Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
bnNgày giảng : 25 / 8 / 2008
Tuần : 1 Tiết : 1-2 Bài 1
văn bản: TÔI ĐI HọC
(thanh tịnh)
a. mục tiêu cần đạt .
Giúp Hs : - cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp , cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật ''tôi'' ở buổi tựu
trờng đầu tiên trong đời .
- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ , gợi d vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh.
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm .
* Tích hợp: TV bài cấp độ khái quát của từ, cổng trờng mở ra
* Trọng tâm: Cẩm nhận đợc tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi ở buổi đầu
tựu trờng
b. chuẩn bị .
G: Giáo án , tranh minh họa .
H: ôn lại kiến thức về kiểu văn bản nhật dụng đã học ở lớp 7 .
C. Tiến trình bài dạy .
ND cần đạt Hoạt động GV
Của HS
HĐ1Khởi động (5')
k iểm tra bài cũ .
Giới thiệu bài
HĐ2: Đọc hiểu văn bản
I. Đọc , chú thích .
1.Đọc
Trong các văn bản đã học ở lớp 7 dới đây , văn bản
nào là kiểu văn bản nhật dụng ?
(A). Cổng trờng mở ra .
B. Cuộc chia tay của những con búp bê .
C. Sống chết mặc bay .
D. Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu .

2. Văn bản :
In trong tập ''Quê mẹ ''
1941
II. đ ọc- hiểu văn bản.
1. Diễn biến tâm trạng và cảm
giác nhân vật ''tôi'' trong buổi
tựu trờng .
a, Khơi nguồn kỉ niệm .
Từ hiện tại =>
quá khứ . Đó là những cảm
giác trong sáng nảy nở trong
lòng .
b. Trên con đờng cùng mẹ tới
trờng
- Cảm thấy trang trọng , đứng
đắn
ngôi kể ?
Câu chuyện đợc kể theo trình tự thời gian của buổi
tựu trờng (theo dòng hồi tởng của nhân vật '' tôi'')
Truyện đợc kể theo ngôi thứ I . Ngôi kể này giúp cho
ngời kể chuyện dễ dàng bộc lộ cảm xúc , tình cảm
của mình một cách chân thực nhất .
? Đọc thầm '' Từ đầu ... tng bừng rộn rã '' . Nỗi nhớ về
buổi tựu trờng của tác giả đợc khơi nguồn từ thời
điểm nào ? Quang cảnh ra sao ?
- Thời điểm gợi nhớ : cuối thu (hàng năm ) - ngày
khai trờng .
- Cảnh thiên nhiên : lá rụng nhiều , mây bàng bạc .
- Cảnh sinh hoạt : mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến tr-
ờng .

Trả
Lời
Tìm
Từ
Láy
Tìm
Hình
ảnh
Chi
Tiết
2
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
- Vừa muốn thử sức và khẳng
định mình
- Tâm trạng háo hức, hăm hở
trên đờng tới trờng
HĐ 3 Luyện tập (10')
Củng cố:
HDHT:
sức và khẳng định mình trong việc cầm bút , thớc và 2
quyển vở => Đó chính là tâm trạng và cảm giác
rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu tiên đợc đến trờng
. Tất cả những cử chỉ ấy giúp ta hình dung t thế ngộ
nghĩnh , đáng yêu của chú bé .
? Em có nhận xét gì về sự thay đổi trong tâm trạng
nhân vật ''tôi'' khi cùng mẹ đi trên đờng ?
- Đó là đấu hiệu đổi khác trong tình cảm và nhận thức
của cậu bé ngày đầu tới trờng, cậu bé tự cảm thấy
mình lớn lên, nhận thức về sự nghiêm túc trong học
hành

* Trọng tâm: Cẩm nhận đợc tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi ở buổi đầu
tựu trờng
b. chuẩn bị .
G: Giáo án , tranh minh họa .
H: ôn lại kiến thức về kiểu văn bản nhật dụng đã học ở lớp 7 .
3
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
C. Tiến trình bài dạy .
ND cần đạt Hoạt động GV
Của HS
HĐ1Khởi động (5')
k iểm tra bài cũ .
Giới thiệu bài
HĐ2: Đọc hiểu văn bản
c. Tâm trạng và cảm giác của
''tôi''khi đến trờng và khi
nghe ông đốc gọi tên và phải
rời bàn tay mẹ bớc vào lớp.
Bỡ ngỡ , lo sợ vẩn vơ , hồi hộp
lo lắng , lúng túng sợ sệt .
d. Tâm trạng và cảm giác của
nhân vật ''tôi'' khi ngồi vào chỗ
của mình và đón nhận giờ học
đầu tiên .
2. Thái độ , cử chỉ của ngời lớn
đối với các em .
- Các bậc phụ huynh .
- Ông đốc .
H: Khơi nguồn cảm xúc của tác giả?
- Tìm chi tiết về sự thay đổi của nhân vật tôi trên đờng

thôi khi phải rời tay mẹ , cậu bé cảm thấy hụt hẫng lo
sợ cho nên việc dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở là
một tất yếu sẽ xảy ra .
- Bớc vào lớp tôi nhìn bao quát xung quanh thấy cái gì
cũng mới lạ và hay hay . Nhìn chỗ ngồi của mình thật
kĩ rồi tự lạm nhận đó là chỗ của riêng mình sau đó
Trả
Lời
nghe
đọc
Nhận
xét
hỏi
đáp
Trả
Lời
Thảo
Luận
Trả
Lời
4
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
- Thầy giáo trẻ .
Câu hỏi thảo luận nhóm :
N1: Tại sao ở phần cuối truyện
tác giả đa hình ảnh '' con chim
liệng ... bay cao '' có ý nghĩa gì
?
N2: Dòng chữ '' Tôi đi học ''
kết thúc truyện có ý nghĩa gì

N2 : Cách kết thúc truyện rất tự nhiên và bất ngờ .
Dòng chữ '' Tôi đi học '' nh mở ra một thế giới , một
khoảng không gian mới , một giai đoạn mới trong
cuộc đời đứa trẻ . Dòng chữ chậm chạp , nguệch
ngoạc đầu tiên trên trang giấy trắng tinh là niềm tự
hào , khao khát trong tuổi thơ của con ngời và dòng
chữ cũng thể hiện rõ chủ đề của truyện ngắn này .
G bổ sung , sửa chữa và chốt lại vấn đề đã nêu
cời đón h/s vào lớp cũng là một ngời vui tính thơng
yêu h/s .
? Hãy tìm và phân tích những h/ả so sánh đợc nhà văn
sử dụng trong truyện ngắn này
'' Tôi quên thế nào đợc ........''
Trả
Lời
Tìm
Từ
Láy
Tìm
Hình
ảnh
Chi
Tiết
Kết
Luận
Nhận
xét
5
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
Hoạt động 3 : tổng kết ghi nh

truyện ngắn .
? Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật và sức cuốn hút của
tác phẩm ?
Hs đọc ghi nhớ .
Gọi h/s đọc ghi nhớ SGK / 9
Hs thảo luận làm theo nhóm . ? Yêu cầu h/s làm bài
tập 1 ( Nhóm 1 )
? Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tợng của em trong buổi
khai giảng lần đầu tiên ? ( Nhóm 2 )
Yêu cầu : Có thể nêu cảm nghĩ về một đoạn văn hoặc
cả bài .
- Cảm xúc chân thực , thiết tha .
- Nên chọn những chi tiết sâu sắc , ấn tợng nhất .
- Học bài theo nội dung phần ghi nhớ .
- Soạn bài : '' Trong lòng mẹ ''
- Đoc trớc bài Tiếng Việt : Cấp độ khái quát của
nghĩa từ ngữ .
nghe
tìm
phân
tích
Nhận
xét
luyện
tập
trả
lời
về
nhà
Ngày giảng : 26 / 8 / 2008 tiếng việt

khác
+ Nghĩa rộng:

5'
20'
ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái
nghĩa . Em hãy nhắc lại một số ví dụ về từ đồng
nghĩa , từ trái nghĩa ?
ở lớp 8 , chúng ta sẽ nói về mối quan hệ khác về
nghĩa của từ ngữ , đó là mối quan hệ bao hàm , hay
nói một cách khác đó là phạm vi khái quát của nghĩa
từ ngữ . Nghĩa của từ có tính chất khái quát nhng
trong một ngôn ngữ , phạm vi khái quát nghĩa của từ
không giống nhau . Có những từ có phạm vi khái quát
rộng , có những từ có phạm vi khái quát hẹp hơn .
Chúng ta sẽ tìm hoi bài học hôm nay để rõ hơn .
G treo bảng phụ ghi sẵn sơ đồ trong SGK / 10 .
? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa
của từ thú , chim , cá . Tại sao ?
- Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của từ '' thú ,
chim , cá '' . Vì phạm vi nghĩa của từ động vật bao
hàm nghĩa của ba từ '' thú , chim , cá '' .
? Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp hơn nghĩa của từ '' voi
, hơu '' . Từ chim rộng hay hẹp hơn nghĩa của từ '' tu
hú , sáo ''. Từ cá rộng hay hẹp hơn nghĩa của từ '' cá rô
, cá thu '' . Vì sao ?
- Các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa rộng hơn
các từ '' voi , hơu , tu hú , sáo ....'' . Vì các từ '' thú ,
chim , cá '' có phạm vi nghĩa bao hàm nghĩa của các từ
.....

nghĩa rộng & hẹp
c. Ghi nhớ:
Hoạt động 3 :
Hớng dẫn h/s luyện tập
- Bài tập 1
- Bài tập 2:
Bài tập 3 : Chia hai
nhóm . Nhóm nào nhanh ,
chính xác ( 3 từ trở lên )
nhóm đó thắng .
Bài tập 4 : Loại bỏ những
từ không thuộc phạm vi
nghĩa của mỗi nhóm từ
ngữ :
Bài tập 5 :
IV. H ớng dẫn về nhà :
19'
1'
hẹp đợc không ? Tại sao ?
- Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng , vừa có nghĩa
hẹp vì tính chất rộng , hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là tơng
đối.
? Gọi hs đọc ghi nhớ SGK / 10 ?
Gv hớng dẫn h/s tự làm bài 1 .
a. Y phục
Quần áo
quần dài , quần đùi áo dài , áo sơ mi
b. Vũ khí
Súng Bom
súng trờng , đại bác bom bi , ba càng

Tuần : 1 Tiết : 4 Tập làm văn
8
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
tính thống nhất về chủ đề của văn bản
A. mục tiêu.
Giúp h/s : - Nắm đợc chủ đề của văn bản , tính thống nhất về chủ đề của văn bản .
- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề ; biết xác định , lựa chọn , sắp xếp
các phần trong văn bản nhằm nêu bật ý kiến , cảm xúc của mình .
* Trọng tâm: Khái niệm chủ đề, tính thống nhất của chủ đề
* Tích hợp: V: "Tôi đi học"
B. chuẩn bị .
G: Giáo án , bảng phụ .
H: Tìm hiểu trớc phần tìm hiểu bài .
C. Tiến trình bài dạy :
ND cần đạt tg Hoạt động GV
Của hs
Hoạt động 1
k iểm tra bài cũ
1. Giới thiệu bài :
Hoạt động 2:
Hình thành kiến thức mới
I/ Bài học:
I. Chủ đề của văn bản .
a. VD
b. Nhận xét
=> Chủ đề của văn bản là
những vấn đề chủ chốt đợc
tác giả nêu lên , đặt ra trong
văn bản .
c. Ghi nhớ

dung của văn bản nói về chuyện đi học .
nghe
Hs
đọc
thầm
văn
bản .
đọc
ghi
nhớ .
đọc
9
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
b. Nhận xét
Văn bản có tính thống nhất
về chủ đề khi chỉ nói tới chủ
đề đã xác định , không xa rời
hay lạc sang chủ đề khác .
c. Ghi nhớ
Hoạt động 3 : Hớng dẫn học
sinh luyện tập .
+ Các câu đều nhắc đến những kỉ niệm của buổi tựu
trờng đầu tiên trong đời .
- Hôm nay tôi đi học .
- Hằng năm cứ vào cuối thu .... lòng tôi lại nao nức
những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng .
- Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu
thấy nặng .
- Tôi bặm tay ghì thật chặt , nhng một quyển vở
cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống .

trình bày vấn đề theo thứ tự nào ? Theo em có thể
Tìm
Tìm
Nghe
đọc
ghi
10
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
Đọc yêu cầu bài tập 1.
Bài 2 .
Bài 3.
20' thay đổi trật tự sắp xếp này đợc không ? Vì sao ?
- Văn bản nói về cây cọ ở vùng sông Thao quê hơng
của tác giả.
- Thứ tự trình bày : miêu tả hình dáng cây cọ , sự gắn
bó của cây cọ với tuổi thơ tác giả , tác dụng của cây
cọ , tình cảm gắn bó của cây cọ với ngời dân sông
Thao.
- Khó thay đổi đợc trật tự sắp xếp vì các ý này đã
rành mạch , liên tục .
? Nêu chủ đề của văn bản trên ?
Chủ đề : Vẻ đẹp và ý nghĩa của rừng cọ quê tôi .
? chủ đề ấy đợc thể hiện trong toàn văn bản . Hãy
chứng minh ?
- Chủ đề đợc thể hiện qua nhan đề của văn bản , các
ý miêu tả hình dáng , sự gắn bó của cây cọ với tuổi
thơ tác giả , tác dụng của cây cọ và tình cảm giữa
cây với ngời .
? Tìm các từ ngữ , các câu tiêu biểu thể hiện chủ đề
của đề của văn bản ?

1'
thân thơng.
- Học thuộc phần ghi nhớ .
- Chuẩn bị bài : '' Bố cục của văn bản ''.
về
nhà
Ngày giảng : 1/ 9 / 08
Tuần : 2 Tiết : 5 - 6 bài 2
văn bản trong lòng mẹ
( trích : những ngày thơ ấu )
nguyên hồng
a. mục tiêu :
Giúp h/s : - Hiểu đợc tình cảnh đắng thơng và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng ,
cảm nhận đợc tình yêu thơng mãnh liệt của chú đối với mẹ .
- Hiểu đợc những đặc sắc của thể văn hồi kí qua cách viết của nhà văn Nguyên Hồng ; lối tự
truyện chân thành , truyền cảm , thấm đợm chất trữ tình.
- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật , phân tích cách kể chuyện .
* Trọng tâm: Phần 1
* Tích hợp: Trờng từ vựng, bố cục văn bản
b. chuẩn bị .
G: Giáo án , tập truyện '' Những ngày thơ ấu '' và chân dung nhà văn Nguyên Hồng , bảng
phụ .
H: Soạn bài .
C. Tiến trình bài dạy :
ND cần đạt tg Hoạt động GV
Của hs
Hoạt động 1
1.k iểm tra bài cũ .
2. g iới thiệu bài :
5' H1: Phân tích tâm trạng và cảm giác bỡ ngỡ của nhân

Định nhng sống chủ yếu
ở Hải Phòng .
- Là nhà văn lớn của nền
văn học VN .
3. Tác phẩm :
Chơng 4 của tác phẩm .
- Bố cục
II. Đọc - hiểu văn bản .
1. Nhân vật bà cô
( qua cái nhìn và tâm
trạng của bé Hồng ).

20'
22'
'' Những ngày thơ ấu '' . Kỉ niệm ấy về ngời mẹ đáng th-
ơng qua cuộc trò chuyện với bà cô và cuộc gặp gỡ bất
ngờ là một trong những chơng truyện cảm động nhất .
GV nêu yêu cầu đọc : giọng chậm , tình cảm , chú ý các
từ ngữ hình ảnh thể hiện cảm xúc của nhân vật '' tôi '' .
- Các từ ngữ , h/ả , lời nói của bà cô đọc với giọng đay
đả , bộc lộ sắc thái châm biếm , cay nghiệt .
? Gv đọc mẫu , gọi 3-4 h/s đọc tiếp ?
? Dựa trên phần soạn bài hãy nói vắn tắt về nhà văn
Nguyên Hồng ?
- Nguyên Hồng là một trong những nhà văn lớn của nền
văn học VN hiện đại . Ông là tác giả của nhiều cuốn
tiểu thuyết nổi tiếng : '' Cửa biển '', Bỉ vỏ , tập thơ trời
xanh , Sông núi quê hơng ......
- Thời thơ ấu trải nhiều cay đắng đẫ trở thành nguồn
cảm hứng cho tác giả viết cuốn hồi kí tự truyện cảm

xét
Hỏi
đáp
Trả
Lời
Nghe
Trả
Lời
13
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
=> Đó là ngời đàn bà
lạnh lùng, độc ác , thâm
hiểm . Đó là hình ảnh
Hồng lập tức nhận ra những ý nghĩ cay độc trong giọng
nói và trên nét mặt khi cời rất kịch của ngời cô . Vì thế
chú cúi đầu không đáp .
? Em hiểu '' cời rất kịch '' có nghĩa là gì ?
- Rất kịch : giống nh đóng kịch trên sân khấu , nhập
vai , biểu diễn nghĩa là rất giả dối . Bà cô cời , hỏi ngọt
ngào , dịu dàng nhng không có ý định tốt đẹp mà đang
có dắp tâm xấu đối với ngời cháu của mình
Câu hỏi thảo luận : Bảng phụ (5')
? Sau lời từ chối của bé Hồng cuộc đối thoại tởng chừng
chấm dứt , nhng ngời cô đâu đã chịu buông tha . Vậy bà
hỏi lại bé Hồng nhữg gì ? Nét mặt và thái độ của bà
thay đổi ra sao . Hãy phân tích ?
DK: Giấy trong
*. Cô tôi hỏi luôn , giọng vẫn ngọt : hai con mắt long
lanh nhìn cháu chằm chặp . Lời nói và cử chỉ càng
chứng tỏ sự giả dối và độc ác của bà . Bà vẫn tiếp tục

thảo
luận
nhóm
4em .
Trình
Bày
Bổ
Xung
Nghe
14
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
mang ý nghĩa tố cáo hạng
ngời sống tàn nhẫn , khô
héo cả tình máu mủ ruột
thịt trong xã hội thực dân
nửa phong kiến lúc bấy
giờ
Hoạt động3
Luyện tập
Dặn dò:
3'
nh thế nào ?
Bình: Hình ảnh bà cô gây cho ngời đọc sự khó chịu ,
căm ghét nhng cũng chính là hình ảnh tơng phản giúp
tác giả thể hiện hình ảnh ngời mẹ và tình cảm của bé
Hồng với mẹ mạnh mẽ hơn mãnh liệt hơn .
Chuyển ý kết thúc tiết 1 - Hớng dẫn HS làm bài tập
Bài tập : Theo em , nhớ lại cuộc trò chuyện với ngời cô
tức là tác giả nhớ lại điều gì ?
A. Cảnh ngộ tội nghiệp của một đứa trẻ .

30'
Giấy trong
Nhân vật bà cô hiện lên trong cuộc trò chuyện với bé
Hồng là một con ngời ntn ?
A. Là một ngời đàn bà xấu xa , xảo quyệt , thâm độc
với những '' rắp tâm tanh bẩn ''.
B. Là một ngời đại diện cho những thành kiến phi
nhân đạo , cổ hủ của XH lúc bấy giờ.
C. Là một ngời có tính cách tiêu biểu cho những phụ
nữ từ xa đến nay .
(D). Cả A và B .
? Hãy cho biết hoàn cảnh sống hiện tại của chú bé
Hồng ?
- Bố chơi bời nghiện ngập , mất sớm .
Chọn
Câu
Trả
Lời
Trả
Lời
15
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
a. Tâm trạng của bé Hồng
khi nghe bà Cô nói về mẹ
b, Tâm trạng của bé Hồng
khi gặp mẹ .
- Tiếng gọi:
- Mẹ bỏ nhà tha hơng cầu thực , gần năm trời không có
tin tức gì ?
- Hồng phải sống với bà cô trong sự cô đơn , buồn tủi .

cuối cùng bày tỏ sự ngậm ngùi của bà ta đối với ngời
anh ruột cũng chỉ là lời vuốt đuôi , giả nhân giả nghĩa
mà thôi .
Gv nêu vấn đề thảo luận : tiếng gọi thảng thốt , bối
rối : Mợ ơi ! của bé Hồng và giả thiết tác giả đặt ra
qua hình ảnh so sánh độc đáo . Em hãy thử hình dung
tâm trạng bé Hồng lúc đó ra sao và tác dụng của biện
pháp so sánh ấy ?
- Giấy trong
- Tiếng gọi '' Mợ ơi ! '' bối rối, mừng tủi , xót xa , đau
đớn , hi vọng . Chỉ là bóng của một ngời trông giống
Hs
thảo
luận
theo
nhóm
cử đại
diện
trình
bày
nhận
xét
đánh
Giá
Câu
trả
Lời
Của
nhóm
Nghe

trong tâm hồn non nớt của đứa trẻ mồ côi .
- Hình ảnh so sánh ở đây chỉ mang tính giả định nhng
lại rất độc đáo phù hợp với việc bộc lộ tâm trạng thất
vọng rồi đến tuyệt vọng của bé Hồng . Tột cùng hạnh
phúc , tột cùng đau khổ , cảm giác gần với cái chết .
Đó là phong cách văn chơng riêng của Nguyên Hồng .
Bình : Có đặt cái thất vọng cùng cực trớc khi chết khát
nh vậy mới thấy niềm vui sớng , hạnh phúc trần gian
vô hạn của đứa con đang khao khát tình mẹ , đợc gặp
mẹ và đợc nằm trong lòng mẹ .
? Cử chỉ , hành động và tâm trạng của bé Hồng khi bất
ngờ gặp đúng mẹ mình ntn ?
- Cuống cuồng đuổi theo xe mẹ , thở hồng hộc , ríu cả
chân lại , oà khóc nức nở . Giọt nớc mắt lần này khác
hẳn với lần trớc ( khi trả lời bà cô ) dỗi hờn mà hạnh
phúc, tức tởi mà mãn nguyện .
- Cảm giác sung sớng đến cực điểm của đứa con khi ở
trong lòng mẹ đợc Nguyên Hồng diễn đạt bằng những
rung động rất tinh tế , cảm nhận bằng nhiều giác
quan .
+ Cảm nhận gơng mặt mẹ , đôi mắt , nớc da , hai gò
má.
+ Cảm giác ấm áp , êm dịu mơn man khắp da thịt .
+ Hơng thơm : hơi quần áo , mùi trầu nhai : vừa lạ
lùng , vừa gần gũi .
Tất cả là hình ảnh về một thế giới đang bừng
nở , hồi sinh, một thế giới dịu dàng kỉ niệm và ấm áp
tình mẫu tử .
G bình : Chú bé Hồng bềnh trôi trong cảm giác vui s-
ớng , rạo rực, không mảy may nghĩ ngợi gì . Những lời

5'
1'
? Qua đoạn trích , hãy chứng minh rằng văn Nguyên
Hồng giàu chất trữ tình ?
- Chất trữ tình thấm đợm ở nội dung câu chuyện đợc
kể ở những cảm xúc xót xa , căm giận , yêu thơng lên
đến cực điểm và cách thể hiện ( giọng điệu , lời văn )
của tác giả .
+ Tình huống và nội dung câu chuyện : hoàn cảnh
đáng thơng của chú bé Hồng , câu chuyện về một ngời
mẹ âm thầm chịu đựng nhiều cay đắng .
+ Diễn biến tâm trạng của chú bé Hồng trong suốt
đoạn trích : từ nỗi đau tủi hờn vì hoàn cảnh sống thiếu
thốn tình ấp ủ đến sự phản ứng quyết liệt đối với
những lời châm chọc của bà cô và cảm giác sung sớng
khi nằm trong lòng mẹ .
+ Cách thể hiện của tác giả cũng góp phần quan trọng
tạo nên chất trữ tình của chơng hồi .
- Các hình ảnh thể hiện tâm trạng , các so sánh gây
sinh động và ấn tợng .
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể với bộc lộ cảm xúc
- Lời văn ( nhất là phần cuối chơng ) đợc viết trong
dòng cảm xúc dạt dào .
? qua phần tìm hiểu ( chơng truyện ) đoạn trích em
hiểu thế nào là hồi kí ?
Hồi kí là một thể của kí , ở đó ngời viết kể lại những
chuyện , những điều chính mình đã trải qua , đã chứng
kiến .
Hs đọc ghi nhớ .
? Có nhà nghiên cứu nhận định Nguyên Hồng là nhà

về
nhà
Ngày giảng :
Tuần : 2 Tiết 7 tiếng việt
trờng từ vựng
a. mục tiêu.
Giúp h/s :- Hiểu đợc thế nào là trờng từ vựng , biết cách xác lập các trờng từ vựng đơn giản .
- Bớc đầu hiểu đợc mối liên quan giữa trờng từ vựng với các hiện tợng nngôn ngữ đã học nh
đồng nghĩa , trái nghĩa ,ẩn dụ , hoán dụ nhân hoá .
- Rèn luyện kĩ năng lập trờng từ vựng và sử dụng trong nói , viết .
* Trọng tâm: Khái niệm (P!)
* Tích hợp : Văn bản " Trong lòng mẹ" TLV " Bố cục của văn bản"
b. chuẩn bị .
G: Giáo án , bảng phụ .H: Trả lời câu hỏi phần tìm hiểu bài .
C. Tiến trình bài dạy .
ND cần đạt tg Hoạt động GV
Của hs
Hoạt động 1
I. Kiểm tra bài cũ .
2. g iới thiệubài .
Hoạt động 2: Hình thành
kiến thức mới
I/ Bài học
I. Thế nào là tr ờng từ
vựng .
a.Ví dụ .
b. Nhận xét
5'
25'
1. Khi nào một từ ngữ đợc coi là có nghĩa rộng ? Khi

ngời .
=> Trờng từ vựng là tập hợp
các từ có ít nhất một nét
chung về nghĩa .
c. Ghi nhớ .
Bài tập nhanh :
Hoạt động 3
*. L u ý .
a. một trờng từ vựng có thể
bao gồm nhiều trờng từ
vựng nhỏ hơn .
b. Một trờng từ vựng có thể
bao gồm những từ ngữ khác
biệt nhau về từ loại .
c. Một từ nhiều nghĩa có thể
thuộc nhiều trờng từ vựng
khác nhau .
? Các từ in đậm có nét chung nào về nghĩa ?
- Chỉ bộ phận cơ thể của con ngời .
? Nếu tập hợp các từ in đậm ấy thành một nhóm từ thì
chúng ta có một trờng từ vựng . Vậy theo em trờng từ
vựng là gì ?
- Trờng từ vựng là tập hợp các từ có ít nhất một nét
chung về nghĩa .
G: Cơ sở hình thành trờng từ vựng là đặc điểm chung
về nghĩa không có đặc điểm chung về nghĩa thì không
có trờng từ .....
? Gọi h/s đọc ghi nhớ / sgk ?
Hãy đặt tên trờng từ vựng cho dãy từ dới đây : nồi,
chảo, bếp , đũa nấu .

Kết
Luận
đọc
Làm
Bài
Tập
Xem
Chú
ý
nghe
trả
lơì
quan
sát
nhận
xét
Hs
quan
sát ví
20
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
d. Trong thơ văn , trong
cuộc sống ngời ta thờng
dùng cách chuyển trờng từ
vựng làm tăng sức gợi cảm .
* Ghi nhớ .
Hoạt động 4
II/. Luyện tập .
Bài 1 :
Bài 2 : Đặt tên trờng từ vựng

c. Hoạt động của chân .
d. Trạng thái tâm lí .
e. Tính cách .
g. Dụng cụ để viết ( đồ dùng học tập ) .
? Đọc yêu cầu bài tập 4 ( làm cá nhân ) ?
Khứu giác : mũi , thơm , thính
Thính giác : tai, nghe, điếc, rõ
? Chia nhóm làm bài tập 5 . Mỗi nhóm làm 1 từ ?
a. Lới ( N1)
- Trờng dụng cụ đánh bắt thuỷ sản : lới , nơm , vó , câu
- Trờng các hoạt động săn bắt của con ngời : lới , bẫy,
bắn , đâm .
b. Lạnh ( N2 ) .
- Trờng thời tiết và nhiệt độ: lạnh , nóng , hanh ,ẩm ,
mát .
- Trờng tính chất của thực phẩm : lạnh ( đồ lạnh ,
nóng )
dụ
Tìm
Nghe
Ghi
đọc
cá
nhân
cá
nhân
nhóm
theo
sự
phân

* Tích hợp: VH Trong lòng mẹ, TV: Trờng từ vựng
b. chuẩn bị . G: Giáo án , bảng phụ . H: Trả lời các câu hỏi phần tìm hiểu bài .
C. Tiến trình bài dạy .
ND cần đạt tg Hoạt động GV
Của hs
Hoạt động 1
I. Kiểm tra bài cũ .
2. Giới thiệu bài .
Hoạt động 2 : Hình thành
kiến thức mới
I/ Bài học:
I. Bố cục của văn bản
a. VD
5'
20'
- Chủ đề của văn bản là gì ? Một văn bản có tính thống
nhất về chủ đề phải đảm bảo những yêu cầu gì
- Kiểm tra bài tập 3 của h/s .
- Trong tiết trớc chúng ta đã đợc tìm hiểu về chủ đề của
văn bản . Vậy chủ đề của văn bản có liên quan gì đến
bố cục của văn bản . Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm
hiểu về mối quan hệ ấy và ôn tập lại bố cục trong văn
bản .
Hớng dẫn ôn tập lại bố cục của văn bản .
? Gọi h/s đọc văn bản '' Ngời thầy đạo cao đức trọng '' .
Trả
Lời
Nghe
22
Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang

P1 : Từ đầu ... không màng danh lợi .
P2 : Tiếp ... không cho vào thăm .
P3 : Còn lại .
? Hãy cho biết nhiệm vụ của từng phần trong văn bản
trên ?
P1 : Giới thiệu về Chu Văn An .
P2 : Công lao , uy tín , tính cách của Chu Văn An .
P3 : Tình cảm của mọi ngời đối với Chu Văn An .
? Phân tích mối quan hệ giữa các phần trong văn bản
- Các phần luôn gắn bó chặt chẽ với nhau , phần trớc là
tiền đề cho phần sau , phần sau là sự nối tiếp phần trớc .
- Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề của văn bản là
''Ngời thầy đạo cao đức trọng ''.
? Qua việc phân tích hãy cho biết bố cục của văn bản
gồm mấy phần ? Nhiệm vụ của từng phần ? Mối quan
hệ giữa các phần trong văn bản ?
Gọi h/s đọc ghi nhớ 1-2 .
: Hớng dẫn cách bố trí , sắp xếp nội dung phần thân
bài .
? Phần thân bài văn bản '' Tôi đi học '' của Thanh Tịnh
kể về những sự kiện nào ? Các sự kiện ấy đợc sắp xếp
theo thứ tự nào ?
- Phần thân bài của văn bản kể về 2 sự kiện : cảm xúc
của tác giả trong thời điểm hiện tại và hồi ức về buổi
đầu tiên đi học .
- Sự hồi tởng về buổi đầu tiên đi học đợc sắp xếp theo
trình tự thời gian , cảm xúc khi cùng mẹ trên đờng đến
trờng , cảm xúc khi đứng trong sân trờng , cảm xúc khi
rời bàn tay mẹ bớc vào lớp học và bắt đầu buổi học đầu
tiên ...

II. Luyện tập .
Bài 1 :
Bài 2 :
diễn biến tâm trạng của cậu bé trong phần thân bài ?
- Tình thơng mẹ và thái độ căm ghét cực độ những cổ
tục đã đày đoạ mẹ của bé Hồng khi nghe bà cô cố tình
bịa chuyện nói xấu mẹ em .
- Niềm vui sớng cực độ của cậu bé Hồng khi đợc ở
trong lòng mẹ .
? Khi tả ngời , vật , con vật , phong cảnh em sẽ lần lợt
miêu tả theo trình tự nào ? Hãy kể một số trình tự thờng
gặp mà em biết ?
- Tả ngời , vật , con vật theo trình tự thời gian , theo
quan hệ tình cảm , cảm xúc , quan hệ chủ thể - bộ
phận .
- Tả phong cảnh : sắp xếp theo thứ tự không gian .
? Phần thân bài của văn bản ''Ngời thầy đạo cao...'' nêu
các sự việc để thể hiện chủ đề '' Ng thầy đạo cao đức
trọng '' .Hãy cho biết trình tự sắp xếp các sự việc ấy ?
? Qua bài tập trên hãy cho biết cách sắp xếp nội dung
phần thân bài của văn bản ?
- Nội dung phần thân bài thờng đợc sắp xếp theo thứ tự
tuỳ thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề văn bản , ý đồ giao
tiếp của ngời viết .
- Các ý trong phần thân bài thờng sắp xếp theo trình tự
thời gian , không gian , sự phát triển của sự việc .
Gọi h/s đọc ghi nhớ .
Hớng dẫn h/s luyện tập .
? Đọc yêu cầu bài 1 . Phân tích cách trình bày các ý
trong đoạn trích .

Giáo án ngữ văn 8 - Nguyễn Thị Thuỷ - Trờng THCS An Thợng - Yên Thế - Bắc Giang
IV . H ớng dẫn về nhà .
TB : - Hình ảnh đáng thơng của chú bé Hồng và sự
khoa khát tình yêu thơng của mẹ .
- Sự cay nghiệt của bà cô và phản ứng quyết liệt của chú
bé Hồng trớc thái độ của bà cô khi nói về mẹ mình .
- Niềm sung sớng hạnh phúc của bé Hồng khi đợc ở
trong lòng mẹ .
- học thuộc phần ghi nhớ .
- Làm tiếp bài tập 3 .
- chuẩn bị bài mới : '' Xây dựng đoạn văn trong văn bản
'' .
Lời
về
nhà .
Ngày giảng : 9 /9/2008 bài 3
Tuần : 3 Tiết : 9
văn bản: tức nớc vỡ bờ
( trích : tắt đèn ) - ngô tất tố
a. mục tiêu .
Giúp h/s : - Qua đoạn trích thấy đợc : + Bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ XH đơng thời và
tình cảnh khốn khổ cùng cực của ngời nông dân trong xã hội cũ .
+ Cảm nhận đợc quy luật của hiện thực : có áp bức có đấu tranh .
+ Thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời phụ nữ nông dân .
- Thấy đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả .
- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua đối thoại , cử chỉ , hành động , qua biện pháp đối lập ,
tơng phản .
* Trọng tâm: Nắm đợc nội dung tác phẩm, đoạn trích, bớc đầu tìm hiểu gia cảnh nhà chị
Dậu ,Tìm hiểu 2 nv trong đoạn trích ( Cai lệ - Chị Dậu )
* Tích hợp : TV: Trờng từ vựng, TLV: Xây dựng đoạn văn trong văn bản