lời ? Đây là hình ảnh của nhạc sĩ nào .( Nhạc sĩ
Trương
Quang
Lục
) Gọi
1-2
Hs
đọc
phần
giới
thiệu
SGK
video một số bài hát nổi tiếng của nhạc sĩ : xỉa cá mè, màu mực tím trong đó có bài vàm cỏ đông
+ Liên môn Địa lý: ?Em hãy cho biết Sông Vàm cỏ đông bắt nguồn từ đâu.Sông Vàm Cỏ Đông

đàn
và
bắt
nhịp
cho
HS
luyện
thanh
Gv chỉ định học sinh đọc lời ca bài hátHọc hát- Gv cho Hs nghe bài hát mẫu (1 lần 2 lời)- Gv
dạy từng câu hát ngắn, Gv đàn và hát mẫu 2 lần, yêu cầu Hs nghe và nhắc lại .Chú ý trường độ
và cao độ của bài hát - Gv dạy hát -HS hát chắc chắn đoạn a mới dạy sang đoạn b- Gv dạy lời
1và yêu cầu học sinh tự ghép lời 2 của bài hát – Hs thực hiệnGv nghe và sửa sai -Hs nghe sửa sai
( nếu có)-Sau khi Hs hát được toàn bài Gv cho Hs hát kết hợp gõ phách, yêu cầu HS gõ đều đặn
các phách. HS thực hiệnGV nghe và sửa sai cho HS. HS nghe sửa sai( nếu có)Gv hỏi – HS trả lời
:?
em
hãy
cho
biết
nội
dung
bài
hát
nói
lên
điều
gì.
- Gv chia nhóm – Hs thực hiện : Chia lớp làm 2 nhóm nhóm sơn ca và nhóm họa mi. Nhóm chim
sơn ca hát đoạn 1 câu 1, câu 3. Chom học mi hát câu 2, câu 4. Đoạn 2 hát chung và ngược lại .Gv
nhận xét, sửa sai , HS nghe , sửa sai ( nếu có)- Liên môn Kỹ năng sống: Kỹ năng lắng nghe tích

Trương Quang lục
1
Giới
thiệu
tác
giả,
tác
phẩm
Nhạc sĩ Trương Quang Lục sinh ngày 25-2-1933, quê ở thị xã Sơn Tịnh, Quảng Ngãi hội viên
hội nhạc sĩ Việt Nam đồng thời là hội viên Hội nhà báo Việt Nam.Là cán bộ miền nam tập kết ra
Bắc năm 1945, ông vào học trường đại học Bách Khoa, sau đó là kĩ sư nhà máy hóa chất supe
phốt phát Lâm Thao, Phú thọ. Sau khi thống nhất ông chuyển vào công tác tại thành phố Hồ chí
MinhNhạc sĩ Trương Quang lục là tác giả của bài hát nổi tiếng vàm cỏ đông . Ngoài ra ông còn
sáng tác nhiều bài hát cho thiếu nhi như các bài : Xỉa cá mè, trái đất này là của chúng em, màu
mực
tím....
Bài hát Vàm cỏ đông của nhạc sĩ Trương Quang Lục được nhạc sĩ sáng tác từ bài thơ Hoài Vũ.
Với những cống hiến của ông, nhà nước đã trao tặng cho ông giải thưởng Hồ Chí Minh về văn
học nghệ thuật .2. Giới thiệu bài hát : Bài tuổi hồng dành cho lứa tuổi thiếu niên, lứa tuổi đẹp tựa
mùa xuân đang về trên cành lá, như khoảng trời bình yên rộng cánh chim bay.
Nhịp
4/4 Cao
độ:
đô,
rê,
mi,
pha,
sol,
la,
si

thụ
-Phẩm chất phải biết yêu quý,trân trọng tuổi học trò, trân trọng những nhạc sĩ đã cống hiến cả
cuộc
đời
mình
cho
nền
âm
nhạc
Việt
Nam.
Năng
lực
hiểu
biết,cảm
thụ
-Phẩm
chất phải
biếtyêu
quý,
trântrọng
tuổi
học
trò
Nănglực. Thực hành -Phẩm chất biết yêu quý, trân trọng tuổi học trò
Năng lực hợp tác. Năng lực Thựchành,-Phẩm chất biết yêuquý, trân trọng tuổi học trò trân
trọngnhững nhạc sĩ đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nền âmnhạc Việt Nam.
Năng lực Thựchành,hợp tác -Phẩm chất biết yêuquý, trân trọng tuổi học trò trân trọngnhững nhạc
sĩ đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nền âmnhạc Việt Nam.
4. Hoạt động vận dụng : Gv hỏi – Hs trả lời :

và phương pháp truyền thống.
4. Kết quả thực nghiệm.
a. Kiểm tra sau thực nghiệm: Để
kiểm tra sau thực nghiệm, trong 2 năm học 2015 – 2016 và năm học 2016 – 2017 tôi đều tiến
hành kiểm tra bằng 01 đề kiểm tra 10 phút, trong tiết học sau vào thời gian kiểm tra bài cũ. Mỗi
đề 10 câu hỏi trắc nghiệm khách quan để khảo sát kết quả học tập của 2 khối thực nghiệm và đối
chứng. Tôi thu được Kết quả cụ thể như sau.Năm học
Khối- Lớp
Kết quả thu được qua
bài kiểm tra
HS ĐạtHS Chưa Đạt2015-2016
Khối 8( Đối chứng ) 85% 15%
2016-2017
Khối 8(Thực nghiệm) 100% 0%
b. Phiếu thăm dò mức độ hứng thú học tập của học sinh.- Qua phiếu điều tra:
Năm học
Sĩ số HS thích học giờ học trên
HS không thích học giờ học trên
Số HS %
Số HS %2015-2016 43(Đối chứng )
34
79% 09
21%2016-2017
41(Thực nghiệm)
39
95% 02
5%
c. Phiếu tổng
hợp: Nhìn lại quá trình thực nghiệm Sau khi thực hiện xong bài giảng tôi làm một phiếu điều tra
quá trình học tập của các em để xem sau bài học các em đã thu nhận được các kiến thức gì? Đã

hứng thú và mức độ tích cực học tập Bài giảng theo hướng tích hợp liên môn do tôi xây dựng và
sử dụng trong thực nghiệm tỏ ra có hiệu quả hơn so với phương pháp dạy học truyền thống trong
việc lôi cuốn, thu hút HS vào các hoạt động nhận thức, tự học và tự lĩnh hội kiến thức mới, tạo
không khí học tập sôi nổi trong suốt cả tiết học. Về kỹ năng khai thác, lĩnh hội kiến thức.Từ

14


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
kết quả các bài kiểm tra, tôi nhận định rằng: kỹ năng khai thác, lĩnh hội kiến thức của học sinh ở
lớp thực nghiệm nổi trội hơn so với lớp đối chứng. Điều đó được thể hiện ở các câu trả lời trong
các đề kiểm tra, học sinh lớp thực nghiệm không những nắm vững kiến thức mà còn biết vận
dụng những kiến thức đã học vào các tình huống mới thực tiễn. Các kỹ năng phân tích, so sánh,
tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa cũng được phát triển thể hiện qua việc tự lập bảng so sánh,
hệ thống hóa kiến thức trong các nhiệm vụ chuẩn bị cho bài mới trong khâu dặn dò của giáo
viên. Qua theo dõi tôi đã nhận thấy các học sinh lớp thực nghiệm biết ứng dụng các kiến thức đã
học thực tiễn.
Về mức độ hiểu và ghi nhớ kiến thức ngay trên lớp và độ bền kiến
thức. Thông qua các câu hỏi củng cố ôn tập cuối bài, tôi nhận thấy rằng: học sinh lớp thực
nghiệm hiểu và ghi nhớ kiến thức nhanh và sâu hơn lớp đối chứng. Các bài kiểm tra sau thực
nghiệm cũng chỉ rõ sự hiểu bài và nhớ kiến thức, đặc biệt là các kiến thức vận dụng trong đời
sống thực tiễn và kiến thức liên môn của lớp thực nghiệm cao hơn so với lớp đối chứng. Điều
này chứng tỏ vai trò và hiệu quả dạy học của dạy học tích hợp liên môn đã góp phần nâng cao
chất lượng dạy và học.Tóm lại: Phân tích kết quả thu được qua TN sư phạm về mặt định lượng
và định tính cho thấy: xây dựng bài giảng theo hướng tích hợp liên môn được thiết kế đã có ý
nghĩa trong việc nâng cao hiệu quả học tập trên lớp của HS, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn học.PHẦN III. KẾT LUẬN1. Nhận định chung: a. Đối với học sinh : Trước hết, các
chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động, hấp dẫn đối với học sinh, có ưu thế
trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh. Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học
sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít
phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc. Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn

Sau khi triển khai và nghiệm thu có hiệu quả,

15


SKKN: Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS
BGH và tổ chuyên môn cùng giáo viên áp dụng dạy đại trà trong các năm học tiếp theo.3.2Những vấn đề bỏ ngỏ. Nh¬ư trên đã nói, đề tài này tuy đã thực hiện trong từ năm học 20152016 năm học 2016-2017 có hiệu quả song trong quá trình thực hiện đề tài còn một số hạn chế
nhất định, đó là:- Số lớp thực hiện đề tài còn ít, thời gian không có nhiều nên tôi chưa có điều
kiện khảo sát kỹ và toàn bộ học sinh. Vì vậy thực trạng và kết quả thu đ¬ược còn ở mức độ.Điều kiện phư¬ơng tiện để thực hiện đề tài còn hạn chế.
- Tuy còn nhiều hạn chế trong đề
tài song việc thực hiện“ Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS ” thì đòi
hỏi ở ng¬ười dạy và người học cùng quyết tâm thực hiện. Đồng thời còn cần đến sự hỗ trợ đồng
bộ của các môn học, có đư¬ợc nh¬ư vậy học sinh mới đư¬ợc tiếp thu kiến thức một cách toàn
diện. Vì vậy đề tài này tôi tiếp tục thực hiện trong các năm học tiếp theo và triển khai rộng có
hiệu quả hơn.4- Những triển vọng trong việc vận dụng và phát triển giải pháp.
Đề tài kinh
nghiệm “ Tích hợp kiến thức liên môn trong âm nhạc 8 ở trường THCS ” sau khi thực nghiệm
giáo dục tại trường THCS Minh Tân huyện Phù Cừ, BGH và tổ chuyên môn đã nghiệm thu, đánh
giá cao về tính khả thi của đề tài. Cái được lớn nhất là kết quả học sinh hiểu bài yêu thích môn
học vận dụng tích hợp các môn học khác , các em thêm tự tin và tích cực học tập hơn. Ngoài
tiếp thu kiến thức chính thì vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho các em cũng được coi trọng, học
sinh được bổ sung giá trị sống, kĩ năng sống trong từng giờ học thông qua môn học. Điều phấn
khởi nữa là các em học sinh biết làm chủ bản thân, có trách nhiệm, biết ứng xử linh hoạt, hiệu
quả, tự tin trong các tình huống. Đồng thời các em trở lên thân thiện cùng giúp đỡ nhau tiến bộ.
Với tính khả thi của đề tài kinh nghiệm trên, chúng tôi cùng các thầy cô giáo trường THCS
Minh Tân tiếp tục thực hiện trong những tháng còn lại của năm học 2016-2017 và sẽ áp dụng
trong năm học tiếp theo, chắc chắn đem lại hiệu quả thiết thực về “Tích hợp kiến thức liên môn
trong âm nhạc 8 ở trường THCS ”, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diên.5. Kiến
nghị và đề xuất:
- Nhà trường cần tăng cường đưa chủ đề dạy học vào các dịp hội giảng